Đồng hồ điểm tám tiếng khi tôi bước chân tới trang trại. Thường lệ vào giờ này, mọi người đã lên giường đi ngủ cả rồi. Nhưng hôm nay lại nhằm ngày hội thánh bảo trợ của làng; chắc hẳn người ta đã nhảy múa, chè chén say sưa tới tận lúc sập tối. Lúc ấy trời tối đen như mực, tôi hầu như chẳng thể nhìn thấy gì trước mặt. Cổng lớn đã then cài khóa chặt. Tôi đành bám vào cành cây, gắng gượng lách qua đám gai góc um tùm, trèo qua bờ đất rồi nhảy tót vào vườn cây ăn trái. Tôi vội khẽ gọi con chó một tiếng để nó nhận ra giọng người quen; rồi khi thấy nó im hơi lặng tiếng, tôi mới rón rén bước về phía ngôi nhà, nơi có ánh đèn hắt ra từ hai ô cửa sổ phía sau sân trại. Không dám đi theo lối mòn dẫn vào cửa chính, tôi đành dọ dẫm bước qua đám cỏ rậm rạp. Chiếc váy mỏng chẳng đủ xua đi cơn run rẩy, đôi chân tôi thì lạnh buốt như băng. Mỗi bận vầng trăng ló dạng qua kẽ mây, tôi lại vội nép mình vào thân cây, nín thở chờ cho bóng tối trùm xuống lần nữa. Đám bò nằm rải rác trên thảm cỏ: cứ mỗi quãng gió lặng, tôi lại nghe thấy tiếng thở phì phò nặng nhọc của bầy gia súc đang say ngủ; vẻ yên bình của chúng phần nào xoa dịu tâm trí đang ngổn ngang trăm mối của tôi.

Cách ngôi nhà chừng ba mươi thước, tôi khựng lại, phân vân chẳng biết nên làm gì tiếp theo. Muốn tới gần nhà thì phải leo lên một chút, bởi nó được dựng trên một gò đất cao ngay giữa sân. Suốt dọc dãy nhà trệt lợp mái tranh ấy tuyệt nhiên không có lấy một bóng cây hay góc khuất tối tăm nào để tôi ẩn mình.

Tôi còn đang ngần ngừ thì bỗng có một bóng người lướt qua khung cửa sổ. Dường như đó là Rose, và tính tò mò trỗi dậy khiến tôi chỉ chớp mắt đã vượt qua quãng cách ngăn giữa hai người. Một khi đã áp sát vào mặt kính, trong đầu tôi chẳng còn nghĩ ngợi được gì khác nữa.

Không, chẳng phải sợ hãi, mà chính nỗi xót xa tê tái đã bóp nghẹt tim tôi ngay từ cái nhìn đầu tiên vào bên trong: Rose đang cười hết cỡ, miệng ngoác ra trong một cơn phấn khích cuồng loạn. Cô cười ngặt nghẽo, một điệu cười ngây dại và thô thiển, người ngả ngửa ra sau ghế, hai đầu gối dang rộng, hai tay chống nạnh. Cạnh chỗ cô ngồi, một ngọn đèn đặt trên chiếc bàn dài nơi cánh đàn ông đang ăn uống; dưới chao đèn rách nát, ánh lửa bập bùng chập chờn, rọi sáng vài góc với độ rõ ràng đến tàn nhẫn, trong khi bỏ mặc những chỗ khác chìm trong bóng tối dày đặc. Về phía cánh đàn ông, tôi chẳng nhìn rõ được gì ngoài những chiếc hàm bạnh bặm trợn, đôi bàn tay thô kệch cùng những vệt sáng lờ mờ từ manh áo sơ mi trắng và chiếc áo choàng xanh. Căn phòng rộng trần thấp ấy cũng chẳng thấy được bao lăm. Chỗ này một chiếc ghế ọp ẹp; chỗ kia cái tủ chén cũ kỹ xếp vài chiếc đĩa sứt mẻ. Đều đặn theo từng nhịp, quả lắc bằng đồng lại ánh lên tia sáng lấp loáng khi bắt gặp ánh đèn; ngọn lửa âm ỉ trong chiếc lò sưởi cao bùng lên trong thoáng chốc, soi tỏ những túm đậu và hành củ treo hong khô quanh bệ sưởi. Trên sàn nhà, ngay giữa phòng, hai đứa trẻ chăn bò đang chí choé giành giật một con ngỗng, hẳn là phần thưởng thắng được ở hội làng. Con vật tội nghiệp nằm thoi thóp, chân cánh đều bị trói nghiến, phát ra những tiếng kêu thảm thiết; mỗi tiếng kêu ấy lại châm ngòi cho một tràng cười rộ và những lời bông đùa tục tĩu.

Thế rồi, đột nhiên tất cả rơi vào im bặt. Cánh cửa ở góc xa mở toang, nơi bậu cửa là bà chủ nhà sừng sững bước ra, tay cầm cây nến, nách kẹp mấy chai rượu. Nỗi khiếp sợ mà mụ già điên loạn ấy gieo rắc hiện rõ mồn một. Hai đứa nhãi vội ôm chiến lợi phẩm chui tọt xuống gầm bàn, tiếng cười của Rose tắt lịm, và qua lớp kính cửa sổ, tôi chỉ còn nghe thấy tiếng tích tắc đều đặn của chiếc đồng hồ cùng tiếng muỗng thìa khua lách cách trong bát.

Mụ già ngồi xuống ngay dưới chỗ sáng nhất. Mụ cắm cúi ăn, lưng còng rạp, đầu cúi gằm, động tác giật cục và bồn chồn, trong khi đôi mắt ti hí độc ác trũng sâu lấm lét nhìn ra từ dưới đôi mày rậm rì bết bát. Mụ cất giọng cộc lốc bằng thứ thổ ngữ địa phương, nhanh đến nỗi tôi chẳng thể hiểu nổi nghĩa; chỉ biết cái giọng chói tai ấy khiến tôi nghe mà buốt óc. Dần dà, cuộc trò chuyện lại rôm rả trở lại, chẳng mấy chốc ai nấy đều tranh nhau nói...

Tôi mỏi mắt chờ đợi một cái nhìn lơ đãng, một cử chỉ bực dọc, hay một thoáng đau đớn nào đó nơi Rose, nhưng luống công vô ích. Không, cô tỏ ra quá đỗi tự nhiên giữa những con người này, hệt như ngày nào ở tòa dinh thự lớn, như chính cô bây giờ và mãi mãi về sau này ở bất cứ nơi đâu. Cô chăm chú lắng nghe lời bàn tán của từng người một, với vẻ ân cần chẳng khác gì lúc cô lắng nghe tôi trò chuyện. Thi thoảng, cô lại góp dăm ba câu; và tôi lại nhận ra cái giọng the thé cùng những cử chỉ thô lỗ từng khiến tôi đau đớn đến nghẹn lòng trong những lần trò chuyện đầu tiên giữa hai đứa.

Tôi cứ đứng chôn chân ở đó hồi lâu, vẫn mải miết đợi chờ, vẫn không thôi hy vọng. Hơi men bốc lên, cánh đàn ông bắt đầu to tiếng cãi cọ; rồi tôi nghe mụ già trút ra một tràng những lời rủa sả tục tằn ghê tởm. Rose đứng về phe một gã đàn ông rồi xông vào can thiệp, mở miệng tuôn ra những lời lẽ cũng thô bỉ chẳng kém gì bọn họ.