[37] Tại Haiti, hoa bất tử mới thật là bất tử. Trong những buổi vũ tế thần có đốt lửa, người ta thường ném hoa này vào đám cháy để cúng thần. Hoa bất tử ở đó hơn xa hoa bất tử trồng ở Đà-lạt mặc dầu hoa ở Đà-lạt 2 tháng mới rụng, và nhiều khi không cần nước vẩn sống nhăn.

[38] Tục lệ này có thật. Hiện nay người Cuba vẫn tiếp tục tin vào phép mầu của các cô gái đồng trinh (tương tự như thuật ăn táo tàu của người Trung Quốc)

[39] Xin đọc "Bà Chúa thuốc độc" quyển thượng và quyển hạ, Z.28, đã xuất bản để tìm hiểu mối tình Văn Bình-Quỳnh Loan trên đất Lào.

[40] Jamaica, thủ đô Kingston, một trong những hòn đảo đẹp nhất vùng Ca-ríb.

[41] Tức Henri Morgan, người Anh, chưa đến 30, hành nghề hải tặc, được dân chúng thương yêu (thế kỷ 17), sau được hoàng gia Anh phong tước, và làm thống đốc đảo Jamaica.

[42] Núi Xanh tức Blue Montain, còn Sông Đen là Black River, chảy qua thị trấn Nandeville, phía Nam Jamaica. Cá sấu ở đây được gọi là crocodilus Jamaiconsus. Cá sấu ở đây ngoài chất da bền, tốt và đẹp, nghe nói còn chứa trong hạch tuyến một hóa chất trợ tình nữa. Hóa chất này thường được tìm thấy ở những con cái sung sức.

[43] Đó là bộ lạc Wayana, sinh sống quanh rặng núi Tumac-Humac, ở biên giới Ba-Tây và Guyanas. Theo chỗ tác giả biết, nhiều người tây phương (chẳng hạn nhà thám hiểm Pierre Lévêque, Pháp) đã đến tận nơi, học phép marakê.

[44] Milicino.

[45] A donce va usted nghĩa là "ông đi đâu đấy"?

[46] Tức Isle of Pines. Isla of Pina, ở Tây-Nam Cuba.

[47] Muchas gracias, nghĩa là cám ơn nhiều.

[48] Tôi (anh) không biết (no sé).

[49] Tức Virgin Islands Banana Daiquiri. Virgin Islands (quần đảo Trinh Nữ) là một số đảo nhỏ nên thơ trong vùng caríb, chia làm 2 khu thuộc Anh quốc cai trị. Cốc-tay pha chuối này phát xuốt từ khu vực Anh quốc. Và là món uống thời thượng.

[50] Harpocrate, vị thần Thầm Lặng trong thần thoại Hy Lạp được tượng hình bằng một ngón tay đặt trên môi, và tay kia cầm một bông hồng. Tượng Harpocrate thường được thấy chưng trong nhiều văn phòng điệp báo.

[51] Sirvase venir acá, nghĩa là "yêu cầu bước về phía này".

[52] Nước ép hoa hồng Bảo-gia-lợi thơm nhất thế giới.

[53] Nước ép hoa hồng chữa được nhiều bệnh phồi, đặc biệt là bệnh hen xuyển, người La-mã cổ xưa pha nó với nước để rửa mắt cho mắt được trong và đẹp, nó còn có tính mang lại giấc ngủ.

[54] Cô đào Pô-le là nữ diễn viên Polaire, người Pháp, sinh năm 1881 và mất năm 1939, vòng eo đo được 32 phân rưởi. Bà Ethel Grander (sinh năm 1905), người Anh cũng có vòng eo như nàng Polaire (trước đây đo được 35 phân, sau đó nhịn ăn và xoa bóp). Hoàng hậu Catherine de Médicis (1519-1589) nước Pháp, từng ban chiếu chỉ buộc các phu nhân trong triều phải giữ vòng eo 33 centimét.

[55] Bạc be-uých, cygne de Bewich, hạc kèn, cygne trompette, hạc-Mỹ, cygne américain, hạc-câm, cygne muet - hoặc cygne tuberculé). Lông chim hạc trắng tuyết, ngoại trừ loài chim hạc Úc-châu, lông đen tuyền, và hạc trắng cổ đen, sinh sống ở Nam-Mỹ.

[56] Thật vậy, chim hạc có lối đi đứng tuyệt vời như khiêu vũ nên gần đây nữ minh tinh về vũ Liên Sô là Pavlova phải cất công đến trang trại của hầu tước Ilchester ở miền Nam Anh quốc để quan sát chim hạc hầu soạn vở vũ nổi tiếng "cái chết của chim hạc" (hàng năm 35.000 du khách khác cũng đến đó coi hạc).

[57] Ile des cygnes (trước đây là Ile Paquerelle, giữa cầu Grenelle và cầu Bir-Hakeim trên sông Seine).

[58] Danh ngôn mĩ miều này của Bernard Shaw (1850-1950), nhà văn, nhà soạn kịch và nhà phê bình lỗi lạc người Ái-nhĩ -lan.

[59] Tức Christian Dior, nhà sản xuất nước hoa lừng danh của Pháp. Theo lời Dior thì đàn bà thường hấp dẫn nhất từ 35 đến 40 tuổi, sau khi đã thu lượm được nhiều kinh nghiệm. Và đàn bà cứ hấp dẫn hoài hoài vì ít ai quá 40 tuổi cả (Lời Ng. Th. Tám: ít ai quá 40 vì lẽ các bà, các cô giấu tuổi, bằng chứng rất nhiều minh tinh xứ ta nổi tiếng từ 15, 20 năm nay mà cứ khai với nhà báo là em mới trên ba mươi....)

[60] No importa, không hề gì.

[61] Vaval, dạ hội tôn giáo đầu năm.

[62] Một hòn đảo thuộc Pháp ở vùng caríb, dài 80 cây số, dân số 280.000 người, thủ phủ Fort-de-France (Martinique), lễ vaval ở đó chỉ gồm hai mầu đen trắng.

[63] Tức chansons doudou. Lễ Nữ-Thần là Fête de la Diablesse.

[64] Voodoo. Pháp thuật thịnh hành ở đảo Haiti và một vài nơi ở vùng Caríb và Phi-Châu.

[65] Hắc-thuật (phù thủy đen) là magie noire, black magic. Vì điệp báo cộng sản dùng hắc thuật làm khí giới nghề nghiệp nên người ta gọi nó là hồng-thuật, magie rouge, red magic.

[66] Tức trường đại học dành riêng cho sinh viên Á-Phi. Trên tờ Sunday Telegraph, sinh viên Anthony Okolcha, người xứ Nigéria, từng tiết lộ những chi tiết về chương trình dậy hồng-thuật này, cách nay 14 năm.

[67] Muốn theo dõi mối tình kỳ thú của Z.28 với người đẹp trung tá trong Sở Phản Gián Ba-tây, xin đọc "Riô: đảo tình bốc cháy" và "Macao, trinh nữ giang hồ".

[68] Phù thủy.

[69] Hiện tượng răng bịt vàng biến thành ra-dô liên lạc với cõi âm này đã được nhiều nha sĩ danh tiếng nghiên cứu, và nghe đâu chưa ai tìm ra giải đáp thỏa đáng.

[70] Bénarès, Allahabad, Calcutta, ba thành phố lớn tại nước Ấn-độ nơi có nhiều fa-kia (fakir), tức nhà phù thủy.

[71] Khỏi cần là fa-kia cũng nằm được trên bàn đinh không bị thương, vì đây là cách áp dụng nguyên tắc vật lý "bậc-vi-cách" (seuil différentiel) trên cái bàn gỗ đóng 1.6000 cái đinh, mỗi cái cách nhau 10 cm, một người nằm dài bên trên, kể cả một phiến đá nữa cũng chỉ nặng từ 150 kí đến không kí, thành ra mỗi cây đinh chỉ chịu một sức nặng 200 gr, sức nặng này không đủ để những đầu đinh đâm sâu vào da thịt gây ra thương tích. Cần nhớ rằng một nhát búa đập vào đầu đinh để đóng bnó vào gỗ thường có sức mạnh tương đương với sức mạnh của 80 kí từ chiều cao 20 cách mạng rớt xuống.

[72] Phấn chì là céruse, có người gọi là bạch diên.

[73] Hypothalamus (hệ ta-lam) là một phần của não bộ con người. Hệ ta-lam có nhiều chức phận, trong đó có việc điều hòa sự nóng lạnh trong thân thể.

[74] Khi mổ tim, các y sĩ thường cho hạ nhiệt lượng xuống dưới 32 độ bách phân. Khoa học tây-phương không biết đến hàn-nhiệt công nên người ta chích cho bệnh nhân một thứ thuốc mê làm ta-lam ngưung hoạt động, sau đó dầm bệnh nhân vào nước đá cho nhiệt lượng giảm xuống. Nhiệt lượng có thể ở độ thấp như vậy trong nhiều ngày (có khi hơn 1 tuần) bằng cách rưới nước lạnh và alcool lên người bệnh.

[75] Khoa học đã công nhận rằng sự mệt mỏi thể xác (như thể thao, thể dục, dầm nước lạnh...) không ảnh hưởng mấy đến đòi hỏi tình dục, bác sĩ Mỹ nổi danh I. Ross còn chứng minh là nó làm gia tăng nữa: bác sĩ ED. Eiggers chứng minh thêm là người ham du lịch, nhất là đi máy bay nhiều (như Z.28) thường là quán quân yêu đương, bất chấp sự mệt mỏi.

[76] Võ sư Yamashita biểu diễn nhu đạo lần thứ nhất tại tây bán cầu năm 1903, kể từ năm 1934 thuỷ tổ nhu đạo là Jigoro Kano mới mở lớp dậy cho nữ giới tại Nhật và giao cho Honda và Uzaoa đám trách, mười năm sau nữ giới tây phương mới được học. Nữ võ sư nhu đạo cấp cao nhất hiện thời là đai đen đệ bát đẳng (8).

[77] Y sĩ hữu danh này là André Soubiran. Làm người Việt Nam sướng không, thưa các bạn? Chắc các bà, các cô sẽ hãnh diện lắm.

[78] Người Mỹ chạy theo nước trà sau khi nhà tình dục lỗi lạc Howard Seemans xác nhận "phụ nữ uống nước trà thường xuất sắc về kỹ thật làm tình". Tại California (Mỹ) một chiến dịch thăm dò ý kiến của Peter và Frampton cho thấy trong số những bà vợ có đời sống tình dục nghèo nàn và trục trặc với chồng, có trên 58 phần trăm là ghiền cà-phê, và chỉ có 3 phần trăm là ghiền trà, do đó, họ suy luận rằng nước trà tốt hơn cà-phê về phương diện sex.

[79] Một nhà tâm lý học Mỹ cho rằng phụ nữ dễ bị lôi cuốn bởi đàn ông hút xì-gà, ống tẩu, hoặc không hút thuốc hơn bởi đàn ông hút thuốc điếu.

[80] Phiu-đin tức Philip Fielding. Tháng 3-1960, điệp viên Mỹ Fielding đến Liên Sô với tư cách du khách. 190 ngày sau một điệp viên khác dùng thông hành của Fielding rời Nga Sô. Fielding ở lại, tổ chức một màng lưới do thám thần kinh quỷ khốc. Giới điệp báo quốc tế thường dùng chữ Fielding để nói tới những vụ tráo người tương tự.