Từ Ngôn hắng giọng, dõng dạc nói:

"Thiểm Tây án ngữ thượng du thiên hạ, nắm giữ mệnh mạch thiên hạ. Thiểm Tây đối với thiên hạ, ví như đầu cổ của con người vậy, nếu bệnh ở đầu cổ thì tình thế tất dẫn đến cái chết. Hà Sáo nhìn xuống Quan Trung, khống chế đầu cổ của thiên hạ, kẻ chiếm được Hà Sáo thì hành tẩu thiên hạ, kẻ mất Hà Sáo thì mất thiên hạ. Hà Sáo yên, thiên hạ yên, Hà Sáo loạn, thiên hạ loạn."

Đây coi như là lời dẫn nhập, tương đương với phá đề trong bát cổ văn. Từ Ngôn cơ bản đã trình bày xong tầm quan trọng của Hà Sáo. Lôi Lễ khẽ gật đầu, ra hiệu cho Từ Ngôn nói tiếp.

Từ Ngôn nhận được sự khích lệ của Lôi Đại tông sư, bèn tiếp tục nói: "An định Hà Sáo không phải là công việc một ngày. Cần đồn điền để giữ yếu địa, dụng tâm kinh doanh, tuần tự tiến dần."

"Thứ nhất, quốc gia mới tạo lập cương vực, dư nghiệt vùng Tây Bắc chưa bình định xong, Quan Phụ, Bình Lương, Bắc Bình, Liêu Hữu tiếp giáp với giặc ngoại bang, hễ có quân tình cấp bách, điều binh vận lương, sự việc khó lòng xử lý kịp thời. Xin nghị về việc đồn điền tích lương, để làm kế sách lâu dài."

"Thứ hai, nên chọn trọng thần cốt cán, tài kiêm văn võ, am hiểu biên sự, phân trấn yếu địa để thống trị chư phiên. Nếu họ đến quy thuận, hãy đãi bằng lòng thành, vỗ về bằng đức; nếu họ phản trắc, hãy dụ bằng nghĩa, thị uy bằng sức mạnh, làm rõ ân tín, bày tỏ sự vỗ về từ xa, chớ khởi biên khích để khiến người phương xa nghi ngại; chớ để binh hoạ liên miên làm mệt nhọc Trung Quốc. Những nơi sa mạc không phải chỗ yếu địa, nên phá huỷ thành quách, dời nhân hộ về nội địa..."

Thực ra vào năm Gia Tĩnh thứ hai mươi lăm, Tằng Tiễn đã đề xuất "thu phục Hà Sáo". Hoàng đế Gia Tĩnh lúc đó vô cùng ủng hộ việc này. Thế nhưng, chỉ hai năm ngắn ngủi sau đó, vào tháng Giêng năm Gia Tĩnh thứ hai mươi bảy, Đạo quân hoàng đế đột ngột thay đổi thái độ, chỉ trích Tằng Tiễn dữ dội. Điều này dĩ nhiên có yếu tố đấu tranh chính trị giữa Nghiêm Tung và Hạ Ngôn, dù sao Hạ Ngôn và Tằng Tiễn cũng có tư giao rất tốt. Đả kích Tằng Tiễn chính là đả kích Hạ Ngôn.

Nhưng yếu tố sâu xa hơn là quân phí Cửu Biên của Đại Minh đang cấp bách, muốn dựa vào viễn chinh đánh trận để thu phục hoàn toàn Hà Sáo thì chi phí quá cao. Nếu thành công thì không sao, nếu thất bại, Đại Minh sẽ lâm vào tình cảnh vạn kiếp bất phục.

Hoàng đế Gia Tĩnh không muốn đánh cược, nhưng bản thân lại từng ủng hộ việc thu phục Hà Sáo, thể diện không qua được, cho nên đổ vạ cho hai người Tằng, Hạ. Từ đó không ai dám bàn luận chuyện thu phục Hà Sáo nữa.

Bây giờ tuy không phải là năm Gia Tĩnh thứ hai mươi bảy, Hoàng đế Gia Tĩnh vẫn giữ thái độ ủng hộ việc thu phục Hà Sáo. Nhưng Từ Ngôn vì để phòng vạn nhất, vẫn quyết định không để lại sơ hở. Cho nên sách lược anh đưa ra khá bảo thủ, cơ bản là cách làm cầu ổn dựa vào đồn điền Vạn Lý Trường Thành của triều Minh, truy tận gốc nguồn chính là chế độ đồn điền quân hộ do Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương khởi xướng. Trong trường hợp này cho dù tương lai Gia Tĩnh đế trở mặt, cũng không thể tự vả vào mặt tổ tông mình. Từ Ngôn tự nhiên là an toàn.

Từ Ngôn cẩn trọng như vậy cũng là chuyện bất đắc dĩ. Gia Tĩnh đế là kẻ khắc bạc quả ân nhất trong số các hoàng đế nhà Minh. Động một chút là đình trượng đại thần, trảm thủ văn võ quan viên. Sống trong triều Gia Tĩnh, quan trọng nhất chính là chú ý an toàn cá nhân, nếu không thì chết lúc nào cũng không hay. Cho nên Từ Ngôn vẫn phải tự để đường lui cho mình. Khi cần tiến bộ thì tiến bộ, khi cần bảo thủ thì phải bảo thủ.

Bài "sách luận" của Từ Ngôn làm ra mạch lạc rõ ràng, tư duy minh bạch, Lôi Lễ nghe xong tự nhiên là vô cùng tán thưởng. Ông thầm nghĩ không hổ là học trò của Tiền Tự Sơn, quả nhiên có phong thái của thầy mình.

Đến đây, trong năm người chỉ còn lại Trương Dĩ Niên là chưa làm sách luận. Thấy Từ Ngôn khinh miệt liếc mình một cái, Trương Dĩ Niên chỉ thấy bị sỉ nhục, sau khi hành lễ với Lôi Lễ liền khảng khái hùng hồn trình bày.

Nói thật, sách luận hắn làm không tệ, nhưng đồ tốt thì sợ so sánh. So với Từ Ngôn, bài của hắn liền lộ ra vẻ kém cỏi hơn một chút. Lôi Đại tông sư trực tiếp chọn Từ Ngôn, Trương Dĩ Niên thông qua. Về phần người thứ ba cũng không phải hoàn toàn không có cơ hội, mà là cần phải so sánh với các thí sinh chưa trực tiếp thông qua khác rồi mới đưa ra quyết định.

Tuy nhiên về khí thế, Từ Ngôn đã giành được ưu thế áp đảo, Trương Dĩ Niên dường như cũng cảm nhận được sự áp chế này, ánh mắt nhìn về phía Từ Ngôn càng thêm oán độc.

Ra khỏi phủ học, Từ Ngôn liền trực tiếp quay về khách sạn Thái Lai. Dù đã vượt qua vòng phỏng vấn nhưng thứ hạng cuối cùng vẫn chưa công bố. Anh nghĩ thầm trong chốc lát cũng sẽ không công bố bảng vàng, ở đây chờ đợi cũng không có ý nghĩa gì.

Từ Ngôn quay về khách sạn không lâu, Trần Mậu Lễ liền trở về. Hắn vừa thấy Từ Ngôn liền vô cùng kích động.

"Dĩ Thời hiền đệ, đề bài này của Đại tông sư ra hay quá!" Trần Mậu Lễ hít sâu một hơi nói: "Hay cho một câu 'Làm sao để an định Hà Sáo', đây chính là chủ đề đang được bàn tán sôi nổi trên triều đường. Đại tiểu Cửu khanh, các vị Nội các các thần đều tranh cãi đến đỏ mặt tía tai không ai nhường ai, không ngờ ta và đệ lại có cơ hội bình luận đôi câu."

Từ Ngôn tuy không đành lòng đả kích sự tích cực của hắn, nhưng suy nghĩ chốc lát vẫn nói: "Lữ Khanh huynh, chủ đề này trước mặt Đại tông sư làm sách luận thì cũng thôi. Ở bên ngoài tuyệt đối không được nói nhiều, nói nhiều tất sẽ mất."

Trần Mậu Lễ tò mò nói: "Chủ đề này có gì mà không nói được? Các triều thần chẳng phải đều đang tranh luận kẻ trước người sau đó sao."

Từ Ngôn thầm nghĩ mình nên giải thích với hắn thế nào đây? Nói với hắn là chẳng bao lâu nữa sẽ có triều thần vì vọng tự bàn luận chuyện thu phục Hà Sáo mà bị Gia Tĩnh hoàng đế hạ ngục xử tử? "Tóm lại Lữ Khanh huynh vẫn nên cẩn thận thì hơn, tránh để người khác nắm thóp." Với thuộc tính hóng hớt cộng thêm cái miệng rộng của Trần Mậu Lễ, Từ Ngôn thật sự lo lắng hắn sẽ gây ra chuyện gì đó.

"Dĩ Thời hiền đệ, Đại tông sư yêu thích sách luận như vậy, xem ra chúng ta phải luyện tập nhiều hơn rồi."

Nho gia kinh nghệ hiển nhiên là trọng tâm của trọng tâm, sách luận thường chỉ là đề phụ. Nhưng vì Lôi Lễ thiên vị sách luận, bọn họ bỏ thêm công sức vào phương diện này cũng chẳng có vấn đề gì. Dù sao mặc dù họ đã vượt qua Viện thí, giành được công danh Tú tài, nhưng chưa chắc đã có thể vững vàng tham gia Hương thí. Vì trong Hương thí còn có một kỳ thi tuyển chọn gọi là Khoa thí. Chỉ những sinh viên vượt qua Khoa thí mới được tham gia Hương thí. Tất nhiên cũng có ngoại lệ, đó là ba người đứng đầu Viện thí. Ba vị trí đầu tương đương với học trò đắc ý do Đại tông sư đích thân chỉ định, coi như được đặc cách bảo lãnh, tự nhiên không cần phải tham gia Khoa thí nữa.

Từ Ngôn gật đầu nói: "Lữ Khanh huynh nói rất đúng, sách luận bồi dưỡng là tầm nhìn, Đại tông sư là hy vọng chúng ta mở mắt nhìn thiên hạ."

"Mở mắt nhìn thiên hạ..." Trần Mậu Lễ lẩm nhẩm trong miệng, nhất thời ngây ra.

"Hay cho một câu mở mắt nhìn thiên hạ, Dĩ Thời hiền đệ quả là kiến thức tốt."

Trần Mậu Lễ kích động nói: "Người ta đều nói thư sinh vô dụng, đó là vì họ cố bộ tự phong, đọc sách chết đọc chết sách, trong đầu chỉ toàn kinh điển Nho gia. Nhưng nếu muốn nhập triều làm quan, đọc sách chết tự nhiên là không được. Phải nghĩ đến kinh thế trí dụng, phải nghĩ đến an bang định quốc."

Hơi ngừng một chút, hắn tiếp tục: "Chỉ có mở mắt nhìn thiên hạ, mới có thể hiểu được mấu chốt vấn đề nằm ở đâu, tuy chưa chắc có thể giải quyết, nhưng tóm lại là có suy nghĩ. Người làm chính trị chẳng phải cần cái này sao?"

Từ Ngôn gật đầu tán thưởng: "Lữ Khanh huynh có thể nghĩ thông suốt điểm này thật hiếm có. Đại tông sư là hy vọng chúng ta trở thành bậc trị quốc chi tài, chứ không phải hủ nho."

Phải nói là vị thế của Lôi Lễ đủ cao, điểm này Từ Ngôn thật sự khâm phục...