Ferdinand trở về khách sạn với tâm trạng chẳng mấy vui vẻ, trong đầu cứ luẩn quẩn những lời khuyên của cô Temple về sự lạc quan. Cô ấy có ý gì chứ? Phải chăng thực sự có một âm mưu ép anh lấy người em họ, và cô Temple là một trong những kẻ chủ mưu? Anh khó lòng tin nổi điều đó, nhưng suy cho cùng, đó lại là phỏng đoán hợp lý nhất rút ra từ mọi lời nói và việc làm vừa qua. Anh đã từng chứng kiến biết bao chuyện kỳ lạ đến mức chẳng còn sự kiện nào có thể làm anh ngạc nhiên nữa. Thử nghĩ mà xem, anh đã ngồi điềm tĩnh trong một phòng khách cùng Henrietta Temple, trong khi cô công khai đính hôn với người khác – kẻ cũng có mặt ở đó; thế mà chính anh, Ferdinand Armine, lại được chọn làm bạn đồng hành cho chuyến dã ngoại buổi sáng của họ, lại được thản nhiên mời gọi góp vui cho sự giải trí thường ngày của họ bằng sự hiện diện của mình! Còn gì tệ hơn thế nữa? Nếu đây không phải là một sự lăng mạ, một sự nhục nhã thô thiển, trắng trợn và không tài nào chịu đựng nổi, thì anh hoàn toàn chịu thua, chẳng còn hiểu thế nào là lòng tự ái bị tổn thương nữa.
Lạc quan ư, quả là nực cười! Anh thấy mình có xu hướng muốn ôm ấp triết lý của phái Manichaeism hơn! Và anh mới ngốc nghếch làm sao khi chịu đựng một hoàn cảnh đáng khinh, một tình thế nhục nhã đến thế! Thật là một sự yếu đuối vô bờ bến khi không thể chống lại sức ảnh hưởng của cô ta, sức ảnh hưởng của một người phụ nữ đã phản bội anh! Phải! Đã phản bội anh. Đã có lúc anh tự khuất phục tâm trí mình để chấp nhận ý nghĩ về sự phản trắc của Henrietta. Được xoa dịu bởi thời gian, được đền bù bằng nỗi thống khổ lâu dài, được giảm nhẹ bởi sự chân thành kiên định trong mục đích của anh, lỗi lầm bất cẩn ban đầu của anh – theo cách anh tự gọi khi mô tả hành vi sai trái của mình – đã dần không còn đóng vai trò là một nguyên nhân hợp lệ và đầy đủ cho cách cư xử của cô ta đối với anh nữa. Khi nhớ lại cách anh từng yêu người phụ nữ này, những gì anh đã hy sinh vì cô, và nỗi thống khổ mà anh đã gieo rắc cho chính mình cũng như những người thân yêu vì chuyện đó; khi anh so sánh hoàn cảnh hiểm nghèo hiện tại của mình với sự đắc thắng huy hoàng của cô, và nhớ rằng trong khi anh tận tụy với một tình yêu hóa ra là giả dối, thì kẻ đã bỏ rơi anh lại, nhờ một trò đùa của số phận, được thưởng công hoàn toàn cho sự bạc bẽo của mình; anh tức giận, anh ghê tởm, anh khinh bỉ chính mình vì từng làm nô lệ cho cô ta; anh thậm chí bắt đầu căm ghét cô. Thật là một khoảnh khắc khủng khiếp khi lần đầu tiên chúng ta dám nhìn với vẻ ghê tởm sinh linh mà tâm hồn ta đã tôn thờ bấy lâu! Đó là sự mặc khải đáng sợ nhất. Ta lùi lại trong kinh hãi, cứ như thể đang phạm vào một tội lỗi báng bổ.
Tuy nhiên, những phiền toái khác, mang tính chất ít siêu việt hơn, đang chờ đón vị anh hùng của chúng ta khi anh trở về khách sạn. Ở đó, anh tìm thấy một bức thư từ luật sư của mình, thông báo rằng ông ta không thể nào né tránh được quyết định của một trong những chủ nợ chính của Đại úy Armine về việc bắt giam anh ngay lập tức để đòi một khoản tiền lớn. Tội nghiệp Ferdinand, vừa bị tổn thương vừa kiệt quệ, với trái tim và tinh thần đều tan nát, suýt chút nữa không kìm được một tiếng thở dài. Dù sao đi nữa, anh phải có hành động gì đó. Anh gạt Henrietta ra khỏi tâm trí, và cố gắng vực dậy chút năng lượng cũ, ngẫm nghĩ xem còn mưu kế tuyệt vọng nào sót lại.
Giấc ngủ của anh bị phá hỏng bởi những giấc mơ về đám sai dịch, và một ý nghĩ mơ hồ về việc Henrietta Temple đắc thắng trên nỗi bất hạnh của mình; nhưng anh thức dậy sớm, viết một bức thư ngoại giao gửi cho tay chủ nợ đang đe dọa mình – điều mà anh tự tin rằng sẽ kéo dài thêm được thời gian, và rồi, sửa soạn trang phục thật cẩn thận – vì khi một người sắp đi vay tiền, tốt hơn hết là nên trông có vẻ thịnh vượng, anh rảo bước đến một khu phố nơi sinh sống của một người đàn ông mà anh trai của hắn từng có vài mối làm ăn trước đây ở Malta, và người mà anh từng quen biết ở Anh liên quan đến những chuyện đó.
Đó là cái khu phố ảm đạm mang tên Quảng trường Golden, nơi có sự tĩnh mịch u ám tác động một cách đầy kỳ bí lên các giác quan sau chốn náo nhiệt lấp lánh của phố Regent liền kề, nơi Đại úy Armine dừng bước trước một dinh thự uy nghi nhưng giờ đây đã xuống cấp, mà trong những ngày xưa tươi đẹp hơn có lẽ từng là nơi ở của ông nội anh, hoặc một số người bạn phóng khoáng của ông. Một tấm biển đồng trên cửa thông báo cho thiên hạ biết rằng đây là trụ sở của hãng Morris và Levison, hành nghề buôn bán than đá chẳng lấy gì làm cao sang cho lắm. Nhưng nếu tất cả những kẻ theo đuổi cái nghề có phần khiêm tốn ấy mà đều có thể buôn bán than với sự tháo vát y hệt như hãng Morris và Levison, thì họ hẳn đã trở thành những thương gia buôn than vĩ đại nhường nào!
Cánh cổng nặng nề tuân theo tín hiệu của chiếc chuông, và dường như mở ra chẳng cần đến sự can thiệp của con người; và Đại úy Armine, bước dọc theo một lối đi tối tăm nhưng rộng rãi, đẩy mở một cánh cửa được mời gọi bởi dòng chữ khắc trên kính mờ khẳng định rằng anh đang bước vào phòng kế toán. Tại đây, một vài nhân viên văn phòng, được bố trí ẩn khuất sau những bức tường cao bằng gỗ gụ tối màu và tẻ nhạt nhất, đang bận rộn làm việc; tuy nhiên, có một người tiến đến ô cửa nhỏ trên bức tường thành này và nhận lấy tấm danh thiếp mà vị khách đưa cho. Người nhân viên xem xét tấm thẻ với một cái nhìn kỳ lạ; rồi xin vị khách vui lòng ngồi chờ, và biến mất. Anh ta không đi lâu, chẳng mấy chốc đã mời Ferdinand đi theo mình. Đại úy Armine được dẫn lên một cầu thang uy nghi, bước vào một phòng khách từng một thời lộng lẫy. Trần nhà được chạm trổ tinh xảo, và người ta vẫn có thể nhận ra dấu tích của những họa tiết trang trí lộng lẫy một thời qua những hình thù mờ nhạt của các vị thần đã phai tàn cùng những vết tích của lớp thếp vàng tối màu. Tường căn phòng ken dày những tranh vẽ, tuy nhiên được sắp xếp chẳng mảy điều hòa về mặt thẩm mỹ, hiệu ứng hay phong cách. Một bản sao bức "Thần vệ nữ của Titian" với tư thế ngả ngốn nằm cạnh một nữ quý tộc có vẻ trang nghiêm nghiêm nghị của Hoppner; một bức phong cảnh mang hơi hướng Gainsborough làm bạn với một bức tranh vẽ trăng mờ ảo, nhạt nhếch chắc hẳn từng góp mặt trong triển lãm gần nhất; và những bà phu nhân La Mã tẻ nhạt do Hamilton vẽ cùng những người anh hùng Anh quốc cứng nhắc do Northcote thực hiện, đứng tương phản với một số lượng lớn các bức họa hạng xoàng miêu tả những bữa tiệc trác táng của nông dân Hà Lan, cùng chân dung của những chú ngựa đua ưa thích và những con chó cảnh kỳ lạ. Căn phòng chật cứng đồ đạc xấu xí đủ mọi loại, rất vững chãi và chủ yếu làm bằng gỗ gụ; trong đó có không dưới ba chiếc bàn giấy, chưa kể đến những chiếc ghế sofa bọc lông ngựa to tướng. Một chiếc tủ đựng chén đĩa có kích thước khổng lồ như thời Babylon được tô điểm bởi ba chiếc mâm bạc lớn và nặng trịch, cùng những chân nến nhánh khổng lồ làm bằng cùng một thứ kim loại quý giá ấy, kèm theo một bát đựng punch bằng sứ có lẽ vừa vặn cho chú lùn xứ Brobdingnag. Sàn nhà được phủ một tấm thảm Thổ Nhĩ Kỳ đã phai màu. Nhưng giữa bao nhiêu sự lộng lẫy vững chãi ấy vẫn có những dấu hiệu thoang thoảng của nét thanh lịch nữ tính qua lớp màn che bằng giấy hồng cắt tỉa tinh tế che đi vẻ trơ trọi của chiếc lò sưởi trống không nhưng được đánh bóng rất kỹ, và qua những chiếc quạt tay được trang trí lấp lánh với ruy băng cùng tông màu, trong đó có một chiếc cung cấp góc nhìn vô cùng chuẩn xác dẫu chưa hẳn là nên thơ về Margate, trong khi chiếc kia rực rỡ với một vòng hoa khổng lồ gồm hoa hồng bắp cải và hoa thủy tiên vàng.
Ferdinand không phải đợi lâu, và ông Levison, chủ nhân của toàn bộ sự lộng lẫy này, đã bước vào. Ông là một người đàn ông thấp, mập mạp, với gương mặt nghiêm nghị nhưng đẹp trai, hơi hói đầu, nhưng dẫu vậy lại ăn mặc vô cùng cầu kỳ – một phong cách có lẽ sẽ hợp hơn với một người trẻ tuổi. Ông mặc một chiếc áo khoác dáng dài màu mận chín làm bằng loại vải thượng hạng; chiếc áo ghi-lê nhung màu xanh lá cây của ông được điểm xuyết bởi một dây đeo bằng vàng có lẽ sẽ khiến một hội đồng thành phố mới thành lập phải ganh tị; một viên ngọc mắt mèo khổng lồ lấp lánh trên ngực chiếc áo sơ mi thêu; và các ngón tay ông đeo đầy nhẫn quý.
– Chào ngài Đại úy, – ông Levison nói và kéo ghế mời vị khách ngồi.
– Khỏe cả chứ, Levison? – vị anh hùng của chúng ta đáp lời với một giọng điệu thoải mái. – Có tin gì mới không?
Ông Levison nhún vai, lẩm bẩm: – Thời buổi khó khăn lắm, thưa ngài Đại úy.
– Ồ! Ta dám cá là thế, – Ferdinand nói; – Tôi ước gì thời buổi của anh cũng tốt đẹp như của tôi. Có trời mới biết, Levison, chắc anh đang vớ được một khối tài sản kết xù.
Ông Levison lắc đầu, rên rỉ: – Tôi làm việc vất vả lắm, thưa ngài Đại úy; nhưng thời buổi ngặt nghèo lắm.
– Thôi đi ô-dè! Nào! Tôi muốn anh giúp tôi một chút, anh bạn già ạ. Đừng có vòng vo tam quốc với nhau nữa.
– Ồ! – ông Levison rên rỉ, – ngài không thể đến vào lúc tồi tệ hơn thế này đâu; tôi chẳng biết tiền nong là gì cả.
– Dĩ nhiên rồi. Dù sao thì, thực tế là tôi buộc phải có tiền; và vì thế, anh bạn già ạ, chúng ta là bạn cũ, và anh phải lo liệu cho tôi.
– Ngài cần bao nhiêu, thưa ngài Đại úy? – ông Levison chậm rãi lên tiếng, với vẻ mặt đầy khổ sở.
– Ồ! Tôi cần một khoản kha khá, đó là sự thật; nhưng tôi chỉ cần nó trong chốc lát thôi.
– Vấn đề không phải là thời gian, mà là tiền bạc, – ông Levison nói. – Ngài biết tôi và đối tác của tôi lúc nào cũng tha thiết muốn làm gì đó để phục vụ ngài mà lị.
– Ồ, giờ thì anh có thể làm cho tôi một việc thực sự có ích, và có trời mới biết, anh sẽ chẳng bao giờ phải hối hận vì điều đó đâu. Đi thẳng vào vấn đề nhé; tôi phải có 1.500 bảng.
– Một nghìn năm trăm bảng ư! – ông Levison kêu lên. – Tiền đâu ra mà lắm thế.
– Vớ vẩn! Kiểu gì cũng phải có chứ. Dở cái trò này với tôi làm gì? Tôi cần 1.500 bảng, và anh phải đưa cho tôi.
– Tôi nói thật với ngài thế này nhé, thưa ngài Đại úy, – ông Levison vừa nói, vừa chống tay lên lưng ghế và cất giọng với vẻ thản nhiên trơ trẽn; – tôi nói thật nhé, tôi và đối tác của tôi luôn rất sẵn lòng giúp đỡ ngài; nhưng chúng tôi muốn biết khi nào thì đám cưới diễn ra, đó mới là sự thật.
– Mặc kệ cái đám cưới quỷ quái ấy đi, – Đại úy Armine nói, có phần sững sờ.
– Nhưng vấn đề là ở chỗ đó đấy, – ông Levison điềm tĩnh đáp. – Ngài biết đấy, thưa ngài Đại úy, còn khoản tiền nợ đọng của cái hợp đồng niên kim đó nữa, tính đến lễ Tổng lãnh thiên thần Michaelmas tới là tròn ba năm. Tôi nghĩ là Michaelmas; để tôi xem nào.
Vừa nói, ông Levison vừa mở một chiếc bàn giấy, lôi ra một cuốn sổ trông có vẻ đáng sợ, và tra cứu cái mục lục khủng khiếp để tìm đến cái tên Armine chết tiệt kia.
– Vâng! Lễ Michaelmas tới là tròn ba năm, thưa ngài Đại úy.
– Ồ, rồi anh sẽ được trả thôi, – Ferdinand nói.
– Chúng tôi rất hy vọng thế, – ông Levison đáp; – nhưng đó là một con số khổng lồ đấy.
– Ồ, nhưng các anh thu được lợi tức kếch xù cơ mà?
– Xì! – ông Levison bĩu môi; – Mười phần trăm ư! Thế khác nào đem tiền bố thí. Đó chính là cái chỗ đau đấy, thưa ngài Đại úy. Với cái dự luật mới này thì niên kim quái gì cũng vứt. Tôi với đối tác của tôi giờ chẳng làm ăn niên kim niên kiếc gì nữa. Thà đem tiền đi cho quách cho rồi; mà tiền nong thì cứ bị kẹt cứng cả lại; tất cả cũng chỉ vì muốn giúp ngài thôi đấy.
– Thôi được; nếu anh không chịu giúp tôi, – Ferdinand nói và đứng dậy.
– Ngài thực sự cần một nghìn rưỡi cơ à? – ông Levison hỏi.
– Có trời mới biết là tôi cần chứ.
– Thôi được rồi, thưa ngài Đại úy, thế bao giờ cái đám cưới này mới diễn ra?
– Chẳng lẽ tôi đã nói với anh và cả thằng Morris hàng ngàn lần rồi sao, rằng cô em họ của tôi sẽ không kết hôn cho đến khi tròn một năm ngày ông nội tôi qua đời? Mới được suýt soát một năm thôi. Nhưng dĩ nhiên là vào thời điểm này, hơn bất cứ lúc nào khác, tôi không thể để mình rơi vào cảnh túng thiếu được.
– Rất đúng, thưa ngài Đại úy; và chúng tôi chính là những kẻ sẵn lòng phục vụ ngài, nếu có thể. Nhưng chúng tôi không tài nào lo nổi. Chưa bao giờ thị trường tiền nong lại ảm đạm thế này; chẳng thấy bóng dáng đồng tiền đâu cả. Dù sao thì, chúng tôi sẽ cố gắng làm những gì có thể. Mọi chuyện ở Malta đang tiến triển rất tồi tệ, đó là sự thật. Có cái tay Catchimwhocan trẻ tuổi ấy, chúng tôi lún sâu với hắn ta lắm; và giờ thì hắn đã bỏ trung đoàn Fusiliers để nhảy vào Nghị viện, hắn chẳng thèm đếm xỉa gì đến chúng tôi nữa rồi. Chỉ cần hắn chịu trả tiền cho chúng tôi, ngài sẽ có ngay số tiền ấy; thưa ngài có trời chứng giám, ngài chắc chắn sẽ có.
– Nhưng hắn có chịu trả anh đâu, – Ferdinand nói. – Thế anh làm gì được hắn?
– À, tôi có một người bạn, – ông Levison nói, – tôi biết chắc là hắn đang có ba trăm bảng trong tài khoản ngân hàng, và hắn có thể cho chúng ta vay; nhưng chúng ta sẽ phải trả chi phí cắt cổ đấy.
– Tôi đoán thế. Ồ, ba trăm cũng được, – Ferdinand nói.
– Bản thân tôi chẳng còn lấy nổi một xu, – ông Levison nói. – Tên Touchemup trẻ tuổi hôm qua vừa chơi xỏ chúng tôi một vố 750 bảng, thưa ngài có Chúa phù hộ, mà chẳng thèm báo trước một tiếng. Còn ngài là một quý tộc, thưa ngài Đại úy; ngài chẳng bao giờ trả nợ đúng hạn nhưng lúc nào cũng báo trước cho chúng tôi.
Ferdinand không nhịn được cười trước định nghĩa của ông Levison về một nhà quý tộc.
– Nào, còn cách nào khác nữa không?
– À, ngày mai sẽ có hai trăm bảng chuyển đến, – ông Levison nói; – tôi có thể trông cậy vào khoản đó.
– Được rồi, thế là năm trăm.
– Và ngài muốn một nghìn rưỡi, – ông Levison nói. – Thôi được, tôi và đối tác của tôi luôn thích giúp đỡ ngài, và quả thực rất bất tiện cho ngài khi lại cần tiền vào lúc này. Nhưng nếu ngài muốn mua trang sức, tôi có thể cho ngài mua thiếu bất cứ món nào ngài thích, ngài biết đấy.
– Chuyện đó chúng ta sẽ bàn sau, – Ferdinand nói.
– Một nghìn năm trăm bảng! – ông Levison thốt lên. – Thôi được, tôi cho rằng chúng ta phải cố xoay xở sao cho được 700 bảng, và phần còn lại ngài phải nhận bằng than đá.
– Ồ, trời đất quỷ thần ơi, Levison, thế thì quá đáng lắm rồi.
– Tôi chẳng thấy còn cách nào khác cả, – ông Levison đáp với vẻ khá bướng bỉnh.
– Nhưng, khỉ thật, anh bạn tốt của tôi ơi, Levison thân mến của tôi ơi, tôi xó xỉnh nào mà tống khứ cho hết 800 bảng tiền than đá bây giờ?
– Chúa ơi! Thưa ngài Đại úy kính mến, 800 bảng tiền than đá thì có thấm vào đâu. Với các mối quan hệ của ngài, ngài sẽ tống tiễn chúng đi sạch chỉ trong một buổi sáng. Tất cả những gì ngài phải làm, ngài biết đấy, là đưa cho bạn bè của mình một tờ giấy nhận hàng từ chúng tôi, và chúng tôi sẽ chi tiền mặt cho ngài với một chút chiết khấu.
– Thế thì anh có thể đưa luôn tiền mặt cho tôi ngay bây giờ với một chút chiết khấu, hoặc thậm chí chiết khấu lớn cũng được; tôi chẳng thể nào tống khứ nổi 800 bảng tiền than đâu.
– Ồ, chưa đến bốn trăm chaldron đâu, thưa ngài Đại úy, – ông Levison thanh minh. – Chỉ ba hoặc bốn người bạn là xong việc ấy mà. Này nhé, Nam tước Squash mua tới mười nghìn chaldron của chúng tôi mỗi năm; nhưng hắn ta có tài lắm, hắn toàn gạ gẫm các Câu lạc bộ mua hộ.
– Nam tước Squash cái quái gì chứ! Anh đang nói chuyện với ai đấy, hả ông Levison? Bộ anh tưởng tôi định biến thành một tay buôn than chắc? Trở thành đối tác làm ăn của anh á, có trời mới biết đấy! Không, thưa ông; cứ đưa tôi 700 bảng, không cần than cát gì sất, và muốn tính lãi suất bao nhiêu tùy ý.
– Chúng tôi không thể làm thế được, thưa ngài Đại úy. Không phải cách làm ăn của chúng tôi.
– Tôi hỏi lại anh lần nữa, ông Levison, anh có chịu đưa tiền cho tôi hay không?
– Nào, thưa ngài Đại úy, đừng có cao ngạo hách dịch thế chứ! Đâu phải cách làm ăn. Tôi và đối tác của tôi thực lòng muốn giúp ngài; thực sự là thế đấy. Và nếu một trăm bảng có ích cho ngài, ngài cứ việc nhận lấy bằng cách ký giấy nhận nợ; và chúng tôi sẽ không quá soi mói xem cái tên nào đứng ra ký bảo lãnh đâu; thực lòng là không đấy.
– Thôi được, ông Levison, – Ferdinand vừa nói vừa đứng dậy, – tôi thấy hôm nay chúng ta chẳng làm ăn gì được rồi. Một trăm bảng chẳng có ích gì cho tôi cả. Tôi sẽ suy nghĩ về đề nghị của anh. Chào buổi sáng nhé.
– Ảh, cứ suy nghĩ đi! – ông Levison vừa cúi đầu vừa mở cửa nói, – cứ suy nghĩ đi, thưa ngài Đại úy; chúng tôi thực lòng muốn giúp ngài mà lị. Nhìn cách chúng tôi xử sự về khoản nợ đọng kia kìa. Hãy nghĩ về số than đá ấy đi; cứ suy nghĩ đi nhé. Nào, ta thỏa thuận một vụ xem sao! Nào! Nào, thưa ngài Đại úy, tôi dám cá là bây giờ ngài có thể giúp chúng tôi kiếm được hợp đồng cung cấp cho Câu lạc bộ Junior Service; và khi đó ngài sẽ nhận được bảy trăm bảng bằng giấy nhận nợ kỳ hạn ba tháng, với mức phí hai si-linh trên mỗi bảng nhé; nào!
