– Và con thấy bạn của bố thế nào, Henrietta? – ông Temple hỏi trong lúc họ đang ngồi xe về nhà.

– Con rất quý bạn của bố, thưa bố. Chú ấy điềm tĩnh đúng như bố đã nói; chú ấy hầu như là người duy nhất con gặp từ khi rời nước Anh mà không làm con cảm thấy nhức nhối thần kinh. Con thấy thật tiếc vì đã quá lâu ngăn cản hai người tìm hiểu lẫn nhau. Chú ấy chẳng làm phiền con chút nào cả.

– Bố lại ước gì mình đã mời cậu ấy ghé sang chơi vào buổi tối, – ông Temple nói với giọng dò hỏi.

– Đừng là hôm nay, – Henrietta nói. – Một ngày khác đi, thưa bố yêu quý.

Hôm sau, lãnh chúa Montfort gửi một bức thư ngắn cho ông Temple để thăm hỏi tình hình cô con gái và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cô phải ăn những quả nho do ông gửi. Người hầu của ông để lại một giỏ nho. Phần còn lại của bức thư bàn về những chiếc bình đựng tro cốt. Trong lúc cảm ơn, ông Temple cũng bảo đảm với ông ấy rằng việc ông đến chơi vào buổi tối sẽ mang lại niềm vui lớn cho cả con gái ông lẫn bản thân ông.

Đây là lời mời đầu tiên đến tư gia mà ông Temple dám ngỏ lời với ông ấy, dẫu cho họ đã quen biết nhau được một thời gian.

Vào buổi tối, lãnh chúa Montfort xuất hiện. Henrietta đang nằm trên ghế dài, và cha cô nhất quyết không cho cô đứng dậy. Lãnh chúa Montfort đã mang cho ông Temple một số tờ báo tiếng Anh mà ông nhận được từ Leghorn. Hai vị quý ông trò chuyện đôi chút về chính trị ngoại giao và bàn luận về tính cách của một số vị bộ trưởng ngoại giao nổi tiếng nhất. Lãnh chúa Montfort kể lại chuyến viếng thăm của ông tới vương công Esterhazy. Henrietta cảm thấy rất thú vị. Chính trị và xã hội Đức dẫn dắt câu chuyện sang văn học Đức. Về đề tài này, lãnh chúa Montfort tỏ ra vô cùng uyên bác. Henrietta không thể kìm lòng mà phải tham gia vào một cuộc trò chuyện mà cô hoàn hảo có đủ vốn hiểu biết. Cô tình cờ phàn nàn về việc mình thiếu sách đọc. Lãnh chúa Montfort có một thư viện; nhưng nó lại ở Roma: không sao cả; có vẻ như việc sai người đi Roma lấy sách chẳng có là gì đối với ông. Ông rất điềm tĩnh ghi lại tên một vài cuốn sách mà Henrietta bày tỏ mong muốn được đọc, rồi nhờ ông Temple chuyển tờ giấy nhớ đó cho người hầu của mình.

– Nhưng chắc là để ngày mai hãy gửi, – ông Temple nói. – Roma quá xa để có thể phái người đến vào tối nay.

– Đó lại là thêm một lý do để lên đường ngay lập tức, – vị lãnh chúa điềm đạm đáp.

Ông Temple gọi người hầu tới.

– Hãy chuyển bức thư này về nhà tôi, – vị lãnh chúa nói. – Người đưa thư của tôi sẽ mang sách về cho chúng ta trong bốn ngày nữa, – ông vừa nói vừa quay sang cô Temple. – Tôi rất tiếc vì cô phải chờ đợi, nhưng ở Pisa thì thực sự tôi chẳng có gì cả.

Từ ngày hôm đó, lãnh chúa Montfort trải qua mọi buổi tối tại nhà ông Temple. Sự có mặt của ông chưa bao giờ làm cô Temple phiền lòng; cô vẫn nằm trên ghế dài. Nếu cô nói chuyện với ông, ông luôn sẵn sàng trò chuyện cùng cô, nhưng ông không bao giờ áp đặt sự hiện diện của mình. Ông tỏ ra hoàn toàn hài lòng với bầu bạn của cha cô. Thế nhưng với sự điềm tĩnh và kín đáo ấy, lại chẳng hề có chút ra vẻ thờ ơ gượng gạo, chẳng có sự lãnh đạm khó chịu nào; ông luôn ân cần, luôn chu đáo, và thường xuyên tử tế. Dù thoạt nhìn có vẻ đang bận tâm trò chuyện với cha cô, dường như sự nhạy bén của ông vẫn đoán trước mọi mong muốn của cô. Nếu cô cựa quậy, ông đã ở ngay bên cạnh; nếu cô cần thứ gì, có lẽ người ta sẽ tưởng ông đọc được suy nghĩ của cô, bởi vì thứ đó luôn được dâng lên ngay lập tức. Cô thấy chiếc ghế dài của mình được sắp xếp như thể có phép thuật. Và nếu chiếc khăn choàng thỉnh thoảng biến mất, lãnh chúa Montfort luôn biết nó đã được đặt ở đâu. Trong khi đó, mỗi buổi sáng lại mang đến những món đồ giải trí cho ông Temple và con gái; sách, tranh in, tranh vẽ, báo chí, các tập san từ mọi quốc gia, cùng những bức tranh biếm họa từ Paris và London, được đặt lẫn với những bản khắc về vùng Campo Santo mà Henrietta yêu thích.

Một buổi tối, ông Temple và vị khách của mình đang bàn về một giáo sư nổi tiếng của trường đại học. Lãnh chúa Montfort miêu tả những kiến thức và phát hiện phi thường cùng sự giản dị hiếm có của ông ấy. Ông là một trong những thiên tài kỳ dị đôi khi vẫn xuất hiện ở những thành phố tàn lụi với các viện hàn lâm cổ kính. Henrietta cảm thấy hứng thú trước lời miêu tả đó. Gần như không cần suy nghĩ, cô bày tỏ mong muốn được gặp mặt ông ấy.

– Ngày mai ông ấy sẽ đến, – lãnh chúa Montfort nói, – nếu cô muốn. Xin hãy tin tôi, – ông nói thêm với giọng vô cùng ân cần, – rằng nếu cô có thể thuyết phục bản thân tìm hiểu đôi chút về giới thượng lưu Ý, cô sẽ thấy điều đó vô cùng xứng đáng.

Vị giáo sư đã được mời đến. Cô Temple vô cùng hào hứng. Chỉ vài ngày sau, ông lại đến và dẫn theo một người bạn cũng tài danh không kém. Bầu không khí xã giao thật thoải mái đến mức ngay cả Henrietta cũng không cảm thấy đó là gánh nặng. Cô vẫn nằm trên ghế dài; các vị quý ông nhâm nhi cà phê và trò chuyện. Một buổi sáng nọ, lãnh chúa Montfort đã thuyết phục cô đến thăm xưởng điêu khắc của một nghệ sĩ nổi tiếng. Người nghệ sĩ tràn đầy nhiệt huyết với đam mê của mình, và tự hào kho giới thiệu tác phẩm lớn của ông, một bức tượng Diana có thể khiến người ta phải ghen tị với Endymion. Nhà điêu khắc tuyên bố đó là hình ảnh giống hệt cô Temple, và quay sang hỏi ý kiến cha cô. Ông Temple không thể phủ nhận sự giống nhau đến kỳ lạ ấy. Cô Temple mỉm cười; trông cô gần như đã tìm lại được chính mình; ngay cả lãnh chúa Montfort kín đáo cũng vô cùng say đắm.

– Ồ! Giống lắm chứ, – vị lãnh chúa thốt lên. – Phải! Bây giờ thì giống y hệt rồi. Cô Temple không hay mỉm cười; nhưng lúc này người ta có thể tin rằng cô ấy thực sự là người mẫu cho bức tượng.

Họ đang chào tạm biệt nhà điêu khắc.

– Cô có thích ông ấy không? – lãnh chúa Montfort thì thầm hỏi cô Temple.

– Cực kỳ thích; ông ấy rất nhiều ý tưởng.

– Tôi có nên mời ông ấy đến gặp cô tối nay không?

– Vâng, hãy mời đi!

Và thế là dần dà, Henrietta nhận ra mình trở thành tâm điểm của một vòng tròn nhỏ gồm những người đàn ông xuất chúng và tài hoa. Sức khỏe của cô khá hơn khi cô bớt gặm nhấm những nỗi buồn của mình. Cô cảm thấy vui lòng khi chứng kiến niềm hạnh phúc của người cha. Giờ đây cô không còn phải lúc nào cũng nằm dài trên ghế. Lãnh chúa Montfort đã gửi tặng cô một chiếc ghế bành kiểu Anh, hợp với cô đến kỳ lạ.

Họ thậm chí bắt đầu cùng ông đi dạo quanh vùng nông thôn chừng một hoặc hai tiếng trước khi mặt trời lặn. Vùng quê xung quanh Pisa vừa trù phú lại vừa nên thơ; và người bạn đồng hành của họ luôn khéo léo sắp đặt để mỗi chuyến đi ngắn đều có một đích đến cụ thể. Ông cũng nói thông thạo thổ âm của vùng, và dưới sự dẫn dắt của ông, họ đã đến thăm một người nông dân xứ Tuscan. Tất cả những điều này thật dễ chịu; ngay cả Henrietta cũng bị thuyết phục rằng việc đó còn hơn là cứ mãi ru rú trong nhà. Sự đa dạng của những khung cảnh tươi đẹp đã vô thức vực dậy tâm trí cô. Cô vẫn còn một số bổn phận phải hoàn thành trên cõi đời này. Vẫn còn người cha của cô: người cha đã hết lòng vì cô, người chưa bao giờ thốt lên một lời quở trách nào đối với mọi lỗi lầm và dại dột của cô, và người, trong những giờ phút ngặt nghèo nhất, đã bám lấy cô bằng tất cả sự tận tụy. Chẳng phải việc nhìn thấy ông lấy lại được sự bình yên tương đối là một niềm an ủi lớn lao sao? Thật ích kỷ biết bao khi cô lại đi phá hỏng niềm vui tao nhã và vô tội này! Cô tự gắng sức để góp phần mang lại niềm vui cho cha mình và người bạn tốt bụng của ông, cũng như để hòa mình vào niềm vui ấy. Sấy hồng đã trở lại đôi má cô; thỉnh thoảng cô bỗng bừng lên đôi chút nét rạng rỡ thuở trước; và dẫu cho những phút giây phấn chấn ấy thường bị nối tiếp bởi sự u sầu và ủ rũ mà cô thấy vô vọng trong việc chống lại, thì nhìn chung, sự thay đổi theo chiều hướng tốt hơn đã rất rõ ràng, và ông Temple vẫn nuôi hy vọng rằng rồi đây thị lực của ông sẽ lại được ban phước và cuộc đời ông sẽ lại được soi sáng bởi cô con gái Henrietta rực rỡ của chính mình.