Đối với Áo, ý nghĩa lớn nhất của hiệp ước Vienna không nằm ở việc hạn chế Pháp, mà là quét sạch chướng ngại cuối cùng cho quá trình thống nhất vùng Germany.

Các nước Nga, Thụy Sĩ cũng đã bị mua chuộc. Hà Lan, Bồ Đào Nha và Liên bang Bắc Âu dù muốn phản đối cũng phải cân nhắc xem có gánh nổi sự trả thù hay không.

Các quốc gia ở châu Âu không phản đối, các quốc gia hải ngoại lại càng không cần. Thời đại này chỉ có cường quốc châu Âu can thiệp vào sự vụ hải ngoại, chứ chưa từng có quốc gia hải ngoại nào xen vào chuyện châu Âu.

Không tìm được người ủng hộ, người Anh cũng đành bất lực. Kháng nghị ngoại giao không hiệu quả, chẳng lẽ lại vũ trang can thiệp?

Đường cùng, chính phủ Anh chỉ có thể thỏa hiệp. Họ chấp nhận việc Áo thôn tính các quốc gia thuộc liên minh Đức để đổi lấy việc Vienna thừa nhận họ thôn tính bán đảo Đông Dương thuộc Pháp.

Người sáng suốt đều hiểu, sự thừa nhận này có cũng như không. Britain không thể ngăn cản Đức - Áo thống nhất, Vienna cũng không thể can thiệp vào việc người Anh thôn tính Đông Dương thuộc Pháp. Việc hai bên thừa nhận lẫn nhau chẳng qua là giữ thể diện mà thôi.

Ngày 12 tháng 6 năm 1892, dưới sự chứng kiến của cộng đồng quốc tế, Áo và các bang quốc thuộc Germany cùng ký kết 《Điều ước Thần Thánh La Mã》.

Gần như cùng lúc đó, quốc hội các quốc gia thuộc liên minh Đức tuyên bố giải tán đế quốc Bắc Germany. Buổi chiều, George I tuyên bố thoái vị.

Chứng kiến lịch sử, trong vòng một ngày tận mắt thấy một quốc gia diệt vong, một quốc gia tái sinh, mang đến cho mọi người một cú sốc lớn.

Người có chút đầu óc chính trị đều biết thời thế đã thay đổi. Lục địa châu Âu một lần nữa trở lại thời đại Đế quốc La Mã Thần thánh, cục diện quốc tế cũng từ thế chân vạc biến thành hai cường quốc song hành.

May mắn là mâu thuẫn Anh - Áo chưa bùng nổ, nếu không chỉ việc chọn phe thôi cũng đủ khiến người ta phát mệt. Tuy nhiên, ai cũng hiểu rõ sự ổn định này chỉ là tạm thời. Việc Anh - Áo trở mặt vì quyền bá chủ thế giới chỉ là chuyện sớm muộn.

...

Màn đêm buông xuống, trong tòa đại sứ quán Nhật Bản ở Vienna vọng ra những tiếng thở dài.

"Không đi ra ngoài, không biết thế giới biến đổi nhanh đến thế nào. Người Trung Quốc có câu 'Ba mươi năm Hà Đông, ba mươi năm Hà Tây'.

Mới đó mà đế quốc Pháp vênh váo đã sụp đổ. Cứ tưởng chúng ta phát triển nhanh lắm rồi, nhưng so với cường quốc vẫn còn quá lạc hậu.

Xem ra cải cách không thể dừng lại. Sau khi chiến tranh này kết thúc, chúng ta còn phải tiếp tục đào sâu cải cách thể chế, tranh thủ sớm ngày đuổi kịp."

Quả là Ito Hirobumi, sau khi cảm khái quá khứ nhanh chóng lấy lại lòng tin. Chỉ có điều, nỗi ưu sầu giữa hai hàng lông mày vẫn chưa thể tan biến.

Đầu cơ chính trị luôn là canh bạc lợi nhuận cao, rủi ro lớn. Chính phủ Nhật Bản trước đây thao tác sai lầm, không thể kịp thời "nhảy thuyền", giờ phải trả một cái giá đắt.

Cũng may lần đầu cơ này còn chừa một đường lui, không trực tiếp "nhảy" lên thuyền Pháp, nếu không giờ đã chìm theo tàu lớn rồi.

"Cải cách ư? Áo chẳng phải là quốc gia bảo thủ nhất châu Âu sao? Ngoại trừ đế quốc Nga ra, có lẽ họ là bảo thủ nhất."

Saigō Jūdō nghi ngờ hỏi.

Đó là ấn tượng bên ngoài. So với Pháp, "người tiên phong" của "tự do", Áo đích thực được coi là "bảo thủ".

Giờ đây "tự do" thua "bảo thủ", rất nhiều người đang suy nghĩ lại xem liệu Pháp có "tự do" thái quá hay không. Nguyên nhân hậu quả của cuộc chiến ở châu Âu đã được báo chí phơi bày. Ai cũng biết Pháp bị tư bản mang danh "ý dân" đẩy lên cỗ xe chiến tranh, cuối cùng đi vào ngõ cụt.

Ito Hirobumi lắc đầu: "Ngươi thấy Áo bảo thủ ở chỗ nào? Ngoài việc thiếu những kẻ phun nước bọt lớn, không có những đám người tùy tiện đình công biểu tình, không có những tờ tuyên ngôn bầu cử dán khắp nơi, họ còn thiếu gì?"

Nhờ việc áp dụng nghiêm ngặt luật báo chí, các tòa báo phải chịu trách nhiệm về tính chân thực của nội dung, phong khí xã hội bị tiền bạc thao túng đã được đảo ngược.

Trong bối cảnh đó, "phun" thì không sao, nhưng phải phù hợp thực tế. Tùy tiện phun ra những bài viết vô căn cứ thì không tòa báo nào đăng cả.

Đình công biểu tình vẫn có, chỉ là không thường xuyên như ở Pháp, và càng không xảy ra ở Vienna. Dù sao nhà máy cũng đã dời đi, thì lấy đâu ra phong trào công nhân?

Vì thuộc địa lâu dài chiêu mộ di dân, giới tư bản Áo còn phải cạnh tranh nhân công với thuộc địa, nên không dám quá đáng chèn ép công nhân.

Những vụ việc tiêu cực đâu phải chưa từng xảy ra. Ví dụ, một xưởng nào đó vì mâu thuẫn nghiêm trọng giữa chủ và thợ, công nhân đồng loạt bỏ trốn, đơn hàng không ai làm, ông chủ suýt chút nữa bị phá sản vì bồi thường hợp đồng.

"Tuyên ngôn bầu cử" bay đầy trời thì càng không cần phải nói. Đó là điều luật pháp Áo cấm, dán quảng cáo ra là tự trói mình, nên chẳng ai làm.

Trong mắt Ito Hirobumi, đó chính là biểu hiện của trật tự. Văn hóa phương Đông khác phương Tây, Nhật Bản lại càng coi trọng quy củ.

Nhất là khi Áo đang hưng thịnh, những ưu điểm này càng được phóng đại. Ito Hirobumi vốn giỏi học hỏi, đương nhiên muốn tham khảo.

Trầm tư một hồi, Saigō Jūdō như có điều suy nghĩ gật đầu.

Diện tích lãnh thổ Áo rộng lớn, tài nguyên phong phú, công nghiệp phát đạt, kinh tế phồn vinh, quân đội hùng mạnh, chính trị ổn định. Cụ thể mà nói, "thiếu cái gì"?

Câu hỏi này chắc chẳng mấy ai trả lời được. Nếu cứ khăng khăng là chưa đủ, thì chỉ có hải quân là chưa phải số một thế giới.

Nhưng đó không thể coi là khuyết điểm. Áo đâu phải không có năng lực phát triển hải quân, so với hải quân hoàng gia, sự khác biệt chỉ là số lượng và kinh nghiệm.

Những thứ này đều có thể giải quyết. Số lượng có thể dùng tiền mua, kinh nghiệm có thể tích lũy. Hai bên không có sự khác biệt về chất, vị trí thứ hai và thứ nhất không hề cách xa.

Với Nhật Bản, vị trí thứ hai thế giới trong hải quân là điều họ không dám mơ tới. Dù thế nào, cũng không thể nói Áo thiếu hải quân.

Một lúc lâu sau, Saigō Jūdō chậm rãi nói: "Ito quân, ngươi định khôi phục lại lộ tuyến Vienna sao?"

Khi khởi động cuộc Duy Tân Minh Trị, Nhật Bản đã khảo sát nhiều quốc gia châu Âu và từ đó sinh ra nhiều lộ trình cải cách, trong đó có lộ trình Vienna, noi theo Áo.

Chỉ là vì nhiều yếu tố, cuối cùng lộ trình Vienna bị hủy bỏ. Duy Tân Minh Trị chủ yếu lấy Anh, Pháp và Phổ làm gốc, kết hợp tình hình thực tế để xây dựng con đường phát triển riêng.

Trong lịch sử, lộ trình cải cách của người Nhật, ngoại trừ chính trị, về cơ bản coi như thành công. Giờ thì khác, sau khi Phổ, Pháp liên tiếp thất bại, nội bộ Nhật Bản cũng sinh nghi ngờ về lộ trình cải cách này.

Ito Hirobumi xua tay: "Không phải! Con đường phát triển của Áo căn bản không thể sao chép. Chúng ta không có nền tảng hùng hậu như họ, dù muốn học cũng không học được!

Phải biết, thời điểm suy sụp nhất, họ vẫn là một trong tứ cường quốc thế giới. Sau khi Franz đại đế kế vị, giải quyết nội loạn xong, lập tức tham gia vào làn sóng thực dân.

Lần lượt khai phá thuộc địa Áo ở châu Phi, châu Mỹ, Nam Dương. Sau khi thực lực lớn mạnh, họ quay lại thôn tính đế quốc Ottoman, mới có đế quốc Áo ngày nay."

Theo một nghĩa nào đó, chính phủ Nhật Bản cũng đang bắt chước chiến lược của Áo. Đáng tiếc, họ không gặp thời, vừa bước ra khỏi cửa đã gặp phải đối thủ khó chơi.

Trước đây, các nước châu Âu tranh giành thuộc địa, cướp được địa bàn rồi, chỉ cần thể hiện đủ thực lực, để đối thủ biết là không đáng, hai bên có thể giải quyết vấn đề trên bàn đàm phán, ít khi xảy ra tình huống ăn thua đủ.

Từ tình hình hiện tại, dù Tây Ban Nha có thể đoạt lại quần đảo Philippines, họ cũng phải trả một cái giá thê thảm. Rủi ro rất lớn, lợi nhuận và chi phí không tương xứng.

Theo lý thuyết, giờ là lúc lên bàn đàm phán. Chỉ cần chính phủ Nhật Bản chịu nhượng bộ nhiều, chuyện có thể giải quyết.

Thật đáng tiếc, những kinh nghiệm này giờ không còn phù hợp. Thua ở các nước châu Âu thì thôi, thua ở người Nhật thì là chuyện gì? Tây Ban Nha còn không mất mặt đến thế.

Nhất là sau khi đánh bại Pháp, chủ nghĩa dân tộc ở Tây Ban Nha trỗi dậy mạnh mẽ, tiếng kêu báo thù vang vọng trời cao.

Nhờ lợi nhuận từ cuộc chiến chống Pháp, người Tây Ban Nha nhanh chóng xây dựng hạm đội viễn chinh, có vốn để báo thù.

Bước đi đầu tiên lại vấp phải xương cứng, đả kích đối với chính phủ Nhật Bản là chưa từng có. Tiếp tục noi theo chiến lược thực dân của Áo, Ito Hirobumi càng không dám nghĩ tới.

Nếu có thể, ông muốn thu dọn đồ đạc về nhà ngay bây giờ, dừng lại bước chân bành trướng, từ từ làm ruộng tích lũy của cải.

Nhật Bản thiếu tài nguyên, chỉ dựa vào làm ruộng, tốc độ phát triển chắc chắn sẽ rất chậm, nhưng an toàn!

Phát triển nhanh thì nhanh thật, nhưng chết cũng nhanh. Những năm gần đây, Phổ, giờ là Pháp, đều là những bài học nhãn tiền về việc bành trướng.

Saigō Jūdō: "Đúng là không học được, gia tài của chúng ta quá mỏng. Nếu đổi thành người hàng xóm cũ của chúng ta, có lẽ còn có vài phần nắm chắc thành công.

Không nói những điều đó nữa, hãy chú ý đến hiện tại đi! Liên minh chống Pháp nói muốn bảo trì quân hạm một tháng trước khi giao hàng.

Nếu không có gì bất ngờ, hạm đội viễn chinh của Tây Ban Nha cũng sẽ lên đường trong vòng một tháng. Muốn kịp đưa quân hạm về nước trước khi chiến sự nổ ra, e là không hy vọng."

Ito Hirobumi: "Đây là chuyện đã đoán trước. Là một thành viên của liên minh chống Pháp, người Tây Ban Nha vẫn phải giữ chút thể diện. Dù liên minh chống Pháp không giữ lại, chúng ta cũng khó lòng cướp trước một bước để đưa những quân hạm này về nước.

Đây là báo hôm nay, kênh đào Suez đã khôi phục thông tàu thuyền. Sau khi người Pháp xong đời, quyền sở hữu kênh đào này đã hoàn toàn rơi vào tay Áo.

Căn cứ 《Hiệp nghị Cảng Áo - Tây》 ký kết hơn ba mươi năm trước, tàu chiến Tây Ban Nha có thể mượn cảng Áo cập bến, thông qua kênh đào Suez là chuyện đương nhiên.

Chúng ta không cần suy nghĩ nữa. Chưa nói đến việc chúng ta từng có thái độ sai lầm ủng hộ người Pháp, dù thời gian quay ngược lại mấy chục năm, quan hệ giữa chúng ta và Áo cũng rất lạnh nhạt.

Chuyện quân hạm, giờ chỉ có thể nghĩ cách từ phía người Anh. Chắc họ cũng có mâu thuẫn với Tây Ban Nha, vui vẻ nhìn người Tây Ban Nha gặp xui xẻo."

Quan hệ Nhật - Áo lạnh nhạt chủ yếu có hai nguyên nhân: Thứ nhất, Nhật Bản cải cách chủ yếu học tập Anh, Pháp, Phổ, các đơn hàng cũng chảy về Tam quốc, giao dịch với Áo không đáng kể.

Thứ hai, Franz khi mới lên ngôi chưa thể hoàn toàn khống chế cảm xúc, biểu hiện thái độ không ưa người Nhật.

Không đủ lợi ích kinh tế, quan hệ giữa hai nước tự nhiên không thể sâu sắc. Thêm thái độ lạnh nhạt của hoàng đế, các quan chức đương nhiên không tốn công vô ích vì một nước Nhật có cũng được không có cũng được.

Ngày thường không thắp hương, đến lúc mấu chốt lại muốn ôm chân Phật, tự nhiên không dễ dàng như vậy.

Nếu không phải người Anh lo ngại việc Tây Ban Nha phục hưng, thu hồi vùng Roussillon, đe dọa đến an toàn eo biển Gibraltar, người Nhật giờ mới thực sự bi kịch.

Nghe nói quân hạm có chỗ dựa, Saigō Jūdō trút được gánh nặng, không kìm được nói: "Tuyệt vời, có người Anh chống lưng, đánh bại Tây Ban Nha không khó."

Từng có kinh nghiệm giao chiến, hải quân Nhật Bản vẫn có ưu thế tâm lý trước người Tây Ban Nha, lo lắng duy nhất là sự chênh lệch quá lớn về thực lực hạm đội.

Ito Hirobumi lộ vẻ cay đắng đáp: "Không đơn giản như vậy đâu, Tây Ban Nha vẫn là một thành viên của liên minh chống Pháp, dù chiến tranh kết thúc, tình nghĩa vẫn còn đó.

Một khi người Anh tham gia chiến tranh, liên minh chống Pháp sẽ không khoanh tay đứng nhìn, người Anh càng không thể vì chúng ta mà trở mặt với liên minh chống Pháp.

Để không kích thích liên minh chống Pháp, sự ủng hộ của người Anh dành cho chúng ta chắc chắn sẽ không quá lớn. Muốn thắng cuộc chiến này, vẫn phải dựa vào chính chúng ta."

Sự thật một lần nữa chứng minh, một quốc gia muốn thành công, việc tìm đồng đội vô cùng quan trọng.

Người Anh rõ ràng là đại diện cho sự không đáng tin cậy. Ito Hirobumi không quên, trong cuộc chiến châu Âu vừa kết thúc, người Pháp đã bị bán đứng như thế nào.

Phải biết, vào thời điểm chiến tranh bùng nổ, Anh - Pháp là đồng minh. Dù chính phủ Anh trên danh nghĩa đứng về phía Pháp, họ vẫn không từ bỏ bất kỳ cơ hội nào để đục nước béo cò.

Họ ra vẻ ủng hộ Pháp, nhưng thực chất đang cố gắng duy trì sự cân bằng thực lực giữa hai bên, mong muốn Pháp - Áo lưỡng bại câu thương.

Tiếc rằng kế hoạch không theo kịp sự thay đổi, chính phủ Luân Đôn không ngờ Áo lại ẩn giấu thực lực, vào thời khắc mấu chốt đã giáng cho người Pháp một đòn chí mạng.

Thấy Pháp đại thế đã qua, phản ứng đầu tiên của người Anh không phải là kéo đồng minh một tay, mà là đơn phương xé bỏ minh ước, bỏ đá xuống giếng.

Những vụ việc tương tự còn rất nhiều, ví dụ như Bỉ, ban đầu cũng theo chân người Anh, bị bán đứng rồi mới ngả về phía Áo.

Đồng minh còn có thể bán đứng, vậy thì Nhật Bản, thậm chí còn không phải là minh hữu, càng không có áp lực.

Biết là vậy, Ito Hirobumi vẫn không có lựa chọn nào khác, hay nói đúng hơn, chính phủ Nhật Bản không có lựa chọn nào khác. Dù Tây Ban Nha luôn là ranh giới cuối cùng của cường quốc, nhưng cường quốc vẫn là cường quốc, sức ảnh hưởng quốc tế vẫn khác thường.

Ngoài người Anh ra, căn bản không có quốc gia nào nguyện ý mạo hiểm đắc tội Tây Ban Nha, bán quân hạm cho họ.

Bi kịch hơn là, nếu không mua được một lô quân hạm từ người Anh, cuộc chiến phía sau căn bản không thể đánh.

Saigō Jūdō như có điều suy nghĩ, một lúc lâu sau mới chậm rãi nói: "Dù sao, người Anh chịu ủng hộ dù sao cũng tốt hơn là không có gì.

Chỉ cần có thể thắng được chiến tranh, chúng ta có thể đáp ứng mọi điều kiện trước mắt, mọi chuyện đợi chiến tranh kết thúc rồi nói."

Hai người nhìn nhau, kết thúc chủ đề nặng nề này. Nội dung phía sau quá kinh người, nếu tiết lộ ra ngoài thì Nhật Bản sẽ xong đời, chỉ có thể giữ kín trong lòng.