Năm đề cử lọt vào vòng chung kết của giải Biên tập xuất sắc nhất – hạng mục có ảnh hưởng quyết định đến xu hướng của giải Phim hay nhất – lần lượt là "Mạng xã hội", "Nhà vua nói lắp", "Inception", "Đấu sĩ" và "Thiên nga đen".

Tại đây, trong số năm tác phẩm dẫn đầu, "Thiên nga đen" đã thế chỗ cho "Báo thù", điều này cũng khiến cho việc "Thiên nga đen" trượt đề cử Đạo diễn xuất sắc nhất trở thành sự nuối tiếc lớn nhất. Bởi lẽ, "Thiên nga đen" vốn đã gặt hái thành công ở các hạng mục Nữ chính xuất sắc nhất, Nữ phụ xuất sắc nhất, Nam phụ xuất sắc nhất, Kịch bản gốc xuất sắc nhất, v.v., rõ ràng có tố chất quán quân hơn "Báo thù". Thậm chí có thể nói, việc "Thiên nga đen" thay thế "Báo thù" để cùng các tác phẩm khác tạo thành top 5 cũng chẳng phải là vấn đề gì lớn.

Nhưng đáng tiếc là giấc mơ về việc đạo diễn Evan Bell giành được hai đề cử lại quá đỗi to lớn. Cái tên Evan Bell đã là một trong những cái tên xuất hiện thường xuyên nhất tại Oscar trong mười năm qua, việc đẩy Evan Bell lên một tầm cao hơn nữa dường như là một bài toán quá lớn.

Tất nhiên, nhìn từ một góc độ khác, "Thiên nga đen" mạnh mẽ đến mức vượt cả "Báo thù", vậy thì tiếng nói về việc Evan Bell trượt đề cử Đạo diễn xuất sắc nhất sẽ tạo ra lực đẩy lớn hơn cho "Inception". Những lá phiếu vốn dành cho "Thiên nga đen" sẽ đổ dồn về "Inception", như vậy đã tránh được bi kịch phân tán phiếu bầu của việc giành hai đề cử, ngược lại còn giúp "Inception" giành được vị trí có lợi hơn, đây cũng có thể coi là một tin tốt.

Tuy nhiên, về tổng thể, cục diện thế chân kiềng giữa "Mạng xã hội", "Inception" và "Nhà vua nói lắp" vẫn không hề thay đổi. Thêm vào đó là sự chực chờ của "Đấu sĩ", "Thiên nga đen" và "Báo thù", đây về cơ bản chính là cục diện của lễ trao giải Oscar năm nay. Có thể nói là đã tiếp nối quỹ đạo của cả mùa giải thưởng, cạnh tranh khốc liệt nhưng rõ ràng và minh bạch, không ngoài dự đoán. Các giải thưởng chính sẽ được xướng tên từ sáu tác phẩm này.

Ba ứng cử viên sáng giá được viết nên trong "Evan Bell ân cừu lục" đã thuận lợi dẫn đầu danh sách đề cử Oscar lần thứ 83. "Inception" giành được mười bốn đề cử, sánh ngang với "All About Eve" và "Titanic" để trở thành những tác phẩm nhiều đề cử nhất tại Oscar; "Nhà vua nói lắp" theo sát phía sau với mười một đề cử, có thể thấy rõ sự ưu ái của các giám khảo Viện Hàn lâm dành cho tác phẩm này; còn "Mạng xã hội" thì thế trận tổng thể có phần lép vế hơn một chút, tổng cộng chín đề cử, nhưng cũng không hề tỏ ra yếu thế!

"Inception" - tác phẩm đã làm nên lịch sử - giành được đề cử ở sáu hạng mục chính bao gồm Phim hay nhất, Đạo diễn xuất sắc nhất, Nam chính xuất sắc nhất, Nam phụ xuất sắc nhất, Kịch bản gốc xuất sắc nhất và Biên tập xuất sắc nhất. Cùng với các đề cử ở tám hạng mục kỹ thuật gồm Quay phim xuất sắc nhất, Chỉ đạo nghệ thuật xuất sắc nhất, Hiệu ứng hình ảnh xuất sắc nhất, Hòa âm xuất sắc nhất, Biên tập âm thanh xuất sắc nhất, Nhạc phim gốc xuất sắc nhất, Ca khúc gốc xuất sắc nhất, Thiết kế phục trang xuất sắc nhất, tổng cộng là mười bốn đề cử, sánh ngang trở thành tác phẩm giành được nhiều đề cử nhất tại Oscar. Chắc chắn có thể gọi đây là tác phẩm xuất sắc nhất tại Oscar năm nay.

Mặc dù việc có nhiều đề cử nhất không đồng nghĩa với việc sẽ giành được nhiều giải thưởng nhất – năm kia "The Curious Case of Benjamin Button" từng nhận được mười ba đề cử mà cuối cùng vẫn thảm bại như thường – nhưng điều này vẫn cho thấy sự tán thưởng mà một tác phẩm nhận được trong mùa giải thưởng năm nay. "Inception" đã hoàn tất sự thắng lợi toàn diện từ các hạng mục tổng hợp, đến các hạng mục diễn xuất và cuối cùng là kỹ thuật. Ngoại trừ việc Ellen Page và Marion Cotillard ở hạng mục diễn viên nữ không thể bứt phá, thì tác phẩm này đã giành được sự công nhận về thực lực từ toàn ngành trong giai đoạn đề cử.

Chẳng phải người ta vẫn nói, đề cử dựa vào thực lực, giành giải dựa vào vận may hay sao. Qua đây có thể thấy được kỳ tích mà "Inception" đã tạo ra vào năm ngoái, thậm chí còn vượt qua cả "Avatar" năm ngoái. Dù sao thì "Avatar" cũng chỉ xưng bá ở các hạng mục kỹ thuật, mà "Inception" năm nay còn tiến thêm một bước, giành chiến thắng trên mọi mặt trận, thực sự rất đáng mừng.

"Mạng xã hội" - đối thủ "ăn miếng trả miếng" với Evan Bell - cũng không hề tỏ ra lép vế. Các đề cử ở năm hạng mục chính bao gồm Phim hay nhất, Đạo diễn xuất sắc nhất, Nam chính xuất sắc nhất, Kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất, Biên tập xuất sắc nhất, thể hiện vẫn vô cùng xuất sắc. Về cơ bản là ngang bằng với "Inception", đáng tiếc là cuộc đối đầu trực diện ở hạng mục Nam phụ xuất sắc nhất đã thua đối thủ, khiến cho "Mạng xã hội" tạm thời lép vế hơn một chút về hào quang. Ở các hạng mục kỹ thuật, bốn đề cử gồm Quay phim xuất sắc nhất, Hòa âm xuất sắc nhất, Biên tập âm thanh xuất sắc nhất và Nhạc phim xuất sắc nhất cũng đã triển khai cuộc đối đầu toàn diện với "Inception".

Mặc dù chín đề cử của "Mạng xã hội" so với "Inception" thì toàn diện lép vế, nhưng việc tất cả đề cử của hai bên đều trùng lặp không phải là điểm mấu chốt, bởi vì đề cử của "Inception" gần như bao phủ tất cả các hạng mục; những hạng mục chủ chốt mà "Mạng xã hội" hy vọng giành chiến thắng ngoài hạng mục kịch bản ra thì tất cả đều trùng lặp với "Inception", đây mới là phần trọng tâm. Điều này có nghĩa là hai bên chỉ có thể "đường hẹp gặp nhau, kẻ dũng cảm thắng".

Và điều khiến cục diện đối đầu này trở nên hỗn loạn hơn chính là sự gia nhập toàn diện vào chiến tuyến của "Nhà vua nói lắp" – tác phẩm được mệnh danh là "đứa con bị bỏ rơi của Evan Bell", đã khuấy đảo toàn bộ tình hình chiến sự thành một mớ hỗn độn.

Các đề cử của "Nhà vua nói lắp" phân bổ ở sáu hạng mục lớn là Phim hay nhất, Đạo diễn xuất sắc nhất, Nam chính xuất sắc nhất, Nam phụ xuất sắc nhất, Kịch bản gốc xuất sắc nhất và Biên tập xuất sắc nhất, trùng lặp 100% với "Inception". Ngoài ra, trong các hạng mục kỹ thuật, tỷ lệ trùng lặp với "Mạng xã hội" ở năm hạng mục gồm Quay phim xuất sắc nhất, Chỉ đạo nghệ thuật xuất sắc nhất, Thiết kế phục trang xuất sắc nhất, Hòa âm xuất sắc nhất và Nhạc phim xuất sắc nhất lên tới 75%, điều này cũng khiến toàn bộ cuộc cạnh tranh đều trình hiện ra cục diện đối đầu trực diện.

Đặc điểm rõ nét nhất của cục diện thế chân kiềng chính là các hạng mục mạnh của đối phương đều trùng lặp hoàn toàn, đây là kiểu mẫu điển hình của việc "kẻ dũng cảm gặp nhau, kẻ mạnh nhất thắng". Mỗi hạng mục chỉ có một người chiến thắng, mà ba tác phẩm có thể gọi là "oan gia ngõ hẹp" này gồm "Inception", "Nhà vua nói lắp" và "Mạng xã hội", chắc chắn sẽ triển khai cuộc cạnh tranh khiến người ta nghẹt thở.

Ngoài ba ứng cử viên hàng đầu đã hoàn tất sự xưng bá này, màn thể hiện của "Đấu sĩ", "Thiên nga đen" và "Báo thù" cũng vô cùng ấn tượng.

"Báo thù" giành được đề cử ở chín hạng mục gồm Phim hay nhất, Đạo diễn xuất sắc nhất, Nữ phụ xuất sắc nhất, Kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất, Quay phim xuất sắc nhất, Chỉ đạo nghệ thuật xuất sắc nhất, Thiết kế phục trang xuất sắc nhất, Hòa âm xuất sắc nhất, Biên tập âm thanh xuất sắc nhất, ngang tài ngang sức với "Mạng xã hội" về số lượng đề cử.

Nhưng lý do cho rằng "Báo thù" tổng thể vẫn lép vế hơn một chút chính là vì tác phẩm này trượt đề cử ở hai hạng mục quan trọng là Nam chính xuất sắc nhất và Biên tập xuất sắc nhất. Mặc dù dựa vào màn thể hiện xuất sắc ở các hạng mục kỹ thuật để đuổi kịp "Mạng xã hội" về số lượng đề cử, nhưng về thanh thế thì rốt cuộc vẫn thấp hơn một bậc.

Thay thế vào đó là "Thiên nga đen", màn thể hiện tổng thể rõ ràng xuất sắc hơn rất nhiều. Tám đề cử gồm Phim hay nhất, Nữ chính xuất sắc nhất, Nam phụ xuất sắc nhất, Nữ phụ xuất sắc nhất, Kịch bản gốc xuất sắc nhất, Biên tập xuất sắc nhất, Quay phim xuất sắc nhất, Nhạc phim gốc xuất sắc nhất, có thể nói là đại thắng. Nhưng đáng tiếc là sự thất bại ở các hạng mục kỹ thuật như Hòa âm xuất sắc nhất, Biên tập âm thanh xuất sắc nhất, cùng với vết thương chí mạng là hạng mục Đạo diễn xuất sắc nhất, khiến "Thiên nga đen" khiến người ta không khỏi thở dài tiếc nuối.

"Đấu sĩ" cuối cùng đã lọt vào cuộc cạnh tranh của bảy hạng mục gồm Phim hay nhất, Đạo diễn xuất sắc nhất, Nam phụ xuất sắc nhất, hai đề cử Nữ phụ xuất sắc nhất, Kịch bản gốc xuất sắc nhất, Biên tập xuất sắc nhất. Từ việc phân bổ đề cử có thể thấy về cơ bản tác phẩm này không có duyên với các hạng mục kỹ thuật, sức cạnh tranh chính vẫn nằm ở khía cạnh diễn xuất.

Ngoài ra, "127 Hours" có sáu đề cử, "Toy Story 3" cũng giành được năm đề cử, "The Kids Are All Right" và "Winter's Bone" cũng có bốn đề cử trong tay.

Mười tác phẩm được đề cử Phim hay nhất về cơ bản đã chia nhau tất cả các đề cử. Điều này cũng có thể thấy cục diện tổng thể năm nay vô cùng rõ ràng, tất cả các đề cử đều không nằm ngoài phạm vi của mười tác phẩm này, nhưng do thứ tự tổng thể rất rõ ràng, điều này cũng dẫn đến việc cạnh tranh sẽ đặc biệt khốc liệt.

Về phía các công ty, cũng xuất hiện cục diện tương tự. "Inception" thuộc sở hữu của Studio 11 và Warner Bros; "Thiên nga đen", "Winter's Bone", "Toy Story 3" thuộc danh nghĩa Studio 11; Fox Searchlight thì tung ra "127 Hours"; Paramount Pictures thì có hai tác phẩm xuất sắc là "Đấu sĩ" và "Báo thù"; "The Kids Are All Right" thuộc về Focus Features; "Nhà vua nói lắp" đến từ Weinstein Company; cuối cùng là "Mạng xã hội" do Sony Columbia tung ra.

Studio 11 lại một lần nữa dẫn đầu các công ty lớn với ba mươi mốt đề cử, nhưng cục diện năm nay lại trở nên thú vị hơn khi ba ứng cử viên hàng đầu lần lượt thuộc về ba công ty khác nhau, hình thành nên cục diện đối đầu giữa Studio 11, Weinstein Company và Sony Columbia Pictures.

Thủ đoạn quan hệ công chúng (PR) của Sony Columbia Pictures từ trước đến nay luôn khiến người ta cạn lời, đừng nói là so sánh với Weinstein, Studio 11 hay Fox Searchlight, ngay cả so với Warner Bros, Focus Features (thuộc sở hữu của Universal Pictures) và Paramount Pictures cũng kém một khoảng xa, đây cũng là yếu tố bất lợi nhất của "Mạng xã hội".

Còn cục diện đối đầu giữa anh em nhà Bell với anh em nhà Weinstein thực sự là điều đã khiến người ta mong chờ từ lâu. Vụ việc nổi tiếng nhất của anh em nhà Weinstein không gì khác chính là việc giúp "Shakespeare in Love" đánh bại "Saving Private Ryan", đến nay vẫn bị chỉ trích là vết nhơ lớn nhất của Phim hay nhất Oscar, và thủ đoạn PR của anh em nhà Weinstein gần như sinh ra là để dành cho Oscar, những năm qua đã tạo ra vô số kỳ tích.

Ngược lại, thủ đoạn PR của anh em nhà Bell lại bình thường không có gì nổi bật, nhưng họ lấy tác phẩm làm gốc, truyền tư tưởng "tác phẩm là trên hết" vào sâu trong ngành, quả thực có công lao không nhỏ, điều này cũng khiến các tác phẩm thuộc Studio 11 trong hai năm gần đây liên tục có thể thoát khỏi vòng vây. Mặc dù năm ngoái gặp phải làn sóng phản đối, nhưng Studio 11 vẫn là một trong những công ty sản xuất xuất sắc nhất hiện nay.

Cuộc đối đầu giữa anh em nhà Bell và anh em nhà Weinstein, phản chiếu lên "Inception" và "Nhà vua nói lắp", cũng chính là cuộc đối đầu giữa đổi mới và truyền thống, giữa thiên về thương mại và thiên về nghệ thuật. Điều này thực sự là tia lửa bắn tung tóe, ngay cả chuyện "Mysterious Skin" từng được anh em nhà Weinstein tinh mắt nhìn trúng từ xưa cũng bị khui lại, có thể thấy sự mong chờ của toàn giới điện ảnh đối với cuộc đối đầu này.

Cục diện "Inception" đối đầu "Nhà vua nói lắp" đối đầu "Mạng xã hội" cũng đã kích nổ sự mong đợi cuối cùng của tất cả khán giả, thậm chí còn vượt qua cả cuộc đối đầu giữa Evan Bell và James Cameron năm ngoái!

Cầu vé tháng!