Chính tay Valancy chuẩn bị cho tang lễ của Cissy. Không một bàn tay nào ngoài cô được chạm vào thân hình nhỏ bé đáng thương, gầy guộc ấy. Ngôi nhà cũ tinh tươm vào ngày tang lễ. Barney Snaith không có mặt ở đó. Anh đã làm mọi cách có thể để giúp đỡ Valancy trước đó — anh đã phủ lên người Cecilia nhợt nhạt những đoá hồng trắng từ khu vườn — rồi trở về hòn đảo của mình. Nhưng tất cả mọi người khác đều có mặt. Toàn bộ Deerwood và vùng “trên nguồn” đều đến. Cuối cùng, họ cũng tha thứ cho Cissy một cách hào phóng. Ông Bradly đọc một bài điếu văn rất hay. Valancy đã muốn vị mục sư theo phái Giám lý Tự do cũ của cô, nhưng Roaring Abel lại cứng đầu. Ông là người theo Trưởng lão giáo và không ai ngoài một mục sư Trưởng lão được phép chôn cất con gái mình. Ông Bradly rất khéo léo. Ông tránh mọi điểm nhạy cảm và ai cũng thấy rõ rằng ông đang hy vọng những điều tốt đẹp nhất. Sáu người đàn ông đáng kính của Deerwood đã khiêng linh cữu của Cecilia Gay đến nghĩa trang trang nghiêm của Deerwood. Trong số đó có Chú Wellington.

Họ hàng nhà Stirling đều đến dự đám tang, cả nam lẫn nữ. Họ đã có một cuộc họp gia đình bàn về chuyện này. Chắc chắn bây giờ khi Cissy Gay đã qua đời, Valancy sẽ về nhà. Cô đơn giản là không thể ở lại đó với Roaring Abel. Đã thế thì cách khôn ngoan nhất — theo phán quyết của Chú James — là đến dự đám tang — coi như hợp thức hóa mọi chuyện — cho Deerwood thấy rằng Valancy thực ra đã làm một việc rất đáng ngợi khen khi đến chăm sóc tội nghiệp cho Cecilia Gay và gia đình cô hoàn toàn ủng hộ việc đó. Thần Chết, kẻ tạo ra những phép màu, bỗng chốc làm cho mọi chuyện trở nên vô cùng đàng hoàng. Nếu Valancy chịu trở về nhà và sống đúng mực khi dư luận còn đang chịu ảnh hưởng của điều đó, thì mọi chuyện có lẽ vẫn sẽ tốt đẹp. Xã hội đột nhiên quên đi mọi hành vi hư hỏng của Cecilia và nhớ lại cô từng là một cô bé xinh xắn, nết na biết bao — “lại mồ côi chứ lỵ — mồ côi!” Đó chính là thời điểm tâm lý chín muồi — Chú James nói.

Thế là nhà Stirling đi dự đám tang. Ngay cả chứng viêm dây thần kinh của Cô Gladys cũng cho phép cô ấy đến. Cô Stickles có mặt ở đó, chiếc mũ phớt rủ nước tong tong khắp mặt, khóc lóc thảm thiết cứ như thể Cissy là người thân cận và yêu quý nhất của cô vậy. Đám tang luôn gợi nhắc Cô Stickles nhớ về “nỗi mất mát buồn đau của chính mình.”

Và Chú Wellington làm người khiêng quan tài.

Valancy, với vẻ mặt nhợt nhạt, trầm lặng, đôi mắt xếch thâm quầng, trong bộ váy màu nâu sẫm, di chuyển lặng lẽ quanh nhà, tìm chỗ ngồi cho mọi người, thì thầm bàn bạc với mục sư và người lo tang lễ, sắp xếp những người “đưa tang” vào phòng khách, tỏ ra đoan trang, đúng mực và mang đậm chất nhà Stirling đến nỗi gia đình cô cảm thấy được an ủi phần nào. Đây không phải — không thể là — cô gái đã ngồi suốt đêm trong rừng với Barney Snaith — người từng chạy bạt mạng đầu trần khắp Deerwood và Port Lawrence. Đây chính là Valancy mà họ từng biết. Thật sự, có năng lực và tháo vát đến ngạc nhiên. Có lẽ từ trước đến nay cô đã bị kìm kẹp hơi quá mức — Amelia thực ra khá nghiêm khắc — nên cô chưa có cơ hội để thể hiện khả năng của mình. Nhà Stirling nghĩ vậy. Và Edward Beck, từ con đường phía cảng, một người đàn ông góa vợ có đông con đang bắt đầu để ý đến chuyện đi bước nữa, đã chú ý đến Valancy và nghĩ rằng cô có thể trở thành một người vợ kế rất tuyệt vời. Không nhan sắc — nhưng một người đàn ông góa vợ đã năm mươi tuổi, ông Beck tự nhủ rất hợp lý, không thể đòi hỏi mọi thứ hoàn hảo được. Nhìn chung, có vẻ như cơ hội kết hôn của Valancy chưa bao giờ rực rỡ đến thế kể từ đám tang của Cecilia Gay.

Những gì nhà Stirling và Edward Beck sẽ nghĩ nếu họ biết được suy nghĩ sâu kín trong tâm trí Valancy thì đành phải để mặc cho trí tưởng tượng bay xa. Valancy đang căm ghét đám tang — căm ghét những kẻ đến để tò mò nhìn ngắm gương mặt trắng như cẩm thạch của Cecilia — căm ghét sự tự mãn — căm ghét những khúc ca sầu thảm, kéo lê thê — căm ghét những lời văn hoa sáo rỗng đầy thận trọng của ông Bradly. Nếu cô có thể làm theo ý muốn vô lý của mình, sẽ chẳng có đám tang nào hết. Cô đã phủ đầy hoa lên người Cissy, che giấu cô ấy khỏi những ánh mắt tọc mạch, và chôn cất cô bên cạnh đứa con nhỏ không tên trong nghĩa trang cỏ xanh dưới những hàng thông của nhà thờ vùng “trên nguồn”, với một lời cầu nguyện đầy ân tình từ vị mục sư Giám lý Tự do già. Cô nhớ có lần Cissy từng nói: “Ước gì tôi được chôn vùi thật sâu trong tim khu rừng, nơi không ai đến để nói rằng ‘Cissy Gay nằm đây’ và kể lể câu chuyện khốn khổ của tôi.”

Nhưng thế này đây! Dù sao thì mọi chuyện cũng sẽ sớm kết thúc thôi. Valancy biết rõ, dù nhà Stirling và Edward Beck có không biết đi chăng nữa, chính xác là cô định làm gì sau đó. Cô đã thức trắng cả đêm hôm trước để suy nghĩ về điều đó và cuối cùng đã hạ quyết tâm.

Khi đoàn đưa tang đã rời khỏi nhà, Bà Frederick tìm gặp Valancy trong bếp.

“Con yêu,” bà run rẩy nói, “Bây giờ con sẽ về nhà chứ?”

“Về nhà,” Valancy thẫn thờ đáp. Cô đang đeo tạp dề vào và tính toán xem mình phải hãm bao nhiêu trà cho bữa tối. Sẽ có vài vị khách từ vùng “trên nguồn” đến — những họ hàng xa của nhà Gays, những người đã quên béng họ từ nhiều năm nay. Và cô mệt mỏi đến mức ước gì mình có thể mượn được đôi chân của con mèo.

“Ừ, về nhà chứ,” Bà Frederick nói với một chút gay gắt. “Mẹ cho là con không đời nào lại định ở lại đây lúc này — một mình với Roaring Abel chứ.”

“Ồ, không, con không ở lại đây đâu,” Valancy nói. “Dĩ nhiên, con sẽ phải ở lại một hai ngày để dọn dẹp lại nhà cửa nói chung. Nhưng chỉ thế thôi. Mẹ thứ lỗi cho con nhé? Con có vô số việc phải làm — tất cả những người ở vùng ‘trên nguồn’ đó sẽ đến ăn tối đấy.”

Bà Frederick lui ra với sự nhẹ nhõm đáng kể, và nhà Stirling ra về với tâm trạng nhẹ nhõm hơn.

“Chúng ta sẽ cứ đối xử với con bé như thể không có chuyện gì xảy ra khi nó quay về,” Chú Benjamin phán quyết. “Đó sẽ là kế hoạch tốt nhất. Cứ như thể không có chuyện gì xảy ra vậy.”