Tôi phải gặp ngay Berna. Tôi đã ghé qua Nhà hàng Paragon, nơi tụ tập mới mẻ và lộng lẫy do nhà Winklestein điều hành, nhưng cô ấy không có ca trực. Tôi nhìn thấy phu nhân Winklestein rực rỡ trong những món trang sức giả, với mái tóc đen nhánh như bọ hung được chải chuốt kỳ công, và khuôn mặt rộng, trơ trẽn được trét phấn dày cộp. Trông bà ta đích thực là hình ảnh của sự sung túc phì nhiêu, một người phụ nữ Do Thái to lớn, đẹp sắc sảo, với đôi mắt diều hâu và bản tính tham lam. Lẩn khuất phía sau là Winklestein, gương mặt nhỏ thó, tóp lại và tái xám như mỡ đông lấm tấm mồ hôi. Nhưng hắn ăn vận vô cùng bảnh bao, và bộ ria mép được vuốt sáp chải chuốt kỳ ảo hơn bao giờ hết.
Tôi hòa mình vào đám đông thợ mỏ, và trong bộ dạng thô ráp, với làn da rám nắng và bộ râu xồm xoàm của mình, cặp vợ chồng người Do Thái đã không nhận ra tôi. Lúc tôi trả tiền, mụ đàn bà liếc tôi một cái sắc lẻm. Nhưng trong mắt mụ chẳng hề lóe lên chút tia sáng nhận ra quen biết.
Đến tối, tôi quay lại. Tôi chọn một chỗ ngồi trong một ô bàn có rèm che. Ở quầy ăn dài, những tên cổ cồn đỏ đảnh trên những chiếc ghế đẩu ba chân đang ngấu nghiến đồ ăn. Nơi đây sáng chói đèn, ngập tràn gương soi và trang hoàng hào nhoáng bằng vàng và trắng. Thực đơn vô cùng phong phú, còn giá cả thì cao cắt cổ. Ở ô bàn ngay trước mặt tôi, một luật sư tóc bạc đang tiếp một ả lẳng lơ; ở ô bàn phía sau, một nhóm tứ tấu đầu gấu từ Nhà hát Pavilion đang chè chén say sưa. Không thể nhầm lẫn được bản chất của chốn này. Nằm ngay giữa khu ăn chơi trụy lạc của thành phố, đây là chốn tụ tập của đám cặn bã xã hội, một cung điện dát vàng và tội lỗi, là màn mở đầu cho vở kịch hề hàng đêm mang tên "The Lobster."
Tôi cảm thấy vô cùng chán nản, khốn khổ và ghê tởm mọi thứ. Lần đầu tiên trong đời, tôi bắt đầu hối hận vì đã rời bỏ quê nhà. Ở ngoài các con lạch, tôi cảm thấy hạnh phúc. Còn ở chốn thị thành này, sự trụy lạc phơi bày rõ mồn một ấy cứ cào xé thần kinh tôi.
Và Berna lại đang làm việc ở chính nơi này. Cô ấy phải phục vụ những kẻ đồi bại đó; cô ấy phải bưng bê cho lũ heo nái ấy. Cô ấy phải nghe những lời lẽ lẳng lơ, những câu thề thốt bất cần của chúng. Cô ấy chứng kiến cảnh chúng say mèm đến mức ghê tởm, lảo đảo bước đi để đến những cuộc hẹn hò nhơ nhuốc. Cô ấy thấu hiểu hết thảy. Ôi, thật đáng thương làm sao; điều đó làm tôi đau đớn đến tận tâm can. Tôi ngồi sụp xuống, hai tay ôm lấy mặt.
"Xin gọi món."
Tôi nhận ra giọng nói ngọt ngào ấy. Nó làm tôi rung động, và tôi giật mình ngước lên. Berna đang đứng trước mặt tôi.
Cô ấy giật mình thon thót, rồi nhanh chóng lấy lại bình tĩnh. Một vẻ vui mừng hiện lên trong mắt cô, niềm vui sướng thiết tha, rạng rỡ.
“Chà, anh làm em sợ quá, em đâu có ngờ anh đến. Ôi, em mừng biết bao khi được gặp lại anh.”
Tôi ngước nhìn cô ấy. Tôi nhận ra sự thay đổi ở cô, và sự nhận thức ấy mang theo một nỗi đau nhói tận tâm can.
"Berna," tôi nói, "em bôi cái thứ phấn son gì trên mặt thế kia?"
"Ôi, em xin lỗi." Cô ấy bối rối chùi đi vết má hồng trên má. "Em biết anh sẽ giận, nhưng em buộc phải thế; họ bắt em làm vậy. Họ bảo với khuôn mặt tái mét như xác chết, em trông giống như một hồn ma dự tiệc; em làm khách khứa sợ chạy mất dép. Chỉ là chút phấn hồng thôi mà,—ai phụ nữ ở đây chẳng thế. Nó làm em trông vui tươi hơn, và chẳng hại gì đâu anh."
"Điều anh muốn nhìn thấy trên má em, em yêu ạ, là ánh hồng của sức khỏe, chứ không phải lớp trang điểm son phấn. Dù sao đi nữa, thôi bỏ qua đi. Em dạo này thế nào?"
"Cũng khá ạ——" cô ngập ngừng đáp.
"Berna," tiếng mụ đàn bà vang lên oang oang, thô lỗ và ngang ngược, "ra phục vụ khách kìa."
"Vâng," tôi nói; "lấy cho anh món gì đi. Anh chỉ muốn gặp em thôi."
Cô ấy vội vã bước đi. Tôi thấy cô đi ra sau tấm rèm của một ô bàn kín trên tay bê khay đựng thức ăn. Tôi nghe thấy những giọng nói thô tục trêu chọc cô. Tôi thấy cô bước ra, đôi má ửng hồng, nhưng không phải vì phấn son. Một gã thợ mỏ đã cố tình níu giữ cô lại. Bằng cách nào đó, tất cả những điều ấy khiến tôi quằn quại, bứt rứt đến mức khó mà ngồi yên trên ghế nổi.
Chẳng mấy chốc, cô quay trở lại, mang cho tôi ít đồ ăn.
"Khi nào anh có thể gặp em, cô bé?" tôi hỏi.
"Đêm nay. Đưa em về nhé. Em tan ca lúc nửa đêm."
"Được rồi. Anh sẽ đợi."
Cô ấy rất bận rộn, và mặc dù đôi lần có kẻ say xỉn dám thốt ra vài lời trêu chọc thô lỗ, tôi nhận thấy với sự an lòng đang dâng trở lại rằng hầu hết những gã thợ mỏ to lớn, râu ria xồm xoàm đều đối xử với cô bằng sự tôn trọng đầy thượng võ. Họ khá thân thiện với cô. Họ gọi tên cô, và dường như dành cho cô một tình cảm chân thành. Vẻ nam tính đầy che chở trong cách hành xử của những người đàn ông này đã trấn an tôi. Thế là tôi nuốt vội bữa ăn rồi rời khỏi quán.
"Đó là một cô bé ngoan," một lão thợ mỏ râu tóc điểm bạc nói với tôi, khi lão đứng xỉa răng phì phò bên ngoài nhà hàng. "Thẳng như ruột ngựa, và ở cái chốn này chẳng có mấy người mà anh có thể nói được câu đó đâu. Này cậu, nếu tên nào dámở trò lưu manh với cô bé ấy, tôi dám cá là hàng tá anh em ở đây sẽ khiến hắn phải vào thẳng phòng cấp cứu cho mà xem. Thật đấy, đó là một cô bé cực kỳ đáng yêu. Tôi chỉ ước gì nó là con gái mình."
Trong thâm tâm, tôi thầm cảm ơn những lời nói của lão, và dúi vào tay lão một điếu xì gà năm mươi xu.
Tôi lại thẫn thờ lang thang dọc con phố giờ đây đã quen thuộc, nhưng cảm giác sắc bén ban đầu của tôi đã cùn mòn đi. Tôi không còn hứng thú với những cảnh tượng nơi đây như trước nữa. Phố xá đông đúc hơn, ồn ào hơn và náo nhiệt hơn bao giờ hết. Tại sòng bạc phụ của Paystreak Saloon, ông Mosher đang thoăn thoắt xào bài và chia bài một cách máy móc. Đi đến đâu tôi cũng thấy những gã thợ mỏ mặt mày phừng phừng phấn khích, ai nấy mang theo túi vàng nặng trĩu. Nó thường to bằng một chiếc xúc xích heo, thế mà đó chỉ là cái túi tiền tiêu vặt của họ. Nửa tá những cái túi to gấp mười lần như thế đã được họ cất giấu an toàn trong ngân hàng.
Đó là những ngày tháng hoàng kim. Thành công bao trùm trong không khí. Đàn ông say sưa vì nó; mất cả phương hướng, cuồng loạn. Tiền bạc! Nó đã mất đi giá trị vốn có. Bất cứ ai bạn gặp cũng ngập ngụa trong tiền; vung tay quá trán, và túi này vừa vơi thì túi khác lại đầy. Chẳng có gì lạ khi một sự hưng phấn đến phát cuồng, một trạng thái nửa điên cuồng vì vung tay quá trán lại ngự trị, bởi vì mỗi ngày thung lũng vàng lại tuôn vào thành phố một dòng chảy kho báu tưởng chừng như vô tận.
Tôi nhìn thấy Alec lực lưỡng, một trong những ông chủ khai mỏ hàng đầu, đang đi xuống phố cùng đám nhân quân của mình. Hắn mang theo một khẩu Winchester, và dẫn theo một đoàn la thồ, con nào con nấy chở nặng những vàng là vàng. Trước cửa ngân hàng, những đám đông mặt mày hớn hở và háo hức đang la hét đòi đem túi vàng của họ đi cân. Vàng bột quý giá chất đầy trong những chiếc xô, thùng đựng dầu hỏa, và mọi loại đồ đựng. Những nhân viên mướt mồ hôi đang bốc nó bất cẩn chẳng khác nào chủ tiệm tạp hóa múc đường. Những thợ kim hoàn đang biến nó thành những món trang sức mang vẻ đẹp dã man kỳ lạ. Dường như sự giàu có của khu mỏ là vô tận. Ai nấy đều phát điên, và những ả kỹ nữ cao cấp chính là nữ hoàng của tất cả.
Tôi trông thấy Hewson và Mervin. Họ đã phất lên nhờ một mảnh đất mua được ở Hunker. Vận may đã mỉm cười với họ.
"Đến làm ly đi," Hewson nói. Hắn đã uống rất nhiều rồi. Gương mặt hắn bợt bạt, đỏ bừng, đã bắt đầu lộ rõ dấu hiệu của sự sa sút, nhão nhoét. Ở con người sắt đá này, sự thành công đến đột ngột đang ngấm ngầm tác động, làm suy kiệt sức lực của hắn.
Cả Mervin nữa. Tôi thoáng thấy hắn ở ngay ngưỡng cửa của quán Green Bay Tree. Tên Maccaroni Kid đang kè kè bên cạnh, và hắn thì đang mua rượu đãi.
Tôi đảo mắt tìm Locasto nhưng công cốc. Họ bảo hắn đang đắm chìm trong một trận cuồng hoan lớn. Viola Lennoir đã "tóm được hắn" rồi.
Đúng nửa đêm, ngay trước cửa quán Paragon, tôi đang đứng đợi trong sự sốt ruột đến phát cuồng thì Berna bước ra.
“Em đang ở nhờ căn lều trên đồi,” cô nói; “anh có thể đi bộ cùng em đến đó. Nghĩa là, nếu anh muốn,” cô nói thêm với giọng điệu đầy đưa tình.
Cô ấy rất rạng rỡ và là người nói chuyện nhiều hơn cả. Cô bày tỏ niềm vui khôn tả khi được gặp lại tôi.
“Hãy kể cho em nghe những gì anh đã làm đi, anh yêu—mọi chuyện luôn. Anh đã kiếm được khoản nào chưa? Nhiều người kiếm được lắm rồi. Em đã cầu nguyện rằng anh cũng thế. Rồi chúng ta sẽ đi đâu đó thật xa và quên hết chuyện này đi. Chúng ta sẽ đến Ý, nơi lúc nào cũng đẹp trời. Chúng ta sẽ chỉ sống vì nhau thôi. Phải không anh yêu?”
Cô nép sát vào người tôi. Dường như cô đã bớt đi vẻ rụt rè ngày nào. Tôi chẳng hiểu sao nữa, nhưng tôi lại thích một Berna rụt rè, nép mình thu lu ngày xưa hơn.
“Sẽ phải tốn khối thứ mới khiến anh quên được chuyện này đấy,” tôi lạnh lùng đáp.
“Vâng, em biết chứ. Chẳng phải khủng khiếp lắm sao? Không hiểu sao giờ đây em thấy mọi chuyện cũng không đến nỗi quá khó chịu. Chắc là em quen dần rồi. Nhưng lúc đầu—ôi, khủng khiếp thật! Em cứ nghĩ mình chẳng thể nào chịu đựng nổi. Thật kỳ diệu khi con người ta có thể quen dần với mọi thứ, phải không anh?”
“Ừ,” tôi cay đắng đáp.
“Anh biết không, những gã thợ mỏ thô lỗ ấy đối xử với em rất tốt. Em giống như một nữ hoàng giữa bọn họ vậy, bởi vì họ biết em là—người đàng hoàng. Em cũng nhận được vài lời cầu hôn rồi đấy, thật đấy, toàn những lời cầu hôn rất đàng hoàng từ những chủ mỏ giàu có.”
“Ừ,” tôi lại càng cay đắng hơn.
“Đúng thế đấy, chàng trai trẻ ạ; thế nên anh hãy mau phất lên đi rồi đưa em rời khỏi đây đến Ý nhé. Ôi, em vẽ ra bao nhiêu là kế hoạch cho hai chúng ta. Em chẳng màng đâu, anh yêu của em ạ, dù anh chẳng còn xu dính túi trên đời này đi chăng nữa, em vẫn là của anh, mãi mãi là của anh.”
“Được rồi, Berna,” tôi nói. “Anh sẽ thành công thôi. Anh vừa để tuột mất một mỏ vàng trị giá năm mươi nghìn đô la, nhưng vẫn còn những cơ hội khác đang tới. Trước ngày mười một tháng Sáu tới, anh sẽ đến tìm em với một tài khoản ngân hàng sáu con số. Em cứ chờ mà xem, cô bé của anh. Anh nhất định sẽ làm cho bằng được.”
“Đồ ngốc,” cô nói; “anh có đến với em như một tên ăn mày rách rưới đi chăng nữa thì cũng chẳng sao cả. Cứ đến với em bằng bất cứ cách nào đi. Hãy đến nhé, đừng lỗi hẹn.”
“Còn Locasto thì sao?” tôi hỏi.
“Em hầu như chẳng gặp hắn ta mấy. Hắn để mặc em. Em nghĩ hắn đang bận để mắt đến ai khác rồi.”
“Và em chắc chắn là mình vẫn ổn chứ, em yêu, khi ở dưới đó?”
“Hoàn toàn chắc chắn chứ. Những người đàn ông này sẵn sàng liều mạng vì em. Mấy kẻ khác thì đủ khôn ngoan để mà tránh xa em ra. Hơn nữa, giờ đây em đã biết cách tự bảo vệ mình hơn rồi. Anh còn nhớ cô bé mít ướt sợ sệt ngày xưa không—à thì, em đã học được cách tự đứng vững trên đôi chân của mình rồi đấy.”
Cô ấy vô cùng quấn quýt, đầy những cử chỉ âu yêm bất ngờ, và ôm chặt lấy tôi khi chúng tôi chia tay, bắt tôi phải hứa sẽ sớm quay lại. Đúng vậy, cô ấy là cô gái của tôi, một lòng hướng về tôi, gắn kết với tôi bằng từng sợi dây tơ lòng của sự tồn tại. Mỗi cái nhìn, mỗi lời nói, mỗi hành động của cô đều bày tỏ một tình yêu rạng ngời, cao đẹp và trong sáng. Tôi thấy mãn nguyện, nhưng vẫn có điều gì đó chưa thỏa mãn, và một lần nữa tôi lại khẩn khoản cầu xin cô.
“Berna, em có chắc chắn không, hoàn toàn chắc chắn là em vẫn ổn ở cái nơi ngập tràn sự phù phiếm, say xỉn và trụy lạc đó không? Hãy để anh đưa em đi nhé, em yêu.”
“Ồ, không đâu,” cô dịu dàng đáp; “em ổn mà. Em sẽ nói ngay với anh, anh yêu ạ, nếu em có chút sợ hãi nào. Đó chỉ là những gì một cô gái nghèo lúc nào cũng phải chịu đựng thôi; đó là những gì em đã phải đối mặt suốt cả cuộc đời mình. Tin em đi anh, đôi khi em vô cùng mù và điếc đấy. Em nghĩ mình không đến nỗi nào tệ hại lắm đâu, phải không anh?”
“Em tốt như vàng mười vậy.”
“Vì anh, em sẽ luôn cố gắng như thế,” cô đáp.
Khi chúng tôi đang trao nhau nụ hôn tạm biệt, cô rụt rè hỏi:
“Còn chuyện phấn má hồng thì sao anh? Em có nên thôi dùng nó không?”
“Tội nghiệp cô bé! Ồ không, anh đoán là nó chẳng sao đâu. Anh mang nặng những tư tưởng quá cổ hủ rồi. Tạm biệt em yêu.”
“Tạm biệt anh yêu dấu.”
Tôi bước đi như đang giẫm lên ánh nắng, run rẩy vì hạnh phúc, thổn thức vì tình yêu dành cho cô, và thầm ban phước cho cô lần nữa.
Thế nhưng, lớp phấn hồng ấy vẫn cứ nghẹn đắng trong cổ họng tôi như thể nó là biểu tượng của một sự suy đồi ngấm ngầm nào đó.
