Los Angeles sẽ mãi mãi được khắc bằng những chữ vàng trong ký ức của tôi. Lết ra khỏi nanh vuốt của lao động nặng nhọc trong cảnh đau nhức và cau có, tôi đắm mình trong một cuộc đời nhàn hạ như chốn bồng lai tiên cảnh. Nơi ấy có ánh nắng ngập tràn và sự yên tĩnh của một thư viện công cộng, nơi qua những ô cửa sổ mở rộng thoảng hương hoa mộc lan. Cuộc sống rẻ đến mức khó tin. Chỉ với bảy mươi lăm xu một tuần, tôi có một căn gác nhỏ ngập tràn ánh nắng, và với mười xu là tôi có thể ăn uống thả phanh. Nào súp, cá, thịt, rau củ, salad, bánh pudding và cả một chai rượu vang. Cứ thế, vừa đọc sách, mộng mơ lại vừa lang thang khắp các con phố, tôi trải qua những ngày tháng trong trạng thái hạnh phúc tuyệt vời.

Nhưng dẫu là năm đô-la thì cũng có lúc cạn, và rồi thời gian cũng đến lúc bộ mặt khắc nghiệt của lao động lại đối đầu với tôi. Phải thú nhận rằng lúc bấy giờ tôi chẳng mặn mà gì với lao động chân tay, dẫu vậy tôi cũng đã vài lần cố gắng tìm kiếm việc làm. Thế nhưng, tôi lại có cái nết khó ưa, vừa kiêu kỳ lại vừa rụt rè, thế nên chỉ cần một lần bị từ chối trong ngày là đủ khiến tôi nản lòng. Tôi thiếu đi sự tự tin vốn có thể dễ dàng giúp người ta tìm được việc làm, và một lần nữa, tôi lại thấy mình hòa lẫn vào cái đám người nhợt nhạt, vô tích sự tại văn phòng giới thiệu việc làm.

Cuối cùng thì buổi sáng ấy cũng đến, khi mà hai mươi lăm xu là tất cả những gì còn lại sót lại với tôi trên cõi đời này. Tôi vừa mới đi xin làm thợ rửa bát và bị từ chối một cách khá phũ phàng. Ngồi trơ trọi một mình trên chiếc ghế dài ở chốn ảm đạm ấy, tôi tự nhủ lòng:

"Và thế là cơ sự lại ra thế này đây, rằng ta, Athol Meldrum, một kẻ có dòng dõi quý phái và nòi giống xứ Highland, lại phải đi van xin một cách vô vọng để được làm chân sai vặt cho một quán ăn bình dân tồi tàn. Quả thực, ta đã sa cơ lỡ bước rồi. Sự điên rồ quái đản nào lại đẩy ta xuống mức thấp hèn hơn cả kẻ đầy tớ thế này? Lẽ ra giờ này ta đã có thể yên ấm ở vùng Tây Bắc để chăn dắt những con cừu béo tốt của riêng mình. Một bức thư gửi về nhà sẽ mang lại cho ta sự giúp đỡ tức thì. Thế nhưng điều đó có ý nghĩa gì chứ? Là thừa nhận sự thất bại; là đánh mất lòng tự trọng của bản thân; là tự coi mình là kẻ bỏ đi. Không, ta không làm thế. Dù chuyện gì xảy ra đi nữa, ta cũng sẽ chơi cho tới cùng."

Vào khoảnh khắc đó, viên nhân viên viết lên bảng:

"Cần người mang biển quảng cáo."

"Anh trả bao nhiêu cho công việc đó?" tôi hỏi.

"Ồ, hai mươi lăm xu là đủ cho cậu rồi," hắn thản nhiên đáp.

"Có cần kinh nghiệm gì không?" tôi lại hỏi.

"Không, tao đoán là ngay cả mày cũng làm được việc đấy thôi," hắn trả lời một cách cay độc.

Thế là tôi đành dứt áo ra đi với đồng xu cuối cùng của mình và được điều đến một cửa hàng của người Do Thái trên Đại lộ Broadway. Ở đây, tôi được trao cho một tấm biển quảng cáo rùm beng đề rằng:

"Đại hạ giá thanh lý," và vân vân.

Vác tấm biển này trên vai, tôi bước ra phố, ban đầu thì vô cùng ngượng ngùng và không khỏi hổ thẹn. Thế nhưng dần dà cảm giác đó cũng phai nhạt đi, và tôi cứ thế lang thang qua lại mà chẳng hề bận tâm đến công việc của mình, suy cho cùng, đây cũng là một nghề rất thích hợp cho việc suy ngẫm triết lý. Lẽ ra tôi đã có thể trải qua cả ngày trong trạng thái hôn mê thờ thẫn đầy hạnh phúc ấy nếu như một cái liếc nhìn tình cờ vào tấm biển không khiến tôi chết điếng vì kinh hoàng. Nó kìa, sờ sờ ra đấy bằng những chữ cái đỏ lòm, trơ trẽn:

"Thanh lÝ hạ giá" (Viết sai chính tả từ "Retiring" thành "Retireing").

Tôi lảo đảo vì cú sốc ấy. Mang vác biển quảng cáo thì tôi không ngại, nhưng lại là một tấm biển viết sai chính tả...

Tôi vội vã quay lại cửa hàng, quyết định bỏ việc. May thay trời cũng đã muộn, và vì tôi đã hoàn thành nhiệm vụ nên người ta trả cho tôi một đồng đô-la bạc.

Nhờ đồng đô-la này mà tôi sống được suốt một tháng trời. Không phải ai cũng làm được điều đó, nhưng thực ra lại rất dễ làm. Đây là cách tôi đã xoay sở.

Trước hết, tôi nói với bà cụ cho tôi thuê phòng rằng tôi chưa thể trả tiền thuê cho đến khi tìm được việc, và tôi đưa chiếc chăn của mình làm vật thế chấp. Chỉ còn lại vấn đề ăn uống. Tôi giải quyết chuyện đó bằng cách cứ cách một hai ngày lại mua năm xu bánh mì cũ, đem về phòng ăn, chiêu bằng nước suối tinh khiết. Chỉ cần một chút trí tưởng tượng là ôi thôi! Bánh mì của tôi hóa thành thịt bò, nước suối hóa thành rượu vang. Cứ thế là xong bữa sáng và bữa tối. Còn bữa tối thì có Hội quán Phúc âm Thái Bình Dương, nơi chúng tôi tụ họp hàng đêm lên tới cả trăm người, gào thét những bài thánh ca, lắng nghe đủ loại thiện nhân và sau đó được phát cho những vốc bánh mì cùng những cốc cà phê nóng hổi. Cốc cà phê thơm lừng mới ngon làm sao và ổ bánh mì tươi mới ngọt ngào làm sao!

Vào cuối tuần thứ ba, tôi kiếm được việc hái cam. Đó là công việc vác những chiếc thang dài dựng vào những tán cây trĩu quả, là những ngày ngập tràn ánh nắng và những chiếc lá rung rinh, là những cành vàng bị vặt trụi và những chiếc thùng được đổ đầy từ những chiếc túi nặng trĩu. Chẳng có nghề nghiệp nào lý tưởng hơn thế. Tôi say mê nó hoàn toàn. Những người khác đều là người Mexico; còn tôi là "El Gringo". Nhưng tính trung bình mỗi ngày tôi chỉ kiếm được năm mươi xu. Có ngày, khi những quả cam to bất thường, tôi kiếm được bảy mươi xu.

Có lẽ tôi cứ thế tiếp tục một cách vô cùng mãn nguyện, vắt vẻo trên chiếc thang cao chót vót giữa ngọn cây đung đưa trong nắng, nếu như công việc ấy không đi đến hồi kết. Tôi đã tỏ ra là một nhà tài chính theo kiểu còm cõi, và khi đếm số tiền tiết kiệm của mình rồi nhận ra bản thân có tới bốn trăm chín mươi lăm xu, một cảm giác giàu có tràn ngập trong tôi khiến tôi quyết định thỏa mãn niềm đam mê du lịch của mình. Thế là tôi mua một tấm vé đi San Diego, và một lần nữa lại thấy mình lên đường về phương nam.