Đi ra khỏi con ngõ Địa ủy, rẽ về hướng nam không xa là một sân vận động trung tâm được xây dựng từ thời kỳ đầu giải phóng. Các thiết bị trong sân vận động đã cũ kỹ hoàn toàn, nhưng có một bức tượng điêu khắc hiện đại lại rất mới, đó là công trình mà Lương Hoài Niệm đã bỏ ra hơn 200 nghìn tệ để xây dựng sau khi nghe lời chỉ dẫn của một bậc thầy phong thủy từ Hồng Kông. Bức tượng thực ra rất đơn giản, ở giữa là một cây cột lớn bằng nhựa thủy tinh, trên đỉnh nở một đóa sen lớn, chỉ là vị trí nhụy sen lại được thay thế bằng một quả cầu lớn tỏa sáng lấp lánh, bậc thầy nói đây là "đỉnh thiên lập địa". Còn xung quanh cột dựng ba con thiên lý mã đang phi nước đại, ngụ ý sự nghiệp thông đạt, mã đáo thành công. Nhưng người dân Lộ Sơn lại hiểu theo cách này: họ nói trong ba con ngựa, có một con là đi Bắc Kinh kiện cáo; một con là đi lên tỉnh đòi nợ; con còn lại là lãnh đạo đi về nông thôn "càn quét". Còn về đóa sen kia, lời đồn đại còn khó nghe hơn: cho dù "cây cột" của Lương Hoài Niệm có dựng đứng lên thì cũng không bằng "quả cầu".
Những chuyện khác mà bức tượng nói tới có xác thực hay không thì tạm thời chưa bàn tới, nhưng người Lộ Sơn thích kiện cáo là chuyện đã nổi tiếng khắp cả tỉnh. Đương nhiên, đối mặt với những người chuyên đi kiện cáo này, lãnh đạo các cấp cũng có cách đối phó của họ, thông thường là trước cứng sau mềm, đánh không lại thì chạy, hoặc là mặc kệ không quan tâm, hay trốn tránh không gặp, dù sao cũng là xoay xở trong các đợt vận động. Chuyện về người đi khiếu kiện ở Lộ Sơn rất nhiều, có một giáo viên già vì một vụ án bất động sản mà thề rằng nếu không thắng kiện thì sẽ không cạo râu, ông thường xuyên lên Bắc Kinh khiếu kiện nên đã quá quen đường quen lối, có lần ông còn lẻn được vào cả quốc yến. Trong Đại lễ đường Nhân dân, ông ngồi nghiêm chỉnh, khi tiệc tan, nhân viên phục vụ vẫn đứng bên cạnh, miệng liên tục gọi "Lão thủ trưởng, ông dùng chậm thôi". Lại có một cô vợ mới cưới ở nông thôn, đi dạo phố huyện mỏi chân liền nhớ tới chuyện phòng the không thoải mái của mình, lập tức chạy đến cơ quan chính phủ tìm huyện trưởng kiện cáo, nói rằng không thích ứng được với "đồ chơi" kia của chồng. Huyện trưởng đã dày dạn kinh nghiệm cười tủm tỉm, tiện tay cầm chiếc đèn pin số 1 lên hỏi: "Đồ chơi của chồng cô có to bằng cái này không?". Cô vợ nhỏ giật mình lắc đầu, huyện trưởng liền nói: "Cô nhóc này còn nhỏ, đúng là tóc dài kiến thức ngắn, chưa từng thấy cảnh đời, đàn ông trong phố huyện này, cái nhỏ nhất cũng to hơn cái này". Làm cô vợ nhỏ sợ hãi kêu gào bỏ chạy.
Khi Bí thư Địa ủy Hách Trí mới nhậm chức, ông đã rơi vào vòng vây của biển người đi kiện cáo, đây là chuyện ông đã dự liệu từ trước. Khi còn học ở Trường Đảng Trung ương, trong lớp có mấy học viên thuộc Ban Tổ chức Trung ương, sau khi mọi người trở nên thân thiết, có học viên phương Bắc hỏi: "Tại sao Trung ương trong việc sử dụng cán bộ lại dùng người phương Nam nhiều, người phương Bắc ít?". Học viên của Ban Tổ chức Trung ương trả lời rằng, chủ yếu là do chuyện kiện cáo gây ra. Ví dụ như hai cán bộ phương Bắc bình thường quan hệ khá tốt, nhưng khi gặp dịp xem xét đề bạt một trong hai người, tâm lý của người kia liền trở nên không bình thường: "Chúng ta hai người đều như nhau, dựa vào cái gì mà lại đề bạt cậu?". Thế là bắt đầu đi kiện cáo. Giả sử hai người này bình thường quan hệ căng thẳng, vậy thì đúng lúc chờ được cơ hội báo thù. Còn người phương Nam thì hoàn toàn ngược lại, quan hệ bình thường tốt đã đành, ngay cả những người quan hệ căng thẳng cũng đều nói tốt cho nhau, bởi vì cậu đi rồi thì bớt đi một đối thủ cạnh tranh, ngày nào đó cậu ta có việc tìm đến cửa nhà cậu, cho dù cậu không nhiệt tình giải quyết hay căn bản là không giải quyết được, thì bữa cơm tiếp đãi cậu vẫn sẽ mời một bữa chứ nhỉ!
Người phương Bắc đều thích kiện cáo như vậy, Lộ Sơn vốn có tập quán điển hình của phương Bắc thì lại càng không cần phải nói. Hách Trí mỗi ngày nhận được các loại đơn từ khiếu kiện từ nhiều nguồn khác nhau, dùng từ "bay đến như bông tuyết" để hình dung về số lượng của chúng cũng không hề khoa học chút nào, nội dung của chúng cũng muôn hình vạn trạng giống như cô vợ nhỏ đi kiện người chồng có "đồ chơi" lớn kia vậy. Đối mặt với thư từ của quần chúng, ông thực sự coi đây là cửa sổ để hiểu về Lộ Sơn, chỉ thị cho Khoa Thanh tra của văn phòng đánh số và sắp xếp tài liệu, rồi phân loại đưa cho Khoa Thư ký chọn lọc, mỗi đêm sau khi lên giường, chính ông ít nhất dành hơn một tiếng đồng hồ để đọc, từ cái cửa sổ âm u này, ông đã bàng hoàng nhìn thấy một Lộ Sơn sâu xa hơn.
Sau hơn một tháng, khi thấy số thứ tự đã vượt qua con số sáu trăm, ông thực sự vô cùng kinh ngạc. Đối mặt với nhiều vấn đề như vậy, Hách Trí vốn là người vững vàng, cân nhắc rằng mình vẫn chưa nắm vững hoàn toàn tình hình, nhiều chuyện vẫn chưa hiểu thấu đáo, cho nên một phong đơn cũng chưa từng đưa ra phê bình gì. Đây cũng là bài học ông rút ra từ một số lãnh đạo tùy tiện bày tỏ thái độ, kết quả là tự đưa mình vào thế bị động, bởi vì nếu bày tỏ thái độ không chính xác sẽ tự đẩy mình vào tình thế khó xử, đặc biệt là trong một môi trường hoàn toàn mới.
Đơn từ khiếu kiện bay đến như bông tuyết, mà từng tốp từng tốp Huyện ủy bí thư, Huyện trưởng và các đồng chí phụ trách chính của các đơn vị trong địa khu đến báo cáo công tác với ông, thì lại giống như một dòng sông đang chảy, ai cũng muốn ùa vào trong lòng ông. Trước cửa văn phòng, họ thậm chí còn xếp thành hàng dài, đều chờ đợi ở Khoa Thư ký đối diện, dường như coi việc chủ động liên hệ với lãnh đạo là biểu hiện cụ thể của yêu cầu tích cực tiến bộ. Những vị lãnh đạo không mời mà đến này, hầu như phổ biến đều là khoe công trong sự khiêm tốn, nịnh hót trong báo cáo. Đồng thời, dường như ở địa phương còn có một thói quen khác, đó là lần đầu gặp lãnh đạo thì không được tay không, rất nhiều người khi báo cáo công tác còn vô tình mang theo vài bao thuốc lá cao cấp, mặc dù ông đã nhiều lần tuyên bố mình căn bản không biết hút thuốc, nhưng người đến ai cũng dùng chung một cái cớ là "thuốc lá để lại dùng để đãi khách" để cưỡng ép để lại.
"Đã đến thì phải an tâm thôi!" Hách Trí rất coi trọng các cuộc trò chuyện với tất cả những người đến gặp, coi đó là một con đường khác để nhận biết Lộ Sơn, ông cho rằng những cuộc trò chuyện như vậy bất kể đối với người hay đối với việc đều là những tư liệu và tài sản quý giá. Ông nghiêm túc ghi chép lại các cuộc trò chuyện, thỉnh thoảng lại đưa ra vài câu hỏi mang tính lý luận, thường khiến người bị hỏi phải đổ mồ hôi hột. Khi các tập ghi chép đã dày lên thành hai cuốn lớn, một ngày nọ ông tùy tiện lật xem, đối chiếu kỹ lưỡng xong lại có chút chán nản, bởi vì hầu như toàn bộ nội dung trò chuyện và báo cáo đều giống nhau như đúc, chủ yếu có hai điểm: một là sau các loại số liệu thống kê đầy phấn khởi, là bản thân người được trò chuyện (có vài người khách sáo hơn thì nói là ban lãnh đạo) đã vất vả như thế nào để giành được thành tích khó khăn cho huyện và đơn vị mình, họ đã dẫn dắt cán bộ lãnh đạo các cấp làm việc cần mẫn vì dân như thế nào; hai là đều tồn tại vấn đề tài lực eo hẹp, bảo hiểm xã hội thành thị, công nhân mất việc và tình hình "tam nông" nghiêm trọng. Nói thật lòng, những vấn đề này ở các nơi khác trên cả nước đều tồn tại ở các mức độ khác nhau, đối với Hách Trí, ông quan tâm hơn đến các đối sách để giải quyết cụ thể những vấn đề này. Mà họ không những không đưa ra được vài đề nghị ra hồn, trái lại còn ném vấn đề cho ông, dường như chuyên tìm đến ông để hỏi kế sách phát triển cho huyện. Điều khiến ông cảm thấy thất vọng và khó hiểu là, những vị lãnh đạo làm việc ở cơ sở lâu năm này, bao nhiêu năm qua là không có kinh nghiệm hay là không biết tổng kết kinh nghiệm, đối mặt với nhiều vấn đề như vậy, họ làm việc thế nào? Nếu không tìm ra được biện pháp giải quyết vấn đề có tính khả thi, thì làm sao có thể duy trì được cục diện của mình?
Sau hơn hai tháng không biết mệt mỏi trò chuyện như vậy, lật xem danh sách những người đã trò chuyện, Hách Trí phát hiện, ngoài Huyện trưởng Phan Đông Phương của huyện Vĩnh Xuyên ra, lãnh đạo các huyện khác trong toàn khu đều đã lần lượt xuất hiện. Mà Vĩnh Xuyên, huyện phát triển kinh tế mạnh nhất toàn khu, lại là nơi ông quan tâm nhất, điều này không chỉ vì ngày đầu tiên nhậm chức, người ông nhìn thấy trong sân Địa ủy chính là nông dân khiếu kiện của huyện Vĩnh Xuyên, mà trong số tài liệu khiếu kiện đang cầm trên tay thì phản ánh nhiều nhất cũng là huyện Vĩnh Xuyên, phần lớn chính là tố cáo Phan Đông Phương, kẻ ăn chơi cờ bạc đủ kiểu, làm điều ác không việc gì không làm này.
Trong khi trò chuyện và xem tài liệu khiếu kiện, Hách Trí cho điều danh sách các lãnh đạo của các sở ban ngành địa khu và các huyện, cùng với sơ yếu lý lịch của hơn bốn trăm cán bộ do Lương Hoài Niệm bổ nhiệm một lần, đặt cạnh đầu giường, đêm ngủ thường thích xem qua. Ông từng mắc chứng buồn ngủ, bây giờ lật xem danh sách này trước khi ngủ lại có thể chữa được cơn buồn ngủ. Ông tính toán tổng dân số của địa khu, số lượng cán bộ và số chức vụ lãnh đạo, thực sự cảm thán không thôi. Cán bộ ở cấp địa khu này thực sự quá nhiều, đặc biệt là cán bộ cấp phó xử trở lên thuộc quyền quản lý của Địa ủy lại càng nhiều hơn. Nếu bản thân địa khu là một người béo phì, thì những lãnh đạo đóng vai trò cái đầu lại còn to hơn cả cái thân béo mập, to lớn giống như một người đầu nặng chân nhẹ, tỷ lệ mất cân đối nghiêm trọng, người như vậy làm sao có thể đi lại bình thường được?! Ví dụ như Cục Nông cơ và Cục Lương thực của địa khu, những đơn vị cơ bản từ lâu đã không còn nghiệp vụ, vậy mà lại bố trí tới bảy phó cục trưởng. Một huyện Hà Loan nhỏ bé vậy mà có tới mười một phó huyện trưởng! Thật không biết khi bố trí lãnh đạo có cân nhắc đến chức vị hay không? Hèn gì Bí thư Tiêu nói, quan niệm "làm quan" ở Lộ Sơn nghiêm trọng hơn. Ai nấy đều tranh giành làm quan, nhưng đều đã làm quan rồi thì công việc cụ thể nên để ai làm đây? Cục diện như vậy thực sự khiến người ta cảm thấy đáng sợ. Những đơn vị có bảy tám vị cục trưởng đó chắc chắn là "lắm thầy nhiều ma", ngay cả công việc bình thường nhất, việc tham gia họp hành e là cũng khó mà sắp xếp, trong những cục như vậy, giám đốc văn phòng có lẽ là người bận rộn nhất.
Đối mặt với đội ngũ đông đảo như vậy, Hách Trí quả thực rất đau đầu suy nghĩ, trong thể chế chính trị hiện tại, những lãnh đạo đã được đề bạt này chẳng lẽ cứ tùy tiện tìm lý do là bãi miễn thay thế được sao? Vì không dễ điều chỉnh và bãi miễn, nên định sẵn là trong thời gian ngắn mình cầm quyền, hiện trạng cán bộ Lộ Sơn chỉ có thể tiến hành điều chỉnh vi mô cục bộ, tuyệt đối không thể có động thái lớn. Xem ra đội ngũ cán bộ đông đảo này chỉ có thể dùng thời gian để dần dần co lại và tiêu sưng mà thôi. Trước khi đến Lộ Sơn, ông từng có một bộ biện pháp cải cách thể chế, nhưng đối mặt với thực tế, bản kế hoạch cải cách mà ông từng tràn đầy nhiệt huyết vẽ ra, còn chưa kịp lấy ra đã bắt đầu lùi bước, trở thành nói suông trên giấy.
Lương Hoài Niệm con người này thật khiến người ta khó mà lường được, theo lẽ thường mà nói, sau khi bị miễn chức ở nhà thì lẽ ra nên thấy xấu hổ mà không dám ló mặt ra nữa, đằng này ông ta lại hay, ở nhà hơn một tháng đã luyện ra một tính cách lạc quan, ngày nào cũng cười ha hả đi làm đúng giờ đến Địa ủy, còn có việc hay không có việc lại chạy đến văn phòng Hách Trí ngồi chơi, nhưng chỉ hỏi han tình hình cuộc sống của ông, từ trước đến nay không nhắc chuyện công việc. Lần đó ông ta nhìn thấy Diêu Khải Ca trong văn phòng Hách Trí, liền ra vẻ bề trên sai khiến, nói rằng: "Bí thư Hách là lãnh đạo từ nơi khác đến làm việc ở chỗ chúng ta không dễ dàng gì, cậu là Tổng thư ký nhất định phải sắp xếp tốt mọi mặt cho Bí thư Hách". Dường như bây giờ vẫn chưa sắp xếp tốt vậy. Làm cho Diêu Khải Ca tại chỗ mặt lúc đỏ lúc trắng, ngượng đến mức tê cả răng. Nhưng bản lĩnh mà Tổng thư ký luyện được chính là trong ngôn ngữ cơ thể thì kính cẩn gật đầu, trong ngôn ngữ miệng thì liên tục nói "vâng". Hách Trí ngồi bên cạnh cảm thấy hơi xấu hổ, liên tục nói Tổng thư ký Diêu rất tốt, mọi mặt đều lo liệu không tệ. Nói ra xong trong lòng cảm thấy vô cùng gượng gạo, không ngừng lầm bầm, sao mình lại tự coi mình là người ngoài, vậy rốt cuộc ai mới là chủ nhân ở đây?
Về sau, Hách Trí sau khi quan sát kỹ lưỡng mới phát hiện, Lương Hoài Niệm sở dĩ đi lại khắp nơi như vậy, hoàn toàn là cố ý để làm mình khó chịu và thực hiện việc xả cơn tâm lý lưu manh, dùng một thái độ "heo chết không sợ nước sôi", cố tình tạo ra một vẻ cứng rắn kiểu lưu manh cho người khác xem, mục đích là để vớt vát lại chút thể diện cho mình. Như vậy xem ra, loại người này dù quan có làm lớn đến đâu, thì bản chất lưu manh vẫn cứ là lưu manh.
Dù thế nào đi nữa, Lương Hoài Niệm từ lâu đã luôn đảm nhiệm chức vụ lãnh đạo cấp cao của Đảng, lẽ nào ông ta thực sự không hiểu chút nào về quy tắc trò chơi chốn quan trường sao? Sao lại là cái bộ dạng lưu manh vô lại này? Hách Trí nghĩ, một vị lãnh đạo đã bị miễn chức như vậy, suốt ngày lượn lờ trong cơ quan, thật không biết ông ta đang muốn biểu thị điều gì? Rõ ràng đã vi phạm quy định để đề bạt hàng loạt cán bộ, chiếm giữ đủ loại cương vị, còn tự tìm cho mình nhiều lý do như vậy. Đặc biệt là hôm nay lại còn không tránh hiềm nghi mà tự mình nhắc đến vấn đề cán bộ nhạy cảm, Hách Trí cảm thấy đây là một tín hiệu, liệu có phải liên quan đến việc cuộc điều tra về Lương Hoài Niệm sắp kết thúc hay không?
Đêm hôm kia, Liêu Tinh gọi điện tới nói, về vấn đề của Lương Hoài Niệm, tổ điều tra sau mấy tháng điều tra không thu được đột phá nào về các vấn đề trọng đại, cho nên ý kiến sơ bộ đưa ra chỉ là ông ta vi phạm điều lệ sử dụng cán bộ, có khả năng chỉ bị xử lý kỷ luật trong Đảng. Nếu thực sự là như vậy, thì ông ta sẽ sớm nhận được sự sắp xếp lại, hơn nữa khả năng rất cao là được sắp xếp tại chỗ.
Nếu nói quan hệ nhân sự của Lộ Sơn đã là một tấm lưới bện rất chắc chắn, thì Lương Hoài Niệm không nghi ngờ gì chính là con nhện lớn dệt nên tấm lưới này, hiện giờ ông ta đã ngừng dệt, nhưng vẫn có thể tự mãn đi lại tự do trên tấm lưới này, khi ông ta làm việc trở lại, vị thổ hoàng đế này chắc chắn sẽ giở cái giọng bá đạo "Ta Hồ Hán Tam đã trở lại rồi", vì vậy cần phải giết bớt nhuệ khí của ông ta trước khi ông ta quay lại.
Mỗi lần phía trên triệu tập hội nghị lớn, các cấp đều phải mở họp theo từng lớp để truyền đạt quán triệt thực hiện. Hách Trí đến Tỉnh ủy tham gia hội nghị mở rộng của Tỉnh ủy, tuy nói là lần đầu tiên trở về sau khi đến Lộ Sơn, nhưng không dừng lại. Trong thời gian hội nghị, ông có về nhà một lần, thấy con trai Hách Nhạc học tập rất tốt, sức khỏe của cha cũng rất ổn, nên ông đã trút được gánh nặng trong lòng. Đợi đến khi hội nghị vừa kết thúc, ông lập tức quay lại Lộ Sơn, tìm Diêu Khải Ca chỉ thị phải truyền đạt đến toàn thể cán bộ lãnh đạo theo yêu cầu của Tỉnh ủy. Diêu Khải Ca báo cáo với ông các vấn đề cụ thể về việc truyền đạt hội nghị, ông vừa nghe vừa lơ đãng, một ý nghĩ lóe lên trong đầu: Đây là một cơ hội. Nhưng cuối cùng ông vẫn không nói gì cả.
Địa ủy tổ chức hội nghị báo cáo trọng thể của Hội nghị toàn thể Tỉnh ủy tại Đại nhà hát Lộ Sơn, đối tượng tham gia là cán bộ lãnh đạo cấp phó huyện trở lên và cán bộ nghỉ hưu. Đây là lần đầu tiên Hách Trí xuất hiện tại một dịp lớn như vậy sau mấy tháng nhậm chức. Hội nghị ấn định vào tám giờ rưỡi sáng, mới hơn tám giờ, âm nhạc trong nhà hát đã vang lên rộn rã, phát xong bài "Ngày Tươi Đẹp", lại đến bài "Cô Gái Cay". Trong tiếng nhạc, những người tham dự lần lượt vào sân.
Hách Trí và Ngô Phàm, Ngụy Hữu Lượng cùng các ủy viên Địa ủy lên chủ tịch đoàn lúc tám giờ hai mươi phút, họ vừa ngồi ổn định, Lương Hoài Niệm đã bước những bước đi vững chãi vào nhà hát, khi đi ngang qua lối đi dài, ông ta liên tục gật đầu với vị huyện trưởng này, vị cục trưởng kia, tư thế vẫy tay rất ra dáng, là một vẻ tự mãn đã được chuẩn bị sẵn. Sau khi ông ta phấn khởi bước lên chủ tịch đoàn, chợt phát hiện vài chiếc ghế hữu hạn đều đã chật kín người, nhìn lại tấm biển trên bàn, lại không tìm thấy ba chữ Lương Hoài Niệm. Lúc này thời gian họp đã đến, dưới đài đã ngồi kín chỗ, sự xấu hổ của Lương Hoài Niệm lúc đó khắc cốt ghi tâm, có thể nhớ cả đời, nếu lúc đó dưới đất có một khe nứt, chắc chắn ông ta sẽ không nói hai lời mà chui tọt xuống dưới, dù cho dưới đó có yêu ma quỷ quái.
Cảnh tượng khó xử này đã thu hút sự chú ý của gần một nghìn người dưới đài, mọi người nín thở xem Lương Hoài Niệm xuống đài thế nào. Quả nhiên, ông ta sững sờ không biết làm sao đứng trên đài, đi không được, ngồi lại càng không có chỗ. Vẫn là Hách Trí tỏ ra độ lượng đứng dậy, bắt tay ông ta một cách tượng trưng, rồi lại nói gì đó với Diêu Khải Ca, nhanh chóng có nhân viên phục vụ tùy tiện khiêng tới một cái ghế, đặt ở vị trí cuối cùng trên bàn, tiếp đó hội nghị chính thức bắt đầu. Hội nghị lần này hoàn toàn là hội nghị báo cáo truyền đạt hội nghị Tỉnh ủy, Hách Trí đọc theo văn bản. Về nội dung hội nghị, "Lộ Sơn Nhật báo" và đài truyền hình đã đưa tin toàn diện, nhưng người ta bàn tán nhiều hơn lại chính là sự xấu hổ của Lương Hoài Niệm, trước mặt cán bộ lãnh đạo toàn khu, Lương Hoài Niệm đã hoàn toàn thất bại rồi. Về sau, Lương Hoài Niệm ngẫm lại thời khắc khó xử này, ông ta nhớ rõ ràng là khi văn phòng Địa ủy thông báo đã bảo mình lên chủ tịch đoàn ngồi, sao ở đó lại không để ghế và biển tên chứ? Ông ta biết đây là một sự khiêu khích, là cố ý làm nhục mình, nhưng chỉ đành ngậm bồ hòn làm ngọt. Nỗi nhục này khiến ông ta khắc cốt ghi tâm, từ đó về sau ông ta không bao giờ đến Địa ủy nữa, mà chuyển sang cuộc sống bán ẩn cư, ngay cả khi sau này nhận được sự bổ nhiệm mới, người chịu chấn thương tâm lý nặng nề như ông ta vẫn không muốn đi làm.
