Sau khi Bí thư Huyện ủy Vĩnh Xuyên Mã Dũng bái kiến Hách Trí tại Lộ Sơn, vì bị thiếu máu cơ tim nên đã cáo bệnh đi Bắc Kinh chữa trị. Các hoạt động của Hách Trí tại huyện Vĩnh Xuyên đều do Huyện trưởng Phan Đông Phương tháp tùng. Trong hai ngày, họ không quản ngại khó khăn chạy qua bảy xã trấn. Quả thực, những vấn đề nhìn thấy đều rất nghiêm trọng, quần chúng phổ biến đang tồn tại khó khăn trong mùa giáp hạt.

Chiều hôm đó, tại lưng chừng núi Kiến Nghĩ, nhìn thấy một ngôi làng toàn là những hang đất, lòng Hách Trí trĩu nặng. Đến trước một hang đất thấp lè tè bên đường, Hách Trí hô tài xế dừng xe tạm thời. Bước vào thì vừa đúng lúc người dân đang ăn cơm, hai người lớn và năm đứa trẻ đang quây quần bên chiếc bàn sưởi nhỏ. Trông trên bàn bày biện đầy ắp, nhưng nhìn kỹ lại toàn là những củ khoai tây to bằng quả óc chó, ngoài ra là họ húp soàn soạt món canh loãng nấu bằng rau xanh và kê. Mở vài cái chum đựng lương thực ra, bên trong trống không nhìn thấy đáy. Hách Trí cúi người thò tay vào đáy chum bốc vài nắm thóc, ngửi thấy mùi mốc nồng nặc. Một người trông như ông lão nhỏ thó, thân hình gầy gò, mặt đầy nếp nhăn nói rằng, số thóc này là do ông nội anh ta trồng từ thời Dân Quốc, cháo trong bát cũng là nấu từ số thóc này, nhờ nó mà ông nội đã vượt qua hai năm đói kém, giờ gia sản của ông nội sắp hết rồi, vài ngày nữa đến cả cháo loãng cũng thành vấn đề.

Hách Trí kinh ngạc hỏi lương thực thời Dân Quốc sao có thể giữ được đến giờ, Phan Đông Phương nói trong hang núi đục sẵn tủ đá, để vài chục năm cũng chẳng thành vấn đề. Hách Trí hỏi ông lão thu hoạch năm nay thế nào. Đáp rằng, còn thu hoạch gì nữa, đúng là "thừng gai xách đậu phụ - xách chẳng nổi", xem ra ông trời tàn nhẫn không để dân sống, mấy năm liền hạn hán, mùa hè năm nay mất trắng, mấy chục mẫu đất đồi sắp đến miệng lại bị mưa đá, chỉ thu được hơn ba trăm cân lương thực, còn chủ yếu là ngô, cao lương, số thu hoạch này thậm chí còn chưa bù nổi tiền hạt giống. Ngày tháng khổ cực sao mà chịu nổi đây! Sống mũi Hách Trí cũng cay cay, vội móc trong túi ra ba trăm tệ đưa qua, ông lão cũng không nói lời cảm ơn mà nhận lấy tiền, cứ như thể việc anh ta nhận số tiền này là lẽ đương nhiên. Khung cảnh tức thì có chút lúng túng. Một lúc sau vẫn là Hách Trí phá vỡ sự im lặng, hỏi ông lão bao nhiêu tuổi. Ông lão giơ bốn ngón tay lên nói, đã bốn mươi rồi. Sau khi kinh ngạc vì ông ta còn ít hơn mình một tuổi, Hách Trí bèn nghiêm mặt nói, anh làm cái kiểu gì vậy, tuổi còn trẻ mà đẻ tới năm đứa con, cho dù không gặp thiên tai thì cuộc sống của anh cũng chẳng khá lên được. Ông lão nói, ngài nói thì dễ, người thành phố các người đêm tối có bao nhiêu việc để làm, bao nhiêu trò để chơi, còn người nông dân không gieo giống trong bụng vợ thì đêm dài đằng đẵng làm sao mà sống cho nổi? Lại nói khiến mọi người nhất thời không thốt nên lời.

Đoàn người bước ra khỏi hang đất, Phan Đông Phương nói, những hộ đặc biệt khó khăn như thế này toàn huyện chiếm khoảng 15%. Hách Trí nhận thức được tính nghiêm trọng của vấn đề, anh suy tính nhỡ quỹ cứu trợ của tỉnh không thể hạ xuống kịp thời thì phải chuẩn bị thêm biện pháp cứu tế khác, nếu không sẽ có người chết mất.

Vùng núi đã đi gần hết, Hách Trí quyết định đến những xã trấn có điều kiện nông nghiệp khá hơn một chút. Phan Đông Phương nói vậy để xem trấn Hòa Tháp, đó là nơi kinh tế tương đối phát triển của chúng tôi. Hách Trí biết, trấn này không chỉ là quê hương của Lương Hoài Niệm, mà còn có một Doanh trại Trị Sơn Thanh niên nổi tiếng khắp cả nước.

Sáng sớm hôm ấy, họ dậy thật sớm, đón tia nắng đầu tiên phía đông, xuất phát từ thành huyện Vĩnh Xuyên. Con đường đến trấn Hòa Tháp được coi là đường nhựa cấp ba vùng núi, con đường này tu sửa chưa được hai năm, do xe tải trọng lớn chạy nhiều nên mặt đường giờ đã ổ gà lồi lõm, xe cộ đi lại ngược xuôi liên tục, trong sự cản trở như vậy, đoạn đường hơn ba mươi cây số lại đi mất hơn hai tiếng đồng hồ.

Lòng sông Vĩnh Xuyên khá rộng rãi, như ống tay áo của một bộ quần áo rộng thùng thình, vung vẩy một cách thoải mái, tùy ý chảy xuyên qua trung tâm trấn, chỉ là nước sông rất ít, còn đóng một lớp băng mỏng, hòa quyện cùng lớp tuyết mỏng trên mặt đất, chỉ có dòng nước rộng vài mét ở giữa là uốn lượn chảy đi. Ở trong thành Vĩnh Xuyên trời vẫn còn quang đãng, nhưng đến đây, càng đi thời tiết càng xám xịt, lớp tuyết tích tụ dọc con đường đã bị lớp tro than mỏng bao phủ.

Trấn Hòa Tháp không lớn, toàn bộ thị trấn nhỏ xây trên một dải đất bằng phẳng, bốn bề núi cao trùng điệp, hình thành một lòng chảo nhỏ, là một phong cảnh riêng biệt. Đáng tiếc, thị trấn nhỏ như vậy lại hoàn toàn không có sự tĩnh lặng bình yên vốn có của nó, chỗ nào cũng hỗn loạn, khói bếp lượn lờ bay lên từ những mái nhà cổ kính, chưa bay cao được mấy mét đã hòa vào làn khói mờ mịt hơn. Tuy vẫn là buổi sáng, âm thanh từ rạp chiếu băng, vũ trường cứ xập xình ầm ĩ; trên con phố không dài, các cửa hàng kinh doanh san sát, mặt tiền rực rỡ sắc màu nhảy nhót đôi chút không khí vui mừng. Giữa đường phố vẫn còn giữ lại cổng chào làm từ cành tùng bách, trên viết: Hoan nghênh các cấp lãnh đạo đến trấn chúng tôi kiểm tra chỉ đạo. Hách Trí hỏi đây là chuyện gì. Tiểu Lưu trả lời rằng trấn Hòa Tháp đất rộng của nhiều, tài nguyên phong phú, cũng là mảnh đất phong thủy sản sinh ra nhiều quan chức, thêm vào đó bao năm nay vẫn luôn là điển hình cũ của huyện, của địa khu, nên bốn mùa không biết có bao nhiêu lãnh đạo và ban ngành đến kiểm tra, còn có rất nhiều đơn vị ngoài địa phương đến tham quan, trấn chính phủ tiếp không xuể bèn đặc biệt tổ chức một ban đón tiếp, túc trực 24/24, chuẩn bị tiếp khách bất cứ lúc nào, lát nữa chúng ta đến trấn chính phủ sẽ thấy rõ vài điều.

Xuyên qua con phố nhỏ, rẽ qua một khúc cua lớn, lòng sông trở nên hẹp lại, đê sông xây bằng đá tảng đã cắt mất một mảng lớn khúc sông, trấn chính phủ được xây dựng trên mảnh đất giành giật với hà thần. Bên ngoài trấn chính phủ rất cầu kỳ, trước cửa có một quảng trường lớn, trung tâm dựng một bức tượng thép không gỉ cao tới hai mươi mét, đậm chất hiện đại, mấy cái "móng vuốt sáng loáng" vươn ra nâng một quả cầu khổng lồ, rõ ràng là bắt chước bức tượng trong thành Lộ Sơn. Đối diện quảng trường là một sân khấu, trên tường bao nửa hở dán gạch men đỏ xuống tận chân, bên trên là chiếc mũ sắt lấp lánh ánh kim, hai con sư tử đá cao hơn một người đang nhe nanh múa vuốt đứng hai bên cổng điện thụt vào, rất uy vũ. Dưới chân sư tử lại có mấy khẩu hiệu mới dán, viết rằng: Nhiệt liệt hoan nghênh các cấp lãnh đạo kiểm tra công tác! Trời hạn lớn, người làm lớn, dám gọi núi sông thay sắc áo mới! Cán bộ quần chúng đồng tâm hiệp lực, chiến thắng thiên tai! Trời vô tình, người có tình, tình Đảng sâu nặng nhất! Quá rõ ràng, hiển nhiên những khẩu hiệu này có tính thời hiệu, là do có tổ chức làm ra. "Đúng là đàn gảy tai trâu, rõ ràng là dán cho mình xem mà!" Hách Trí có chút không vui, anh không hiểu là ai thông báo làm như thế này, điển hình của chủ nghĩa hình thức.

Mã Dũng hôm qua từ Bắc Kinh về huyện, nghe tin Bí thư Địa ủy mới đến đã âm thầm tới đây, vốn định lập tức đến nhà khách gặp mặt, nhưng vì Phan Đông Phương đã tháp tùng mấy ngày, nên sau khi nắm được lộ trình hoạt động của Bí thư Hách, tối qua liền vội vã đến Hòa Tháp. Làm vậy có hai mục đích: Một là muốn tạo cho Hách Trí ấn tượng tốt rằng vừa từ Bắc Kinh về đã xuống cơ sở mà chưa kịp về nhà; hai là người tương đối kiêu kỳ như anh ta cũng muốn tránh hiềm nghi bám đuôi lãnh đạo, từ một góc độ khác tìm chút cảm giác, sắp đặt một màn kịch giả vờ tình cờ gặp gỡ. Lần đó ở Lộ Sơn anh ta từng trực tiếp báo cáo công việc với Bí thư Hách, nhưng ấn tượng hiện tại vẫn chưa nói lên được gì, cảm giác Hách Trí là người tương đối hòa đồng, không giỏi ăn nói, đối với vấn đề đặt ra thì khá trầm ổn, tại chỗ không bộc lộ quan điểm gì, tất nhiên cũng có thể là do thiếu kinh nghiệm công tác mang lại, bản thân anh ta vốn dĩ từng trải cũng rất đơn giản mà.

Nghe tiếng còi xe, vài người từ trong tòa nhà làm việc đi xuống, nhìn thấy Huyện trưởng Phan, họ vội vàng gọi điện thoại thông báo cho người trên lầu, Mã Dũng nhanh chóng từ trong nhà đi ra đón, Hách Trí sững người, lập tức vô tình liếc Phan Đông Phương một cái, Phan cũng cảm thấy lạ: "Bí thư Mã, anh về khi nào vậy?"

"Hoan nghênh Bí thư Hách, hoan nghênh đến huyện chúng tôi thị sát." Mã Dũng cũng mặc kệ lời hỏi của Phan Đông Phương, nhiệt tình nói.

"Chuyện này là thế nào?" Hách Trí vung tay, chỉ vào cổng chào nói.

Thấy giọng anh lộ vẻ không vui, Phan Đông Phương vội vàng giải thích: "Ngài nói cái này à! Trấn Hòa Tháp có một thói quen, bất kể chuyện gì đều là dư luận đi trước, viết khẩu hiệu, trang điểm đường phố, dán những tinh thần chỉ thị mới nhất của cấp trên lên, rầm rộ tuyên truyền đường lối, phương châm và chính sách của Đảng." Anh ta vừa nói vừa gọi to về phía sau: "Nào, Lương Thuyên Sơn, lại đây gặp mặt Bí thư Hách của Địa ủy." Gã này trông đúng là biết điều, lập tức nói đỡ. Hách Trí không khỏi nhìn gã thêm một cái.

Bí thư Đảng ủy trấn Hòa Tháp mắt rất nhỏ, diện mạo trông hoàn toàn là dáng vẻ đôn hậu thật thà, khóe miệng vì cười mà nhếch lên như có mấy con giun đang bò. Hách Trí bắt tay với gã, buông ra rồi tay Lương Thuyên Sơn lại không có chỗ để, đành phải xoa xoa trên vạt áo. Phan Đông Phương thấy gã như vậy, liền nói, anh để chúng tôi cứ đứng ngoài này chịu rét à! Gã mới phản ứng lại, nói mời mọi người vào phòng họp ngồi.

Phòng họp được trang trí rất phô trương, cửa sổ sáng sủa sạch sẽ, trần nhựa hồng phấn, còn lắp mấy chục đèn rọi nhỏ, bàn họp dài bóng loáng, một vòng ghế đều bọc mềm, mềm như bánh mì, người vừa ngồi lên là lún sâu xuống. Ba bức tường treo đầy cờ thưởng, bằng khen, nơi gần tường còn đặt một vòng bàn, bên trên bày biện đồng đều huy chương, cúp được lồng trong lồng kính sáng loáng, đang lặng lẽ kể về lịch sử huy hoàng của thị trấn này.

Sau khi mọi người uống chút nước, Mã Dũng nói với Hách Trí, chúng tôi vừa nãy đang tọa đàm, nghiên cứu việc giúp đỡ người nghèo. Bí thư Hách ngài lần đầu tiên đến đây, hay là trước hết để trấn báo cáo toàn diện tình hình công việc cho ngài nhé. Thấy Hách Trí gật đầu đồng ý, anh ta nói với Lương Thuyên Sơn vậy thì anh chuẩn bị báo cáo đi. Có người nói đùa, ở Trung Quốc bình thường làm việc gì cũng khó mà làm cho quy củ, nhưng chỉ duy có họp là quy củ. Cuộc họp như vậy tất nhiên cũng không ngoại lệ. Vốn là một cuộc họp nhỏ, cũng làm cho ra dáng ra hồn, đầu tiên là lời mở đầu của người dẫn chương trình Mã Dũng, anh ta vừa mở miệng là đại diện Huyện ủy, chính phủ và hơn sáu mươi vạn nhân dân Vĩnh Xuyên bày tỏ sự hoan nghênh đối với Bí thư Hách đến thị sát công việc tại huyện. Nói đến đây tự nhiên dừng lại một chút, lập tức chờ đợi những tràng pháo tay nhiệt liệt. Sau khi tiếng vỗ tay dứt, Mã Dũng lại tăng thêm giọng điệu nhấn mạnh Bí thư Hách sau khi nhậm chức, lần đầu xuống cơ sở đã đến Vĩnh Xuyên, đây là sự coi trọng, thúc đẩy và cổ vũ đối với công việc của chúng tôi, nhân dân toàn huyện nhất định sẽ không phụ sự kỳ vọng của Bí thư Hách và Địa ủy, Hành thự, làm tốt công việc của Vĩnh Xuyên. Sau một tràng pháo tay nhiệt liệt khác, tiếp theo đến lượt Bí thư Đảng ủy trấn Hòa Tháp Lương Thuyên Sơn lên sân khấu.

Giống như chương trình nhập vào máy tính, lời mở đầu của Lương Thuyên Sơn cũng gần giống Mã Dũng, chỉ là vai trò hoán đổi thành thị trấn, sau khi xã giao xong liền vào chủ đề chính, cầm cuốn sổ niệm kinh tình hình kinh tế xã hội toàn trấn, nói trấn có bao nhiêu dân số, trong đó bao nhiêu thuộc diện sinh đẻ kế hoạch hóa; có bao nhiêu lao động, trong đó nam lao động và nữ lao động mỗi loại chiếm bao nhiêu; có bao nhiêu diện tích đất, trong đó đất nước, đất khô, đất dốc, đất rừng, đất hoang và đất không thể sử dụng là bao nhiêu; có bao nhiêu gia súc, trong đó đại gia súc là bao nhiêu, lợn, bò, dê, gà mỗi loại là bao nhiêu...

Niệm hơn một tiếng đồng hồ, Hách Trí nhìn cuốn sổ của Lương Thuyên Sơn vẫn còn dày, nhịn không được cắt ngang: "Tập trung nói về tình hình thiên tai năm nay và việc trấn chính phủ sắp xếp giúp đỡ quần chúng vượt qua mùa đông thế nào."

"Vấn đề này sắp nói đến rồi." Gã nói xong lại tiếp tục từng bước từng bước. Gần nửa tiếng nữa trôi qua, Lương Thuyên Sơn mới nói đến việc để xây dựng văn minh tinh thần, trấn thực hiện "dự án làng làng hát đại hí", làm phong phú đời sống văn hóa của quần chúng nông dân rộng rãi. Hách Trí nghe mà dở khóc dở cười, đành phải cắt ngang lần nữa: "Tôi thấy cuốn sổ của anh vẫn còn dày, sau này có thời gian lại nghe anh nói được không, giờ tranh thủ chút thời gian, chuyên bàn về hàng loạt tình hình thiên tai mà trấn các anh phải chịu."

Mã Dũng và Phan Đông Phương đều rất lúng túng, Phan Đông Phương nói, Thuyên Sơn anh biết không? Bí thư Hách hôm nay còn phải đi thị sát nơi khác, thời gian rất gấp, giờ chỉ nói thiên tai, không bàn chuyện khác. Lương Thuyên Sơn nói vâng, lại từ trong túi lấy ra một cuốn sổ khác, lật xem một lát rồi nói: "Năm nay chúng ta tuy chịu nhiều thiên tai các loại hiếm thấy trong lịch sử, nhưng dưới sự lãnh đạo đúng đắn của Huyện ủy, toàn thể cán bộ và quần chúng trấn phát huy tinh thần Diên An tự lực cánh sinh, gian khổ phấn đấu, đấu với trời, đấu với đất, đấu với môi trường khắc nghiệt, vượt qua muôn vàn khó khăn, đạt được việc quần chúng ổn định cuộc sống trong năm đại tai, lòng người không loạn."

"Vẫn là nói cụ thể chút đi." Hách Trí đành phải cắt ngang lời gã lần thứ ba, mặc dù biết làm vậy rất bất lịch sự, nhưng đối với những người này cũng thực sự không còn bận tâm gì nữa, "Như vậy đi, tôi hỏi, anh trả lời, được không?" Thấy vẫn chưa tìm ra cách nói, anh đành bắt đầu đặt câu hỏi như vậy, "Năm nay tổng sản lượng lương thực trấn các anh là bao nhiêu? So với năm bình thường trước đây giảm bao nhiêu phần?"

"Tổng sản lượng là khoảng bốn triệu cân, so với những năm trước là ít hơn chút, đại khái năm bình thường là hơn năm triệu chút, cụ thể giảm bao nhiêu phần thì còn phải tính toán kỹ lưỡng." Nói xong, gã từ trong túi lấy ra một chiếc máy tính, làm bộ làm tịch tính toán.

"Được rồi, không cần anh tính. Hỏi thêm anh, sản lượng này báo cáo có bị thổi phồng không, nói thật ra thì nên là bao nhiêu?"

"Thổi phồng? Cái đó không có, con số rất chính xác, đều là cán bộ tổ chức thôn xã đi điều tra từng nhà từng hộ, đâu ra thổi phồng?"

"Trấn có quần chúng nào đặc biệt khó khăn không? Nếu có, các anh có biện pháp giúp họ vượt qua khó khăn không?"

"Có ạ! Chúng ta ở đây chênh lệch giàu nghèo rất lớn, mấy ngày trước tôi còn đọc được trên báo về hệ số gì mà ni ấy, bảo là nếu vượt quá 0.6 thì là chênh lệch nghèo khó rồi, vì đây là khu mỏ, ông chủ mở mỏ than lớn tương đối nhiều, họ so với bách tính bình thường thì thu nhập đúng là trên trời dưới đất, nên hệ số này lớn hơn số an toàn mà báo chí nói nhiều, dù vậy vẫn là chính trị ổn định." Đôi mắt nhỏ của Lương Thuyên Sơn có lẽ vì biết cái gì ni này mà mãn nguyện đến phát sáng.

Hách Trí biết cái ni này mà gã nói là nhà kinh tế học người Ý Gini đầu thế kỷ XX, Gini dựa vào đường cong Lorenz tìm ra chỉ tiêu phán đoán mức độ bình đẳng phân phối, nhưng lúc này nghe Lương Thuyên Sơn nói ra, cảm thấy có chút khoe khoang, đặc biệt là gã lấy sự ổn định của Hòa Tháp ra để phê phán hệ số này, thực sự có chút không biết trời cao đất dày.

"Hộ khó khăn trong trấn có hơn một trăm, chủ yếu là hộ ngũ bảo không có năng lực lao động và cá biệt là kẻ lười biếng. Đối với số quần chúng khó khăn này, chúng ta áp dụng biện pháp kết hợp cứu trợ tập trung và chăm sóc thường ngày, bình thường đều do Doanh trại trị sơn dân binh thanh niên chịu trách nhiệm chăm lo, đến cuối năm lại do chính phủ sắp xếp cuối cùng, xử lý thỏa đáng vấn đề cuộc sống của họ, chủ yếu là tặng gạo tặng bột gì đó, cũng có đưa tiền cho cá biệt hộ, giải quyết nhu cầu mua dầu muối dấm nước tương vật dụng hàng ngày của họ, thể hiện chút hơi ấm của đại gia đình xã hội chủ nghĩa mà! Năm nay do gặp thiên tai nghiêm trọng, trấn đã sắp xếp cứu tế cuộc sống của họ sớm hơn."

"Đã an trí đến nơi đến chốn chưa?" Hách Trí rất không yên tâm hỏi.

"An trí xong rồi, số tiền đó đối với trấn chúng ta mà nói cũng chẳng tính là gì. Bí thư Hách, nói thật với ngài nhé, từ khi khai thác mỏ than đến nay, đã mấy năm rồi, Hòa Tháp chúng ta ngoại trừ một số đất tốt bên bờ sông trồng chút rau và lúa ra, hầu hết đất đồi không mấy người trồng nữa, cho dù có trồng thì cũng toàn là người già và người tàn tật, lao động trai tráng đều quanh năm làm trong hầm mỏ, ngày nào chẳng kiếm được ba năm mươi tệ. Đây vẫn là chính sách hiện tại không cho quần chúng tự mình đào, nếu để những năm trước, nhà nhà dắt xe lừa tùy tiện ra núi chỗ nào đó đào mười mấy phút, là có thu nhập mấy chục tệ. Nếu nói ngược về trước nữa, sông Vĩnh Xuyên chỗ nào cũng là than đá, hễ gặp khi lũ về, than đá to như cối xay lăn trong dòng lũ như quả dưa hấu, tiện tay vớt lên là được vài tấn than, nhưng lúc đó cũng không bán được. Nên có thể nói như vậy, cho dù là hộ khó khăn của trấn chúng ta cũng có mức sống cao hơn nhiều so với hộ bình thường ở xã khác. Về điểm này, Doanh trại trị sơn thanh niên của trấn chúng ta làm càng tốt hơn, ưu tiên tuyển hộ nghèo vào mỏ làm thuê, cho dù là đối với hộ ngũ bảo không có lao động trẻ khỏe, cũng áp dụng biện pháp kết đôi, đưa những hộ này vào đối tượng trọng điểm nâng đỡ, cho họ sự chăm sóc, bảo đảm cuộc sống tối thiểu của họ."

Diện tích trấn Hòa Tháp rất lớn, hơn nữa tài nguyên cực kỳ phong phú, bất kể đi đến đâu chỉ cần đào xuống là khắp nơi đều là than, đội địa chất đã khoan thăm dò ở đây hơn mười năm, trữ lượng than đã thăm dò được, dù sử dụng kỹ thuật và thiết bị hiện đại nhất thế giới hiện nay để khai thác, cũng có thể khai thác mấy trăm năm. Mấy năm trước, khi than vừa thăm dò được, chịu ảnh hưởng của chính sách cá nhân, tập thể, nhà nước cùng khai thác, việc khai thác than ở đây vô cùng lộn xộn, ai cũng có thể đào một cái lỗ trên núi tiện tay móc than. Tài nguyên không chỉ bị lãng phí nghiêm trọng, còn gây ra sự phá hoại to lớn đối với môi trường sinh thái, dẫn đến xói mòn đất nghiêm trọng, đổ một lượng lớn cát thô vào Hoàng Hà. Khu vực hạ lưu Hoàng Hà không chịu nổi, họ phản ánh vấn đề lên Quốc vụ viện. Sau đó, Cục Bảo vệ Môi trường quốc gia và Bộ Thủy lợi nhiều lần phái người kiểm tra công khai và bí mật, còn lấy danh nghĩa bộ ủy quốc gia ban hành vài quy định địa phương, địa phương cũng chế định rất nhiều biện pháp thực thi cụ thể, áp dụng biện pháp đắc lực, mới khiến xu thế này bước đầu được kiềm chế.

"Tổ chức lao động nhàn rỗi, đặc biệt là những quần chúng khó khăn vào mỏ than đào than làm thuê, là biện pháp quan trọng để giải quyết khó khăn cuộc sống của quần chúng, giúp họ thoát nghèo tiến tới cuộc sống khá giả. Nhưng nhất định phải chú ý xử lý tốt mối quan hệ giữa khai thác và bảo vệ, kiên quyết quán triệt thực hiện tinh thần chỉ thị của cấp trên, đả kích nghiêm khắc hầm than đen, bảo vệ an toàn tính mạng của quần chúng nhân dân." Hách Trí nhấn mạnh nói.

"Điểm này xin Bí thư Hách yên tâm, chúng tôi biết các mỏ than toàn quốc trong khâu sản xuất an toàn đã xảy ra rất nhiều vấn đề lớn, có vài vụ còn là sự kiện ác tính nữa. Tuy nói mỏ than của chúng ta không có những thứ dễ gây nổ như khí gas, nhưng sản xuất an toàn chúng tôi vẫn nắm khá chặt, gióng lên hồi chuông cảnh báo vẫn tốt hơn, nhiều năm rồi cũng không xảy ra sự kiện trọng đại nào." Nhắc đến an toàn mỏ núi, Lương Thuyên Sơn lại tâm trạng thản nhiên tích cực bày tỏ, Mã Dũng và Phan Đông Phương cũng gật đầu khẳng định.

Với lợi thế tài nguyên và thực lực kinh tế như vậy, Hách Trí bước đầu yên tâm với công tác cứu tai của trấn Hòa Tháp. Anh chuyển chủ đề, hỏi: "Gần đây, mọi người có biết chuyện một bộ phận nông dân trấn các anh đến Địa ủy khiếu kiện không?"

Doanh trại trị sơn dân binh thanh niên, ở toàn tỉnh thậm chí toàn quốc đều rất có danh tiếng, là điển hình cũ được Quân khu Tây Bắc và Quân khu tỉnh dựng lên sau Hội nghị Trung ương 3 khóa XI của Đảng, Hách Trí đã từng thấy những sự tích tiên tiến của họ trong rất nhiều tài liệu và báo chí, Doanh trại thanh niên này nghe tên vốn nên thuộc về tổ chức Đoàn Thanh niên, thực tế hoàn toàn tuân theo biên chế quân đội, đơn vị quản lý trực tiếp thực sự là Quân phân khu địa khu và Quân khu tỉnh. Nếu Hách Trí vì hai chữ "thanh niên" mà muốn tranh giành quyền quản lý với đơn vị liên quan, nói không chừng cũng làm được, nhưng anh là người không thích tranh giành danh lợi, cũng chính vì lý do này, nên làm Bí thư Đoàn Tỉnh ủy nhiều năm, vẫn chưa từng đến Doanh trại thanh niên xem thử, tình hình của họ cũng chỉ nắm được một hiểu biết nửa vời từ truyền thông. Bây giờ nghe xong nguyên nhân thực sự của việc khiếu kiện, Hách Trí thầm tự thấy may mắn vì hôm đó đã không tùy tiện bày tỏ thái độ trước mặt quần chúng.

"Bí thư Hách, thời gian cũng không còn sớm, nghe nói ngài sáng nay vẫn chưa ăn cơm đúng không? Về chuyện Doanh trại trị sơn thanh niên và quần chúng khiếu kiện, nói ra tương đối phức tạp, lát nữa chúng ta tìm lãnh đạo Doanh trại thanh niên đến, có thể vừa ăn vừa bàn. Bây giờ, mời ngài chỉ thị." Mã Dũng vặn mở nắp bút, rất chăm chú muốn lắng nghe chỉ thị.

Hách Trí nói: "Lần này, tôi chủ yếu là mang theo tai và mắt xuống, đối với tình hình cơ sở cũng không quen, bây giờ vẫn chưa đi hết, nên cũng không có ý kiến chín muồi gì. Còn về có chuyện gì, cứ chờ đến huyện rồi hãy nói. Bụng đúng là đói rồi, tôi thấy, hay là ăn cơm trước đã." Chỉ mấy câu nói rất bình thường này, vẫn giành được những tràng pháo tay nhiệt liệt.

Ra khỏi phòng họp, dưới sự dẫn đường của Lương Thuyên Sơn đến sân sau ăn cơm, đi vòng vèo đến một sân khác, cửa sân này có lính gác cầm súng, thấy Hách Trí họ vào, lập tức đứng nghiêm. Tuy là đầu đông, nhưng trong sân được bao quanh bởi cây tùng bách xanh tốt, giữa sân đỗ một chiếc xe tải quân dụng, phía sau kéo theo một khẩu pháo, pháo đều được phủ lưới ngụy trang màu xanh, dáng vẻ bí hiểm nghiêm ngặt, như thể bước vào khu quân sự.

Nơi ăn cơm càng độc đáo hơn, đi vào từ cánh cửa giống cửa hang, là một đại sảnh, phía sau nữa là từng phòng bao được trang trí cầu kỳ, các phòng bao đều đặt tên theo biên chế quân sự như tiểu đoàn, đại đội, trung đội, tiểu đội, họ đi vào là phòng bao tiểu đoàn, đẳng cấp cao nhất, là nơi tiếp đãi khách quan trọng nhất, bên trong toàn là trang trí bọc mềm màu vàng kim, lộng lẫy xa hoa, bàn ăn, ghế ngồi toàn bộ đều làm bằng gỗ đỏ, mà bát đĩa lại càng cầu kỳ, không chỉ tinh tế như quả trứng đã bóc vỏ, mà còn đều khảm viền vàng, đây là viền vàng thật đấy, vàng 18K vàng óng, một bộ xuống cũng vài nghìn tệ đấy. Hách Trí nghe thấy có người trên bàn bàn tán, liền nhẩm tính cái mà Tiểu Lưu nói trên đường ở căng tin của trấn mới gọi là mở mang tầm mắt, đây đúng là được mở mang kiến thức.

"Báo cáo, Doanh trại trưởng Doanh trại trị sơn thanh niên Hòa Tháp Lương Quân đến báo cáo, xin lãnh đạo chỉ thị." Một gã mặt đen quân phục chỉnh tề hùng dũng bước vào, sau một tiếng "bộp" chào kiểu quân đội rồi đứng trước mặt Hách Trí.

Hách Trí đứng dậy bắt tay anh ta, còn vỗ vỗ vai chắc nịch của anh ta mời ngồi. Lúc này, cơm nước được dọn lên, trông có vẻ khá đơn giản, nhưng cảm giác rất ngon miệng, sứa trộn lạnh, ba loại sợi mù tạt, cật heo xào, cải rổ thanh đạm, đậu phụ rau hương là mấy món ăn kèm thanh đạm mà nhã nhặn, món chính là mì cắt, mì tạp, mì hẹp, cục bột kiều mạch, món nước dùng càng phong phú hơn, thịt heo băm, thịt cừu hầm trong, cà chua trứng và ba loại rau củ, còn có hai bát canh mực xé sợi trứng và miến đậu phụ, thêm ớt đỏ, rau mùi xanh, củ cải vàng, hành lá trắng, lại thêm giấm, tương, vừng, đậu phụ nhũ và hoa hẹ là những gia vị này, một bàn bày biện đầy ắp.

Trên bàn ăn kiểu này, chưa bao giờ có sự phân biệt già trẻ, chỉ có tôn ti của địa vị. Lãnh đạo vĩnh viễn là nhân vật chính, cho dù chỉ ăn một bát mì, cả bàn đều phải bận rộn, anh vớt mì, cậu ta pha nước dùng, người này rót giấm, người kia rót tương, vui vẻ không sao tả xiết, mọi người đều đang quay quanh lãnh đạo. Trên người rất nhiều lãnh đạo, cảm giác được phục vụ này rất tốt, giống như lời nói vừa rồi Hách Trí bảo đói bụng, bây giờ ăn cơm, đều có thể giành được những tràng pháo tay nhiệt liệt, lãnh đạo thường đều thích cảm giác như vậy. Nhưng Hách Trí lâu nay ở cơ quan đối với tất cả những điều này rất không thích ứng. Thấy mọi người đều bận rộn vây quanh bát cơm của mình, anh liền vừa khách sáo vừa nghiêm túc, từ chối sự nhiệt tình của mọi người, tự mình bắt tay vào làm. Vừa ăn, vừa nói chuyện với Lương Quân của Doanh trại thanh niên kia.

Ăn cơm xong, anh cũng đã biết đại khái: Doanh trại trị sơn dân binh thanh niên với mục đích chinh phục núi sông trị thủy năm đó, sau mười mấy năm làm việc cật lực, đến nay đã phát triển thành tổ chức bán quân sự tích hợp phát triển nông nghiệp, chăn nuôi và khai thác mỏ than làm một. Hơn mười cây số vuông đất phía bãi Du Thụ, chính là do Doanh trại thanh niên của họ cải tạo ra, nhắm vào tình hình mảnh đất đó thuộc đất rừng thưa không có hiệu quả kinh tế, họ trước hết chuẩn bị đẩy ra vài trăm hàng nghìn mẫu để làm trồng trọt sinh thái xanh, như trồng rau nhà kính không ô nhiễm, còn muốn dẫn vào kỹ thuật tưới tiết kiệm nước nhỏ giọt của Israel, xây dựng trang trại sinh thái. Để thúc đẩy việc xây dựng dự án này nhanh chóng, họ còn đấu giá "đất năm hoang", thu hút công ty phát triển, áp dụng cách công ty cộng hộ nông dân, dẫn dắt nông dân tiến tới công nghệ cao. Nhưng phát triển vừa mới bắt đầu, thôn Du Thụ Mão và vài thôn lân cận đều nhảy ra nói đất này là của họ, thấy máy ủi vào Du Thụ Mão, những dân làng này liền thực hiện ngăn cản, còn đi khắp nơi khiếu kiện, tình cờ họ lần đầu đến Địa ủy, liền gặp Hách Trí.

Chưa bàn đến tranh chấp đất đai rốt cuộc ai đúng ai sai, ít nhất họ có suy nghĩ này nọ và bắt tay vào thực hiện, điều này rất tốt. Hách Trí đánh giá như vậy trong lòng, nhưng không nói gì, sau khi mọi người buông bát liền ra sân sau căng tin tham quan căn cứ hậu cần của Doanh trại thanh niên. Trong lúc di chuyển, Hách Trí phát hiện hai thanh niên cầm máy ảnh kỹ thuật số ống kính dài và máy quay phim bắt đầu nghiêm túc ghi hình. Nhìn họ mặc quân phục rằn ri màu xanh lá cây, đoán là của Doanh trại thanh niên, anh cảm thấy Doanh trại này thực sự không đơn giản, có thể còn có cơ quan tuyên truyền độc lập của riêng mình, cũng khó trách không gọi Đoàn Thanh niên quản lý. Nếu theo tổ chức Đoàn, không nói đãi ngộ khác, chỉ nói từ thực lực kinh tế và sự hỗ trợ của quân đội đã có sự khác biệt một trời một vực.

Căn cứ hậu cần rộng tới hàng trăm mẫu, phía đông ươm những cây giống dương cao lớn, Lương Quân giới thiệu là dương sinh trưởng nhanh của Mỹ, một năm có thể cao năm sáu mét, ba bốn năm là có thể thành rừng, chủ yếu là dùng để sản xuất ván mật độ cao và làm giấy gì đó. Hiện tại, loại cây giống này chỉ mới ươm thành công ở vài nơi như Tân Cương, Bắc Kinh, căn cứ cũng mới đưa vào năm ngoái, hiện tại có thể coi là đã thành công, trên thị trường mỗi cây giá trị mấy chục tệ mà còn cung không đủ cầu. Nghe như thể đây là vàng thực vật vậy, nhưng trông cây giống đều rất gầy yếu, mật độ thưa thớt. Phía tây trang trại chăn nuôi, mấy chục con dê thì béo tốt khỏe mạnh, mặc dù bên cạnh để rất nhiều cỏ khô, chúng lại nhìn cũng không nhìn, từng con chỉ lo lười biếng nằm đó tắm nắng, dáng vẻ cơm no áo ấm. Đi sâu vào nữa là một ngôi nhà kính lớn, to gần bằng sân bóng đá, bên trong còn đốt lò sưởi, vừa vào đã ập đến là một mùi tanh nồng nàn khó ngửi, lần theo mùi đi qua, mọi người nhìn thấy ba ba, cua, cá quế, tôm hùm lớn v.v. những sản phẩm thủy hải sản quý giá đang đứng yên trong nước, không cử động chút nào, để người đến tha hồ nhìn cho đủ.

Hách Trí nghi ngờ hỏi: "Hải sản vận chuyển đến đây còn mùi vị biển không?" Lương Quân cười híp mắt giải thích: "Bí thư Hách ngài là người đã thấy sóng to gió lớn, hải sản ăn một miếng là phân biệt được ngay, nên bọn tôi vừa nãy cũng không dám dọn lên cho ngài. Nhưng người địa phương là vì ăn cái lạ, cũng chẳng quản gì dinh dưỡng và mùi vị nữa. Tuy nhiên, những thứ này đúng là hàng thật giá thật vận chuyển bằng máy bay đến, nước là nước biển nhân tạo pha thêm muối biển." Mã Dũng kịp thời bổ sung nói đôi khi Vĩnh Xuyên thậm chí Lộ Sơn còn từ đây đến lấy những thứ này.

Hách Trí hỏi thành quả quản lý sinh thái những năm này ở đâu? Lương Quân đưa qua một ống nhòm quân dụng 30 lần, chỉ vào một con rạch lớn nói: "Những hàng cây mùa đông đen sì, mùa hè xanh mướt này chính là thành quả của bọn tôi, còn nơi chúng ta đang đứng đây, đều là Doanh trại thanh niên chuyển sông tạo ruộng cướp được từ thiên nhiên." Hách Trí tiếp lời nói, con người đấu tranh với thiên nhiên là không sai, nhưng nhất định phải tôn trọng quy luật tự nhiên, nếu không sẽ phải chịu sự trừng phạt của thiên nhiên, về phương diện này chúng ta đã chịu thiệt không ít. Lương Quân vỗ ngực nói, Bí thư Hách ngài cứ yên tâm 124 phần đi! Tôn trọng khoa học bọn tôi vẫn hiểu, ngài xem năm nay lũ lớn như vậy, cũng không làm lay chuyển đê sông chút nào.

Tình trạng nông thôn nhìn thấy hai ngày trước thực sự khiến Hách Trí lo lắng, nhưng những gì nhìn thấy hôm nay lại khiến anh tràn đầy tự tin. Sau khi chia tay với lãnh đạo huyện Vĩnh Xuyên, anh vượt núi đi về phía huyện Hà Giản. Trên đường Tiểu Lưu tiết lộ một bí mật, hóa ra Doanh trại thanh niên đều đã làm xong hải sản, thậm chí chai Ngũ Lương Dịch cũng đã mở rồi, nhưng không biết là nguyên nhân gì, Huyện trưởng Phan tạm thời quyết định đổi sang ăn mì.