Dù đã bước vào mùa đông, lại thổi những đợt gió Tây Bắc không quá lớn cũng không quá nhỏ, nhưng địa ủy Lộ Sơn nằm trong vịnh tránh gió dưới chân núi Đà Phong, ánh nắng trong sân lớn vẫn ấm áp. Có lẽ cũng vì không quá lạnh, những công nhân đi khiếu nại trong sân rất náo nhiệt, có người bàn chuyện gia đình ngắn dài, có người trao đổi ý kiến về những bộ phim truyền hình đang ăn khách, lại có người bàn chuyện chiến tranh Bosnia.

Tiểu Lưu vừa đi ra ngoài định tìm đại diện, Hách Trí lại thay đổi ý định, liền gọi Tiểu Lưu lại, cùng anh đi vào giữa những người đi khiếu nại. Cử chỉ bình dị của anh không gây sự chú ý của mọi người, ngược lại, cuộc đối thoại của mấy người công nhân lại khơi dậy sự hứng thú lớn của anh.

“Anh bảo cải cách mở cửa có tốt không? Chỉ có đồ cháu rùa mới bảo là không tốt.” Người nói là một gã vạm vỡ đầy râu quai nón, “Trước khi cải cách mở cửa, tuy nói chúng ta là lão đại ca ai cũng ngưỡng mộ, tháng nào cũng có lương đảm bảo, nhưng sống thế nào chứ, cứ như là xã hội cũ vậy. Ba trăm tám mươi tệ lương, còn phải nuôi cả gia đình già trẻ, giờ nhắc lại, mẹ nó, chẳng thấy mùi vị gì ra hồn cả.”

“Vậy ngày hôm nay của anh sống có vị rồi, sao còn chạy đến đây làm loạn cái gì?” Có người hỏi.

“Là tôi muốn làm loạn sao? Là mẹ nó bọn khốn nạn đó làm chuyện quá tuyệt tình, khiến lòng công nhân chúng ta hoang mang.” Gã râu quai nón trừng mắt lên, “Mấy năm trước khi nhà máy của chúng ta hiệu quả tốt, mọi người đều không ít lần nhận tiền thưởng nhỉ. Nếu bảo chúng ta thêm một năm rưỡi nữa chỉ cầm bốn mươi đồng lương hạ ngạch, chỉ cần tâm trạng thoải mái thì cũng chịu đựng được. Rượu ngon thịt béo không dám nghĩ tới, nhưng bột trắng gạo trắng thì vẫn đối phó được chứ! Nhưng vấn đề bây giờ là phải trừ khử những kẻ phá gia chi tử kia, vì cuộc sống sau này của chúng ta.”

“Nói đúng lắm! Nhưng đâu đâu cũng là quan lại bao che cho nhau.” “Chẳng phải sao, chúng tôi lên khiếu nại mấy ngày rồi, đến cái rắm của bí thư địa ủy cũng chưa ngửi thấy.” Có người phát hiện Hách Trí đang nghe rất chăm chú, liền quay đầu nhìn anh, người đang nói cũng dừng lại.

Hách Trí không nén nổi nữa, anh tiến lại gần gã râu quai nón, nói: “Sư phụ, nói hay lắm, anh kể tiếp đi.”

Mọi người sững sờ: Lúc nào lại có một “Trình Giảo Kim” xông vào thế này. “Anh làm cái gì?” Gã râu quai nón có chút không vui.

Hách Trí không nói gì, Tiểu Lưu đứng bên cạnh giới thiệu: “Ông ấy là bí thư địa ủy mới đến của khu vực chúng ta.”

“Bí thư địa ủy? Ông là bí thư địa ủy mới đến sao?!” Công nhân nhìn trang phục giản dị và gương mặt tươi cười thân thiện của Hách Trí, khó mà tin được người thanh niên trẻ tuổi trước mắt này lại là phụ mẫu chi quan của hơn năm triệu quần chúng toàn khu.

“Ông họ Hách, là Hách Bí thư phải không?” Một người công nhân già tóc bạc trắng bên cạnh gã râu quai nón cẩn thận hỏi.

“Tôi là Hách Trí, vừa mới nhận nhiệm vụ. Ủa, lão sư phụ, sao bác biết?”

“Hôm nay mới đọc báo, nói tỉnh sẽ phái bí thư địa ủy mới đến Lộ Sơn, thật là nhanh, sao vừa mới nói xong, ông đã đến ngay lập tức rồi.” Người công nhân già mỉm cười đôn hậu, trong đôi mắt khô khốc bỗng chốc sáng bừng lên, tràn đầy hy vọng tin tưởng.

“Ai làm bí thư địa ủy không phải việc của chúng tôi quản, nhưng bất kể ai làm, đều phải giải quyết vấn đề của nhà máy dệt.” Gã râu quai nón lạnh lùng nói. Thấy Hách Trí chìa tay ra, gã sững người một lát, do dự rồi bắt tay theo nghi thức với Hách Trí.

Hách Trí lại nắm chặt tay gã không buông, nói: “Sư phụ, anh yên tâm, tuy bây giờ vấn đề rất nhiều, nhưng anh phải tin tưởng Đảng và Chính phủ nhân dân của chúng ta, vấn đề nhất định sẽ dần dần được giải quyết.”

Gã râu quai nón rút tay mạnh ra, kích động nói: “Đừng nói đảng các ông thế này, chính phủ các ông thế kia nữa, bao lâu rồi, đảng và chính phủ các ông có từng quản việc của chúng tôi không? Chẳng lẽ nói hôm nay ông đến thì ông mới tính là Cộng sản, còn bí thư địa ủy trước đây là Quốc dân đảng ư?!”

“Sao anh lại nói chuyện như vậy? Thật là phản động tột cùng!” Tiểu Lưu tức giận tiến lên chất vấn.

“Nếu tôi phản động, thì kẻ mù mắt đi bổ nhiệm loại giám đốc xấu xa như Vương Đại Hữu kia, sớm đã phải phản động đến mức tuyệt tự rồi. Đúng là mù mắt, quan chức mắt đều mù cả rồi, đề bạt loại phá gia chi tử này làm giám đốc.” Gã râu quai nón nước bọt bay tung tóe, càng nói càng hăng.

Tiểu Lưu lấy điện thoại ra, định báo công an. Hách Trí lập tức ngăn lại, anh không muốn tranh luận với gã râu quai nón, nói với mọi người: “Thế này được không, các vị cử vài đại diện vào trong đàm phán với tôi. Những người khác thì về trước đi.” Thấy vẻ chân thành của anh, công nhân đồng ý, gã râu quai nón vẫn chưa phục định nói gì đó, người công nhân già bên cạnh lập tức kéo áo gã ngăn lại.

Bên công nhân đang ồn ào cử đại diện, thì những nông dân đi khiếu nại ở phía Tây lại bắt đầu làm loạn, kêu gào chúng tôi đến sớm hơn họ vài ngày, dựa vào cái gì mà giải quyết vấn đề của họ trước. Có người nói mẹ nó chứ dân thành phố đúng là thiên vị dân thành phố, nông dân chúng tôi mãi mãi là con ghẻ. Một gã thanh niên để đầu đinh, mặc vest chen vào đám đông, hét lớn rằng đi vệ sinh cũng phải biết trước sau, chuyện của chúng tôi lớn hơn chuyện nhà máy len nhiều, nói rồi đòi Hách Trí đi về phía họ. Hách Trí liên tục hô từng người một, từ từ giải quyết, ai ngờ gã thanh niên nông dân kia túm lấy cổ áo anh, kéo anh lảo đảo. “Cút mẹ mày đi, đồ nhà quê! Mà cũng dám đến đây góp vui.” Gã râu quai nón vừa mới được trấn an tâm trạng đột ngột đấm một phát khiến gã thanh niên kia mũi miệng đầy máu, lúc bò dậy, hai cái răng cửa cũng chẳng biết đã văng đi đâu.

“Đánh người rồi, công nhân đánh người trước!” Theo tiếng kêu gào kích động, càng nhiều nông dân tràn sang phía Đông, một cuộc hỗn chiến bắt đầu.

Đối mặt với tình huống bất ngờ này, Hách Trí ban đầu còn nghiêm giọng hét lớn: “Dừng tay! Dừng tay!” về sau thực sự tỏ ra bó tay. Khi tiếng còi cảnh sát vang lên liên hồi, đến khi cảnh sát và bác sĩ trung tâm cấp cứu 120 đến, bao gồm cả gã râu quai nón, trong sân địa ủy đã nằm ngổn ngang hơn mười người, cái sân vốn rộng rãi lúc này trông vô cùng chật chội và bận rộn. Tiếng còi xe cứu thương nghe như tiếng rên rỉ đau đớn “ai ối, ai ối”. Chở người bị thương đi rồi, người không bị thương cũng cúi đầu đứng thành một hàng dựa vào tường. Tiểu Lưu dẫn một cảnh sát đến, giới thiệu là Phó sở trưởng Vương của sở công an địa khu. Phó sở trưởng Vương đứng nghiêm, chào, rồi nói xin Hách Bí thư chỉ thị. Hách Trí bắt tay ông ta, chỉ vào hàng người đang đeo còng tay kia nói: “Thả hết họ đi!” Thấy Phó sở trưởng Vương lộ vẻ không hiểu, anh cười nói: “Không cần phải huy động nhân lực làm gì, cũng không phải mâu thuẫn địch ta, hơn nữa chuyện đã đến nước này, cũng chứng tỏ công việc của chúng ta làm chưa tốt mà, ông nói có phải không?”

Ông lão tóc bạc của nhà máy len hai tay xoa vào nhau, “hắng, hắng” thở dài liên tục, mặt ông đỏ bừng, đầy hổ thẹn nói: “Hách Bí thư, thật không ngờ chuyện lại thành ra thế này.”

Hách Trí chỉ vào trán đang bầm tím của ông lão, quan tâm hỏi: “Lão sư phụ, bác không sao chứ? Hay là cũng đến bệnh viện băng bó một chút, bôi ít thuốc?”

“Không sao, không sao.” Ông lão vừa nói vừa chìa bàn tay to dày, nổi đầy gân xanh và chai sạn, không ngừng lắc tay Hách Trí nói: “Xin lỗi, thật sự xin lỗi. Ông xem Hách Bí thư, ông mới đến, người của nhà máy chúng tôi đã để lại cho ông ấn tượng xấu thế này, tệ quá! Nhưng ông cũng phải hiểu cho chúng tôi, thực ra, những người chúng tôi đến đây đều là người tốt cả, hôm nay đi đến bước này, đều là do bọn phá gia chi tử kia ép buộc thôi!”

“Biết, tôi biết các bác vì bất đắc dĩ. Đồng thời, cũng chứng tỏ công việc của chúng tôi chưa làm tốt. Bây giờ, đại diện của các bác còn đó không? Hay là, chúng ta vào trong nói chuyện tiếp?”

Ông lão xua tay liên tục, nói đợi vài ngày nữa đi! Chẳng biết là lau nước mắt hay lau nước mũi, ông còng lưng quay đầu bỏ đi, theo sau ông là một dòng người.

Phía Tây sân lớn, những nông dân trẻ tuổi có lẽ vừa rồi đều tham gia đánh nhau, kẻ thì được đưa vào bệnh viện, người thì đang phải nhận sự thẩm vấn của cảnh sát, bây giờ còn lại hai ba mươi người đa phần là phụ nữ và người già, họ nhìn phía Đông trống rỗng, nhất thời ngơ ngác không biết phải làm sao. Hách Trí ngồi xổm trước mặt một ông lão để râu dài bạc trắng, mặc áo da cừu ngược, hỏi: “Đại gia, thôn trưởng của các bác đâu?”

Thấy ông lão hình như không hiểu gì, phản ứng không rõ ràng, Tiểu Lưu dùng tiếng địa phương hỏi: “Đội trưởng của các bác đi đâu rồi?” Ông lão trả lời: “Đội trưởng chính là gã thanh niên bị đánh lúc nãy, vừa bị xe cảnh sát chở đi rồi.”

Hách Trí nói với Tiểu Lưu: “Cậu báo với nhà ăn cơ quan trước đi, lúc mở cơm thì làm chút mì cho những người này ăn, phải cho thêm chút gừng tươi. Còn nữa, những nông dân này buổi tối đều ở đâu?”

Tiểu Lưu nói: “Còn ở đâu được nữa? Ngay trong sân cơ quan chứ đâu. Ông xem họ đều mang theo chăn màn, tối đến thì lấy than của nhà ăn cơ quan, đốt đống lửa sưởi ấm.”

Hách Trí vừa thương cảm vừa khó chịu nói: “Vậy tìm một nhà trọ rẻ chút, tối nay sắp xếp ổn thỏa cho họ trước đi.”