Sau hơn ba năm nỗ lực không ngừng nghỉ và vô số lần ngược xuôi Bắc Kinh, chạy đôn chạy đáo khắp các tỉnh, dự án nhà máy nhiệt điện do Tập đoàn Đầu tư Điện lực Đại Hoa đầu tư hàng trăm tỷ nhân dân tệ cuối cùng đã đặt chân đến Lộ Sơn. Hơn một tháng trước, Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia đã chính thức phê duyệt dự án này như một phần quan trọng trong chiến lược "Tây điện Đông tống". Còn cách đây hai ngày, dự án đã được thông qua tại cuộc họp thường kỳ của Quốc vụ viện, hơn nữa quy mô dự án còn được mở rộng gấp đôi so với thiết kế ban đầu. Không cần cũng hiểu, một nhà máy điện lớn như vậy sẽ mang lại bao nhiêu thuế lợi và cơ hội kinh doanh cho Lộ Sơn, đồng thời sẽ đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với sự phát triển kinh tế của khu vực Lộ Sơn và thậm chí là toàn tỉnh.

Trong niềm vui thành công to lớn, Hách Trí lại nghĩ đến nhà máy dệt, không chỉ vì đây là đơn vị đi khiếu kiện đầu tiên ông tiếp nhận sau khi đến Lộ Sơn, mà còn vì trong lòng ông có chút áy náy. Lời hứa ông dành cho các công nhân năm xưa đã trôi qua gần bốn năm, nhưng cuộc sống của họ vẫn như cũ, ngoài việc nhận được một khoản trợ cấp ít ỏi đúng kỳ hạn, các mặt khác cơ bản không có chút thay đổi nào. Khi bắt đầu đàm phán với nhà máy điện Đại Hoa, ông đã đề nghị Đại Hoa nhất định phải giúp giải quyết vấn đề tái việc làm cho công nhân nhà máy dệt. Lãnh đạo tập đoàn Đại Hoa nói, ông định "dùng xe bò của các ông để kéo đại bác của chúng tôi" à! Nói thì nói vậy, Tập đoàn Điện lực Đại Hoa vốn cũng có ý định giải quyết vấn đề công nhân mất việc tại địa phương, họ đồng ý khi tuyển dụng cho nhà máy điện sẽ ưu tiên nhận công nhân mất việc từ nhà máy dệt và các doanh nghiệp quốc doanh khác có trình độ học vấn cấp ba, độ tuổi dưới 40, những người này tuy không thể làm ở tuyến đầu nhưng cũng có thể đảm nhận các vị trí phụ trợ.

Tình trạng đội ngũ công nhân của nhà máy dệt rõ mười mươi, trong gần ba ngàn công nhân toàn nhà máy, có hơn bảy trăm người đã hoặc sắp đến tuổi nghỉ hưu nhưng chưa làm thủ tục, có một ngàn hai trăm công nhân lớn tuổi trên 40, còn trong số hơn một ngàn công nhân dưới 40 tuổi còn lại, người có trình độ cấp ba chưa đến bốn trăm người, hơn nữa độ tuổi của những người này đa phần đã ngoài 30, còn về công nhân trẻ thì cơ bản là không có, bởi vì từ cuối thập niên tám mươi của thế kỷ trước, nhà máy dệt đang sa sút đã không còn tuyển dụng thêm nữa.

Như vậy, theo yêu cầu của nhà máy điện thì chỉ có thể giải quyết cho chưa đến một phần bảy số nhân sự, còn số lượng lớn công nhân về hưu vẫn là vấn đề khó giải quyết. Phải làm sao đây?

Nhà máy trước tiên mở các lớp học cấp tốc văn hóa cấp ba. Đại lễ đường bỏ không nhiều năm được quét dọn qua loa rồi trở thành phòng học, họ thuê hơn hai mươi giáo viên từ các trường học không mấy danh tiếng ở vùng ngoại ô như trường cấp hai số 6, số 7 Lộ Sơn, rồi thông qua tivi, báo chí thông báo cho công nhân dưới 45 tuổi lập tức đến nhà máy báo danh, nếu không sẽ bị coi là tự ý nghỉ việc. Rất nhanh đã tập trung được mọi người lại để bồi dưỡng kiến thức văn hóa trong thời hạn nửa năm. Các môn học bồi dưỡng chủ yếu là vật lý có liên quan đến điện lực, đồng thời cũng học thêm một số môn toán và hóa học. Đương nhiên, lớp học còn chưa chính thức bắt đầu, lãnh đạo liên quan đã âm thầm chỉ thị cho Cục Giáo dục khu vực lôi con dấu cũ của Văn phòng Giáo dục Công Nông vốn đã giải thể mấy năm trước ra, đặc biệt làm giả một loạt văn bằng, theo đúng yêu cầu và mẫu mã của thập niên tám mươi thế kỷ trước để cấp bằng tốt nghiệp cấp ba cho những học viên công nhân này. Đối với hơn 300 công nhân từ 40 đến 45 tuổi tham gia học tập, nhà máy lại chuẩn bị một phương án khác, vừa phát văn bằng, vừa chỉ thị cho Phòng Nhân sự Lao động sửa hết tuổi của họ xuống dưới 40. Đương nhiên, những việc này đều được thực hiện khi chính bản thân họ cũng không hề hay biết. Như vậy, có gần một nửa công nhân sẽ được sắp xếp việc làm.

Đối với những công nhân đã nghỉ hưu, nhà máy dựa theo ý tưởng cải cách ban đầu, huy động đủ vốn, hoặc đóng đủ bảo hiểm hưu trí cho họ, hoặc cho họ mua đứt thâm niên một lần, để giải quyết triệt để vấn đề hậu sự. Lộ Sơn bắt đầu thực hiện chế độ bảo hiểm hưu trí đã mấy năm rồi, nhưng đối với nhà máy dệt thì vẫn là một vùng trắng, với một giám đốc như Vương Đại Hữu luôn sẵn sàng bỏ trốn nắm quyền, làm sao có tiền mà đóng lấy một xu cho công nhân. Tính sơ qua, chỉ riêng tiền bảo hiểm bổ sung cho toàn nhà máy đã phải tốn hơn mười triệu, nếu có thêm vài người mua đứt thâm niên nữa, có lẽ sẽ lên tới hai mươi triệu. Hội nghị đại diện công nhân cuối cùng quyết định dùng tiền bán đấu giá đất để đóng bảo hiểm hưu trí và trả lương còn thiếu.

Theo làn gió của chiến lược phát triển miền Tây, Lộ Sơn hết làm dự án cải tạo đô thị, lại xây dựng đường cao tốc, cho thuê mỏ than, xây dựng nhà máy nhiệt điện, tình hình kinh tế xuất hiện đà tăng trưởng cao, tăng trưởng kinh tế kéo theo ngành bất động sản phát triển mạnh mẽ, giá đất trong thành phố tăng vọt, trong khu vực nội đô đã không còn đất để phát triển nữa, xã hội vừa nghe tin nhà máy dệt ở vùng ngoại ô chuẩn bị bán đấu giá đất, các nhà đầu tư bất động sản liền đánh hơi thấy, ai nấy đều dốc hết sức mình, chỉ trong mười mấy ngày đã có hơn 20 nhà phát triển bất động sản đăng ký, chuẩn bị tham gia đấu giá.

Hai ngày trước khi đấu giá, Địa ủy họp với ủy ban đấu giá nhà máy và các thành viên tổ công tác khu vực, lời lẽ tâm huyết nói rằng, một nhà máy từng tạo nên bao huyền thoại, khiến sản phẩm có chút danh tiếng trên thế giới, nay lại âm thầm biến mất trong nền kinh tế thị trường, xét về tình cảm thì thật khó chấp nhận. Nhưng cũng là chuyện không còn cách nào khác. Lãnh đạo Thành ủy nghiêm khắc nhấn mạnh đi nhấn mạnh lại, đấu giá nhất định phải thể hiện nguyên tắc công khai, công bằng, minh bạch, bình đẳng, kiên quyết ngăn chặn các hiện tượng bất thường như gian lận giả mạo.

Không chênh lệch nhiều so với giá đất dự kiến, chưa đầy một trăm mẫu đất đã được đấu giá với hai mươi hai triệu, số tiền này ngoài việc đóng đủ bảo hiểm hưu trí cho công nhân già, vẫn còn dư ra một ít, tổ công tác đặt ra "ước pháp tam chương" cho nhà máy, số tiền này trước hết phải gửi tập thể, chỉ khi thông qua hội nghị đại diện công nhân nhà máy mới được sử dụng. Đương nhiên, trước khi gửi tiền thì phát trước cho mỗi công nhân tham gia lớp bồi dưỡng một ngàn tệ tiền trợ cấp. Lập tức, công nhân vui mừng khôn xiết, nhảy cẫng lên, cứ nói cải cách thật tốt, làm cho tài sản chết trở thành tiền sống. Những công nhân già thường ngày hay tụ tập ở cổng nhà máy chửi bới, lúc này cũng nói, xã hội bây giờ vẫn còn Đảng Cộng sản, chính là Đảng mới giúp chúng ta già mà có chỗ dựa.