Thiên nhiên khâu vá những vết thương do chính nó gây ra — vá chúng bằng ánh nắng vàng và bàn tay lao động của con người. Sự hoang tàn do trận lụt ấy để lại hầu như chẳng còn hằn dấu trên mặt đất sau năm năm trời. Mùa thu thứ năm trĩu nặng những rơm vàng dựng thành từng cụm dày đặc giữa những hàng rào thưa xa tắp; các bến tàu và kho bãi bên bờ sông Floss lại nhộn nhịp tiếng người gọi nhau í ới, rộn ràng cảnh bốc dỡ hàng hóa đầy hy vọng.

Và mọi người đàn ông lẫn đàn bà được nhắc đến trong câu chuyện này vẫn còn sống, trừ những người mà số phận đã định đoạt mà chúng ta đều biết.

Thiên nhiên chữa lành những vết thương, nhưng không phải tất cả. Những thân cây bật gốc chẳng thể nào bám rễ lại; những ngọn đồi bị xẻ đôi vẫn hằn nguyên vết sẹo; dẫu cho lộc non có đâm chồi, cây cõi chẳng còn như thủa ban đầu, và dưới lớp áo xanh tươi ấy, những đổi non vẫn mang dấu ấn của trận cuồng phong thuở trước. Trong mắt những ai từng khắc sâu dĩ vãng, chẳng có sự hàn gắn nào là trọn vẹn.

Cối xay Dorlcote đã được dựng lại. Và nghĩa trang Dorlcote — nơi ngôi mộ gạch chôn người cha kính yêu từng bị cơn lụt quật ngã tấm bia nằm rạp xuống mặt đất — nay đã tìm lại vẻ ngăn nắp ngập cỏ cùng sự yên bình vốn có.

Ngay gần ngôi mộ gạch ấy, một cỗ mộ đá đã được dựng lên chẳng lâu sau trận lụt, dành cho hai thi thể được tìm thấy trong cái ôm siết chặt; và nơi đây thường được ghé thăm bởi hai người đàn ông mang chung một nỗi niềm: niềm vui lớn nhất và nỗi buồn sâu sắc nhất của đời họ đều đã vĩnh viễn vùi chôn ở đó.

Một trong hai người đã trở lại chốn ấy cùng một gương mặt dịu dàng bên cạnh; nhưng điều đó diễn ra mãi nhiều năm sau.

Người còn lại vẫn mãi đơn độc. Bạn đồng hành lớn nhất của anh là những tán cây ở Red Deeps, nơi niềm vui đã khuất dường như vẫn phảng phất quanh đây, tựa một linh hồn quay về thăm chốn cũ.

Ngôi mộ khắc ghi tên của Tom và Maggie Tulliver, và bên dưới những dòng tên ấy là câu đề tặng —

“Đến khi chết vẫn không rời xa.”