Ngày 4 tháng 8.—Một cảnh tượng thật êm đềm! Nơi tôi ngồi dưới bóng râm—mùa hè oi ả, mặt trời rực rỡ trên bầu trời không một gợn mây, buổi sáng đã trôi về trưa—tầm mắt tôi trải rộng qua cánh đồng cỏ ba lá rộng mười mẫu đang thì tươi tốt (lứa thu hoạch thứ hai). Những bông hoa màu đỏ sẫm chín tới cùng những điểm chấm màu nâu tháng Tám dải rác dày đặc trên nền xanh thẫm chủ đạo. Phía trên, muôn vàn chú bướm vàng nhạt chập chờn vỗ cánh, phần lớn lướt nhẹ trên bề mặt cỏ, chao qua chao lại và dập dềnh, truyền vào không gian một sức sống kỳ diệu. Ôi những sinh linh xinh đẹp và thoát tục! Những nàng Psyche mang sắc vàng nhạt như rơm! Thỉnh thoảng, một chú bướm tách khỏi đàn, bay vút lên không trung—khi thì theo hình xoắn ốc, khi thì thẳng tắp—cứ chập chờn cao mãi, cao mãi cho đến khi hoàn toàn khuất khỏi tầm mắt. Lúc đi dạo qua con ngõ nhỏ hồi nãy, tôi có chú ý đến một khoảng đất rộng chừng mười bộ vuông, nơi có hơn một trăm chú bướm đang tụ họp, mở hội múa quay cuồng hay tận hưởng cuộc vui của loài bướm; chúng uốn lượn và xoay tròn, hạ xuống rồi bay ngang, nhưng luôn giữ mình trong giới hạn của khoảng không ấy. Mấy ngày gần đây, sinh linh nhỏ bé này đột nhiên xuất hiện đông đảo khắp nơi. Mỗi khi ngồi ngoài trời hay bước đi dạo, hầu như lúc nào tôi cũng thấy từng cặp (luôn là hai con) đang chập chờn vỗ cánh trong khúc dạo đầu tình tứ. Rồi cái màu sắc không thể lẫn vào đâu được, sự mong manh, dáng bay kỳ lạ—và cả cái cách kỳ quặc mà chúng thường tách đàn để vút lên, lên mãi giữa khoảng không bao la rồi dường như chẳng bao giờ trở lại. Ngắm nhìn cánh đồng, những đôi cánh vàng thoắt ẩn thoắt hiện lấp lánh nhẹ nhàng, vô số bông hoa cà rốt dại trắng như tuyết duyên dáng đung đưa trên những chiếc thân dài thon nhỏ—còn về âm thanh, tiếng kêu trầm đục từ xa của đàn gà tây vọng lại nghe thật vang vọng mà vẫn êm tai làm sao. Và kìa, một tiếng sấm nhiệt ầm ầm vang vọng từ phương bắc—cùng tiếng gió rì rào trầm bổng liên hồi truyền qua những ngọn phong và liễu.
Ngày 20 tháng 8.—Bướm nối tiếp bướm (thay thế cho những chú ong bắp cày của ba tháng trước nay đã hoàn toàn vắng bóng) tiếp tục dập dìu ngược xuôi, đủ mọi chủng loại, từ trắng, vàng, nâu cho đến tím—thỉnh thoảng lại có một chú bướm rực rỡ lướt qua đầy thong dong trên đôi cánh trông như bảng màu của họa sĩ điểm xuyết đủ mọi sắc màu. Trên mặt hồ, tôi nhận ra nhiều chú bướm trắng đang bay qua, đuổi bắt nhau trong chuyến bay thong thả, tùy hứng. Gần nơi tôi ngồi có một cây cỏ dại thân cao, đỉnh ngập tràn những bông hoa màu đỏ sẫm rực rỡ, nơi những chú bướm trắng như tuyết đậu xuống đùa giỡn, có khi bốn hay năm con cùng lúc. Một lúc sau, một chú chim hút mật ghé thăm chính cây hoa đó, và tôi lặng lẽ ngắm nhìn nó đến rồi đi, chao đảo duyên dáng và lấp lánh quanh những bông hoa. Những chú bướm trắng này tạo nên sự tương phản đẹp đẽ mới mẻ với sắc xanh thuần khiết của tán lá tháng Tám (dạo này chúng tôi đón vài trận mưa rào nặng hạt) và trên sắc đồng lấp lánh của mặt hồ. Bạn thậm chí có thể thuần hóa cả những sinh vật này; dưới này tôi có một chú bướm đêm to lớn và xinh xắn, nó biết và tự tìm đến tôi, thích được tôi nâng đỡ trên bàn tay xòe rộng.
Một ngày khác, muộn hơn.—Một cánh đồng bắp cải chín rộng mười hai mẫu tuyệt đẹp với sắc xanh khổng tước chủ đạo, và chập chờn bơi lượn khắp mọi hướng trên cánh đồng là muôn vàn những chú bướm trắng ấy. Hôm nay khi đi lên ngõ, tôi bắt gặp một quả cầu sống bằng bướm, đường kính chừng hai hay ba bộ, hàng chục con kết lại với nhau và lăn tròn trong không trung, vẫn giữ nguyên hình khối cầu ấy ở độ cao sáu hoặc tám bộ so với mặt đất.
