“Tối nay nhà Clarks có mời vài người tới chơi để làm quen với chúng ta,” Kennicott vừa nói vừa dọn vali.

“Ồ, họ chu đáo quá nhỉ!”

“Chứ sao nữa. Anh đã bảo em sẽ mến họ mà. Những con người thành thật nhất trên đời. À, Carrie——Em có phiền không nếu anh ghé qua phòng khám một tiếng, chỉ để xem tình hình thế nào thôi?”

“Ơ, không chứ. Sao lại phiền. Em biết anh nôn nóng muốn quay lại làm việc mà.”

“Em chắc chứ không phiền gì chứ?”

“Một chút cũng không. Thôi đi đi. Để em dọn đồ cho.”

Thế nhưng, người vẫn luôn đề cao sự tự do trong hôn nhân ấy lại hụt hẫng chẳng kém gì một cô dâu rũ rượi trước vẻ sốt sắng của chồng khi anh chớp lấy sự tự do đó để trốn vào thế giới bận rộn của đàn ông. Cô thẫn thờ nhìn quanh căn phòng ngủ, và sự hiu hắt ngột ngạt của nó bắt đầu bủa vây lấy cô: hình chữ L kỳ cục với những góc cạnh thô kệch; chiếc giường gỗ óc chó sẫm màu chạm trổ hình quả táo và những quả lê lốm đốm trên thành giường; chiếc tủ giả gỗ thích với những lọ nước hoa phớt hồng và chiếc gối cắm kim khâu có diềm đăng ten đặt trên một phiến cẩm thạch trông đến khó chịu chẳng khác gì tấm bia mộ; chiếc bàn rửa mặt bằng gỗ thông mộc mạc cùng bộ bình chậu rửa in họa tiết vòng hoa. Không gian thoang thoảng mùi lông ngựa, nhung và nước hoa Florida.

“Làm sao người ta có thể sống nổi với những thứ thế này cơ chứ?” cô rùng mình. Cô nhìn món đồ nội thất như một hội đồng bồi thẩm già cỗi đang kết án tử hình cô bằng cách ngạt thở. Chiếc ghế bọc gấm lỏng chỏng kẽo kẹt kêu lên: “Bóp cổ cô ta—bóp cổ cô ta—làm cho nghẹt thở đi.” Mùi vải lanh cũ kỹ sực nức hơi hướng của mồ mả. Cô đơn độc trong căn nhà này, căn nhà tĩnh lặng đến lạ lùng, giữa bóng tối của những hoài niệm đã chết và những sự kìm nén ám ảnh. “Tôi ghét nó! Tôi ghét nó!” cô thở dốc. “Tại sao lúc trước mình lại——”

Cô chợt nhớ ra rằng mẹ của Kennicott đã mang những di vật gia đình này từ ngôi nhà cũ ở Lac-qui-Meurt tới đây. “Thôi đi nào! Chúng đều là những thứ hoàn toàn thoải mái cơ mà. Chúng—rất thoải mái. Hơn nữa——Ôi, chúng thật kinh khủng! Chúng ta sẽ thay đổi tất cả, ngay lập tức thôi.”

Rồi cô lại tự nhủ: “Nhưng tất nhiên là anh ấy PHẢI ghé qua phòng khám xem tình hình ra sao chứ——”

Cô làm bộ bận rộn với việc dọn hành lý. Chiếc túi xách lót vải chintz, có các phụ kiện bằng bạc từng là một món xa hoa đáng mơ ước ở St. Paul, nay lại trở thành một thứ phô trương hoang phí ở chốn này. Chiếc áo lót đen táo bạo làm bằng vải chiffon và đăng ten mỏng manh trông thật chẳng khác nào một ả lẳng lơ khiến chiếc giường ngủ với phần đầu giường bệ vệ phải cứng đờ vì ghê tởm, và cô vội ném phắt nó vào ngăn kéo tủ, giấu đi dưới chiếc áo cánh bằng vải lanh đứng đắn.

Cô bỏ dở việc mở hành lý. Cô bước ra cửa sổ, với một suy nghĩ đậm chất văn chương về vẻ đẹp của một ngôi làng thôn dã—những khóm hoa thúng, những con đường làng và những thôn nữ má hồng phúng phính. Thế nhưng, đập vào mắt cô lại là bức tường bên của nhà thờ phái Thá-lát-đức (Seventh-Day Adventist)—một bức tường ván ốp phẳng lì mang màu gan ngỗng ôi thiu; đống tro tàn phía sau nhà thờ; một chuồng ngựa không sơn phết; và con hẻm nhỏ nơi một chiếc xe tải giao hàng nhãn hiệu Ford đang nằm chết trân ở đó. Đây chính là khu vườn bậc thang phía dưới phòng riêng của cô; đây chính là phong cảnh sẽ gắn liền với cô trong suốt——

“Mình không được phép như thế! Mình không được phép! Chiều nay thần kinh mình đang căng như dây đàn. Hay là mình đang ốm nhỉ? . . . Chúa tôi, hy vọng không phải thế! Không phải lúc này! Sao người ta hay nói dối thế nhỉ! Sao những câu chuyện này lại lừa dối người ta thế cơ chứ! Họ bảo cô dâu lúc nào cũng đỏ mặt, tự hào và hạnh phúc khi phát hiện ra điều đó, nhưng mà—mình ghét điều ấy lắm! Mình sẽ sợ chết khiếp mất! Có thể là một ngày nào đó nhưng mà——Xin ngài Chúa tể mịt mờ hãy tha cho con, đừng là lúc này! Những ông già râu ria hôi hám cứ ngồi đó và đòi hỏi chúng ta phải sinh con đẻ cái. Giá mà CHÍNH HỌ phải sinh con chứ——! Ước gì họ phải chịu cảnh đó! Không phải bây giờ! Không phải cho đến khi mình quen với việc yêu thích đống tro tàn ngoài kia đã! . . . Mình phải ngậm miệng lại thôi. Mình sắp điên đến nơi rồi. Mình phải ra ngoài đi dạo một chuyến. Mình sẽ tự khám phá thị trấn này. Cái nhìn đầu tiên về đế chế mà mình sắp chinh phục!”

Cô vội vã trốn khỏi ngôi nhà.

Cô đăm đăm quan sát từng lối qua đường bằng bê tông, từng chiếc cọc buộc ngựa, từng chiếc cào lá cây; và dành trọn mọi suy đoán cho từng ngôi nhà đi qua. Rồi chúng sẽ mang ý nghĩa gì với cô đây? Sáu tháng nữa chúng sẽ trông ra sao? Cô sẽ ăn tối ở ngôi nhà nào trong số đó? Liệu ai trong số những kẻ đang lướt qua cô kia, hiện giờ chỉ là những mái tóc và bộ quần áo vô danh, sẽ trở thành những người tri kỷ, được yêu quý hay bị khiếp sợ, khác biệt với tất cả những người còn lại trên thế giới này?

Khi bước vào khu thương mại nhỏ bé, cô chú ý đến một người bán tạp hóa vạm vỡ khoác chiếc áo khoác vải alpaca đang cúi người chọn những quả táo và cần tây trên chiếc bầy hàng đặt nghiêng trước cửa hàng của ông ta. Liệu có bao giờ cô trò chuyện với ông ta không? Ông ta sẽ nói gì nếu cô dừng chân và tuyên bố rằng: “Tôi là vợ bác sĩ Kennicott đây. Có ngày tôi hy vọng sẽ thổ lộ rằng một đống bí ngô trông cực kỳ khả nghi bày ở cửa sổ chẳng khiến tôi phấn chấn hơn được là bao đâu.”

(Người bán tạp hóa đó chính là ông Frederick F. Ludelmeyer, có cửa hàng nằm ở góc phố Main Street và đại lộ Lincoln Avenue. Khi cho rằng chỉ có mỗi mình là người tinh tế quan sát, Carol đã tỏ ra thiếu hiểu biết, bị sự thờ ơ của các thành phố lớn đánh lừa. Cô tưởng rằng mình đang lướt qua những con phố một cách vô hình; nhưng khi cô vừa đi khuất, ông Ludelmeyer liền hậm hực bước vào trong cửa hàng và cằn nhằn với nhân viên của mình rằng: “Tôi vừa thấy một cô trẻ tuổi đi ngang qua con đường bên hông. Cá là vợ mới của bác sĩ Kennicott đấy, trông được phết, chân cẳng ngon nghẻ, nhưng lại mặc cái bộ đồ đơn giản chết tiệt, chẳng có phong cách quái gì cả, không biết cô ta có chịu trả tiền mặt không, tôi dám cá cô ta sang tiệm Howland & Gould nhiều hơn là đến đây, cậu vứt tấm áp phích quảng cáo bột yến mạch Fluffed Oats đi đâu rồi?”)

II

Khi Carol đi bộ được ba mươi hai phút, cô đã đi hết toàn bộ thị trấn, từ đông sang tây, từ bắc xuống nam; và cô đứng chết trân ở góc phố Main Street và đại lộ Washington Avenue trong sự tuyệt vọng.

Main Street với những cửa tiệm gạch hai tầng, những ngôi nhà gỗ một tầng rưỡi, khoảng không gian bùn lầy từ vỉa hè bê tông này sang vỉa hè bê tông khác, cùng đám xe Ford và xe chở gỗ tụ tập chen chúc, quá nhỏ bé để có thể dung tha cho tâm trạng của cô. Những nhát cắt rộng, thẳng tắp và vô vị của các con phố mặc cho đồng cỏ bao la ngoài kia gặm nhấm tứ phía. Cô nhận ra sự mênh mông và trống trải của vùng đất này. Chiếc cối xay gió bằng khung sắt trơ trọi tại một trang trại cách đó vài dãy nhà, ở đầu phía bắc của Main Street, trông chẳng khác gì bộ xương sườn của một con bò chết. Cô nghĩ đến mùa đông miền Bắc sắp tới, khi những ngôi nhà không có vật che chắn sẽ co ro sợ hãi trước những trận bão đang phi nước đại từ chốn hoang vu lạnh lẽo đó ùa tới. Chúng mới nhỏ bé và yếu ớt làm sao, những ngôi nhà màu nâu bé xíu. Chúng chỉ là chỗ trú ẩn cho loài chim sẻ, chứ không phải là tổ ấm cho những con người ấm áp và biết cười đùa.

Cô tự nhủ rằng dọc theo con phố, những chiếc lá đang rực rỡ biết bao. Những cây thích mang màu cam; những cây sồi mang một sắc đỏ mâm xôi thuần khiết. Và những thảm cỏ đã được chăm bón bằng tất cả tình yêu thương. Thế nhưng ý nghĩ ấy chẳng giữ lại được lâu. Suy cho cùng thì những hàng cây trông cũng chỉ như một khoảng rừng thưa cằn cỗi. Chẳng có lấy một công viên nào để đôi mắt được nghỉ ngơi. Và vì Gopher Prairie không phải là thủ phủ quận mà là Wakamin, nên ở đây chẳng có lấy một tòa án với khuôn viên rộng rãi nào cả.

Cô liếc qua những tấm cửa kính dính đầy phân ruồi của tòa nhà lớn nhất trong tầm mắt, nơi duy nhất chào đón người lạ và định hình nên ý kiến của họ về sự quyến rũ và xa hoa của Gopher Prairie—khách sạn Minniemashie House. Đó là một công trình cao, gầy guộc và xập xệ, cao ba tầng bằng gỗ đã ngả vàng loang lổ, các góc được bọc bằng những tấm gỗ thông rắc cát nhằm ra vẻ mô phỏng đá hoa cương. Ở sảnh khách sạn, cô có thể nhìn thấy một khoảng sàn trần trụi bẩn thỉu, một hàng ghế xiêu vẹo đặt xen kẽ với những chiếc ống nhổ bằng đồng, một chiếc bàn viết với dòng quảng cáo bằng chữ cái xà cừ đính trên tấm kính che phía sau. Phòng ăn phía sau đó là một khu rừng hỗn độn những chiếc khăn trải bàn ố vàng và những chai tương ớt cà chua.

Cô không thèm nhìn thêm về khách sạn Minniemashie House nữa.

Một người đàn ông tay áo sơ mi xắn đến cùi chỏ không có khuy măng sét, đeo cặp tay áo màu hồng, mặc áo cổ tay kiếu sơ mi nhưng không thắt cà vạt, vừa ngáp ngắn ngáp dài vừa đi từ hiệu thuốc Dyer's Drug Store sang khách sạn. Hắn dựa lưng vào tường, gãi ngãi một lúc, thở dài và bắt chuyện với một kẻ đang ngả người ra sau ghế với vẻ chán chường. Một chiếc xe chở gỗ, với thùng xe màu xanh dài chứa đầy những cuộn dây thép gai lớn, cọc cạch lăn bánh qua dãy nhà. Một chiếc xe Ford, khi cài số lùi, phát ra tiếng động cứ như thể đang chuẩn bị rã thành từng mảnh, rồi mới khôi phục lại và lạch cạch phóng đi. Trong tiệm kẹo Hy Lạp văng vẳng tiếng kêu éc éc của chiếc máy rang đậu phộng cùng mùi dầu ngậy của hạt dẻ.

Chẳng còn âm thanh hay dấu hiệu nào khác của sự sống.

Cô chỉ muốn chạy trốn, chạy trốn khỏi đồng cỏ đang lấn tới, khao khát sự an toàn của một thành phố lớn. Những giấc mơ về việc kiến tạo nên một thị trấn xinh đẹp bỗng trở nên thật lố bịch. Rỉ ra từ mọi bức tường xám xịt, cô cảm thấy một thứ tinh thần cự tuyệt mà cô không bao giờ có thể chinh phục nổi.

Cô lê bước dọc theo con phố bên này, rồi quay lại bên kia, liếc nhìn vào những con phố cắt ngang. Đó là một chuyến tham quan tự phát ngắm nhìn Main Street. Chỉ trong vòng mười phút, cô không những chứng kiến trái tim của một nơi gọi là Gopher Prairie, mà còn của mười nghìn thị trấn từ Albany đến San Diego:

Hiệu thuốc Dyer's Drug Store, một tòa nhà góc phố với những khối đá nhân tạo đều đặn nhưng giả tạo. Bên trong cửa hàng là một vòi nước giải khát bằng cẩm thạch nhờ nhờ mỡ cùng chiếc đèn điện có chụp đèn khảm mosaic màu đỏ, xanh lá và vàng vón cục. Những chồng bàn chải đánh răng, lược và bánh xà phòng cạo râu bị bới tung lên. Những kệ đựng hộp xà phòng, vòng ngậm mọc răng, hạt giống rau và thuốc gia truyền đựng trong những “gói biệt dược” màu vàng trị bệnh lao, trị “bệnh phụ nữ”—những hỗn hợp khét tiếng chứa thuốc phiện và cồn, được bày bán chính tại cửa hàng mà chồng cô vẫn gửi bệnh nhân tới để lấy thuốc theo đơn.

Từ ô cửa sổ tầng hai treo tấm biển chữ mạ vàng trên nền cát đen: “W. P. Kennicott, Bác sĩ & Phẫu thuật viên.”

Một rạp chiếu bóng nhỏ bằng gỗ mang tên “The Rosebud Movie Palace.” Những tấm áp phích thạch bản quảng cáo bộ phim mang tên “Fatty yêu đương.”

Cửa hàng tạp hóa Howland & Gould's. Ở tủ trưng bày là những quả chuối đen sì, chín nhũn cùng rau diếp có một con mèo đang ngủ cuộn tròn trên đó. Những chiếc kệ lót giấy nhún màu đỏ nay đã phai màu, rách rưới và lấm chấm những vết bẩn đồng tâm. Áp sát vào bức tường tầng hai là những tấm biển của các hội đoàn—Hội Hiệp sĩ Pythias (Knights of Pythias), Hội Maccabees, Hội Woodmen, Hội Tam điểm (Masons).

Cửa hàng thịt Dahl & Oleson's Meat Market—sực nức mùi tanh của máu.

Một cửa hàng trang sức với những chiếc đồng hồ đeo tay trông rẻ tiền dành cho phụ nữ. Ngay trước cửa, sát lề đường, là một chiếc đồng hồ gỗ khổng lồ nhưng đã hỏng.

Một quán rượu vo ve ruồi nhru với tấm biển hiệu whisky bằng vàng tráng men rực rỡ bắc ngang mặt tiền. Những quán rượu khác nằm dọc dãy nhà. Từ đó bốc lên mùi bia chua nồng nặc và những giọng nói lè nhè gào thét tiếng Đức bồi hay ngâm nga những bài hát tục tĩu—sự đồi trụy trở nên tẻ nhạt, kém cỏi và cùn mòn—sự suy đồi của một thị trấn khai mỏ nhưng lại thiếu đi thứ sinh khí của nó. Trước các quán rượu, những người phụ nữ làm nông ngồi trên ghế xe ngựa, chờ chồng say xỉn và sẵn sàng lên đường về nhà.

Một tiệm bán thuốc lá mang tên “The Smoke House,” đầy ắp những thanh niên đang lắc xí ngầu để chơi thuốc lá. Những giá đặt tạp chí và những bức tranh chụp những ả gái điếm mập mạp, lẳng lơ mặc đồ bơi sọc kẻ.

Một cửa hàng quần áo trưng bày những đôi “giày Oxford màu đỏ bầm với mũi giày trũng xuống giống chó âu.” Những bộ vest trông đã sờn rách và mất đi độ bóng bẩy ngay khi còn mới tinh, rũ rượi khoác lên những con ma-nơ-canh trông giống như những thây ma được tô son điểm phấn.

Cửa hàng Bon Ton Store—thuộc sở hữu của Haydock & Simons—cửa hàng lớn nhất thị trấn. Mặt tiền tầng một làm bằng kính trong suốt, các mép kính được viền bằng đồng rất khéo léo. Tầng hai xây bằng gạch trang trí đẹp mắt. Một ô cửa sổ trưng bày những bộ trang phục nam tuyệt đẹp, xen kẽ với những chiếc cổ áo bằng vải pique thêu hoa có hình hoa cúc màu hoa cà trên nền vàng nghệ. Vẻ mới mẻ cùng ý niệm rõ ràng về sự ngăn nắp và dịch vụ chu đáo. Haydock & Simons. Haydock. Cô từng gặp một người nhà Haydock ở nhà ga; Harry Haydock; một người đàn ông năng nổ chừng ba mươi lăm tuổi. Lúc này, anh ta có vẻ rất vĩ đại trong mắt cô, và trông giống như một vị thánh. Cửa hàng của anh ta thật sạch sẽ!

Cửa hàng bách hóa tổng hợp của Axel Egge, nơi những người nông dân gốc Scandinavia thường lui tới. Trong không gian cửa sổ trưng bày nông và tối là những chồng vải sateen rẻ tiền, vải galatea dệt ẩu, giày vải dành cho phụ nữ có cổ chân phình to, những tấm bìa đính cúc thủy tinh đỏ và sắt bị rách mép, một chiếc chăn bông xốp, một chiếc chảo rán bằng men đặt hờ hững trên chiếc áo blouse vải crepe đã phai màu vì nắng.

Cửa hàng phần cứng của Sam Clark. Phảng phất bầu không khí kinh doanh mang đậm chất kim khí. Súng ống, máy làm bơ, thùng đựng đinh và những con dao mẩy thịt sáng loáng tuyệt đẹp.

Trung tâm nội thất gia đình của Chester Dashaway. Một loạt những chiếc ghế bọc da bằng gỗ sồi nặng nề, đang ngủ say trong một hàng lối ảm đạm.

Quán ăn vặt Billy's Lunch. Những chiếc cốc dày không quai đặt trên quầy hàng ướt át phủ vải sơn dầu. Mùi hành tây thoang thoảng cùng khói mỡ nóng. Ngay cửa ra vào, một thanh niên đang dùng tăm rít lên từng tiếng kêu rõ mồn một.

Kho chứa của người thu mua kem và khoai tây. Mùi chua đặc trưng của một xưởng sữa.

Gara ô tô Ford và gara ô tô Buick, hai tòa nhà gạch và xi măng một tầng vững chãi nằm đối diện nhau. Những chiếc xe cũ và mới nằm trên những nền bê tông đen sì vết dầu mỡ. Các bảng quảng cáo lốp xe. Tiếng động cơ đang được thử nghiệm gầm rú; một thứ âm thanh chói tai làm tổn thương dây thần kinh. Những thanh niên cộc cằn mặc đồ bảo hộ liền thân bằng vải kaki. Những nơi năng động và tràn đầy sức sống nhất trong thị trấn.

Một nhà kho lớn chứa nông cụ. Một hàng rào ấn tượng gồm những bánh xe màu xanh và vàng, những càng xe và ghế xe ngựa hai bánh, thuộc về những cỗ máy mà Carol chẳng biết gì sụt—máy trồng khoai tây, máy rải phân chuồng, máy thái cỏ ủ chua, bừa đĩa, cày vỡ đất.

Một cửa hàng bán thức ăn gia súc, các ô cửa sổ mờ đục vì bụi cám, tấm biển quảng cáo thuốc gia truyền được sơn ngay trên mái nhà.

Cửa hàng nghệ thuật Ye Art Shoppe, chủ tiệm là Bà Mary Ellen Wilks, Thư viện Khoa học Cơ đốc giáo (Christian Science Library) mở cửa miễn phí hàng ngày. Một nỗ lực chạm tay vào cái đẹp đầy ngượng ngùng. Một căn chòi gỗ một tầng vừa được trát vữa thô bên ngoài. Ô cửa sổ trưng bày giàu có một cách tinh tế trong sự sai lầm: những chiếc bình hoa cố bắt chước hình dáng thân cây nhưng lại biến thành những cục mạ vàng—một chiếc gạt tàn nhôm có khắc dòng chữ “Lời chào từ Gopher Prairie”—một cuốn tạp chí Khoa học Cơ đốc giáo—một chiếc gối sofa thêu hình chiếc nơ lớn buộc vào bông hoa anh tom nhỏ, những cuộn lụa thêu nằm gọn gàng trên chiếc gối. Bên trong cửa hàng là lấp ló những bức ảnh in than kém chất lượng của những bức tranh tồi tệ nhưng nổi tiếng, những kệ đĩa hát và phim máy ảnh, đồ chơi bằng gỗ, và ở chính giữa là một người phụ nữ nhỏ nhắn đang lo lắng ngồi trên chiếc ghế bọc đệm có tay vịn.

Một tiệm hớt tóc kết hợp phòng chơi bi-a. Một người đàn ông mặc áo sơ mi cộc tay, phỏng đoán là Del Snafflin chủ tiệm, đang cạo râu cho một khách hàng có yết hầu to.

Tiệm may của Nat Hicks, nằm trên một con phố nhỏ cách biệt với Main Street. Một tòa nhà một tầng. Bức tranh thời trang giới thiệu những con người trông giống như những cái chĩa cào rác khoác lên mình những bộ trang phục cứng như tấm thép.

Trên một con phố phụ khác là một nhà thờ Công giáo xây bằng gạch đỏ thô với cánh cửa màu vàng được đánh vecni.

Bưu điện—chỉ đơn giản là một vách ngăn bằng kính và đồng ngăn cách phần phía sau của một căn phòng ẩm mốc từng là một cửa hàng. Một chiếc bàn viết nghiêng dựa vào bức tường đã cọ xát đến đen bóng và rải rác những thông báo chính thức cùng các tấm áp phích tuyển quân.

Ngôi trường học bằng gạch màu vàng ẩm thấp nằm trong khuôn viên rải đầy xỉ than.

Ngân hàng Tiểu bang (State Bank), dùng vữa che đi lớp gỗ bên trong.

Ngân hàng Quốc gia Nông dân (Farmers' National Bank). Một ngôi đền thờ thần Ionic bằng cẩm thạch. Thuần khiết, tinh tế và độc lập. Một tấm biển đồng ghi dòng chữ “Ezra Stowbody, Chủ tịch.”

Khoảng hai mươi cửa tiệm và cơ sở kinh doanh tương tự.

Đằng sau chúng và hòa lẫn với chúng là những ngôi nhà, những căn hộ khiêm nhường hoặc những biểu tượng thịnh vượng lớn lao, thoải mái và hoàn toàn tẻ nhạt.

Trong toàn bộ thị trấn, ngoại trừ ngân hàng kiểu Ionic mang lại chút thi vị cho đôi mắt của Carol, chẳng có lấy nổi chục tòa nhà gợi lên ý niệm rằng, trong suốt năm mươi năm tồn tại của Gopher Prairie, người dân nơi đây đã nhận ra việc làm cho mái nhà chung của họ trở nên vui tươi hoặc thu hút là điều đáng mong muốn hay khả thi.

Không chỉ là sự xấu xí trơ trẽn, không chút ăn năn cùng sự thẳng tắp cứng nhắc đã áp đảo cô. Mà đó còn là sự thiếu quy hoạch, tính tạm bợ ọp ẹp của các công trình, cùng những sắc màu phai nhạt khó chịu của chúng. Con phố ngập tràn những cột điện ánh sáng, cột điện thoại, những cột bơm xăng cho ô tô, những thùng hàng hóa. Mỗi người xây dựng một kiểu mà chẳng màng đến sự hài hòa với những người khác xung quanh. Xen kẽ giữa một “khu nhà” gạch hai tầng mới tinh ở bên này và gara xe lửa Overland bằng gạch chịu lửa ở bên kia là một ngôi nhà một tầng được cải tạo thành tiệm làm mũ. Ngôi đền trắng của Ngân hàng Nông dân bị một cửa tiệm tạp hóa bằng gạch màu vàng chóe chèn ép lùi ra phía sau. Một tòa nhà cửa hàng có mái hiên bằng tôn mạ kẽm chắp vá; tòa nhà bên cạnh lại được trang trí những ngọn tháp pháo và các khối chóp bằng gạch trên đỉnh đính những khối đá sa thạch đỏ.

Cô trốn khỏi Main Street, vội vã chạy về nhà.

Cô tự nhủ rằng cô sẽ chẳng bận tâm nếu người dân nơi đây ưa nhìn. Cô từng chú ý đến một thanh niên lảng vảng trước cửa tiệm, một bàn tay bẩn thỉu đang cầm sợi dây của tấm bạt che nắng; một người đàn ông trung niên có thói quen nhìn chằm chằm vào phụ nữ cứ như thể ông ta đã kết hôn quá lâu và quá tẻ nhạt; một lão nông dân, vựng vã, khỏe mạnh nhưng không hề sạch sẽ—gương mặt lão giống hệt một củ khoai tây vừa mới được đào lên từ lòng đất. Chẳng ai trong số họ cạo râu trong suốt ba ngày trời.

“Nếu họ không thể xây dựng những đền đài ở chốn đồng cỏ này, thì chắc chắn chẳng có lý do gì ngăn cản họ mua dao cạo râu an toàn cả!” cô gầm lên trong giận dữ.

Cô tự đấu tranh với chính mình: “Mình chắc chắn đã sai rồi. Người ta vẫn sống ở đây cơ mà. Nó KHÔNG THỂ nào lại xấu xí đến mức—đến mức mình thừa biết là nó như vậy! Chắc chắn mình đã nhầm. Nhưng mình không thể chịu đựng nổi. Mình không thể vượt qua nổi chuyện này.”

Cô trở về nhà trong tâm trạng lo lắng trầm trọng đến mức chẳng còn thiết nghĩ đến chuyện làm mình làm mẩy; và khi cô thấy Kennicott đang đợi mình và hồ hởi nói rằng: “Em đi dạo một vòng chứ? Thế nào, thích thị trấn này chứ? Thảm cỏ và cây cối tuyệt vời phải không em?”, cô đã có thể đáp lại bằng một sự chín chắn tự bảo vệ bản thân hoàn toàn mới mẻ đối với cô: “Nó rất thú vị.”

III

Chuyến tàu đưa Carol đến Gopher Prairie đồng thời cũng đưa cô bé Bea Sorenson đến.

Bea là một thiếu nữ vạm vỡ, tóc vàng óng như bắp ngô, hay cười, và cô cảm thấy chán ngấy công việc đồng áng. Cô khao khát những sự náo nhiệt của cuộc sống thị thành, và cách để tận hưởng cuộc sống thành phố, theo cô quyết định, chính là “đi tìm một chân giúp việc nhà ở Gopher Prairie.” Cô mãn nguyện xách chiếc ống nhòm bằng các tông của mình từ nhà ga đến chỗ người họ hàng, Tina Malmquist, người hầu toàn năng trong dinh thự của gia đình ông Luke Dawson.

“Vell, thế là cậu đã tới thị trấn rồi nhé,” Tina nói.

“Ya. Tớ tìm được việc làm rồi,” Bea đáp.

“Vell. . . . Cậu có anh chàng nào chưa?”

“Ya. Yim Yacobson.”

“Vell. Tớ rất vui được gặp cậu. Cậu đòi lương bao nhiêu một tuần thế?”

“Sáu đô la.”

“Chẳng có ai trả mức đó đâu. Khoan đã! Bác sĩ Kennicott, tớ nghĩ anh ấy vừa cưới một cô gái từ thành phố lớn. Biết đâu cô ấy chịu trả mức đó. Vell. Cậu đi dạo một vòng đi.”

“Ya,” Bea đáp.

Thế là tình cờ Carol Kennicott và Bea Sorenson cùng ngắm nhìn Main Street vào cùng một thời điểm.

Bea chưa bao giờ đặt chân đến một thị trấn nào lớn hơn Scandia Crossing, nơi chỉ có sáu mươi bảy nhân khẩu.

Khi bước đi trên phố, cô bé thầm nghĩ rằng thật khó có thể tin nổi lại có chừng ấy con người cùng tập trung ở một nơi vào cùng một lúc như vậy. Chúa ơi! Chắc phải mất nhiều năm mới làm quen hết với ngần ấy người được. Mà toàn là người sang trọng nữa chứ! Một quý ông bảnh bao trong chiếc áo sơ mi hồng mới tinh đính kim cương, chứ không phải thứ áo sơ mi lao động bằng vải denim xanh phai màu. Một quý cô đáng yêu trong chiếc váy ren cầu kỳ (nhưng chắc là giặt cái váy đó cực khổ lắm đây). Và những cửa hàng kìa!

Không chỉ có ba cửa hàng như ở Scandia Crossing, mà có tới hơn bốn dãy phố liền!

Cửa hàng Bon Ton Store—to bằng bốn cái nhà kho—chà! vào đó chắc người ta phải sợ khiếp vía mất, với bảy tám nhân viên cùng quay lại nhìn bạn. Rồi những bộ vest nam mặc trên ma-nơ-canh trông y như người thật vậy. Cả tiệm của Axel Egge nữa, giống như ở quê nhà vậy, rất nhiều người Thụy Điển và Na Uy ở trỏng, lại có cả một tấm bìa đính những chiếc cúc đẹp tuyệt trần, trông giống như những viên hồng ngọc.

Một tiệm thuốc với vòi nước giải khát to khủng khiếp, dài ngoằn ngoèo, toàn bằng cẩm thạch đẹp tuyệt; và trên đó có một chiếc đèn chà bá lửa với cái chụp đèn lớn nhất mà bạn từng thấy—toàn những mảnh thủy tinh màu đủ các loại gắn kết lại với nhau; còn các vòi rót nước soda thì bằng bạc, nhô thẳng ra từ phần đế của chân đèn! Phía sau quầy nước là những chiếc kệ kính, và những chai đồ uống có ga loại mới mà chưa ai từng nghe tên bao giờ. Giá mà có một anh chàng nào đó dẫn bạn ĐẾN ĐÓ thì sao nhỉ!

Một khách sạn cao ngất ngưởng, cao hơn cả cái nhà kho màu đỏ mới xây của Oscar Tollefson; ba tầng lầu, tầng này chồng lên tầng kia; bạn phải ngửa cả cổ ra sau mới nhìn thấy tận đỉnh cao của nó. Ở đó có một tay buôn đi lại sang trọng—chắc hẳn đã đến Chicago không biết bao nhiêu lần rồi.

Ồ, ở đây toàn những người tuyệt vời để kết giao! Có một quý cô đang đi lướt qua, trông cô ấy chắc chẳng lớn hơn Bea là bao; cô ấy mặc một bộ đồ màu xám kiểu cách mới tinh cùng đôi giày cao gót đen. Trông cô ấy gần như cũng đang quan sát thị trấn này giống như cô vậy. Nhưng bạn chẳng thể đoán được cô ấy đang nghĩ gì. Bea rất muốn được như thế—kiểu như trầm tĩnh, để chẳng ai dám giở trò sàm sỡ. Kiểu như—ôi, thật thanh lịch.

Một nhà thờ Tin lành Luther. Sống ở thành phố thế này chắc sẽ được nghe những bài giảng đạo tuyệt vời, và đi lễ chủ nhật một tuần hai lần, vào MỌI ngày Chủ nhật!

Cả một rạp chiếu phim nữa chứ!

Một rạp hát thực thụ, chỉ để chiếu phim. Với tấm biển đề “Thay đổi chương trình vào mỗi tối.” Phim chiếu mỗi tối luôn!

Ở Scandia Crossing cũng có chiếu phim, nhưng hai tuần mới có một lần, và nhà Sorenson phải mất cả tiếng đồng hồ lái xe mới đến nơi—bố cô thì keo kiệt đến mức nhất định không chịu mua một chiếc xe Ford. Thế nhưng ở đây cô có thể đội chiếc mũ của mình lên vào bất kỳ buổi tối nào, và chỉ ba phút đi bộ là đến rạp chiếu phim, để ngắm những anh chàng bảnh bao mặc vest đuôi tôm rồi cả Bill Hart và đủ thứ trên đời!

Sao mà họ lại có lắm cửa hàng thế nhỉ? Ồ! Có hẳn một tiệm chuyên bán thuốc lá không thôi, và một tiệm (một tiệm cực kỳ dễ thương—tiệm Art Shoppy thì phải) chuyên bán tranh ảnh, bình hoa các thứ, với ôi, cái bình hoa tuyệt đẹp được làm trông hệt như một thân cây!

Bea đứng chết trân ở góc phố Main Street và đại lộ Washington Avenue. Tiếng ồn ào của thị trấn bắt đầu làm cô bé hoảng sợ. Có tới năm chiếc ô tô trên phố cùng một lúc—và một trong số đó là một chiếc xe siêu to có lẽ phải đáng giá tới hai nghìn đô la—và chiếc xe buýt đang khởi hành ra ga chở theo năm anh chàng ăn mặc lịch lãm, rồi có người đang dán những tấm áp phích đỏ in hình những chiếc máy giặt tuyệt đẹp, còn người thợ kim quan thì đang bày biện vòng tay, đồng hồ đeo tay và MỌI THỨ lên trên những tấm vải nhung thật.

Cô cần gì quan tâm đến chuyện mình kiếm được sáu đô la một tuần nữa chứ? Hay thậm chí là hai đô la! Thật đáng giá khi làm việc không công chỉ để được phép ở lại đây. Và hãy thử tưởng tượng buổi tối ở đây sẽ như thế nào khi đèn bật sáng rực rỡ—không phải bằng đèn dầu đâu, mà là đèn điện! Và biết đâu sẽ có một quý ông bạn trai dẫn bạn đi xem phim rồi mua cho bạn một ly soda kem kem dâu tây thì sao!

Bea lủi thủi đi bộ trở về.

“Vell? Cậu thích chứ?” Tina hỏi.

“Ya. Tớ thích lắm. Tớ nghĩ có lẽ tớ sẽ ở lại đây,” Bea đáp.

IV

Căn nhà mới xây của Sam Clark, nơi diễn ra bữa tiệc chào mừng Carol, là một trong những ngôi nhà lớn nhất ở Gopher Prairie. Nó có lớp ván ốp tường phẳng phiu, kiểu dáng vuông vức vững chãi, một tháp canh nhỏ và một hiên nhà rộng có lưới chống muỗi. Bên trong, nó sáng bóng, cứng cáp và vui tươi chẳng khác nào một cây đàn piano đứng bằng gỗ sồi mới tinh.

Carol nhìn Sam Clark bằng ánh mắt cầu khất khi anh ta lững thững bước ra cửa và lớn giọng hô vang: “Chào mừng tiểu thư! Chìa khóa thành phố thuộc về cô đây!”

Đằng sau anh ta, ở khu vực hành lang và phòng khách, những vị khách đang ngồi thành một vòng tròn trang nghiêm và rộng lớn trông như thể họ đang dự một đám tang vậy. Họ ĐANG CHỜ ĐỢI kìa! Họ đang chờ đợi cô! Quyết tâm trở thành một đóa hoa nhỏ xinh đẹp đầy lòng biết ơn bỗng chốc tan biến sạch sẽ. Cô cầu xin Sam: “Em không dám đối mặt với họ đâu! Họ kỳ vọng nhiều quá. Họ sẽ nuốt chửng em chỉ trong một miếng—ửng!—giống như thế đấy!”

“Ôi dào, em gái, họ sẽ yêu quý em thôi—giống như anh nếu anh không sợ tay bác sĩ ở đây đánh tơi bời khói lửa!”

“Nh-nhưng——Em không dám đâu! Phía bên phải em là những khuôn mặt, phía trước em là những khuôn mặt, ngập tràn sự kinh ngạc và loạt đạn nhìn chằm chằm!”

Chính cô cũng cảm thấy mình đang hoảng loạn; cô tưởng tượng rằng trong mắt Sam Clark, cô trông chẳng khác nào một kẻ điên. Nhưng anh ta khúc khích cười: “Bây giờ em cứ rúc vào cánh gà của Sam đây, và nếu có ai dám nhìn trừng trừng vào em quá lâu, anh sẽ xua đuổi họ đi. Nào chúng ta đi thôi! Hãy xem phong độ của anh đây—Sam'l, niềm kiêu hãnh của các quý cô và nỗi khiếp sợ của các chú rể!”

Vòng tay ôm lấy cô, anh ta dẫn cô bước vào và oang oang lên tiếng: “Các quý cô và một nửa tồi tệ hơn của họ, cô dâu mới đây! Chúng ta chưa giới thiệu cô ấy một vòng đâu, vì đằng nào cô ấy cũng chẳng thể nhớ nổi mấy cái tên lôm côm của các người đâu. Nào, hãy phá vỡ cái hội đồng kín này đi!”

Họ cười khúc khích một cách lịch sự, nhưng chẳng ai nhích người khỏi sự an toàn mang tính xã giao của vòng tròn ấy, và họ cũng chẳng ngừng việc trừng trừng nhìn cô.

Carol đã dồn cả tâm huyết sáng tạo để chuẩn bị trang phục cho sự kiện này. Mái tóc của cô được chải gọn gàng, thùy mị, buông xõa thấp trước trán với một đường rẽ ngôi và búi tết sam. Lúc này, cô lại ước gì mình búi tóc cao lên. Chiếc váy của cô là một chiếc váy liền thân bằng vải lanh theo phong cách ngây thơ, với một dải thắt lưng bằng vàng bản rộng và phần cổ vuông khoét sâu, phác họa lên đường nét của chiếc cổ thon và bờ vai đầy đặn. Nhưng khi họ nhìn chăm chú vào cô, cô chắc chắn rằng mọi thứ đều hoàn toàn sai lầm. Cô luân phiên ước giá như mình mặc một chiếc váy cổ cao theo kiểu bà cô già, và giá như cô dám gây sốc cho họ bằng một chiếc khăn quàng cổ màu đỏ gạch rực rỡ mà cô từng mua ở Chicago.

Cô được dẫn đi một vòng quanh vòng tròn. Giọng cô máy móc thốt ra những lời xã giao an toàn:

“Ồ, tôi chắc chắn mình sẽ rất thích sống ở đây cho mà xem,” và “Vâng, chúng tôi đã có khoảng thời gian tuyệt vời nhất ở Colorado—những ngọn núi,” và “Vâng, tôi đã sống ở St. Paul vài năm. Euclid P. Tinker ư? Không, tôi không NHỚ là đã từng gặp ông ấy, nhưng tôi khá chắc là mình từng nghe nhắc đến tên ông ấy.”

Kennicott kéo cô sang một bên và thì thầm: “Bây giờ anh sẽ giới thiệu em với từng người một nhé.”

“Hãy kể cho em nghe về họ trước đã.”

“À, cặp đôi trông rất ưa nhìn đằng kia là Harry Haydock và vợ anh ấy, Juanita. Bố của Harry sở hữu phần lớn cửa hàng Bon Ton, nhưng chính Harry mới là người điều hành và thổi sức sống vào đó. Anh ta là một kẻ cực kỳ năng nổ. Ngay cạnh anh ta là Dave Dyer, gã dược sĩ—em đã gặp hắn chiều nay rồi đấy—một tay săn vịt cừ khôi. Tên cao kều đứng bên cạnh hắn là Jack Elder—Jackson Elder—chủ xưởng mộc, khách sạn Minniemashie House, và nắm giữ kha khá cổ phần trong Ngân hàng Quốc gia Nông dân. Vợ chồng hắn là những tay chơi cừ khôi—hắn, Sam và anh hay đi săn cùng nhau lắm. Lão già đầu bạc đằng kia là Luke Dawson, người giàu nhất thị trấn. Kế bên lão là Nat Hicks, tay thợ may.”

“Thật á? Một thợ may á?”

“Chắc chắn rồi. Sao lại không cơ chứ? Có thể chúng ta chậm tiến, nhưng chúng ta sống dân chủ. Anh đi săn với Nat giống hệt như đi với Jack Elder vậy.”

“Em rất mừng. Em chưa bao giờ gặp một thợ may trong các buổi tiệc tùng xã hội cả. Thật thú vị làm sao khi được gặp một người mà chẳng cần phải bận tâm xem mình đang nợ hắn bao nhiêu tiền. Và anh này——Liệu anh có——Anh có đi săn với cả thợ hớt tóc của mình không thế?”

“Không nhưng——Chẳng ích gì khi cứ đẩy cái trò dân chủ này đi quá xa. Hơn nữa, anh đã biết Nat từ nhiều năm nay, với lại hắn ta là một tay thiện xạ cừ khôi và——Mọi chuyện là thế đấy, em hiểu chưa? Cạnh Nat là Chet Dashaway. Đúng là một tay ba hoa khoác lác chính hiệu. Hắn có thể huyên thuyên đến rụng cả tay em về tôn giáo, chính trị, sách vở hay bất cứ thứ gì trên đời.”

Carol đăm đăm nhìn ông Dashaway với một vẻ quan tâm giả tạo vừa đủ, một gã đàn ông da ngăm đen với cái miệng rộng. “Ồ, em biết rồi! Hắn là người bán đồ nội thất!” Cô cảm thấy vô cùng hài lòng với bản thân.

“Ừm, và hắn cũng là thợ mai táng nữa đấy. Em sẽ mến hắn cho mà xem. Lại đây bắt tay hắn đi nào.”

“Ôi không, không đời nào! Hắn không—không tự tay làm mấy việc ướp xác hay đại loại thế chứ? Em không thể bắt tay với một kẻ làm nghề mai táng được đâu!”

“Sao lại không cơ chứ? Em sẽ thấy tự hào khi được bắt tay với một phẫu thuật viên vĩ đại ngay sau khi hắn vừa mổ xẻ ruột gan của người ta đấy thôi.”

Cô cố gắng lấy lại sự bình tĩnh và chín chắn của buổi chiều ngày hôm đó. “Vâng. Anh nói đúng. Em muốn—ôi, anh yêu, anh có biết em muốn thích những người anh thích đến nhường nào không? Em muốn nhìn nhận con người đúng như bản chất thực sự của họ.”

“Thế thì, đừng quên nhìn nhận con người theo cách mà những người khác nhìn nhận họ nhé! Họ thực sự rất cừ. Em có biết Percy Bresnahan xuất thân từ đây không? Sinh ra và lớn lên ở thị trấn này đấy!”

“Bresnahan ư?”

“Đúng thế—em biết đấy—chủ tịch Công ty Ô tô Velvet ở Boston, Mass.—hãng sản xuất dòng xe Velvet Twelve—nhà máy ô tô lớn nhất ở vùng New England.”

“Em nghĩ là mình từng nghe nhắc đến tên ông ta.”

“Chắc chắn là em có nghe rồi. Chà, hắn ta là một kẻ đa triệu phú đấy! À mà, Perce thường quay lại đây câu cá hồi đen vào hầu như mọi mùa hè, và hắn bảo rằng nếu có thể dứt ra khỏi công việc kinh doanh, hắn thà sống ở đây còn hơn ở Boston hay New York hay bất kỳ nơi nào khác. Hắn ta chẳng bận tâm đến chuyện làm mai táng của Chet đâu.”

“Xin anh đấy! Em sẽ—em sẽ quý tất cả mọi người! Em sẽ là ánh mặt trời của cả cộng đồng cho mà xem!”

Anh dẫn cô đến chỗ vợ chồng nhà Dawson.

Luke Dawson, kẻ chuyên cho vay thế chấp, chủ sở hữu những khu rừng thưa ở miền Bắc, là một người đàn ông do dự trong bộ đồ màu xám mềm mại không được là ủi, với đôi mắt lồi trên khuôn mặt trắng bệch như sữa. Vợ ông ta có đôi má phớt trắng, mái tóc phớt trắng, giọng nói phớt trắng và phong thái phớt trắng. Bà ta mặc chiếc chiếc váy màu xanh lá đắt tiền, với phần ngực áo thêu bện tua rua, những tua hạt cườm và những khoảng hở giữa các hàng khuy sau lưng, cứ như thể bà mua lại đồ cũ và đang sợ bị chạm mặt chủ nhân trước đây của nó vậy. Họ rất rụt rè. Chính “Giáo sư” George Edwin Mott, hiệu trưởng nhà trường, một vị quan lại nhà Thanh hóa da nâu, mới là người nắm lấy bàn tay Carol và cất lời chào mừng cô.

Khi vợ chồng nhà Dawson và ông Mott tuyên bố rằng họ “rất vinh hạnh được gặp cô,” dường như chẳng còn gì khác để nói nữa, nhưng cuộc trò chuyện vẫn tiếp diễn một cách tự động.

“Cô có thích Gopher Prairie không?” bà Dawson cất giọng rên rỉ.

“Ồ, tôi chắc chắn mình sẽ vô cùng hạnh phúc cho mà xem.”

“Ở đây có rất nhiều người tốt bụng.” Bà Dawson đưa mắt nhìn ông Mott để tìm kiếm sự trợ giúp về mặt xã hội và tri thức. Ông ta bắt đầu lên lớp:

“Có một tầng lớp người tuyệt vời. Tôi không thích một số nông dân về hưu đến đây để sống những ngày cuối đời—đặc biệt là người Đức. Họ rất ghét phải đóng thuế trường học. Họ tiếc từng xu một. Nhưng những người còn lại đều thuộc tầng lớp tuyệt vời. Cô có biết Percy Bresnahan xuất thân từ đây không? Từng học ngay tại ngôi trường cũ đó!”

“Tôi nghe nói anh ta có học ở đó.”

“Vâng. Anh ta là một vương gia thực thụ. Cậu ấy và tôi từng đi câu cá cùng nhau trong lần gần đây nhất cậu ấy về thăm.”

Vợ chồng nhà Dawson và ông Mott đứng chồn chân trên những đôi chân mỏi mệt, và nở nụ cười với Carol bằng những biểu cảm đã cứng đờ lại. Cô tiếp tục câu chuyện:

“Thưa ông Mott, xin hỏi ông: Ông đã bao giờ thử nghiệm bất kỳ phương pháp giáo dục mới nào chưa? Phương pháp mẫu giáo hiện đại hoặc hệ thống Gary chẳng hạn?”

“Ồ. Mấy cái đó á. Hầu hết những kẻ tự xưng là nhà cải cách đó chẳng qua chỉ là những kẻ thích tìm kiếm sự nổi tiếng mà thôi. Tôi tin tưởng vào giáo dục thủ công, nhưng tiếng Latinh và toán học sẽ mãi mãi là xương sống của chủ nghĩa yêu nước Mỹ chân chính, bất kể những kẻ chạy theo mốt thời thượng này có cổ vũ điều gì đi nữa—chúa mới biết chúng thực sự muốn gì—chắc là đan lát, và các lớp học... ngoáy tai quá!”

Vợ chồng nhà Dawson mỉm cười thể hiện sự tán thưởng khi được lắng nghe một bậc thông thái. Carol chờ đợi cho đến khi Kennicott giải cứu cô. Những người còn lại trong bữa tiệc tiếp tục chờ đợi phép màu được giải trí.

Harry và Juanita Haydock, Rita Simons và Bác sĩ Terry Gould—giới trẻ sành điệu của Gopher Prairie. Cô được dẫn đến chỗ họ. Juanita Haydock oang oang cất giọng chói tai, đanh đá nhưng đầy thân thiện:

“Ồ, thật là TUYỆT VỜI khi có mặt cô ở đây. Chúng ta sẽ tổ chức vài bữa tiệc tùng thật vui—khiêu vũ và đủ thứ. Cô sẽ phải gia nhập Hội Mười Bảy Vui Vẻ (Jolly Seventeen) thôi. Chúng tôi chơi bài bridge và tổ chức ăn tối một lần mỗi tháng. Chắc là cô biết chơi chứ nhỉ?”

“Kh-không, tôi không biết.”

“Thật á? Ở St. Paul mà cũng thế sao?”

“Tôi từ trước đến nay chỉ là một mọt sách chính hiệu thôi.”

“Chúng tôi sẽ phải dạy cho cô biết chơi. Bài bridge chiếm một nửa niềm vui trong cuộc sống đấy.” Juanita bỗng trở nên bề trên, và cô ta liếc nhìn đầy khinh bỉ vào chiếc thắt lưng màu vàng của Carol mà lúc nãy cô ta vừa mới ca ngợi.

Harry Haydock lịch sự lên tiếng: “Cô nghĩ mình có thích cái thị trấn cũ kỹ này không thế?”

“Tôi chắc chắn mình sẽ vô cùng thích nó cho mà xem.”

“Những con người tuyệt vời nhất trên đời đều ở đây cả đấy. Lại cực kỳ năng nổ nữa chứ. Dĩ nhiên là anh có rất nhiều cơ hội để chuyển đến sống ở Minneapolis, nhưng chúng tôi vẫn thích ở đây hơn. Một thị trấn đích thực dành cho nam nhi. Cô có biết Percy Bresnahan xuất thân từ đây không?”

Carol nhận ra rằng mình đã bị yếu thế trong cuộc đấu tranh sinh tồn khi tiết lộ việc bản thân không biết chơi bài bridge. Bị kích thích bởi mong muốn lấy lại vị thế, cô quay sang Bác sĩ Terry Gould, đối thủ trẻ tuổi và đam mê chơi bi-a của chồng cô. Ánh mắt cô liếc đưa tình với anh ta trong lúc tuôn ra một thôi một hồi:

“Tôi sẽ học chơi bridge. Nhưng điều tôi thực sự yêu thích nhất chính là không gian ngoài trời. Tất cả chúng ta có thể tổ chức một chuyến đi thuyền, câu cá, hoặc làm bất cứ trò gì, rồi sau đó tổ chức một bữa tối dã ngoại được chứ?”

“Đúng ý tôi rồi đấy!” Bác sĩ Gould khẳng định. Anh ta nhìn chằm chằm một cách hơi quá đà vào phần vai mịn màng như kem của cô. “Thích câu cá à? Câu cá chính là sở trường của tôi. Tôi sẽ dạy cô chơi bridge. Cô thích chơi bài nói chung chứ?”

“Tôi từng khá giỏi môn bài bezique đấy.”

Cô thừa biết bezique là một trò đánh bài—hoặc một trò chơi gì đó khác. Có lẽ là trò Roulette chẳng hạn. Nhưng lời nói dối của cô quả là một thắng lợi vẻ vang. Khuôn mặt xinh đẹp, đậm sắc đỏ và giống như ngựa của Juanita thoáng hiện vẻ hoài nghi. Harry vuốt mũi vàêm khiêm tốn nói: “Bezique ư? Tờ là một trò cờ bạc lớn lắm phải không nhỉ?”

Trong lúc những người khác tản ra đến quanh nhóm của cô, Carol vội vợp chộp lấy câu chuyện. Cô cười khúc khích và tỏ ra phù phiếm, có chút đanh đá. Cô chẳng thể phân biệt nổi ánh mắt của từng người bọn họ. Họ trông giống như một đám đông khán giả mờ ảo trong nhà hát, trước mặt họ, cô đang tự mình diễn trò hài trong vai Cô Dâu Thông Minh Nhỏ Bé của Bác sĩ Kennicott:

“Những Không Gian Mở trứ danh này chính là nơi tôi hướng tới đấy. Từ nay tôi sẽ chẳng đọc gì ngoài mục thể thao nữa. Will đã cải đạo tôi trong chuyến đi Colorado vừa rồi. Có quá nhiều khách du lịch rụt rè sợ không dám bước ra khỏi chiếc xe buýt môtô nên tôi quyết định hóa thân thành Annie Oakley, Nữ Ma Cà Rồng Miền Tây Hoang Dã, và tôi đã mua—ôi, một chiếc váy sặc sỡ khoe trọn đôi chân đẹp hoàn hảo của mình trước ánh nhìn đầy vẻ Trưởng lão giáo của tất cả các cô giáo xứ Iowa, và tôi nhảy nhót từ đỉnh núi này sang đỉnh núi khác lanh lẹ như một con sơn dương, và——Các vị có thể nghĩ ngài Bác sĩ Kennicott là một tay thợ săn lừng danh, nhưng các vị phải thấy cảnh tôi thách thức anh ấy cởi sạch chỉ còn mặc mỗi chiếc quần lót B.V.D. để nhảy xuống dòng suối núi băng giá mới phải.”

Cô biết rằng họ đang nghĩ đến việc cảm thấy bị sốc, nhưng ít ra Juanita Haydock cũng đang tỏ ra vô cùng ngưỡng mộ. Cô ta tiếp tục khoác lác:

“Tôi chắc chắn mình sẽ hủy hoại Will trong tư cách là một y bác sĩ đáng kính——Anh ấy có phải là một bác sĩ giỏi không vậy, Bác sĩ Gould?”

Đối thủ của Kennicott há hốc miệng trước sự lăng mạ nhắm vào đạo đức nghề nghiệp này, và anh ta mất một khoảng thời gian đáng kể mới lấy lại được phong thái xã giao bình thường. “Để tôi bật mí cho cô nhé, Mrs. Kennicott.” Anh ta mỉm cười với Kennicott, nhằm ra hiệu rằng bất cứ điều gì anh ta nói trong lúc đang cố gắng tỏ ra hóm hỉnh cũng không được tính là chống lại anh trong cuộc chiến thương trường y khoa. “Có một số người trong thị trấn nói rằng vị bác sĩ đây là một tay chẩn đoán và kê đơn thuốc khá đến mức tạm ổn, nhưng để tôi thì thầm điều này với cô nhé—nhưng lạy Chúa đừng nói với anh ấy là tôi đã nói thế nhé—đừng bao giờ tìm đến anh ấy nếu bị bất kỳ bệnh gì nghiêm trọng hơn chứng cắt bỏ phần phụ tai trái hay bệnh lác của máy đo điện tâm đồ đấy nhé.”

Chẳng ai ngoài Kennicott hiểu chính xác câu này có ý nghĩa gì, nhưng họ vẫn cười phá lên, và bữa tiệc của Sam Clark bỗng khoác lên mình một màu vàng chanh lấp lánh của những tấm bình phong gấm, rượu sâm panh, vải tuyn, những chiếc đèn chùm bằng thủy tinh và những nữ công tước thích thể thao. Carol nhận ra rằng George Edwin Mott và cặp vợ chồng nhà Dawson tái mét vẫn chưa bị thôi miên. Trông họ cứ như đang tự hỏi liệu mình có nên tỏ vẻ không đồng tình hay không. Cô dồn sự chú ý vào họ:

“Nhưng tôi biết rõ mình tuyệt đối không dám cùng ai đi du lịch Colorado đâu! Chính là ông Dawson đây này! Tôi chắc chắn ông ấy là một tay sát gái chính hiệu. Khi chúng tôi được giới thiệu, ông ấy đã cầm lấy tay tôi và bóp mạnh đến phát hoảng.”

“Ha! Ha! Ha!” Toàn thể hội trường vỗ tay hưởng ứng. Ông Dawson được tôn sùng như một vị thánh. Ông ta từng bị gọi bằng đủ thứ tên gọi—cho vay nặng lãi, kẻ keo kiệt, bủn xỉn, kẻ ranh mãnh—nhưng chưa bao giờ trong đời ông ta được gọi là một kẻ biết tán tỉnh cả.

“Ông ấy hư hỏng thật đấy phải không, Mrs. Dawson? Chị không phải khóa chặt ông ấy lại sao?”

“Ồ không, nhưng có lẽ tôi nên làm thế,” bà Dawson đáp lại, trên khuôn mặt tái nhợt thoáng hiện một chút sắc hồng.

Trong suốt mười lăm phút, Carol cứ tiếp tục diễn tuồng như thế. Cô khẳng định rằng mình sắp dàn dựng một vở nhạc kịch, rằng cô thích món cà phê parfait hơn là bít tết, rằng cô hy vọng Bác sĩ Kennicott sẽ không bao giờ đánh mất khả năng tán tỉnh những phụ nữ quyến rũ, và rằng cô sở hữu một đôi tất vàng. Họ há hốc mồm chờ đợi thêm nữa. Nhưng cô không thể tiếp tục gồng mình được nữa. Cô lùi về ngồi trên một chiếc ghế bọc đệm phía sau thân hình đồ sộ của Sam Clark. Những nếp nhăn cười trên khuôn mặt của tất cả những kẻ đồng lõa tham gia buổi tiệc từ từ phẳng lì trở lại, và họ lại đứng thừ ra đó với hy vọng nhưng chẳng chút mong đợi sẽ được giải trí.

Carol lắng nghe. Cô phát hiện ra rằng ở Gopher Prairie hoàn toàn không tồn tại cái gọi là trò chuyện. Ngay cả trong sự kiện này, nơi quy tụ giới trẻ sành điệu, giới quý tộc đi săn, giới trí thức đáng kính và tầng lớp tài phiệt vững chắc, họ vẫn ngồi chầu chực niềm vui vẻ cứ như thể đang dự tang lễ vậy.

Juanita Haydock nói rất nhiều bằng chất giọng lanh lách của cô ta nhưng nội dung hoàn toàn chỉ xoay quanh chuyện cá nhân: lời đồn đại rằng Raymie Wutherspoon chuẩn bị đặt mua một đôi giày da bóng viền khuy xám; chứng thấp khớp của Champ Perry; tình trạng bệnh cúm của Guy Pollock; và chứng điên rồ của Jim Howland khi sơn hàng rào nhà mình màu hồng cá hồi.

Sam Clark vừa trò chuyện với Carol về xe ô tô, nhưng anh ta chợt nhớ ra trách nhiệm của một người chủ nhà. Trong lúc lầm bầm, lông mày anh cứ giật liên hồi. Anh ta tự ngắt lời mình: “Phải khuấy động chúng lên mới được.” Anh ta quay sang cằn nhằn vợ: “Em có nghĩ là anh nên khuấy động bọn họ lên chút không?” Anh ta sải bước ra giữa phòng và lớn tiếng hô vang:

“Nào bà con, chúng ta hãy xem vài tiết mục biểu diễn đi nào.”

“Đúng thế, chơi đi nào!” Juanita Haydock hét lên.

“Này Dave, biểu diễn cho chúng tôi xem tiết mục tên người Na Uy bắt gà đi cậu.”

“Chắc chắn rồi; tiết mục đó đỉnh lắm đấy; diễn đi Dave!” Chet Dashaway cổ vũ.

Ông Dave Dyer vui vẻ chiều lòng mọi người.

Tất cả các vị khách đều mấp máy môi với sự mong đợi rằng mình sẽ được gọi tên để biểu diễn tiết mục riêng.

“Ella, ra đây ngâm bài 'Người tình cũ ngọt ngào' cho chúng tôi nghe đi nào,” Sam yêu cầu.

Cô Ella Stowbody, cô con gái ế chồng của ngân hàng Ionic, gãi đôi lòng bàn tay khô khốc và đỏ bừng mặt. “Ôi, các vị đâu có muốn nghe lại cái thứ cũ rích đó nữa đâu cơ chứ.”

“Có chứ! Chắc chắn rồi!” Sam khẳng định.

“Giọng của tôi tối nay tệ lắm.”

“Thôi nào! Ra đi chứ!” Sam lớn tiếng giải thích với Carol:

“Ella là cao thủ ngâm thơ của chúng tôi đấy. Cô ấy từng được đào tạo chuyên nghiệp hẳn hoi. Cô ấy đã học hát, nghệ thuật hùng biện, nghệ thuật kịch và tốc ký suốt một năm trời ở Milwaukee.”

Cô Stowbody bắt đầu ngâm thơ. Để đáp lại lời yêu cầu ngâm bài “Người tình cũ ngọt ngào,” cô đọc thêm một bài thơ mang màu sắc vô cùng lạc quan về giá trị của những nụ cười.

Có bốn tiết mục biểu diễn khác: một tiết mục mang phong cách Do Thái, một tiết mục Ai-len, một tiết mục trẻ con, và bài diễn văn châm biếm điếu văn đám tang Mark Antony của Nat Hicks.

Trong suốt mùa đông, Carol sẽ còn phải nghe màn hóa thân bắt gà của Dave Dyer thêm bảy lần nữa, bài “Người tình cũ ngọt ngào” chín lần, câu chuyện Do Thái và bài điếu văn đám tang hai lần; nhưng lúc bấy giờ cô đang vô cùng nhiệt tình và, bởi vì cô thực sự muốn được hạnh phúc và đơn thuần chân chất, cô đã cảm thấy hụt hẫng chẳng kém gì những người khác khi các tiết mục kết thúc, và bữa tiệc ngay lập tức chìm đắm trở lại vào trạng thái hôn mê sâu.

Họ từ bỏ việc cố gắng tỏ ra vui vẻ; họ bắt đầu nói chuyện một cách tự nhiên, hệt như lúc họ ở các cửa tiệm và nhà riêng của mình vậy.

Đàn ông và phụ nữ tách nhóm ra, đúng như xu hướng diễn ra suốt cả buổi tối hôm đó. Carol bị đàn ông bỏ rơi, bị đẩy về phía một nhóm các bà nội trợ đang rôm rả kể lể về con cái, bệnh tật và người làm—những câu chuyện quen thuộc nơi góc chợ của họ. Cô cảm thấy bứt rứt. Cô nhớ lại những viễn cảnh về bản thân trong vai một phụ nữ đã có gia đình sành điệu ở phòng khách, đang đấu khẩu với những người đàn ông thông minh. Tâm trạng thất vọng của cô được xoa dịu đôi chút bằng sự tò mò không biết đàn ông đang thảo luận về vấn đề gì ở góc phòng giữa cây đàn piano và chiếc máy hát. Liệu họ có vượt qua những chuyện cá nhân vụn vặt của các bà nội trợ để vươn tới một thế giới trừu tượng và sự vụ lớn lao hơn không?

Cô cúi chào bà Dawson một cách lịch sự nhất; rồi cất giọng líu lo: “Tôi không đời nào chịu để chồng mình bỏ rơi tôi sớm thế đâu! Tôi phải sang véo tai cái gã khốn đó mới được.” Cô đứng dậy với một cái cúi chào kiểu thiếu nữ (jeune fille). Cô chìm đắm trong sự tự mãn và ngợi ca bản thân vì đã đạt được cái phẩm chất sướt mướt ấy. Cô kiêu hãnh lướt qua căn phòng và, trước sự chú ý và tán dương của tất cả mọi người có mặt, ngồi phịch lên tay vịn ghế của Kennicott.

Anh đang trò chuyện phiếm với Sam Clark, Luke Dawson, Jackson Elder chủ xưởng mộc, Chet Dashaway, Dave Dyer, Harry Haydock và Ezra Stowbody, chủ tịch ngân hàng Ionic.

Ezra Stowbody là một kẻ tối cổ. Ông ta đến Gopher Prairie từ năm 1865. Ông ta là một loài chim săn mồi đích thực—chiếc mũi khoằm, cái miệng cụp như rùa, lông mày rậm, đôi má đỏ như rượu vang, mái tóc trắng lơ thơ, ánh mắt đầy vẻ khinh miệt. Ông ta không hề hạnh phúc trước những thay đổi xã hội trong suốt ba mươi năm qua. Ba thập kỷ trước, Bác sĩ Westlake, Julius Flickerbaugh luật sư, Mục sư dòng Giáo hội Congregational Merriman Peedy và chính ông ta là những kẻ nắm quyền phán quyết. Thế mới là phải phép; các bộ môn nghệ thuật cao quý—y học, luật pháp, tôn giáo và tài chính—được công nhận là tầng lớp quý tộc; bốn gã đàn ông gốc Yankee trò chuyện dân chủ với nhau nhưng cai trị những kẻ đến từ Ohio, Illinois, Thụy Điển và Đức đã mạo hiểm kéo đến bám theo họ. Nhưng Westlake đã già, gần như đã về hưu; Julius Flickerbaugh đã mất phần lớn khách hàng vào tay những luật sư nhanh nhẹn hơn; Mục sư (chứ không phải là Đức cha) Peedy thì đã qua đời; và chẳng có ai trong thời đại ô tô tồi tệ này lại bị ấn tượng bởi những “con ngựa xám phi kiệu” mà Ezra vẫn đang cầm cương. Thị trấn hỗn tạp chẳng khác nào Chicago. Người Na Uy và người Đức sở hữu các cửa hàng. Những lãnh đạo xã hội thì chỉ là những thương nhân tầm thường. Việc bán đinh vít cũng được coi trọng thiêng liêng chẳng kém gì ngân hàng. Những kẻ mới phất này—nhà Clarks, nhà Haydock—chẳng có chút phẩm giá nào cả. Họ tỏ ra vững vàng và bảo thủ về mặt chính trị, nhưng lại bàn tán về ô tô, súng săn và chúa mới biết thêm mấy thứ mốt kỳ cục nào khác nữa. Ông Stowbody cảm thấy lạc lõng giữa họ. Nhưng ngôi nhà gạch mái mansard của ông vẫn là dinh thự lớn nhất thị trấn, và ông vẫn duy trì vị thế của một bậc hào phú bằng cách thỉnh thoảng xuất hiện giữa đám thanh niên và nhắc nhở họ bằng một ánh mắt lạnh giá rằng nếu không có chủ ngân hàng thì chẳng ai trong số họ có thể tiếp tục điều hành những công việc kinh doanh thô tục của mình nổi.

Khi Carol bất chấp phép lịch sự mà ngồi xuống cùng nhóm đàn ông, ông Stowbody đang cất giọng rụt rè với ông Dawson: “Này Luke, lão Biggins đến định ở Thị trấn Winnebago từ khi nào thế nhỉ? Chẳng phải là năm 1879 sao?”

“Ơ hay không phải thế đâu!” Ông Dawson tỏ ra phẫn nộ. “Lão ta rời Vermont đến đây vào năm 1867—không, chờ đã, phải là năm 1868 chứ—và chiếm một mảnh đất ở sông Rum River, cách xa về phía thượng nguồn Anoka lắm.”

“Không phải thế!” Ông Stowbody gầm lên. “Lão định cư ở Quận Blue Earth trước, hai cha con lão cơ mà!”

(“Vấn đề đang tranh cãi là gì thế anh?”) Carol thì thầm hỏi Kennicott.

(“Liệu lão già Biggins đó nuôi một con chó săn lông dài Anh Quốc hay giống Llewellyn. Bọn họ tranh luận về chuyện đó suốt cả buổi tối nay đấy!”)

Dave Dyer xen vào để thông báo tin tức: “Cậu có biết Clara Biggins đã ghé qua thị trấn cách đây mấy hôm không? Cô ta mua một chiếc túi chườm nước nóng—loại đắt tiền hẳn hoi nhé—hai đô la ba mươi xu cơ đấy!”

“Yaaaaaah!” Ông Stowbody gầm lên. “Dĩ nhiên rồi. Cô ta y hệt như ông nội cô ta vậy. Không bao giờ biết tiết kiệm lấy một xu. Hai đô la hai mươi—ba mươi chứ nhỉ?—hai đô la ba mươi xu cho một cái túi chườm nước nóng! Lấy một viên gạch bọc trong chiếc váy lót bằng vải flannel còn tốt chán ấy chứ!”

“Cổ họng của con Ella thế nào rồi hả ông Stowbody?” Chet Dashaway ngáp dài hỏi.

Trong lúc ông Stowbody đưa ra một bài phân tích y học lẫn tâm lý học về cổ họng của cô ta, Carol thầm nghĩ: “Liệu bọn họ có thực sự quan tâm đến cổ họng của Ella nhiều đến thế, hay thậm chí là cả thực quản của cô ta không nhỉ? Không biết mình có thể kéo họ ra khỏi những chủ đề cá nhân vụn vặt này được không? Cứ thử liều lĩnh một phen xem sao.”

“Dạo này quanh vùng mình không có nhiều rắc rối về lao động lắm phải không ông Stowbody?” cô ngây thơ hỏi.

“Không đâu cô ạ, ơn Chúa, chúng ta hoàn toàn tránh được chuyện đó, ngoại trừ mấy chuyện với người hầu hay tá đắp. Gặp rắc rối với đám nông dân ngoại kiều này là quá đủ rồi; nếu không để mắt tới đám người Thụy Điển đó, chúng sẽ biến thành phe xã hội chủ nghĩa hay dân túy hay cái quái gì đó ngớ ngẩn ngay lập tức. Dĩ nhiên, nếu chúng có các khoản vay nợ thì mình có thể bắt chúng nghe theo lẽ phải. Tôi chỉ cần gọi chúng vào ngân hàng để nói chuyện một trận, và dằn mặt chúng vài điều. Tôi không bận tâm lắm nếu chúng theo đảng dân chủ, nhưng tôi nhất quyết không chịu đựng nổi việc có mấy kẻ xã hội chủ nghĩa lảng vảng quanh đây. Nhưng ơn Chúa, chúng ta không vướng vào mấy rắc rối lao động như ở mấy thành phố lớn kia. Ngay cả Jack Elder ngồi đây cũng xoay sở khá ổn trong xưởng mộc của hắn đấy thôi, phải không Jack?”

“Đúng thế. Chắc chắn rồi. Xưởng của tôi có cần gì lắm thợ lành nghề đâu, mà chính đám thợ lành nghề rảnh rỗi, chỉ biết đòi hỏi tăng lương, nửa chữ bẻ đôi không biết ấy mới là những kẻ gây rối—đọc đủ thứ văn kiện vô chính phủ với báo chí công đoàn các thứ.”

“Ông có ủng hộ công đoàn lao động không?” Carol hỏi ông Elder.

“Tôi á? Còn lâu nhé! Chuyện là thế này: Tôi không ngại giao dịch với công nhân của mình nếu họ nghĩ họ có bất kỳ bất bình nào—dù Chúa mới biết chuyện gì đã xảy ra với tầng lớp lao động thời nay—chẳng còn biết trân trọng một công việc tốt đẹp nữa. Nhưng dẫu vậy, nếu họ đến gặp tôi một cách sòng phẳng, đường đường chính chính như những người đàn ông với nhau, tôi sẵn sàng bàn bạc mọi chuyện. Nhưng tôi đời nào chịu để bất kỳ kẻ ngoài lai nào, mấy tên đại biểu đi vận động công đoàn, hay bất kỳ cái tên kêu gọi hoa mỹ nào mà chúng tự đặt ra ngày nay—cả lũ kẻ ăn bám giàu có, sống bám trên mồ hôi nước mắt của những công nhân thiếu hiểu biết! Tôi đời nào để mấy gã đó xía mũi vào và bảo TÔI phải điều hành CÔNG TY của tôi như thế nào!”

Ông Elder càng lúc càng trở nên kích động, hiếu chiến và mang đậm tinh thần yêu nước. “Tôi ủng hộ sự tự do và các quyền hiến định. Nếu kẻ nào không thích xưởng của tôi, hắn có quyền đứng lên và cút xéo. Tương tự thế, nếu tôi không thích hắn, hắn cũng phải cút. Mọi chuyện chỉ đơn giản có thế thôi. Tôi hoàn toàn không thể hiểu nổi tất cả những sự phức tạp, rườm rà, mấy cái báo cáo của chính phủ rồi biểu đồ lương bổng và chúa mới biết thứ quái quỷ gì mà mấy kẻ đó đang dùng để làm rối tung tình hình lao động lên, trong khi mọi chuyện hoàn toàn đơn giản. Chúng thích số tiền tôi trả, hoặc là chúng biến. Chuyện chỉ có thế thôi!”

“Ông nghĩ thế nào về việc chia sẻ lợi nhuận?” Carol bạo gan hỏi.

Ông Elder gầm lên câu trả lời, trong khi những người khác cùng gật đầu trang nghiêm và đồng điệu, hệt như một tủ kính trưng bày với những món đồ chơi linh hoạt, những vị quan lại và thẩm phán hài hước, những con vịt và chú hề, bị làm cho rung rẩy bởi một cơn gió thổi lùa từ cánh cửa mở:

“Tất cả cái trò chia sẻ lợi nhuận và công tác phúc lợi rồi bảo hiểm với lương hưu tuổi già chẳng qua chỉ là thứ nhảm nhí. Nó làm suy yếu tính độc lập của người công nhân—và lãng phí biết bao nhiêu lợi nhuận chính đáng. Mấy kẻ tri thức nửa mùa còn chưa ráo máu đầu, rồi mấy ả phụ nữ đòi quyền bầu cử và chúa mới biết còn bao nhiêu kẻ xía mũi khác đang cố gắng dạy một doanh nhân cách kinh doanh, rồi cả mấy vị giáo sư đại học nữa cũng chẳng khá khẩm hơn là bao, cả cái đám đông ô hợp đó chẳng là cái quái gì trên cõi đời này ngoài chủ nghĩa xã hội trá hình cả! Và đó là bổn phận thiêng liêng của tôi với tư cách là một nhà sản xuất phải chống lại mọi cuộc tấn công vào tính chính trực của nền công nghiệp Mỹ đến cùng. Vâng—THƯA ÔNG!”

Ông Elder lau mồ hôi trên trán.

Dave Dyer bồi thêm: “Chuẩn luôn! Chứ sao nữa! Lẽ ra bọn họ nên treo cổ tất cả mấy tên kích động đó lên, thế là giải quyết xong mọi chuyện ngay lập tức. Cậu có nghĩ thế không, bác sĩ?”

“Chắc chắn rồi,” Kennicott đồng tình.

Cuối cùng thì cuộc trò chuyện cũng được giải cứu khỏi thảm họa bị những câu hỏi xâm lấn của Carol làm gián đoạn, và họ lại quay trở lại với vấn đề không biết vị thẩm phán hòa giải đã tống giam gã lang thang say xỉn đó mười ngày hay mười hai ngày. Đó là một vấn đề không dễ gì xác định được. Sau đó, Dave Dyer lại tiếp tục chia sẻ những chuyến phiêu lưu vô tư lự của hắn trên con đường du mục:

“Đúng thế. Tớ có những khoảng thời gian tuyệt vời trên chiếc xe hơi mui trần flivver đấy. Khoảng một tuần trước tớ lái xe xuống New Wurttemberg. Khoảng bốn mươi ba——Không, để xem nào: Từ đây đến Belldale là mười bảy dặm, và khoảng sáu dặm ba phần tư, cứ gọi là bảy dặm, đến Torgenquist, và từ đó đến New Wurttemberg là mười chín dặm tròn trĩnh—mười bảy với bảy với mười chín, tính ra là, ừm, để xem nào: mười bảy cộng bảy là hai mươi tư, cộng thêm mười chín, ừ thì cộng thêm hai mươi, thành ra là bốn mươi bốn, thôi dù sao thì, cứ cho là khoảng bốn mươi ba hoặc bốn mươi bốn dặm từ đây đến New Wurttemberg đi. Chúng tớ xuất phát khoảng bảy giờ mười lăm, chắc là bảy giờ hai mươi, bởi vì tớ phải dừng lại để đổ nước vào két làm mát, và bọn cứ thế chạy đi, cứ giữ một nhịp độ ổn định——”

Cuối cùng thì ông Dyer, vì những lý do và mục đích đã được thừa nhận và biện minh, cũng đi đến được New Wurttemberg.

Có một lần—chỉ một lần duy nhất—sự hiện diện của kẻ ngoại tộc là Carol mới được nhìn nhận. Chet Dashaway rướn người sang và lên tiếng với giọng khò khè: “Này, ừm, cô có đọc câu chuyện dài kỳ 'Hai Lượt' (Two Out) trên tờ Tingling Tales không thế? Truyện hay tuyệt cú mèo! Chúa ơi, cái gã viết ra nó quả thực là một tay ném tiếng lóng bóng chày cừ khôi!”

Những người khác cố gắng tỏ ra có học thức. Harry Haydock chêm vào: “Juanita nhà tôi rất thích đọc mấy thứ văn chương cao cấp, chẳng hạn như cuốn 'Giữa Những Vòm Hoa Mộc Lan' của bà Sara Hetwiggin Butts này, và cuốn 'Những Kỵ Sĩ Vùng Trấn Bất Kham'. Sách vở cả đấy. Còn tôi,” anh ta liếc quanh đầy vẻ quan trọng, hệt như một kẻ đinh ninh rằng chưa từng có vị anh hùng nào rơi vào hoàn cảnh kỳ lạ đến thế, “tôi bận tối mặt tối mũi nên chẳng có nhiều thời gian mà đọc sách.”

“Tôi không bao giờ đọc thứ gì mà mình không thể kiểm chứng được cả,” Sam Clark tuyên bố.

Thế là phần văn chương của cuộc trò chuyện chính thức khép lại, và trong suốt bảy phút liền, Jackson Elder phác thảo những lý do để tin rằng câu cá vược ở bờ phía tây hồ Minniemashie sẽ ngon hơn ở bờ phía đông—dù cho thực tế đúng là ở bờ phía đông Nat Hicks từng bắt được một con cá vược đáng ngưỡng mộ thật.

Cuộc trò chuyện cứ thế tiếp diễn. Nó đúng là cứ tiếp diễn mãi! Giọng điệu của họ đơn điệu, đặc quánh và nhấn mạnh từng câu từng chữ. Chúng có vẻ hách dịch và khô khan, giống như những người đàn ông ngồi trong toa hút thuốc của những chuyến tàu hỏa Pullman. Chúng chẳng làm Carol cảm thấy buồn ngủ. Chúng làm cô sợ hãi. Cô thở dốc, tự nhủ: “Họ sẽ đối xử niềm nở với mình, bởi vì người đàn ông của mình thuộc về bộ lạc của họ. Chúa phù hộ nếu mình thực sự là một kẻ ngoại tộc!”

Nở nụ cười bất biến như một bức tượng ngà voi, cô ngồi im lìm, tránh việc phải suy nghĩ, đưa mắt nhìn quanh phòng khách và hành lang, nhận ra sự phản bội của họ đối với sự thịnh vượng thương mại thiếu trí tưởng tượng. Kennicott cất lời: “Nội thất sang trọng phết phải không em? Quan điểm của anh về cách một căn nhà nên được bài trí đấy. Rất hiện đại.” Cô nở nụ cười lịch sự, quan sát những sàn nhà được đánh dầu bóng, cầu thang gỗ cứng, chiếc lò sưởi không sử dụng với những viên gạch men trông giống như vải sơn lót sàn màu nâu, những chiếc bình hoa bằng thủy tinh cắt đặt trên những tấm khăn trải lót bàn, và những tủ sách được đóng kín mít, lạnh lùng, mang dáng vẻ cấm đoán, một nửa chứa đầy những cuốn tiểu thuyết phiêu lưu kiếm hiệp và những bộ sách trông có vẻ chưa từng được đọc qua của Dickens, Kipling, O. Henry và Elbert Hubbard.

Cô nhận ra rằng ngay cả những câu chuyện cá nhân cũng đang dần thất bại trong việc cứu vãn bữa tiệc. Căn phòng ngập tràn sự ngập ngừng như thể có một lớp sương mù bao phủ. Mọi người hắng giọng, cố gắng nén lại những cái ngáp. Đàn ông thì xắn tay áo lên còn phụ nữ thì cắm sâu những chiếc lược cài vào búi tóc phía sau.

Rồi bỗng vang lên tiếng lách cách, một tia hy vọng táo bừng lóe lên trong ánh mắt của tất cả mọi người, tiếng cửa mở tung, mùi cà phê đậm đặc thoang thoảng, và giọng nói lanh lảnh của Dave Dyer vang lên đầy đắc thắng: “Đồ ăn đến rồi!” Bọn họ bắt đầu huyên thoáo trò chuyện trở lại. Họ đã có việc để làm. Họ có thể thoát khỏi chính bản thân mình. Họ lao vào đồ ăn—bánh mì kẹp thịt gà, bánh ngọt phong, kem tiệm thuốc. Ngay cả khi đồ ăn đã hết, họ vẫn giữ được sự vui vẻ. Dù sao thì bây giờ họ cũng có thể về nhà và lên giường đi ngủ bất cứ lúc nào rồi!

Họ ra về, giữa tiếng xào xạc của những chiếc áo khoác, khăn choàng chiffon và những lời chào tạm biệt.

Carol và Kennicott đi bộ về nhà.

“Em có thích họ không?” anh hỏi.

“Họ đối xử với em cực kỳ ngọt ngào.”

“À, Carrie——Em nên cẩn thận hơn về việc làm người ta sốc nhé. Nào là nói về tất vàng, rồi chuyện khoe mắt cá chân trước mặt các giáo viên và đủ thứ!” Giọng anh dịu lại: “Em đã mang lại cho họ một khoảng thời gian vui vẻ, nhưng anh sẽ phải để mắt đến chuyện đó nếu là anh. Juanita Haydock đúng là một mụ mèo đanh đá chết tiệt. Anh sẽ không đời nào cho ả ta cơ hội để chỉ trích mình đâu.”

“Nỗ lực đáng thương của em nhằm vực dậy cả bữa tiệc đấy! Chẳng lẽ em đã sai khi cố gắng làm họ vui vẻ cơ à?”

“Không! Không! Em yêu, ý anh không phải thế——Em là người duy nhất năng nổ và hoạt bát nhất trong cả đám đó. Ý anh chỉ là——Đừng có lôi chuyện chân cẳng với mấy thứ tào lao vô đạo đức đó ra nữa. Mọi người ở đây khá bảo thủ đấy.”

Cô im lặng, tổn thương sâu sắc với ý nghĩ xấu hổ rằng vòng tròn người đang chăm chú kia có lẽ đang chỉ trích cô, đang cười nhạo cô.

“Đừng, xin em đừng lo lắng nữa mà!” anh nài nỉ.

“Im lặng.”

“Chúa ơi; anh xin lỗi vì đã nói về chuyện đó. Ý anh chỉ là——Nhưng họ thực sự phát cuồng vì em đấy. Sam nói với anh rằng: 'Cái cô vợ nhỏ của cậu đúng là món hời nhất từng đặt chân đến thị trấn này,' hắn nói thế đấy; còn mẹ của Dawson—anh thậm chí còn chẳng rõ bà ta có thích em hay không vì bà ta là một mụ già khô khan, nhưng bà ta đã bảo rằng: 'Cô dâu của cậu vừa nhanh nhẹn vừa sáng dạ, ta phải công nhận là cô ấy làm ta bừng tỉnh hẳn lên.'”

Carol thích những lời khen ngợi, thích cái hương vị béo bở ngọt ngào của nó, nhưng cô đang quá bận rộn với việc tự thương hại bản thân nên chẳng thể cảm nhận được chút lời khen ngợi này.

“Xin em đấy! Nào! Vui lên đi em!” Miệng anh nói thế, đôi vai lo lắng của anh nói thế, vòng tay ôm lấy cô của anh nói thế, khi họ dừng chân trước hiên nhà tối tăm của ngôi nhà của họ.

“Will, anh có bận tâm nếu họ nghĩ em là kẻ phù phiếm không?”

“Anh á? Sao lại thế, anh đời nào bận tâm nếu cả thế giới nghĩ em thế này thế nọ hay bất cứ thứ gì khác chứ. Em là—chà, em chính là tâm hồn của anh mà!”

Anh là một khối hình mờ ảo, vững chãi tựa tảng đá. Cô lần tìm cánh tay áo của anh, véo nhẹ một cái và thốt lên: “Em rất mừng! Thật ngọt ngào khi được người ta cần đến! Anh phải chịu đựng thói thích đùa giỡn của em đấy nhé. Anh là tất cả những gì em có!”

Anh bế bổng cô lên, bước vào trong nhà, và với đôi vòng tay ôm chặt lấy cổ anh, Carol hoàn toàn quên mất sự tồn tại của Main Street.