Một tuần xuân đích thực, một tuần tháng Năm ngọt ngào hiếm hoi, một khoảnh khắc thanh bình giữa cơn giông giá lạnh của mùa đông và cuộc tấn công rực lửa của mùa hè. Hằng ngày, Carol đi bộ từ thị trấn ra vùng đồng quê rực rỡ đang ngập tràn sức sống mới.
Một giờ đồng hồ đầy mê hoặc khi cô như được quay trở lại tuổi trẻ và niềm tin vào khả năng tồn tại của cái đẹp.
Cô đi bộ về phía bắc hướng tới bờ trên của hồ Plover, chọn bước trên con đường ray xe lửa mà sự thẳng thớm và khô ráo khiến nó trở thành lối đi tự nhiên cho những người đi bộ trên đồng bằng. Cô bước từ thanh tà vẹt này sang thanh tà vẹt khác với những sải chân dài. Ở mỗi chỗ giao cắt với đường cái, cô phải bò qua một chiếc rào chắn gia súc làm bằng những thanh gỗ vát nhọn. Cô đi dọc trên các thanh ray, dang rộng hai tay để giữ thăng bằng, gót chân cẩn thận đặt trước mũi chân. Khi mất thăng bằng, người cô chúi về phía trước, hai tay quơ cuồng nhiệt, và lúc ngã nhào, cô bật cười thành tiếng.
Lớp cỏ dày bên đường ray, thô ráp và tua tủa sau nhiều lần bị đốt cháy, ẩn giấu những bông hoa mao lương vàng óng ánh cùng những cánh hoa màu cà tím và lớp áo xù lông xanh xám của loài hoa pasque. Những cành cây kinnikinic đỏ và nhẵn bóng như sơn mài trên một chiếc bát đựng rượu saki.
Cô chạy ù xuống bờ đất rải sỏi, mỉm cười với những đứa trẻ đang hái hoa bỏ vào chiếc giỏ nhỏ, rồi giắt một nắm hoa pasque mềm mại vào ngực chiếc áo blouse trắng của mình. Những cánh đồng lúa mì đang vươn lên đã kéo cô rời khỏi sự ngay ngắn khuôn sáo của đường ray xe lửa và cô chui qua hàng rào kẽm gai đã rỉ sét. Cô đi theo một đường cày nằm giữa những chồi lúa mì thấp và một cánh đồng lúa mạch đen đang lấp lánh ánh bạc khi sóng lúa uốn lượn theo gió. Cô tìm thấy một bãi chăn gia sinh bên hồ. Bãi cỏ rải rác những bông hoa rag-baby và loài thảo mộc bông tơi của cây thuốc lá Ấn Độ, trải rộng ra như một tấm thảm Ba Tư cổ quý giá dệt bằng sắc kem, hồng và xanh thanh nhã. Dưới chân cô, lớp cỏ thô ráp phát ra những tiếng lạo xạo dễ chịu. Những cơn gió ngọt ngào thổi từ mặt hồ đầy nắng bên cạnh, và những con sóng nhỏ vỗ rì rào vào bờ cỏ. Cô nhảy qua một con lạch nhỏ ẩn mình trong những nụ tầm xuân. Cô đang tiến đến một khu rừng thưa đùa vui gồm cây bạch dương, cây dương và cây mận hoang.
Tán lá dương mượt mà như một giàn leo của Corot; những thân cây xanh và bạc cũng chân phương như bạch dương, mảnh mai và lấp lánh chẳng khác nào đôi chân của chàng Pierrot. Những chùm hoa trắng mờ ảo của cây mận lấp đầy khu rừng bằng làn sương sớm mùa xuân, tạo nên một ảo ảnh về khoảng không xa xôi.
Cô chạy vào trong rừng, cất tiếng kêu vì niềm vui tự do đã tìm lại được sau mùa đông. Những chùm hoa anh đào dại dụm cô rời khỏi những khoảng không gian ngập nắng bên ngoài để bước vào chiều sâu của sự tĩnh lặng xanh thẳm, nơi ánh sáng tựa đáy biển xuyên qua những tán lá non. Cô trầm ngâm bước đi dọc theo con đường bỏ hoang. Cô tìm thấy một bông hoa phong lan moccasin bên khúc gỗ phủ đầy địa y. Ở cuối con đường, cô nhìn thấy những khoảng đất trống — những cánh đồng nhấp nhô trải rộng rực rỡ sắc lúa mì.
“Ta tin chứ! Các vị thần rừng vẫn còn sống! Và ngoài kia, mảnh đất vĩ đại ấy. Nó đẹp chẳng kém gì những ngọn núi. Ta màng chi đến những bài thơ Thanatopsis chứ?”
Cô bước ra vùng thảo nguyên rộng lớn dưới vòm mây được cắt gọt mạnh mẽ. Những vũng nước nhỏ lấp lánh. Phía trên một đầm lầy, những con chim ớt cánh đỏ đang rượt đuổi một con quạ trong một vở kịch câm chớp nhoáng giữa không trung. Trên ngọn đồi hiện lên bóng dáng một người đàn ông đang dắt theo một chiếc bừa. Con ngựa của hắn cúi cổ lê bước, đầy vẻ bằng lòng.
Một lối mòn dẫn cô ra con đường Corinth để quay trở lại thị trấn. Hoa bồ công anh rực sáng thành từng đám giữa đám cỏ dại ven đường. Một con suối chảy ục ạc qua chiếc cống bê tông bên dưới mặt đường. Cô lê bước trong sự mệt mỏi lành mạnh.
Một người đàn ông lái chiếc xe Ford xóc nảy chạy xịch lại bên cạnh, cất tiếng gọi lớn: “Đi nhờ một đoạn không, bà Kennicott?”
“Cảm ơn anh. Anh thật tốt quá, nhưng tôi đang thích đi bộ cơ.”
“Một ngày tuyệt vời làm sao, thề có chúa. Tôi vừa thấy mấy khóm lúa mì chắc phải cao đến năm tấc. Thôi nhé, chào cô.”
Cô hoàn toàn không biết hắn là ai, nhưng lời chào hỏi của hắn sưởi ấm lòng cô. Người nông dân này mang lại cho cô sự đồng cảm mà từ trước đến nay (dù là do lỗi của cô, của họ hay không phải lỗi của ai cả) cô chưa từng có thể tìm thấy ở các bà phu nhân và những ông lớn thương gia trong thị trấn.
Cách thị trấn nửa dặm, trong một thung lũng nằm giữa những bụi phỉ và một con suối, cô phát hiện ra một trại người du mục: một chiếc xe ngựa có mui, một cái lều, và mấy con ngựa được đóng cọc xung quanh. Một người đàn ông vai u thịt bắp đang ngồi xổm trên gót chân, tay cầm chiếc chảo rán trên ngọn lửa trại. Hắn ngẩng lên nhìn cô. Đó chính là Miles Bjornstam.
“Nào nào, cô làm gì mà ra tận đây thế này?” hắn gầm lên. “Lại đây làm một miếng thịt xông khói đi. Pete! Này, Pete!”
Một kẻ đầu tóc bù xù bước ra từ phía sau chiếc xe mui kín.
“Pete, đây là quý cô thực thụ duy nhất ở cái thị trấn chết tiệt của tôi đấy. Lại đây, chui vào ngồi chơi vài phút đi, bà Kennicott. Tôi chuẩn bị khăn gói đi du lịch suốt mùa hè đây.”
Gã Thụy Điển Đỏ loạng choạng đứng dậy, xoa xoa đôi đầu gối cứng đờ, lê bước đến hàng rào kẽm gai, vạch mấy sợi dây thép ra cho cô qua. Cô vô thức mỉm cười với hắn khi bước qua. Váy cô vướng vào một mũi gai; hắn cẩn thận gỡ ra giúp cô.
Đứng cạnh người đàn ông mặc áo sơ mi flannel xanh, quần Kaki thùng thình, dây yếm lệch lạc và chiếc mũ nỉ tồi tàn này, cô bỗng trở nên nhỏ bé và kiều diễm.
Gã Pete cáu kỉnh lật úp một chiếc xô ra để mời cô ngồi. Cô thả lỏng người ngồi lên đó, hai khuỷu tay tì lên đầu gối. “Anh đi đâu thế?” cô hỏi.
“Chỉ là chuẩn bị lên đường cho suốt mùa hè, đi buôn ngựa ấy mà.” Bjornstam cười khúc khích. Bộ ria mép đỏ của hắn bắt ánh nắng mặt trời. “Bọn tôi chính hiệu là kẻ lang thang kiêm ân nhân của công chúng đấy. Thỉnh thoảng lại làm một chuyến du ngoạn thế này. Mấy con cá mập buôn ngựa. Mua của nông dân rồi bán lại cho người khác. Bọn tôi trung thực — khối lần ấy chứ. Vui lắm. Cắm trại dọc đường. Tôi cứ ước gì có cơ hội chào tạm biệt cô trước khi chuồn đi nhưng mà…… Này, tốt nhất là cô hãy đi cùng bọn tôi đi.”
“Tôi rất muốn.”
“Trong lúc cô đang chơi trò nhảy gậy mumblety-peg với bà Lym Cass, thì Pete và tôi sẽ lang thang khắp Dakota, qua vùng Bad Lands, tiến vào xứ sở ngọn đồi butte, và khi mùa thu đến, có lẽ chúng tôi sẽ vượt qua một con đèo trên dãy núi Big Horn, rồi cắm trại giữa trận bão tuyết, nằm cao hơn mặt hồ một phần tư dặm theo đường chim bay. Rồi đến sáng hôm sau, chúng ta sẽ cuộn mình ấm áp trong chăn và nhìn xuyên qua những tán thông lên một chú đại bàng. Cô thấy thế nào hả? Hả? Đại bàng bay lượn suốt cả ngày — bầu trời rộng lớn bao la——”
“Đừng nói nữa! Kẻo tôi đi cùng các anh thật đấy, và tôi sợ là sẽ có chút điều tiếng tai bay vạ gió mất. Có lẽ một ngày nào đó tôi sẽ làm thế thật. Tạm biệt anh.”
Bàn tay cô biến mất trong chiếc găng tay da đã ngả màu đen đúa của hắn. Từ khúc cua trên đường, cô vẫy tay chào hắn. Giờ đây cô bước đi trầm ngâm hơn, và lòng cảm thấy cô đơn.
Nhưng những cánh đồng lúa mì và thảm cỏ mềm mại như nhung dưới ánh hoàng hôn; những đám mây trên thảo nguyên rực lên sắc vàng da bò; và cô vui vẻ rẽ bước vào Phố Chính.
II
Suốt những ngày đầu tháng Sáu, cô lái xe đi cùng Kennicott trong những chuyến đi khám bệnh của anh. Cô gắn kết anh với mảnh đất đầy sức sống này; cô ngưỡng mộ anh khi chứng kiến những người nông dân tuân lệnh anh bằng tất cả sự kính trọng. Cô ra ngoài vào buổi sáng sớm lạnh lẽo, sau một ngụm cà phê vội vã, để đến với vùng đồng quê khoáng đạt khi ánh mặt trời tươi mới mọc lên trên thế giới tinh khôi đó. Những con chim chiền chiện cất tiếng hót trên đỉnh những cột hàng rào bằng gỗ chẻ mỏng. Những đóa hoa hồng dại tỏa mùi hương thanh sạch.
Khi họ quay về vào lúc chiều muộn, mặt trời thấp thoáng tạo thành những dải sáng tỏa ra đầy vẻ trang nghiêm, tựa như chiếc quạt thiên đường làm bằng vàng dát mỏng; vòng tròn vô tận của những cánh đồng ngũ cốc là một biển xanh viền sương mù, và những hàng cây liễu chắn gió trông như những hòn đảo cọ.
Trước tháng Bảy, cái nóng ngột ngạt đã bao trùm lấy họ. Mặt đất khô cằn nứt nẻ. Những người nông dân thở hổn hển trên các cánh đồng ngô sau những chiếc máy cày và thân hình đẫm mồ hôi của lũ ngựa. Trong lúc cô ngồi đợi Kennicott trong xe trước một ngôi nhà nông trang, chiếc ghế ngồi làm bỏng cả ngón tay cô và đầu cô đau nhức bởi ánh nắng chói lọi phản chiếu từ chắn bùn và mui xe.
Sau cơn giông sấm sét đen tối là một trận bão bụi khiến bầu trời chuyển sang màu vàng với điềm báo về một cơn lốc xoáy sắp ập tới. Lớp bụi đen mịn màng cuốn đi từ tận miền Dakota bay xa phủ kín các gờ cửa sổ bên trong đã đóng kín.
Cái nóng tháng Bảy ngày càng ngột ngạt hơn. Ban ngày, họ lê bước dọc Phố Chính; ban đêm, họ thấy khó mà chợp mắt nổi. Họ khiêng nệm xuống phòng khách, trằn trọc lật mình bên cửa sổ mở tung. Một đêm họ phải bàn tới mười lần về việc ra ngoài lấy vòi nước xịt lên người rồi lội qua bãi cỏ đẫm sương, nhưng họ quá rũ rượi chẳng buồn động chân động tay. Vào những buổi tối trời mát, khi họ cố gắng đi dạo, lũ dĩn lại xuất hiện thành từng bầy bâu kín mặt mũi và vướng vào cổ họng họ.
Cô thèm khát những rừng thông miền Bắc, biển cả miền Đông, nhưng Kennicott tuyên bố rằng sẽ “hơi khó để đi đâu được, ngay LÚC NÀY.” Ủy ban Y tế và Cải thiện của hội Thanatopsis đề nghị cô tham gia chiến dịch chống ruồi, thế là cô tất tả đi khắp thị trấn để thuyết phục các hộ gia đình sử dụng bẫy ruồi do câu lạc bộ cung cấp, hoặc phát tiền thưởng cho những đứa trẻ đi đập ruồi. Cô đủ lòng trung thành nhưng lại chẳng mấy nhiệt tình, và không hẳn có ý định từ trước, cô bắt đầu lơ là công việc khi cái sức nóng hút cạn đi sức lực của cô.
Kennicott và cô lái xe về hướng Bắc và trải qua một tuần bên mẹ anh — nghĩa là, Carol ở bên mẹ anh, còn anh thì đi câu cá vược.
Sự kiện lớn nhất là việc họ mua một ngôi nhà nghỉ mát mùa hè ở tận hồ Minniemashie.
Có lẽ điểm đáng yêu nhất trong cuộc sống ở Gopher Prairie chính là những ngôi nhà nghỉ mùa hè. Chúng chỉ đơn thuần là những căn lều hai phòng, với la liệt những chiếc ghế gãy chân, những cái bàn dán gỗ bong tróc, những bức tranh in màu dán trên vách gỗ và những chiếc bếp dầu hỏa kém hiệu suất. Chúng có những bức tường mỏng đến mức và nằm sát nhau đến nỗi bạn hoàn toàn có thể — và thực tế là vẫn nghe thấy — tiếng một đứa bé đang bị đòn ở căn nhà thứ năm cách đó. Nhưng chúng lại được đặt giữa những hàng cây du và cây đoạn trên một vách đá nhìn qua hồ sang những cánh đồng lúa mì chín vàng đang thoai thoải dốc lên những khu rừng xanh ngắt.
Ở đây, các bà phu nhân quên đi những tỵ hiềm xã hội, ngồi túm tụm trò chuyện trong những bộ váy bằng vải gingham; hoặc trong những bộ đồ bơi cũ kỹ, vây quanh bởi lũ trẻ đang la hét ầm ĩ, họ chèo thuyền suốt nhiều giờ liền. Carol hòa mình vào với họ; cô dìm nước những cậu bé đang hét lên oai oái, và giúp lũ trẻ xây những cái ao cát cho mấy con cá tuế tội nghiệp. Cô thấy quý Juanita Haydock và Maud Dyer khi cùng họ chuẩn bị bữa tối dã ngoại cho đám đàn ông lái xe từ thị trấn ra vào mỗi buổi chiều tối. Cô cảm thấy thoải mái và tự nhiên hơn khi ở bên họ. Trong cuộc tranh luận về việc nên làm món chả thịt bê hay trứng chần ăn kèm bánh mì băm dẹt, cô chẳng có cơ hội nào để tỏ ra khác người hay quá nhạy cảm.
Đôi khi họ khiêu vũ vào buổi tối; họ tổ chức một buổi biểu diễn ca nhạc tạp kỹ minstrel show, trong đó Kennicott tỏ ra xuất sắc đến ngạc nhiên trong vai trò diễn viên múa hát góc sân khấu; lúc nào họ cũng được vây quanh bởi những đứa trẻ sành sỏi về chuyện hang sóc đất, chuột gopher, bè mảng và những chiếc còi làm bằng cành liễu.
Giá như họ có thể tiếp tục cuộc sống hoang dã bình dị này thì Carol đã trở thành người công dân nhiệt tình nhất của Gopher Prairie rồi. Cô thấy nhẹ nhõm khi được đảm bảo rằng cô không hề chỉ khao khát những cuộc trò chuyện uyên bác; rằng cô không hề mong đợi thị trấn này sẽ biến thành một chốn nghệ sĩ phóng túng Bohemia. Giờ thì cô đã thấy mãn nguyện. Cô chẳng còn chỉ trích gì nữa.
Nhưng đến tháng Chín, khi năm tháng đang ở độ sung mãn nhất, thói quen lại bắt buộc họ phải quay trở lại thị trấn; phải đưa lũ trẻ rời khỏi cái công việc vô bổ là học hỏi về mặt đất, để tống chúng trở lại với những bài học về số lượng khoai tây mà (trong một thế giới tuyệt vời không bị phiền nhiễu bởi các công ty môi giới hay nạn thiếu toa xe lửa) William đã bán cho John. Những người phụ nữ từng vui vẻ tắm hồ suốt cả mùa hè bỗng tỏ ra lưỡng lự khi Carol nài nỉ: “Chúng ta hãy duy trì lối sống ngoài trời suốt mùa đông này đi, hãy đi trượt tuyết và trượt băng đi.” Trái tim họ lại khép chặt lại cho đến tận mùa xuân, và chín tháng ròng rẫy của những bè lũ phe phái, lò sưởi và những bữa tiệc trà thanh nhã lại bắt đầu lặp lại từ đầu.
III
Carol đã tự mở một phòng trà văn nghệ salon.
Vì Kennicott, Vida Sherwin và Guy Pollock là những nhân vật tên tuổi duy nhất của cô, và vì Kennicott thà chọn Sam Clark còn hơn tất cả các nhà thơ và nhà cấp tiến trên toàn thế giới gộp lại, nên hội nhóm mang tính riêng tư và tự vệ của cô chẳng thể vượt qua nổi một bữa tối duy nhất dành cho Vida và Guy nhân dịp kỷ niệm ngày cưới đầu tiên của cô; và bữa tối đó cũng chẳng đi đến đâu ngoài một cuộc tranh cãi về những niềm khao khát của Raymie Wutherspoon.
Guy Pollock là người dịu dàng nhất mà cô tìm thấy ở chốn này. Anh nhắc đến chiếc váy màu ngọc bích và kem mới của cô một cách tự nhiên chứ không hề cợt nhả; anh kéo ghế cho cô khi họ ngồi vào bàn ăn; và không giống như Kennicott, anh không hề ngắt lời cô để hô lên rằng: “Ối giời, nhắc đến chuyện đó, hôm nay tôi vừa nghe được một câu chuyện hay lắm.” Nhưng Guy lại là một kẻ ẩn dật vô phương cứu chữa. Anh ngồi lại thật muộn, trò chuyện say sưa, rồi chẳng bao giờ quay lại nữa.
Rồi cô gặp Champ Perry ở bưu điện — và đi đến kết luận rằng trong lịch sử của những người đi khai phá chính là thuốc tiên chữa bách bệnh cho Gopher Prairie, cho toàn nước Mỹ. Chúng ta đã đánh mất sự kiên cường của họ rồi, cô tự nhủ. Chúng ta phải đưa những cựu binh cuối cùng trở lại nắm quyền lực và noi theo con đường lùi về quá khứ để tìm lại sự chính trực của Lincoln, tìm lại niềm vui của những người thợ định cư nhảy múa trong xưởng cưa.
Cô đọc được trong sử liệu về những Người Tiên Phong Miền Tây Bắc Minnesota rằng chỉ mới sáu năm trước thôi, chưa quá xa xưa bằng tuổi của chính cha cô, Gopher Prairie chỉ gồm có bốn căn lúp xúp. Hàng rào gỗ súc mà bà Champ Perry nhìn thấy khi di cư tới đây về sau đã được binh lính dựng lên làm tuyến phòng thủ chống lại người Sioux. Bốn căn lúp xúp đó là nơi sinh sống của những người Yankee từ Maine, những người đã ngược dòng Mississippi đến St. Paul và lái xe về phía bắc băng qua những vùng thảo nguyên nguyên sinh để vào những khu rừng nguyên sinh. Họ tự nghiền ngô; đàn ông thì đi săn vịt, bồ câu và gà gỏi đồng bằng; những mảnh đất mới khai phá cho ra thứ củ cải Thụy Điển giống như củ cải đường, mà họ ăn sống, luộc, nướng rồi lại ăn sống. Để đãi khách, họ có mận hoang, táo dại và những quả dâu tây rừng nhỏ xíu.
Châu chấu bay đến đen đặc cả bầu trời, và chỉ trong một giờ đã ăn sạch khu vườn của người vợ nông dân lẫn chiếc áo khoác của người chồng. Những con ngựa quý giá được cất công đưa từ Illinois sang thì chết đuối trong đầm lầy hoặc hoảng loạn giẫm đạp vì sợ bão tuyết. Tuyết thổi lùa qua các kẽ hở của những căn lúp xúp mới dựng, và những đứa trẻ miền Đông mặc váy muslin hoa hòe phải run lẩy bẩy suốt cả mùa đông còn mùa hè thì đỏ rực và đen sì vì vết muỗi đốt. Người da đỏ có mặt ở khắp nơi; họ cắm trại ngay trước sân nhà, nghênh ngang bước vào nhà bếp đòi bánh rán, mang súng sau lưng bước vào các lớp học và nài nỉ được ngắm những bức tranh trong sách địa lý. Những bầy sói xám dồn ép trẻ em lên cây; và những người định cư tìm thấy cả những ổ rắn lục chuông, tiêu diệt năm mươi, một trăm con trong một ngày.
Thế nhưng đó lại là một cuộc sống đầy hứng khởi. Carol đọc đầy ganh tị trong biên niên sử tuyệt vời của Minnesota mang tên “Những góc hàng rào ray cũ” lời hồi tưởng của bà Mahlon Black, người đã đến định cư ở Stillwater vào năm 1848:
“Thời đó chẳng có gì để mà diễu hành khoe khoang cả. Chúng tôi đón nhận mọi thứ đến với mình và có một cuộc sống hạnh phúc. . . . Tất cả chúng tôi sẽ tụ họp lại với nhau và chỉ khoảng hai phút sau là đã có một khoảng thời gian vui vẻ — đánh bài hoặc khiêu vũ. . . . Chúng tôi thường khiêu vũ điệu waltz và các điệu múa contra dance. Chẳng có mấy thứ điệu nhảy giật cục mới mẻ này đâu và cũng chẳng mặc ít quần áo như bây giờ. Thời đó chúng tôi che đậy kín mít thân mình; chẳng có váy ôm sát sạt như bây giờ đâu. Bạn có thể bước ba bốn bước vào bên trong váy của chúng tôi mà vẫn chưa chạm tới mép váy. Một trong những chàng trai sẽ kéo đàn vĩ cầm một lúc rồi sau đó ai đó sẽ thay thế để anh ta có thể ra nhảy. Đôi khi họ vừa nhảy vừa kéo đàn luôn ấy chứ.”
Cô ngẫm nghĩ rằng nếu cô không thể có những phòng khiêu vũ màu xám, hồng và pha lê, thì cô thà được xoay người trên sàn gỗ ván mộc với một nhạc công vĩ cầm đang nhảy múa. Thị trấn tầm thường lưng chừng này, nơi đã đánh đổi khúc “Money Musk” lấy những chiếc máy hát cọc cạch phát ra điệu nhạc ragtime, nó chẳng ra cái vẻ hào hùng của quá khứ cũng chẳng có sự tinh tế của hiện đại. Liệu cô có cách nào đó, một cách thức nào đó chưa thể tưởng tượng nổi, để đưa nó trở về với sự giản dị hay không?
Bản thân cô quen biết hai người tiên phong: vợ chồng nhà Perry. Champ Perry là người thu mua tại trạm thang máy lúa gạo. Ông cân những chiếc xe chở lúa mì trên một chiếc bàn cân sàn thô sơ, ở những kẽ hở của nó, hạt lúa nảy mầm vào mỗi mùa xuân. Những lúc rảnh rỗi, ông chợp mắt trong bầu không khí yên bình đầy bụi bặm ở văn phòng của mình.
Cô đến thăm vợ chồng Perry tại căn phòng của họ ở phía trên cửa hàng tạp hóa Howland & Gould.
Khi đã già cả, họ đã mất sạch số tiền mà họ từng đầu tư vào trạm lúa gạo. Họ đã phải từ bỏ ngôi nhà gạch vàng yêu quý của mình và chuyển đến những căn phòng phía trên một cửa hàng này, thứ vốn được coi là phiên bản căn hộ chung cư ở Gopher Prairie. Một chiếc cầu thang rộng dẫn từ đường phố lên sảnh tầng trên, dọc theo đó là cửa văn phòng luật sư, phòng nha sĩ, “studio” chụp ảnh, phòng sinh hoạt của hội các Huynh đệ Spartan liên hiệp, và ở tận cùng phía sau chính là căn hộ của vợ chồng Perry.
Họ đón tiếp cô (vị khách đầu tiên đến thăm trong suốt một tháng nay) với sự trìu mến già nua run rẩy. Bà Perry tâm sự: “Trời ạ, thật là xấu hổ khi chúng tôi phải tiếp cô trong một không gian chật chội thế này. Và chẳng có nguồn nước nào ngoài cái bồn rửa bằng sắt cũ kỹ ngoài sảnh kia, nhưng dẫu sao, như tôi vẫn hay nói với ông nhà tôi, đã đi xin ăn thì không được kén cá chọn canh. Hơn nữa, ngôi nhà gạch thì quá rộng để tôi quét dọn, lại ở tận ngoài xa, và sống ở tít dưới này giữa mọi người thế này cũng vui chứ bộ. Vâng, chúng tôi rất vui khi được ở đây. Nhưng mà…… Biết đâu có ngày chúng tôi lại có thể có một ngôi nhà của riêng mình. Chúng tôi đang dành dụm đây—— Ôi chao, giá mà chúng tôi có được tổ ấm của riêng mình! Nhưng những căn phòng này thật sự rất dễ chịu phải không nào!”
Giống như những người già trên khắp thế giới này, họ đã chuyển tối đa những món đồ nội thất quen thuộc vào không gian nhỏ bé này. Carol không hề có chút cảm giác bề trên nào như cô từng cảm thấy đối với phòng khách mang tính tư sản tài phiệt của bà Lyman Cass. Cô cảm thấy vô cùng thoải mái ở nơi này. Cô âu yếm ghi nhận tất cả những sự chắp vá: những tay vịn ghế được vá víu, chiếc ghế bập bênh bọc vải cretonne xơ xác, những dải giấy dán để sửa mấy chiếc vòng khăn ăn bằng vỏ cây bạch dương có khắc chữ “Bố” và “Mẹ”.
Cô bóng gió nhắc đến niềm đam mê mới của mình. Việc tìm thấy một người trong số “lớp trẻ” coi trọng họ khiến vợ chồng nhà Perry vô cùng phấn chấn, và cô dễ dàng khơi gợi từ họ những nguyên lý mà nhờ đó Gopher Prairie có thể được tái sinh — có thể một lần nữa trở nên thú vị để sống.
Đây chính là toàn bộ triết lý của họ... trong kỷ nguyên của máy bay và chủ nghĩa công đoàn:
Nhà thờ Baptist (và kém hơn một chút là Nhà thờ Giám lý, Trưởng lão và Hội thánh Congregational) chính là tiêu chuẩn hoàn hảo, được thần thánh định sẵn về âm nhạc, nghệ thuật hùng biện, lòng bác ái và đạo đức. “Chúng ta không cần tất cả thứ khoa học tân thời này, hay thứ Chủ nghĩa Phê phán Cấp cao khủng khiếp đang hủy hoại những thanh niên của chúng ta trong các trường đại học. Điều chúng ta cần là quay trở lại với Lời Chúa chân chính, và một niềm tin vững chắc vào địa ngục, giống như những gì chúng ta từng được giảng tụng trước kia.”
Đảng Cộng Hòa, Đảng Vĩ Đại Của Blaine và McKinley, chính là sứ giả của Chúa và của Nhà thờ Baptist trong các vấn đề thế tục.
Tất cả những kẻ theo chủ nghĩa xã hội đều đáng bị treo cổ.
“Harold Bell Wright là một nhà văn đáng yêu, và ông ấy truyền tải những đạo đức rất tốt đẹp trong các tiểu thuyết của mình, và mọi người bảo rằng ông ấy kiếm được gần một triệu đô la từ những cuốn sách đó đấy.”
Những kẻ kiếm được hơn mười nghìn một năm hoặc ít hơn tám trăm đều là những kẻ độc ác.
Người châu Âu thậm chí còn độc ác hơn.
Uống một cốc bia vào một ngày ấm áp chẳng có hại gì sáu, nhưng bất kỳ ai động đến rượu vang đều đang lao thẳng xuống địa ngục.
Những trinh nữ bây giờ không còn trinh trắng như ngày xưa nữa.
Chẳng ai cần kem ở hiệu thuốc làm gì; bánh nướng là quá đủ cho bất kỳ ai rồi.
Bọn nông dân đòi giá quá cao cho lúa mì của họ.
Những ông chủ của công ty kinh doanh lúa gạo kỳ vọng quá nhiều vào mức lương mà họ trả.
Sẽ chẳng còn rắc rối hay bất mãn nào trên thế giới này nếu mọi người đều làm việc chăm chỉ như cách mà Bố đã làm khi ông khai phá trang trại đầu tiên của chúng ta.
IV
Sự sùng bái anh hùng của Carol thu hẹp lại thành những cái gật đầu lịch sự, và những cái gật đầu ấy lại thu hẹp thành một khao khát muốn trốn chạy, và cô lủi thủi ra về với một cơn đau đầu.
Hôm sau, cô lại nhìn thấy Miles Bjornstam trên phố.
“Vừa ở Montana về đấy. Mùa hè tuyệt vời. Hít căng đầy lồng ngực không khí của dãy Rocky Mountain. Giờ thì chuẩn bị cho một trận cuồng phong nữa để mỉa mai đám chóp bu của Gopher Prairie thôi.” Cô mỉm cười với hắn, và vợ chồng Perry phai mờ dần, những người tiên phong phai mờ dần, cho đến khi họ chẳng còn là gì ngoài những tấm ảnh chụp trên daguerreotype nằm trong một chiếc tủ gỗ óc chó đen.
