Suốt tháng giữa mùa hè ấy, Carol trở nên nhạy cảm đến cực độ với Kennicott. Cô nhớ lại hàng trăm biểu hiện kỳ cục: sự hoảng hốt buồn cười của ông khi nhai thuốc lá, buổi tối cô cố đọc thơ cho ông nghe; những chuyện tưởng chừng đã trôi tuột đi không để lại dấu vết hay hệ lụy nào. Cô cứ tự nhủ mãi rằng ông đã tỏ ra kiên nhẫn một cách anh dũng biết bao khi mong ngóng được tòng quân. Cô cố gắng vớt vát bằng sự quan tâm an ủi dành cho ông trong những điều nhỏ nhặt. Cô thích vẻ mộc mạc khi ông mày mò quanh nhà; sự khỏe khoắn và khéo léo của ông khi siết chặt bản lề cánh cửa chớp; nét ngây ngô như trẻ con khi ông chạy đến bên cô để được dỗ dành vì tìm thấy gỉ sét trong nòng khẩu súng săn. Thế nhưng, ở mức độ cao nhất, ông đối với cô cũng chỉ như một Hugh khác, mà lại thiếu đi sức hút từ tương lai bí ẩn của Hugh.

Vào cuối tháng Sáu, có một ngày xuất hiện chớp nhiệt.

Vì khối lượng công việc tăng lên do các bác sĩ khác vắng mặt, vợ chồng Kennicott đã không chuyển về ngôi nhà bên hồ mà vẫn ở lại thị trấn trong bầu không khí bụi bặm và dễ cáu gắt. Buổi chiều, khi cô ghé qua cửa hàng Oleson & McGuire (trước đây là Dahl & Oleson's), Carol cảm thấy bực mình trước thái độ của cậu nhân viên trẻ mới từ nhà quê lên, cứ ra điều thân thiện nhưng thực ra là vô lễ. Cậu ta chẳng hề sỗ sàng hơn một tá nhân viên khác trong thị trấn, nhưng thần kinh của cô lúc đó đã bị cái nóng thiêu đốt.

Khi cô hỏi mua cá tuyết khô để chuẩn bị cho bữa tối, cậu ta cằn nhọc: "Cô mua cái thứ đồ khô khốc quái quỷ đấy làm gì?"

"Tôi thích thế!"

"Tào lao! Tưởng bác sĩ nhà cô phải mua được thứ gì ngon hơn thế chứ. Thử mấy cái xúc xích mới về xem. Ngon tuyệt. Nhà Haydock cũng hay ăn đấy."

Cô nổi giận. "Này cậu thanh niên, việc dạy tôi cách nội trợ không nằm trong phận sự của cậu, và chuyện nhà Haydock hạ cố thưởng thức món gì cũng chẳng can hệ gì đến tôi cả!"

Cậu ta tỏ ra bị tổn thương. Cậu ta vội vã gói ghém mảnh cá trông nhợt nhạt như hủi lại; rồi há hốc mồm nhìn cô bực bội bước đi. Cô tự trách: "Lẽ ra mình không nên nói thế. Cậu ta có ý gì đâu. Cậu ta vốn chẳng biết thế nào là vô lễ."

Sự hối hận của cô chẳng thấm tháp gì khi ghé qua cửa hàng tạp hóa của bác Whittier để mua muối và một hộp diêm an toàn. Bác Whittier, với chiếc cổ áo sơ mi phanh ra đẫm mồ hôi tạo thành một vệt nâu dài dọc sống lưng, đang lè nhè quát nhân viên: "Nhanh lên nào, xách ngay cái bánh kem bơ đó sang nhà cô Cass đi chứ. Lắm kẻ ở cái thị trấn này cứ nghĩ chủ tiệm tạp hóa sinh ra chỉ để chạy theo mấy cái đơn đặt hàng qua điện thoại thế không biết... Ơ kìa Carrie. Cái váy cháu đang mặc trông có vẻ hơi trễ cổ đấy nhỉ. Dù có thể vẫn đoan trang và kín đáo thôi — chắc bác cổ hủ rồi — nhưng bác chưa bao giờ ưa cảnh phơi bày trọn bầu ngực của phụ nữ ra giữa thanh thiên bạch nhật cả! Hì, hì, hì!... Chào bà Hicks. Lá xô thơm à? Hết sạch rồi. Để bác bán cho mấy loại gia vị khác nhé. Hả?" Bác Whittier ra điều phẫn nộ qua giọng mũi: "TẤT NHIÊN LÀ CÓ! Còn KHỐI các loại gia vị khác ngon chẳng kém lá xô thơm cho bất kỳ mục đích gì nhé! Thế thì sao chứ — à mà dùng đại tiêu hỗn hợp đi!" Khi bà Hicks đã đi rồi, bác ta lầm bầm giận dữ: "Đúng là có khối kẻ chẳng biết mình muốn gì!"

"Một lão đạo đức giả hách dịch đẫm mồ hôi — chú ruột chồng tôi đấy!" Carol thầm nghĩ.

Cô lủi thủi bước vào tiệm của Dave Dyer. Dave giơ hai tay lên thủ thế: "Đừng bắn! Tôi đầu hàng!" Cô mỉm cười, nhưng chợt nhận ra rằng suốt gần năm năm qua, Dave vẫn duy trì cái trò đùa ngớ ngẩn là giả vờ như cô đang đe dọa tính mạng hắn.

Khi lê bước qua con đường nóng rát như châm chích, cô ngẫm nghĩ rằng một công dân của Gopher Prairie thực ra chẳng có mấy trò đùa — họ chỉ có độc một trò đùa lặp đi lặp lại. Sáng lạnh nào trong suốt năm mùa đông qua, Lyman Cass cũng cất giọng: "Lạnh ngang ngửa mức trung bình thôi — trời sẽ còn trở lạnh hơn trước khi ấm lên đấy." Đã năm mươi lần Ezra Stowbody kể cho thiên hạ nghe chuyện Carol từng hỏi: "Tôi có cần ký hậu vào mặt sau của tấm séc này không?" Đã năm mươi lần Sam Clark gọi với theo cô: "Móc đâu ra cái mũ đấy thế?" Đã năm mươi lần cái tên Barney Cahoon, người đánh xe ngựa chở hàng của thị trấn, cứ như thể một đồng xu bỏ vào khe máy, lại khơi gợi trong Kennicott câu chuyện bị đặt về việc Barney chỉ đường cho một vị mục sư: "Hãy xuống nhà ga mà nhận thùng sách tôn giáo của ông đi — chúng đang bị rỉ nước kìa!"

Cô trở về nhà theo lối đi quen thuộc đến nhàm chán. Cô nhẵn mặt từng mặt tiền nhà, từng ngã tư đường, từng tấm biển quảng cáo, từng gốc cây, từng con chó. Cô thuộc lòng từng vỏ chuối đen đúa và vỏ bao thuốc lá trống không nằm dưới rãnh nước. Cô nhớ hết mọi câu chào hỏi. Khi Jim Howland dừng lại ngẩn ngơ nhìn cô, chắc chắn hắn chẳng định thổ lộ điều gì ngoài câu nói miễn cưỡng: "Ừ, dạo này khỏe không?"

Toàn bộ quãng đời tương lai của cô sẽ gắn liền với cái thùng bánh mì dán nhãn đỏ trước tiệm bánh, với vết nứt hình chiếc thoi trên vỉa hè cách cột dắt ngựa bằng đá hoa cương của Stowbody đúng một phần tư dãy phố——

Cô lặng lẽ trao số hàng vừa mua cho Oscarina đang thui thủi không lời. Cô ngồi ngoài hiên nhà, vừa đu đưa ghế, vừa quạt, thần kinh căng như dây đàn vì tiếng quấy khóc nhặng xị của Hugh.

Kennicott bước về nhà, càu nhàu: "Thằng quỷ con đang tru tréo cái quái gì thế không biết?"

"Chắc anh chịu đựng được mười phút nếu tôi phải gánh nó cả ngày đấy!"

Ông bước vào bàn ăn với tay áo sơ mi xắn lên, chiếc áo ghi-lê phanh ngực để lộ phần dây treo quần đã ngả màu.

"Sao anh không mặc bộ vest Palm Beach đẹp đẽ vào, rồi cởi cái áo ghi-lê gớm ghiếc ấy ra nhỉ?" cô phàn nàn.

"Lắm chuyện phức tạp. Trời nóng thế này lười chẳng muốn lên lầu."

Cô chợt nhận ra có lẽ suốt cả năm trời nay cô đã chẳng thèm nhìn kỹ chồng mình lấy một lần. Cô ngắm nghía cách ăn uống của ông. Ông dùng dao thô bạo khua khoắng những miếng cá trên đĩa rồi liếm láp lưỡi dao sau khi ngấu nghiến chúng. Cô thấy hơi buồn nôn. Cô tự nhủ: "Mình thật nực cười. Những chuyện này thì sá gì! Đừng có mà xé ra to thế!" Nhưng cô thừa biết rằng đối với cô, chúng thực sự quan trọng — những lỗi ngữ pháp chốn bàn tiệc và sự sai lệch thì thức ấy.

Cô nhận ra rằng họ ngày càng ít chuyện để nói với nhau; và thật khó tin làm sao, họ chẳng khác nào những cặp vợ chồng đã cạn kiệt câu chuyện mà cô từng thấy thương hại ở các nhà hàng.

Bresnahan chắc chắn sẽ tuôn ra những lời lẽ đầy sống động, hào hứng dẫu chẳng đáng tin cậy là bao.

Cô nhận ra quần áo của Kennicott hiếm khi được là lượt phẳng phiu. Chiếc áo khoác nhàu nhĩ; quần của ông thì phồng rộp ở đầu gối mỗi khi đứng lên. Giày thì không được đánh si, mang dáng vẻ già nua đến mất form. Ông nhất quyết không đội mũ phớt mềm; mà khăng khăng gắn bó với chiếc mũ nồi cứng ngắc như một biểu tượng của sự nam tính và thịnh vượng; và đôi khi ông còn quên bén việc cởi nó ra khi bước vào nhà. Cô liếc nhìn cổ tay áo của ông. Chúng đã sờn rách tua tủa những sợi vải lanh cứng đơ vì hồ bột. Cô đã từng lộn ngược chúng lại một lần; cô vẫn cắt tỉa phần tua rua ấy mỗi tuần; thế nhưng khi cô nài nỉ ông vứt chiếc áo sơ mi đó đi vào sáng Chủ nhật tuần trước, thời điểm căng thẳng của buổi tắm táp hàng tuần, ông lại ngượng ngùng phản đối: "Ôi dào, mặc thêm khối thời gian nữa mới hỏng được."

Ông chỉ cạo râu (tự làm lấy hoặc ra hàng của Del Snafflin cho có vẻ xã giao) có ba lần một tuần. Sáng nay không nằm trong số ba lần đó.

Thế mà ông lại rất tự đắc về mấy chiếc cổ áo bẻ gập mới mua và những chiếc cà vạt bóng bẩy; ông thường bàn tán về lối "ăn mặc lượm thượm" của bác sĩ McGanum; và hay cười nhạo những ông già còn dùng cổ áo tháo rời hoặc cổ áo kiểu Gladstone.

Tối hôm đó Carol chẳng mặn mà gì với món cá tuyết sốt kem.

Cô để ý thấy móng tay ông nham nhở và biến dạng do thói quen dùng dao bấm cắt móng chứ nhất quyết khinh miệt dũa móng tay vì cho rằng đó là hành vi điệu đà, trưởng giả. Việc chúng lúc nào cũng sạch sẽ, là đôi bàn tay đã được cọ rửa kỹ càng của một bác sĩ phẫu thuật, lại càng khiến sự lôi thôi cố chấp của ông trở nên chướng mắt hơn. Đó là những đôi bàn tay khôn ngoan, nhân hậu, nhưng tuyệt nhiên không phải đôi bàn tay của tình yêu.

Cô nhớ lại những ngày tháng họ còn đang hẹn hò. Hồi đó, ông đã cố gắng làm vui lòng cô, từng khiến cô cảm động khi ngượng ngùng cài một dải băng màu lên chiếc mũ rơm của mình. Lẽ nào những ngày tháng đôi bên còn bỡ ngỡ dò dẫm tìm hiểu nhau ấy lại trôi qua một cách triệt để đến thế sao? Ông từng đọc sách để tạo ấn tượng với cô; từng tuyên bố (điều mà cô nhớ lại với giọng điệu mỉa mai) rằng cô có quyền chỉ ra mọi khuyết điểm của ông; từng kiên quyết khẳng định, khi họ ngồi bên chốn riêng tư dưới chân thành lũy Fort Snelling——

Cô khép lại cánh cửa tâm trí mình. Đó là chốn linh thiêng. Nhưng quả thật THẬT là đáng tiếc khi——

Cô bực bội đẩy đĩa bánh ngọt và mơ ngào đường ra xa.

Sau bữa tối, khi muỗi đuổi họ chạy khỏi hiên nhà bước vào trong, lúc Kennicott lặp lại câu nói đã thành kinh điển suốt năm năm qua qua lần thứ hai trăm: "Chúng ta phải làm cái cửa lưới chống muỗi mới ngoài hiên thôi — muỗi bay vào hết thế này," họ ngồi đọc sách, và cô nhận ra, rồi lại tự ghê tởm chính mình vì đã nhận ra, rồi lại tiếp tục nhận ra dáng vẻ luộm thuộm đã thành thói quen của ông. Ông ngả ngớn trượt dài trên một chiếc ghế, hai chân gác lên chiếc ghế khác, rồi dùng ngón út ngoáy sâu vào trong hốc tai trái — cô có thể nghe thấy tiếng chép miệng nhè nhẹ — ông cứ làm thế mãi — cứ làm thế mãi——

Ông bỗng thốt lên: "À quên chưa nói với em. Tối nay mấy anh em tụ họp đến đây chơi poker. Không biết chúng ta có ít bánh quy, phô mai với bia bọt gì không nhỉ?"

Cô khẽ gật đầu.

"Lẽ ra anh ta phải nhắc mình từ trước chứ. Thôi dẫu sao thì đây cũng là nhà của anh ta."

Đám chơi poker lù lù kéo đến: Sam Clark, Jack Elder, Dave Dyer, Jim Howland. Họ máy móc chào cô một tiếng "'Đến tối nhé," nhưng với Kennicott thì cất giọng đàn ông hào sảng: "Nào nào, bắt đầu chơi thôi nhỉ? Ta có cảm giác hôm nay sẽ vét sạch túi khối kẻ cho mà xem." Chẳng ai mảy may đề nghị cô tham gia cùng họ. Cô tự nhủ đó là lỗi tại mình, vì bản thân không đủ cởi mở; nhưng rồi cô lại nhớ ra rằng họ có bao giờ rủ vợ của Sam Clark chơi đâu.

Bresnahan chắc chắn sẽ mời cô.

Cô ngồi ở phòng khách, liếc qua căn phòng bên kia hành lang nhìn đám đàn ông đang còng lưng chụm đầu quanh chiếc bàn ăn.

Họ tay áo xắn cao; hút thuốc, nhai trầu, nhổ nước bọt liên hồi; hạ thấp giọng trong chốc lát khiến cô chẳng nghe nổi họ đang bàn chuyện gì rồi sau đó lại khúc khích cười hềnh hệch; lặp đi lặp lại những câu nói quen thuộc đến mức kinh điển: "Chia ba lá," "Tao tố thêm năm cúp," "Nào, mau bỏ tiền cược ra đi; tụi mày tưởng đây là tiệc trà của phụ nữ chắc?" Khói xì gà nồng nặc và lan tỏa khắp không gian. Vẻ quyết liệt khi đám đàn ông ngậm chặt điếu xì gà trên môi khiến phần nửa khuôn mặt bên dưới của họ trở nên vô cảm, nặng nề và kém phần hấp dẫn. Trông họ chẳng khác nào những tay chính trị gia đang trơ trẽn chia chác ghế quyền lực.

Họ làm sao có thể thấu hiểu nổi thế giới của cô chứ?

Liệu cái thế giới mỏng manh và tinh tế kia có thực sự tồn tại không? Hay cô chỉ là một kẻ ngốc? Cô đâm ra hoài nghi thế giới của mình, hoài nghi chính bản thân, và cảm thấy ngột ngạt đến phát ốm trong bầu không khí đẫm mùi axit và khói thuốc ấy.

Cô lại chìm đắm vào nỗi sầu muộn về sự lặp lại đến mòn mỏi của ngôi nhà này.

Kennicott bị trói buộc trong một guồng quay cố định chẳng khác nào một ông già sống biệt lập. Hồi mới cưới, vì trót say đắm nên ông tự huyễn hoặc bản thân rằng mình rất thích những thử nghiệm nấu nướng của cô — phương tiện duy nhất để cô gửi gắm trí tưởng tượng — nhưng giờ đây, ông chỉ thèm thuồng những món ăn quen thuộc: bít-tết, bò quay, chân giò luộc, cháo yến mạch, táo nướng. Chỉ vì trong một giai đoạn cởi mở hơn trước kia, ông đã dám bạo dạn chuyển từ ăn cam sang ăn bưởi mà ông đã tự coi mình là một tay sành ăn.

Vào mùa thu đầu tiên chung sống, cô từng mỉm cười trước sự gắn bó của ông với chiếc áo khoác đi săn, thế nhưng giờ đây, khi những đường chỉ da đã sứt chỉ tuột ra từng sợi vàng nhạt, rách rưới tả tơi dính đầy bùn đất ngoài đồng và dầu mỡ lau súng, viền quanh bởi những tua rua rách nát, cô phát tởm cái vật đó.

Chẳng phải toàn bộ cuộc đời cô cũng giống như chiếc áo khoác đi săn ấy sao?

Cô nhớ rõ từng vết sứt mẻ và vết ố nâu trên từng món đồ trong bộ đồ ăn do chính mẹ Kennicott mua từ năm 1895 — bộ đồ ăn kín đáo với họa tiết hoa lưu ly đã phai màu, viền vàng nhòe nhoẹt: cái âu đựng nước sốt nằm trên chiếc đĩa lót chẳng cùng bộ, những chiếc bát đựng rau có nắp trông trang nghiêm và sùng đạo, cùng hai chiếc đĩa lớn.

Đã hai mươi lần Kennicott thở dài tiếc nuối vì Bea đã làm vỡ chiếc đĩa lớn còn lại — chiếc cỡ trung bình.

Cái nhà bếp.

Bồn rửa bằng gang đen ẩm mốc, tấm vạn đựng bát đĩa ngả màu trắng vàng ẩm ướt với những thớ gỗ mục rữa qua nhiều năm cọ rửa đã mềm oặt như sợi bông, chiếc bàn cong vênh, đồng hồ báo thức, cái bếp lò dẫu được Oscarina đánh tro đen bóng nhưng vẫn là một thứ gớm ghiếc với những cánh cửa lỏng lẻo, ống thông gió gãy và phần lò nướng chẳng bao giờ giữ được nhiệt độ ổn định.

Carol đã cố gắng hết sức với nhà bếp: sơn trắng nó, treo rèm cửa, thay thế cuốn lịch sáu năm tuổi bằng một bức tranh màu. Cô từng mong ước có được một căn bếp lát gạch men, cùng một chiếc bếp dầu để nấu nướng vào mùa hè, nhưng Kennicott lúc nào cũng khất lần những khoản chi phí ấy.

Cô quen thuộc với từng dụng cụ trong bếp hơn cả Vida Sherwin hay Guy Pollock. Chiếc mở hộp có phần tay cầm bằng kim loại xám mềm oặt vì một lần cố nạy mở cửa sổ từ đời thuở nào, đối với cô còn thiết thực hơn tất cả các nhà thờ ở châu Âu; và quan trọng hơn cả tương lai của châu Á chính là câu hỏi muôn thuở chưa bao giờ ngã ngũ mỗi tuần: nên dùng con dao bếp nhỏ không sơn cán hay con dao lóc thịt cán sừng hươu hạng nhì để thái thịt gà nguội cho bữa tối Chủ nhật đây.

II

Cô bị cánh đàn ông phớt lờ cho đến tận nửa đêm. Chồng cô gọi với vào: "Không biết chúng ta có chút gì lót dạ không nhỉ, Carrie?" Khi cô đi qua phòng ăn, đám đàn ông nhìn cô cười tủm tỉm, nụ cười phát ra từ tận đáy dạ dày. Chẳng ai thèm để ý đến cô trong lúc cô đang dọn bánh quy, phô mai, cá mòi và bia ra bàn cả. Họ đang mải phán đoán xem chính xác tâm lý của Dave Dyer lúc giữ nguyên bài hai tiếng đồng hồ trước là gì.

Khi họ đã ra về hết, cô bảo Kennicott: "Bạn bè của anh có cung cách cư xử chẳng khác gì ngoài quán rượu. Họ coi tôi như con hầu để sai vặt. Họ chẳng thèm quan tâm đến tôi bằng một bồi bàn, bởi vì họ đâu có phải típ tiền cho tôi. Tiếc thật đấy! Thôi, chúc anh ngủ ngon."

Hiếm hoi lắm mới có chuyện cô cằn nhằn theo kiểu vụn vặt và bực dọc vì thời tiết thế này, khiến anh ngạc nhiên hơn là tức giận. "Này! Đợi đã! Ý em là sao chứ? Anh phải nói là anh không tài nào hiểu nổi em đấy. Mấy cậu ấy——Quán rượu á? Chà, chính Perce Bresnahan vừa bảo rằng chẳng có ở đâu tụ tập toàn những tay hảo hán trọng nghĩa hào hiệp tuyệt vời như đám bạn vừa đến nhà tối nay cả!"

Họ đứng ở sảnh tầng một. Anh đang bần thần đến mức quên cả việc khóa cửa trước và lên dây cót đồng hồ.

"Bresnahan á! Tôi phát ngấy hắn ta lên rồi!" Ý cô chẳng nhắm vào điều gì cụ thể cả.

"Ơ hay, Carrie, hắn là một trong những nhân vật máu mặt nhất xứ này đấy! Cả thành phố Boston phải chiều hắn như chiều vong ấy chứ!"

"Không biết có thật thế không nhỉ? Biết đâu ở Boston, giữa những con người lịch lãm, hắn ta lại bị coi chẳng khác gì một tên nhà quê thô lỗ vô học thì sao? Cái cách hắn gọi phụ nữ là 'Chị em', rồi cái cách——"

Này nghe đây! Thế là đủ rồi đấy! Tất nhiên anh biết là em chẳng có ý đó — em chỉ đang nóng nực, mệt mỏi và cố trút giận lên đầu anh thôi. Nhưng dù sao đi nữa, anh sẽ không đời nào chấp nhận việc em dám chê bai Perce đâu. Em ấy à——Cứ giống như thái độ của em đối với chiến tranh vậy — cứ sợ sệt vớ vẩn rằng nước Mỹ sẽ trở thành một quốc gia quân phiệt——"

"Nhưng anh mới chính là nhà ái quốc thuần khiết cơ mà!"

"Thề có Chúa, anh đúng là thế!"

"Vâng, tối nay tôi vừa nghe anh ba hoa với Sam Clark về mấy chiêu trốn thuế thu nhập đấy thôi!"

Anh đã kịp định thần lại để khóa cửa; rồi lầm lì bước lên lầu đi trước cô, càu nhàu: "Em chẳng hiểu quái gì về chuyện này cả. Anh hoàn toàn sẵn sàng đóng đủ thuế — thực ra, anh ủng hộ việc đánh thuế thu nhập — dẫu cho anh có nghĩ đó là một hình phạt giáng vào sự tiết kiệm và tinh thần dấn thân — thực ra, đó là một thứ thuế bất công, ngớ ngẩn chết tiệt. Nhưng dẫu sao, anh vẫn cứ đóng. Chỉ có điều, anh không phải là thằng đần để nộp nhiều hơn số mà chính phủ bắt buộc, và Sam với anh chỉ đang tính toán xem liệu mọi chi phí xe cộ có nên được miễn thuế hay không thôi. Anh có thể nhịn em nhiều thứ, Carrie, nhưng anh không đời nào chấp nhận việc em dám bảo anh không có lòng yêu nước đâu nhé. Em thừa biết rõ là anh đã từng tìm đủ mọi cách để tòng quân đấy thôi. Và ngay từ khi cuộc chiến vừa nổ ra, anh đã nói — anh vẫn luôn quan điểm từ trước đến nay — rằng chúng ta đáng lẽ phải tham gia chiến tranh ngay phút nước Đức xâm lược Bỉ. Em chẳng hiểu gì về anh cả. Em không thể trân trọng công sức của một người đàn ông. Em có vấn đề thần kinh rồi. Em cứ cằn nhằn mãi với mấy cái tiểu thuyết vớ vẩn, sách vở cùng đống rác rưởi trưởng giả học làm sang này——Em chỉ thích đôi co thôi!"

Mọi chuyện kết thúc vào một khắc mười lăm phút sau đó, bằng việc anh gọi cô là "kẻ bị thần kinh" trước khi quay mặt đi và giả vờ chìm vào giấc ngủ.

Lần đầu tiên trong đời, họ đã thất bại trong việc làm hòa.

"Có hai tộc người, chỉ có hai tộc người thôi, và họ sống áp sát cạnh nhau. Tộc người của anh gọi tộc người của tôi là 'thần kinh'; tộc người của tôi gọi họ là 'đần độn'. Chúng ta sẽ chẳng bao giờ hiểu nổi nhau đâu, không bao giờ; và thật là điên rồ khi cứ cố đôi co — khi cứ nằm chung trên một chiếc giường hầm hập hơi nóng trong căn phòng ngột ngạt — hệt như hai kẻ thù bị trói chặt vào nhau."

III

Sự việc ấy càng làm sáng tỏ trong cô nỗi khao khát có được một không gian riêng tư của chính mình.

"Trời nóng thế này, chắc em sẽ sang phòng trống ngủ," hôm sau cô bảo.

"Ý hay đấy." Anh tỏ ra vui vẻ và ân cần.

Căn phòng chứa một chiếc giường đôi cồng kềnh và một chiếc tủ gỗ thông rẻ tiền. Cô chuyển chiếc giường lên gác mái; thay vào đó là một chiếc giường gấp, khoác lên tấm vải phủ denim để biến thành chiếc ghế dài vào ban ngày; kê thêm một bàn trang điểm, một chiếc ghế bập bênh được biến hóa bằng tấm khăn phủ cretonne; rồi nhờ Miles Bjornstam đóng thêm mấy kệ sách.

Kennicott lờ mờ hiểu ra rằng cô thực sự muốn duy trì cuộc sống biệt lập ấy. Qua những câu hỏi của anh: "Đổi mới toàn bộ phòng á?" "Chuyển sách của em vào đấy à?" cô bắt gặp vẻ hoang mang hiện rõ trên nét mặt anh. Thế nhưng thật dễ chịu làm sao, ngay khi cánh cửa phòng khép lại, cô có thể gạt bỏ mọi phiền muộn của anh ra ngoài. Điều đó lại làm anh tổn thương — sự dễ dàng trong việc quên đi hình bóng anh.

Dì Bessie Smail đã dò la ra sự bất tuân này. Bà ta chát chúa la làng: "Ơ hay, Carrie, cháu định ngủ một mình thui thủi thế thật à? Dì chẳng thể nào chấp nhận nổi điều đó. Vợ chồng thì dĩ nhiên phải ngủ chung một phòng chứ! Đừng có mà bày đặt mấy cái thói nghễnh ngãng vớ vẩn ấy. Ai mà biết được một chuyện như thế sẽ dẫn đến hậu quả gì cơ chứ. Lỡ bác đứng lên tuyên bố với chú Whit của cháu rằng bác muốn có một phòng riêng thì sao nào!"

Carol bèn lái câu chuyện sang công thức nấu món bánh ngô.

Thế nhưng từ chỗ bà bác sĩ Westlake, cô lại tìm được sự khích lệ. Cô đã đến thăm bà Westlake vào buổi chiều. Lần đầu tiên cô được mời lên lầu, và phát hiện ra người đàn bà lớn tuổi nhã nhặn ấy đang ngồi may vá trong một căn phòng tông màu trắng và gỗ gụ có kê một chiếc giường nhỏ.

Carol úp mở: "Ôi, hóa ra bác và bác sĩ cũng có cung điện riêng của mỗi người đấy ạ?"

"Chứ sao nữa cháu! Bác sĩ bảo việc phải chịu đựng cái tính khí ương ngạnh của bác trong bữa ăn đã là quá sức rồi. Còn cháu——" Bà Westlake nhìn thẳng vào cô đầy sắc sảo. "Ơ hay, thế hóa ra cháu không làm thế à?"

Carol cười ngượng nghịu: "Cháu cũng đang nghĩ đến chuyện đó. Vậy bác không coi cháu là một đứa đàn bà lẳng lơ hư hỏng nếu thỉnh thoảng cháu muốn ở một mình chứ ạ?"

Này cháu yêu, người phụ nữ nào cũng cần phải có lúc được lui về ở một mình để nghiền ngẫm những suy nghĩ của bản thân — về con cái, về Chúa, về việc làn da của mình kém đi ra sao, về việc đàn ông thực ra chẳng thể hiểu nổi họ, về biết bao công việc không tên trong nhà mà nàng phải gánh vác, và về việc phải cần đến sự kiên nhẫn nhường nào để dung thứ cho những tật xấu trong tình yêu của đàn ông."

"Đúng thế!" Carol thốt lên nghẹn ngào, hai bàn tay xoắn chặt vào nhau. Cô muốn thổ lộ không chỉ nỗi căm ghét dành cho những kẻ như dì Bessie mà cả niềm bực bội ngấm ngầm đối với những người cô vốn yêu quý nhất: sự xa cách với Kennicott, nỗi thất vọng ở Guy Pollock, sự bất an khi đứng trước Vida. Cô đã kịp tự chủ để chỉ dừng lại ở câu: "Vâng! Đàn ông đấy ạ! Những tâm hồn khờ khạo đáng yêu, chúng ta đôi khi vẫn cứ phải lui ra để mà cười trừ họ thôi."

"Tất nhiên rồi cháu. Không phải lúc nào cháu cũng phải cười trừ bác sĩ Kennicott nhiều đến thế đâu, chứ còn đàn ông nhà bác ấy à, lạy Chúa, đúng là một lão chim trời quý hiếm! Đáng lẽ phải lo làm ăn thì lại cứ cắm mặt đọc truyện! 'Marcus Westlake,' bác hay bảo lão ấy thế, 'ông đúng là một lão già lãng mạn ngớ ngẩn.' Thế lão ấy có nổi giận không cơ chứ? Không đời nào nhé! Lão ấy cứ cười khì khì rồi bảo, 'Vâng, mình yêu ạ, người ta vẫn bảo vợ chồng ở lâu sẽ có nét tướng giống nhau mà!' Thật cái đồ quỷ sứ!" Bà Westlake cười vang thoải mái.

Sau lời bộc bạch ấy, Carol còn biết làm gì ngoài việc đáp lễ bằng cách nhận xét rằng riêng về phần Kennicott, anh ta lại chẳng đủ lãng mạn — cái đồ đáng yêu ấy chứ. Trước khi ra về, cô đã huyên thuyên với bà Westlake đủ thứ: từ ác cảm dành cho dì Bessie, việc thu nhập hiện tại của Kennicott đã vượt quá năm nghìn đôla một năm, quan điểm của cô về lý do Vida kết hôn với Raymie (bao gồm cả mớ lời ca tụng hoàn toàn không thành thật về cái "tấm lòng nhân hậu" của Raymie), ý kiến của cô về hội đồng quản lý thư viện, cho đến tận những gì Kennicott từng nói về căn bệnh tiểu đường của bà Carthal, cùng suy nghĩ của anh về các bác sĩ phẫu thuật ở khu Vùng Đôi.

Cô trở về nhà trong tâm trạng dịu lại nhờ được thổ lộ, tràn đầy phấn chấn vì tìm được một người bạn mới.

IV

Bi hài kịch mang tên "hoàn cảnh gia đình".

Oscarina quay về quê để phụ giúp việc đồng áng, và Carol phải trải qua một loạt người giúp việc nối tiếp nhau, với những khoảng trống ngắt quãng giữa các đời người. Tình trạng thiếu hụt người hầu đang dần trở thành một trong những vấn đề bức bối nhất của thị trấn vùng đồng bằng. Ngày càng có nhiều cô gái con nhà nông dân nổi loạn chống lại sự tẻ nhạt nơi thôn quê, và chống lại cái thái độ lỗi thời của tầng lớp Juanitas đối với cái gọi là "lũ con ở". Họ lũ lượt kéo ra các nhà bếp thành phố, hay vào các cửa hiệu, nhà máy chốn thị thành để được tự do và tìm lại phần con người đúng nghĩa sau giờ làm việc.

Đám Mười Bảy Vui Vẻ vô cùng hả hê trước việc Carol bị cô nàng trung thành Oscarina bỏ rơi. Họ nhắc khéo rằng chính cô từng tuyên bố: "Tôi chẳng gặp rắc rối gì với người giúp việc cả; nhìn kìa, Oscarina cứ ở lại làm mãi đấy thôi."

Trong khoảng trống giữa những đời người giúp việc — từ những cô gái người Phần Lan đến từ vùng Rừng Bắc, người gốc Đức từ các đồng bằng, cho đến dăm ba cô người Thụy Điển, Na Uy và Iceland — Carol phải tự tay làm lấy mọi việc — và gồng mình chịu đựng cảnh dì Bessie cứ thoăn thoắt ghé sang để dạy cô cách nhúng chổi sao cho đỡ bụi bông, cách làm bánh rán tẩm đường, hay cách nhồi thịt ngỗng. Carol vốn théo khéo, và giành được những lời khen ngợi rụt rè từ Kennicott, nhưng khi đôi xương bả vai bắt đầu ê ẩm, cô tự hỏi không biết đã có bao nhiêu triệu người phụ nữ từng tự dối lòng mình suốt những năm tháng tẻ nhạt khi họ cứ giả vờ tận hưởng những phương pháp thủ công ngớ ngẩn vẫn tồn tại dai dẳng trong việc nhà.

Cô đâm ra hoài nghi tính tiện ích, và hệ quả tất yếu là cả sự thiêng liêng của mô hình gia đình một vợ một chồng riêng biệt mà cô từng coi là nền tảng của mọi lối sống đoan trang.

Cô tự nhủ những hoài nghi ấy thật đồi bại. Cô từ chối nhớ lại xem có bao nhiêu người phụ nữ trong hội Mười Bảy Vui Vẻ đang hành hạ chồng họ và cũng bị chồng họ hành hạ ngược lại.

Cô tràn đầy năng lượng dặn lòng không được cằn nhằn Kennicott. Thế nhưng đôi mắt cô mỏi nhừ; cô chẳng còn là cô gái mặc quần chẽn và áo sơ mi flannel từng nấu ăn bên bếp lửa trại trên vùng núi Colorado hồi năm năm trước nữa. Tham vọng lớn nhất của cô lúc này là được lên giường đi ngủ lúc chín giờ; cảm xúc mạnh mẽ nhất là sự bực bội khi phải thức dậy vào lúc sáu giờ rưỡi để chăm sóc Hugh. Phần gáy cô đau buốt mỗi khi bước chân xuống giường. Cô trở nên hoài nghi về những niềm vui của một cuộc sống lao động giản đơn. Cô đã hiểu vì sao những người thợ thuyền và vợ của họ lại chẳng mùng ơn gì nổi những kẻ chủ tử nhân đức của họ.

Đến giữa buổi sáng, khi những cơn đau ở gáy và lưng dịu đi trong chốc lát, cô lại cảm thấy biết ơn sự thực tế của công việc. Những giờ phút trôi qua thật sống động và nhanh nhạy. Thế nhưng cô chẳng có chút ham muốn nào để đọc những bài tiểu luận ngợi ca lao động đầy hùng biện trên báo chí do những vị tiên tri làm nghề viết lách mang vầng trán thông thái hàng ngày biên soạn. Cô cảm thấy độc lập và (dù cô giấu nhẹm đi) có đôi chút ngạo nghễ.

Trong lúc dọn dẹp nhà cửa, cô lại ngẫm nghĩ về căn phòng của người giúp việc. Đó là một cái ổ chuột mái dốc, cửa sổ nhỏ nằm phía trên nhà bếp, ngột ngạt vào mùa hè và buốt giá vào mùa đông. Cô nhận ra rằng trong khi bản thân cứ ngỡ mình là một bà chủ vô cùng tốt bụng, thì cô lại đang dung túng cho những người bạn của mình là Bea và Oscarina sống trong một cái chuồng lợn. Cô phàn nàn với Kennicott. "Có vấn đề gì với nó đâu chứ?" hắn càu nhàu, khi họ đang đứng trên chiếc cầu thang chênh vênh bước từ nhà bếp lên. Cô kể lể về phần mái dốc lợp ván chưa trát vữa bị nước mưa làm lem luốc những vòng tròn nâu xỉn, sàn nhà lồi lõm, chiếc giường gấp với những chiếc chăn đắp nhàu nát đầy chán chường, chiếc ghế bập bênh gãy chân, và tấm gương soi méo mó.

"Nó có phải phòng khách Khách sạn Radisson đâu, nhưng dù sao thì nó vẫn sướng chán so với những gì mấy cô giúp việc quen ở quê nhà, nên họ thấy thế là tuyệt lắm rồi. Vẽ chuyện tiêu tiền làm gì khi họ có biết trân trọng đâu cơ chứ."

Thế nhưng tối hôm đó, hắn lại lững thững cất giọng với vẻ dửng dưng của một kẻ muốn tạo ra sự ngạc nhiên đầy thích thú: "Carrie à, hay là dạo này chúng ta bắt đầu nghĩ đến chuyện cất một ngôi nhà mới đi em nhỉ. Em thấy thế nào?"

“Ô-i——”

"Anh thấy giờ là lúc chúng ta đủ khả năng tài chính để chơi lớn rồi đấy — mà phải là một căn siêu phẩm! Anh sẽ cho cái thị trấn này biết thế nào là một ngôi nhà thực thụ! Chúng ta sẽ chơi trội hơn cả nhà Sam và nhà Harry! Cho thiên hạ lác mắt chơi!"

"Vâng," cô đáp.

Hắn không nói thêm gì nữa.

Ngày nào hắn cũng quay lại chủ đề về ngôi nhà mới, nhưng thời gian và kiểu dáng thì hoàn toàn mù mịt. Ban đầu cô đã tin sái cổ. Cô huyên thuyên về một ngôi nhà đá thấp thoáng với cửa sổ mắt cáo và những luống hoa tulip, về gạch kiểu thuộc địa, về một ngôi nhà gỗ trắng với những ô cửa chớp xanh và cửa sổ mái vòm. Trước sự nhiệt tình của cô, hắn chỉ đáp: "Ừm, vơ-i, chắc cũng đáng để suy nghĩ đấy. Em có nhớ anh để cái tẩu ở đâu không nhỉ?" Khi cô gặng hỏi dồn, hắn lại lảng tránh: "Anh chịu; anh thấy mấy cái kiểu nhà mà em nói có vẻ lỗi thời mất rồi."

Hóa ra thứ mà hắn muốn là một ngôi nhà y xì đúc nhà Sam Clark, mà nhà Sam Clark thì lại y xì đúc mọi ngôi nhà mới mọc lên ở cứ ba thị trấn trên khắp đất nước này: một khối hộp màu vàng lì lợm với những tấm ốp tường hoàn hảo, một khoảng hiên rộng có lưới chống muỗi, những bãi cỏ cắt tỉa gọn gàng và lối đi lót bê tông; một ngôi nhà mang phong cách tâm hồn của một tay thương gia bỏ phiếu đúng một màu cờ sắc áo, đi nhà thờ mỗi tháng một lần và sở hữu một chiếc xe hơi xịn.

Hắn thừa nhận: "Ờ thì, có thể nó chẳng nghệ thuật cho lắm nhưng——Mà thực ra, anh cũng đâu muốn một căn y hệt nhà Sam. Có lẽ anh sẽ bỏ cái tháp ngớ ngẩn của hắn đi, và anh nghĩ chắc sơn màu kem trông sẽ đẹp hơn. Màu vàng trên nhà Sam có vẻ hơi lòe loẹt quá. Thêm nữa, có một kiểu nhà khác trông rất đẹp và vững chãi, lợp ván gỗ dán si nâu thay vì ốp tường thông thường — anh thấy mấy cái ở Minneapolis rồi đấy. Em hoàn toàn sai lầm khi bảo anh chỉ thích có một kiểu nhà duy nhất nhé!"

Bác Whittier và dì Bessie ghé qua một buổi tối khi Carol đang ngái ngủ bộc lộ mong ước về một ngôi nhà mọc đầy hoa hồng.

Kennicott tranh thủ lôi kéo: "Dì có khối kinh nghiệm nội trợ rồi, dì có nghĩ rằng sẽ hợp lý hơn nếu dựng một ngôi nhà vuông vắn ngon lành, rồi tập trung tiền bạc sắm một cái lò sưởi thật xịn thay vì bày đặt mấy cái kiến trúc với rườm rà vớ vẩn ấy không?"

Dì Bessie mím môi lại như thể chúng là một dải chun co giãn. "Chứ sao nữa! Dì thừa biết mấy đứa trẻ như hai cháu rồi đấy, Carrie ạ; cứ thích mấy cái tháp vòi voi, cửa sổ lồi, đàn piano với đủ thứ lôi thôi trên đời, nhưng cái cần thiết là phải có nhiều tủ đựng đồ, một cái lò sưởi tốt và chỗ phơi phóng quần áo tiện lợi, còn mấy thứ kia quái nào chẳng được."

Bác Whittier chảy nước dãi một chút, áp sát mặt vào mặt Carol và phun nước bọt: "Đương nhiên rồi! Cần quái gì phải quan tâm thiên hạ nghĩ gì về cái mặt tiền nhà mình? Cháu đang sống ở phần bên trong cơ mà. Không phải việc của bác, nhưng bác phải nói là mấy đứa trẻ cứ thích ăn bánh ngọt hơn khoai tây như hai cháu khiến bác thấy ngứa mắt thật đấy."

Cô kịp chuồn về phòng mình trước khi kịp nổi giang sơn lên. Ở dưới nhà, nghe thật rợn người và gần gũi làm sao, cô có thể nghe thấy tiếng chổi sột soạt từ giọng nói của dì Bessie, và tiếng chùi giẻ càu nhàu của bác Whittier. Cô bỗng dâng lên một nỗi sợ vô lý rằng họ sẽ xông vào phòng mình, rồi tiếp đó là nỗi sợ rằng bản thân sẽ đầu hàng trước cái quan niệm về bổn phận của Gopher Prairie đối với một mụ dì Bessie nào đó rồi lại lủi thủi đi xuống nhà để tỏ ra "ngoan ngoãn". Cô cảm nhận thấy nhu cầu về một lối sống chuẩn hóa đang dội đến từng đợt từ tất cả những con người đang ngồi trong phòng khách của họ, dán mắt theo dõi cô bằng những ánh nhìn đầy đạo đức giả, chờ đợi, đòi hỏi và bất khoan dung. Cô gầm gừ: "Ờ thì được, tôi xuống ngay đây!" Cô dặm lại phấn mũi, chỉnh đốn lại cổ áo, rồi lạnh lùng bước xuống lầu. Cả ba người lớn tuổi phớt lờ cô. Họ đã chuyển từ chủ đề ngôi nhà mới sang những chuyện cằn nhằn chung chung đầy thỏa mãn. Dì Bessie đang oang oang cái giọng nhai bánh mì nướng khô khốc:

"Dì thực sự nghĩ là ông Stowbody lẽ ra phải sửa ngay cái ống thoát nước ở cửa hàng của chúng ta mới phải. Dì ghé sang gặp ông ta vào sáng thứ Ba trước mười giờ, không, hình như lúc đó là hơn mười giờ kém một chút, nhưng dù sao thì cũng là trước trưa — dì biết chắc vì dì đi thẳng từ ngân hàng sang hàng thịt để mua ít bít-tết — chà! Dì thấy mức giá mà tiệm Oleson & McGuire chặt chém cho thịt thà thật là quá quắt, đã thế chúng có bao giờ cắt cho mình miếng ngon đâu toàn đồ dở hơi ấy thế mà dì vẫn kịp thời gian ghé qua nhà bà Bogart để thăm bệnh thấp khớp của bà ấy——"

Carol đang dán mắt vào bác Whittier. Nhờ nét mặt căng cứng của ông ta, cô thừa biết rằng lão chẳng thèm lọt tai lời nào của dì Bessie mà đang mải chăn dắt mớ suy nghĩ của riêng mình, và lão sẽ ngắt lời mụ ta một cách thô lỗ. Quả nhiên là thế:

"Will, tao có thể mua thêm một chiếc quần âu ở đâu để mặc cùng bộ vest này nhỉ? Đừng có đắt quá đấy."

"Ừ, chắc Nat Hicks may được cho bác đấy. Nhưng nếu là con, con sẽ ghé qua tiệm của Ike Rifkin — giá của lão ấy mềm hơn tiệm Bon Ton."

"Hừm. Đã lắp lò sưởi mới ở phòng khám chưa?"

"Chưa, đang ngắm nghía mấy cái bên chỗ Sam Clark nhưng mà——"

"Thế thì phải lắp ngay đi chứ. Chần chừ không chịu mua lò sưởi suốt cả mùa hè, để đến lúc mùa thu trời trở lạnh thì có mà rét cóng."

Carol cười nịnh nọt với họ. "Mấy bác có phiền không nếu cháu xin phép lên lầu đi ngủ trước ạ? Cháu hơi mệt — hôm nay cháu vừa dọn dẹp tầng trên xong."

Cô rút lui. Cô chắc như đinh đóng cột rằng họ đang bàn tán về mình, và đang rộng lượng tha thứ cho cô với cái giọng điệu đầy giả trớn. Cô trằn trọc nằm thức cho đến khi nghe thấy tiếng kẽo kẹt quen thuộc từ chiếc giường ở đằng xa báo hiệu Kennicott đã đi ngủ. Lúc đó cô mới thấy an tâm.

Chính Kennicott là người khơi lại câu chuyện về nhà Smail vào bữa sáng. Chẳng đầu chẳng đuôi, hắn cất giọng: "Chú Whit có vẻ vụng về thế thôi, nhưng dẫu sao thì chú ấy cũng là một lão già khôn ngoan phết đấy. Kinh doanh cửa hàng mát tay ra phết chứ đùa đâu."

Carol mỉm cười, và Kennicott vô cùng hài lòng vì cho rằng cô đã khôn ngoan trở lại. "Như lời chú Whit nói, suy cho cùng thì điều quan trọng nhất là bên trong ngôi nhà phải ra trò, mặc thây thiên hạ đứng bên ngoài dòm ngó!"

Mọi chuyện có vẻ đã ngã ngũ rằng ngôi nhà mới sẽ là một sản phẩm tiêu biểu chuẩn mực mang phong cách trường phái Sam Clark.

Kennicott cứ ra rả rằng việc xây nhà hoàn toàn là vì cô và đứa bé. Hắn vẽ ra những chiếc tủ đựng quần áo cho cô, và "một căn phòng may vá thật ấm cúng." Thế nhưng khi hắn vẽ bản thiết kế nhà để xe lên mặt sau một tờ giấy ghi chép cũ (hắn vốn là kẻ keo kiệt giấy và thích nhặt nhạnh dây dợ), hắn lại dành tâm trí cho một cái sàn bê tông, một cái bàn làm việc và một thùng xăng dầu nhiều hơn gấp bội so với căn phòng may vá.

Cô ngồi lùi lại và cảm thấy sợ hãi.

Ngôi nhà cũ rích hiện tại vẫn còn chứa đựng nhiều điều kỳ lạ — một bậc thềm bước từ hành lang sang phòng ăn, vẻ nên thơ của cái nhà kho và bụi đinh lăng xơ xác. Thế nhưng chốn mới mẻ kia sẽ hoàn toàn trơn tuột, chuẩn hóa và cố định. Rất có thể, giờ đây khi Kennicott đã qua tuổi bốn mươi và đã yên bề gia thất, đây sẽ là canh bạc xây dựng cuối cùng trong cuộc đời hắn. Chừng nào còn bám trụ lại cái chiếc hòm gỗ này, cô vẫn còn chút hy vọng về sự thay đổi, nhưng một khi đã bước chân vào ngôi nhà mới, cô sẽ bị giam cầm ở đó suốt phần đời còn lại — cô sẽ chết quắt queo ở đó. Cô khao khát đến phát điên việc trì hoãn nó, dẫu chỉ để bấu víu vào một phép màu nào đó. Trong lúc Kennicott vẫn đang huyên thuyên về cái cửa lật tự động cho nhà xe, cô lại nhìn thấy những cánh cửa xoay của một nhà tù.

Cô chẳng bao giờ chủ động khơi lại dự án ấy nữa. Cảm thấy bị hắt hủi, Kennicott ngưng vẽ các bản thiết kế, và chỉ mười ngày sau, ngôi nhà mới đã chìm vào quên lãng.

V

Kể từ ngày cưới, năm nào Carol cũng khao khát có một chuyến du ngoạn qua miền Đông. Năm nào Kennicott cũng ba hoa về chuyện sẽ tham dự hội nghị Hiệp hội Y khoa Mỹ, "rồi sau đó chúng ta có thể tha hồ tung hoành miền Đông. Anh rành New York tận chân tơ kẽ tóc — đã túc trực ở đó gần cả tuần liền — nhưng anh rất muốn tận mắt ngắm New England cùng mấy chốn di tích lịch sử và thưởng thức đồ hải sản." Hắn bàn ra tính vào từ tháng Hai đến tận tháng May, và cứ đến tháng May thì hắn lại quả quyết rằng những ca sắp sinh sắp tới hay mấy vụ mua bán đất đai sẽ ngăn cản hắn "rời xa căn cứ nhà mình quá lâu trong NĂM NAY — mà đằng nào cũng chẳng ích gì cho đến khi chúng ta đủng đỉnh làm cho ra ngô ra khoai."

Sự mệt mỏi của việc rửa bát đĩa đã thổi bùng khát khao được đi đây đi đó của cô. Cô tưởng tượng cảnh mình đang ngắm nghía dinh thự của Emerson, ngâm mình trong làn sóng biển màu ngọc bích và ngà voi, mặc bộ đồ đi dạo cùng chiếc áo lông thú mùa hè, và tình cờ gặp gỡ một Quý ông quyền quý. Mùa xuân năm ấy, Kennicott từng đầy vẻ tội nghiệp ngỏ ý: "Anh đoán chắc em rất muốn làm một chuyến du lịch thật dài ngày vào mùa hè này, nhưng ngẹt nỗi Gould và Mac thì vắng mặt mà bao nhiêu bệnh nhân lại đang trông cậy vào anh, anh không thấy có cách nào sắp xếp được. Chà, nghĩ lại thấy mình đúng là một kẻ keo kiệt bủn xỉn khi không đưa em đi." Suốt những ngày tháng Bảy đầy bứt rứt này, sau khi đã nếm trải hương vị xê dịch và vui thú đầy xáo trộn mà Bresnahan mang lại, cô cực kỳ khao khát được cất bước, nhưng chẳng thốt ra lời nào. Họ chỉ nhắc đến rồi lại hoãn hoÃn chuyến đi đến Vùng Đôi. Khi cô gợi ý, cứ như thể đó là một trò đùa tày đình: "Chắc em với con sẽ tự ý bỏ rơi anh, rồi cao chạy xa bay đến Cape Cod một mình đấy nhé!", phản ứng duy nhất của hắn chỉ là: "Chà, anh không chắc nhưng nhỡ đâu em lại phải làm thế thật đấy, nếu năm sau chúng ta vẫn chẳng thực hiện được chuyến đi nào."

Vào khoảng cuối tháng Bảy, hắn đề xuất: "Này, hội Beavers đang tổ chức đại hội ở Joralemon, có cả hội chợ đường phố các thứ nữa. Ngày mai chúng ta có thể xuống đó. Anh cũng muốn gặp bác sĩ Calibree để bàn chút chuyện làm ăn. Cả ngày hôm đó luôn. Coi như bù đắp phần nào cho chuyến đi chơi của chúng ta nhé. Bác sĩ Calibree là một tay cừ khôi đấy."

Joralemon là một thị trấn vùng đồng bằng có quy mô tương đương Gopher Prairie.

Xe hơi của họ đang hỏng hóc, và chẳng có chuyến tàu chở khách nào chạy vào sáng sớm. Họ đành xuống đó bằng tàu hàng, sau màn thương thảo dài dòng đầy ngôn từ về việc gửi Hugh cho dì Bessie. Carol vô cùng phấn khích trước chuyến đi chơi ngẫu hứng này. Đó là sự kiện khác thường đầu tiên, ngoại trừ ánh mắt của Bresnahan, xảy ra kể từ khi cô cai sữa cho Hugh. Họ ngồi trên toa xe hộ tống caboose, chiếc toa nhỏ màu đỏ có chòi canh nhô lên giật cục ở cuối đoàn tàu. Đó là một căn lều di động, một túp lều trên chiếc xe di cư, với những chiếc ghế bọc dầu màu đen dọc hai bên thành, và tấm ván thông có bản lề thả xuống làm bàn viết. Kennicott đánh bài tú lơ khơ với người trưởng tàu và hai nhân viên phanh tàu. Carol rất thích những chiếc khăn lụa màu xanh quấn quanh cổ mấy anh phanh tàu; cô thích cách họ chào đón cô, cùng vẻ tự lập đầy thân thiện. Do không có đám hành khách nhễ nhại mồ hôi nhồi nhét bên cạnh, cô thỏa thuê tận hưởng sự chậm chạp của đoàn tàu. Cô cảm thấy mình hòa làm một với những hồ nước và cánh đồng lúa mì vàng óng. Cô thích mùi đất nóng và dầu mỡ sạch sẽ; cùng nhịp chình chịch, chình chịch thong thả của những trục bánh xe giống như một khúc ca bình yên dưới ánh mặt trời.

Cô tự huyễn hoặc rằng mình đang trên đường đến dãy Rockies. Khi đến Joralemon, cô rạng rỡ hẳn lên trong không khí lễ hội.

Sự háo hức của cô bắt đầu vơi đi ngay khoảnh khắc tàu dừng lại ở một nhà ga bằng gỗ sơn đỏ y hệt cái nhà ga họ vừa rời đi ở Gopher Prairie, và Kennicott ngáp ngắn ngáp dài: "Đúng giờ chuẩn xác. Vừa kịp giờ ăn trưa ở nhà Calibree. Anh đã gọi điện cho bác sĩ từ G. P. báo chúng ta sẽ tới đây rồi. 'Chúng tôi sẽ bắt chuyến tàu hàng đến trước mười hai giờ,' anh bảo thế. Lão ấy bảo sẽ ra ga đón và đưa thẳng chúng ta về nhà ăn trưa. Calibree là một người tốt, và em sẽ thấy vợ lão ấy là một phụ nữ cực kỳ sắc sảo, thông minh nhanh nhạy như đếm tiền. Ơ kìa, lão ấy kìa."

Bác sĩ Calibree là một người đàn ông thấp lùn, cạo râu nhẵn nhụi, mang dáng vẻ tận tụy tuổi tứ tuần. Trông ông ta kỳ lạ thay lại giống hệt chiếc xe hơi sơn màu nâu của chính mình, với cặp kính cận đeo trên mặt ví như tấm kính chắn gió. "Muốn giới thiệu với ông vợ tôi, bác sĩ — Carrie, làm quen với bác sĩ Calibree nhé," Kennicott nói. Calibree cúi đầu chào khẽ và bắt tay cô, nhưng chưa kịp buông tay đã quay sang tập trung vào Kennicott: "Rất vui được gặp anh, bác sĩ. Này, đừng để tôi quên hỏi anh về cách xử lý trong ca bướu cổ lồi mắt nhé — mụ đàn bà người Bohemia ở Wahkeenyan ấy."

Hai người đàn ông ngồi ở ghế trước của xe cứ ra rả bàn về bệnh bướu cổ và phớt lờ cô. Cô chẳng thèm bận tâm. Cô đang cố gắng nuôi dưỡng ảo tưởng về cuộc phiêu lưu bằng cách dán mắt vào những ngôi nhà xa lạ... những cottage xám xịt, những căn bungalow đá nhân tạo, những khối nhà vuông vức tô vẽ lì lợm với những tấm ốp tường hoàn hảo, hiên rộng che lưới chống muỗi và những bãi cỏ gọn gàng.

Calibree giao phó cô cho vợ mình, một người đàn bà vạm vỡ gọi cô là "cưng ơi," hỏi han xem cô có thấy nóng không, rồi ra sức tìm kiếm chủ đề trò chuyện: "Để xem nào, anh chị có một Đứa Nhỏ rồi phải không nhỉ?" Trong bữa ăn, bà Calibree dọn món thịt bò muối bắp và bắp cải luộc, trông mướt mát mồ hôi hệt như những chiếc lá bắp cải đẫm hơi nước. Đám đàn ông phớt lờ vợ mình để tung hô những khẩu hiệu xã giao của Phố Chính, những quan điểm chính thống về thời tiết, mùa màng và xe hơi, rồi buông xuôi mọi sự kìm nén để chìm đắm trong cơn hoan lạc của thứ ngôn ngữ chuyên ngành. Vừa xoa cằm, vừa kéo dài giọng trong niềm đê mê được ra vẻ uy uyên bác, Kennicott hỏi: "Này bác sĩ, anh đã đạt được thành công nào khi dùng tuyến giáp để điều trị chứng đau chân trước khi sinh nở chưa?"

Carol chẳng hề bực bội trước việc họ mặc định rằng cô quá ngu ngốc để có thể chen chân vào những huyền bí nam nhi ấy. Cô quen rồi. Thế nhưng món bắp cải cùng câu nói đơn điệu của bà Calibree: "Chẳng biết rồi chúng ta sẽ đi về đâu với cái cảnh khó khăn kiếm người giúp việc thế này" cứ dính chặt lấy đôi mắt cô khiến cô buồn ngủ ríu cả lại. Cô cố gắng xua tan cơn buồn ngủ bằng cách hướng về phía Calibree, với thái độ hào hứng phóng đại: "Thưa bác sĩ, các hiệp hội y khoa ở Minnesota đã từng vận động hành lang để ban hành luật hỗ trợ các bà mẹ đang cho con bú chưa ạ?"

Calibree chậm rãi quay người về phía cô. "Ừm — tôi chưa — ừm — chưa bao giờ tìm hiểu về chuyện đó. Tôi không tin tưởng lắm vào việc nhúng tay vào chính trị." Ông ta quay ngoắt đi, đăm đăm nhìn Kennicott và tiếp lời: "Bác sĩ này, kinh nghiệm của anh về bệnh viêm thận bể thận đơn phương thế nào? Buckburn ở Baltimore chủ trương bóc vỏ thận và mở thận, nhưng tôi thấy có vẻ như——"

Mãi đến sau hai giờ chiều họ mới đứng dậy. Lúp xúp phía sau bộ ba già dặn như tượng đá ấy, Carol tiến về phía khu hội chợ đường phố — nơi mang lại chút sắc màu vui tươi trần thế cho các nghi lễ thường niên của Hội huynh đệ hiệp sĩ Beavers. Những thành viên Beavers, những con Beavers bằng xương bằng thịt, xuất hiện ở khắp mọi nơi: những huynh đệ cấp độ ba mươi hai mặc comple xám và đội mũ nồi lịch sự, những huynh đệ sành điệu hơn diện áo khoác vải mùa hè và mũ rơm, rồi cả những huynh đệ nhà quê mặc áo sơ mi tay bão quấn dây treo quần sờn rách; thế nhưng dù mang biểu tượng đẳng cấp nào đi nữa, mỗi thành viên Beavers đều nổi bật bởi một dải ruy băng màu tôm khổng lồ in chữ bạc: "Hiệp sĩ và Huynh đệ, U. F. O. B., Đại hội thường niên toàn bang." Trên chiếc áo sơ mi mang phong cách hiền mẫu của mỗi người vợ họ đều gài một tấm huy hiệu "Phu nhân của Hiệp sĩ." Phái đoàn Duluth đã mang theo ban nhạc kèn đồng nghiệp dư nổi tiếng của họ, mặc trang phục Zouave với áo khoác nhung xanh lá, quần xanh dương và đội mũ phớt đỏ. Điều kỳ lạ là ẩn sau niềm kiêu hãnh sắc đỏ ấy, khuôn mặt của mấy tay lính Zouave vẫn y hệt mấy gã thương gia Mỹ: hồng hào, nhẵn nhụi, đeo kính cận; và khi họ đứng thổi kèn thành vòng tròn ở góc Phố Chính và Phố Hai, khi họ thổi sáo hoặc phồng má thổi kèn cornet, ánh mắt họ vẫn ngây dại hệt như lúc đang ngồi bên bàn làm việc dưới tấm biển "Hôm nay tôi rất bận."

Carol từng đinh ninh rằng hội Beavers chỉ là những công dân bình thường tập hợp lại với mục đích mua bảo hiểm nhân thọ giá rẻ và đánh poker tại phòng sinh hoạt của hội vào thứ Tư hàng tuần, nhưng cô bỗng nhìn thấy một tấm áp phích lớn giăng lên đề:

BEAVERS

U. F. O. B.

Nền tảng vĩ đại nhất cho tinh thần công dân tốt trên cả nước.

Tập hợp vui nhộn nhất của những con người hào hiệp,

nhiệt huyết và đầy năng động trên thế giới.

Joralemon chào mừng bạn đến với thành phố mến khách của chúng ta.

Kennicott đọc tấm áp phích rồi tán thưởng với Calibree: "Hội này mạnh phết. Tôi chưa gia nhập. Không biết có nên tham gia không."

Calibree hùa theo: "Đám này được đấy. Hội mạnh phết. Thấy cậu đang thổi kèn trống kia không? Nghe nói lão ấy là đại gia buôn sỉ thông minh nhất ở Duluth đấy. Chắc gia nhập cũng đáng tiền đấy. Ơ này, anh có đang làm nhiều vụ giám định bảo hiểm không?"

Họ tiếp tục đi về phía hội chợ đường phố.

Dọc theo một dãy Phố Chính là các khu "vui chơi giải trí" — hai quầy bán xúc xích nóng hot-dog, một quầy nước chanh và bỏng ngô, một vòng quay ngựa gỗ, và những gian hàng ném bóng vào búp bê vải nếu ai có hứng thú ném bóng vào búp bê vải. Các đại biểu đáng kính thì tỏ ra e dè trước các gian hàng ấy, nhưng đám thanh niên nhà quê với cái cổ đỏ lựng màu gạch, cà vạt xanh nhạt cùng đôi giày vàng óng, những kẻ đèo theo người yêu lên thị trấn trên những chiếc xe Ford cũ kỹ phủ đầy bụi bặm, đang ngấu nghiến gặm bánh mì kẹp, tu nước ngọt dâu từ chai thủy tinh và cưỡi lên những con ngựa gỗ màu đỏ vàng quay vòng vòng. Chúng hò hét, cười khúc khích; lò nướng đậu phộng kêu réo inh ỏi; vòng quay ngựa gỗ phát ra thứ âm thanh đơn điệu; những kẻ chèo kéo khách hàng gào thét: "Cơ hội đây — cơ hội đây — vào đây nào anh bạn — mau lên nào — dẫn cô ấy đi chơi cho đã đi — cho cô ấy một bữa xả láng đi — cơ hội trúng đồng hồ vàng thật chính hiệu với giá năm xu, một nửa chiếc hào, một phần hai mươi của một đô-la đây!" Ánh nắng đồng bằng giáng những luồng sáng như gai độc xuống con đường không bóng râm, những gờ mái bằng tôn phía trên các cửa hàng gạch lóe lên thứ ánh sáng chói chang; cơn gió yếu ớt cuốn bụi tung bay phủ lên đám thành viên Beavers đẫm mồ hôi đang lê la trên những đôi giày mới chật chội nóng rát, đi lên hai dãy phố rồi lại đi vòng xuống, tự hỏi không biết nên làm gì tiếp theo, cố gắng oằn mình để tận hưởng một cuộc vui.

Đầu Carol đau như búa bổ khi cô lúp xúp lê bước phía sau gia đình Calibree không mấy vui vẻ dọc theo dãy gian hàng. Cô tí tởn kêu lên với Kennicott: "Đi chơi liều một bữa đi anh! Lên vòng quay ngựa gỗ rồi tóm lấy vòng vàng đi!"

Kennicott ngẫm nghĩ một lát, rồi lầm bầm với Calibree: "Anh chị có muốn dừng chân thử cưỡi ngựa gỗ một chút không?"

Calibree ngẫm nghĩ, rồi lầm bầm với vợ mình: "Em có muốn dừng lại thử cưỡi ngựa gỗ không?"

Bà Calibree nhợt nhạt cười mỉm, thở dài: "Ôi thôi, em chẳng hứng thú lắm đâu, nhưng anh cứ đi với mọi người đi."

Calibree báo cáo lại với Kennicott: "Thôi, nhà tôi không khoái món này lắm, nhưng hai vợ chồng anh cứ đi mà thử đi."

Kennicott đúc kết lại toàn bộ vấn đề về sự nổi loạn: "Để dịp khác đi em, Carrie."

Cô buông xuôi. Cô đưa mắt nhìn quanh thị trấn. Cô nhận ra rằng khi dời chân từ Phố Chính ở Gopher Prairie sang Phố Chính ở Joralemon, cô chẳng hề dịch chuyển được bước nào. Vẫn nguyên vẹn những cửa hàng tạp hóa gạch hai tầng với tấm biển hội quán treo trên mái hiên; vẫn cái tiệm bán mũ phụ nữ bằng gỗ một tầng; vẫn những nhà xe gạch chịu lửa; vẫn khoảng đồng bằng trải dài ở cuối con đường rộng lớn; vẫn những con người ấy đang tự hỏi không biết việc cả gan ăn một chiếc bánh mì xúc xích hot-dog có phá vỡ những điều cấm kỵ của họ hay không.

Họ về đến Gopher Prairie lúc chín giờ tối.

"Trông em có vẻ hơi nóng nực đấy," Kennicott bảo.

“Vâng.”

"Joralemon đúng là một thị trấn đầy chí tiến thủ phải không em?" Cô bùng nổ. "Không! Em thấy nó chẳng khác nào một đống tro tàn."

"Ơ hay, Carrie!"

Hắn bận tâm về câu nói đó suốt cả tuần liền. Trong lúc dùng dao khỏa chiếc đĩa ăn, ngấu nghiến những mẩu thịt xông khói, hắn vẫn lén lút liếc nhìn cô.