Suốt một tháng chìm đắm trong chuỗi ngày hoài nghi lơ lửng, nàng chỉ gặp Erik một cách ngẫu nhiên: tại buổi khiêu vũ của hội Sao Đông, hay ở cửa hiệu—nơi mà, dưới sự chứng kiến của Nat Hicks, họ bàn luận hết sức tỉ mỉ về ý nghĩa của việc đơm một hay hai chiếc khuyết trên cổ tay chiếc áo mới của Kennicott. Trước mặt thiên hạ, họ tỏ ra vô hại và trống rỗng đến đáng kính.
Bị cách ly khỏi anh như thế, lại thêm nỗi muộn phiền vì nghĩ đến Fern, Carol bỗng nhiên và lần đầu tiên cảm thấy chắc chắn rằng nàng yêu Erik.
Nàng tự nhủ hàng ngàn điều khích lệ mà anh sẽ thốt lên nếu có cơ hội; vì những điều đó mà nàng ngưỡng mộ anh, yêu anh. Thế nhưng nàng lại sợ gọi anh đến. Hiểu ý, anh đã không đến. Nàng quên đi mọi hoài nghi về anh, cũng như cảm giác bất an trước hoàn cảnh của anh. Mỗi ngày trôi qua, nỗi thống khổ vì không được gặp anh dường như là điều không thể vượt qua. Mỗi buổi sáng, mỗi buổi chiều, mỗi buổi tối đều là một ngăn thời gian biệt lập với mọi khoảng khắc khác, được đánh dấu bằng một tiếng kêu bất chợt: “Ồ! Mình muốn gặp Erik!”—gây chấn động chẳng khác nào khi nàng chưa từng thốt lên câu đó trước đây.
Có những khoảng thời gian khốn khổ mà nàng không tài nào hình dung nổi gương mặt anh. Thông thường, hình ảnh anh hiện lên trong tâm trí nàng qua một khoảnh khắc nhỏ bé nào đó—ngước nhìn lên từ chiếc bàn là lố bịch, hay cùng chạy trên bãi biển với Dave Dyer. Nhưng đôi khi anh biến mất; anh chỉ còn là một ý kiến. Khi ấy, nàng lại lo lắng về diện mạo của anh: Cổ tay anh có quá thô và đỏ không? Mũi anh có hếch lên giống như bao người gốc Scandinavia khác không? Liệu anh có chút duyên dáng nào như nàng từng tưởng tượng hay không? Khi vô tình chạm mặt anh trên phố, nàng vừa tự trấn an bản thân vừa vui mừng vì có sự hiện diện của anh. Còn đáng ngại hơn cả việc không thể hình dung nổi gương mặt anh chính là ký ức chợt lóe lên về một nét thân mật nào đó: khuôn mặt anh khi họ cùng đi bộ ra bến thuyền trong buổi dã ngoại; ánh nắng hồng hắt lên thái dương, những thớ cơ cổ, và đôi gò má phẳng phiu của anh.
Vào một buổi tối tháng Mười Một, khi Kennicott đi vắng ở vùng quê, nàng ra mở cửa và ngạc nhiên khi thấy Erik đang đứng đó, lưng hơi gù, vẻ van nài, hai tay đút trong túi chiếc áo khoác dáng dài. Cứ như thể anh đã tập dượt từ trước, anh cất lời nài nỉ ngay lập tức:
“Anh vừa thấy chồng em lái xe đi. Anh phải gặp em. Anh không thể chịu đựng nổi nữa. Đi dạo với nhau một chút đi. Anh biết chứ! Mọi người có thể nhìn thấy chúng ta. Nhưng họ sẽ không thấy nếu chúng ta rẽ ra vùng ngoại ô. Anh sẽ đợi em ở chỗ tháp thang máy. Em muốn mất bao nhiêu thời gian cũng được—ôi, đi nhanh lên nhé!”
“Chỉ ít phút thôi,” nàng hứa.
Nàng thì thầm với chính mình: “Mình sẽ chỉ nói chuyện với anh ấy chừng mười lăm phút rồi về.” Nàng khoác chiếc áo vải tu-dép và xỏ đôi giày cao su đi mưa, thầm nghĩ đôi giày cao su mới thật thà và tuyệt vọng làm sao, sự bảo hộ rõ ràng của chúng chứng minh rằng nàng không hề đi đến một cuộc hẹn hò lén lút của những kẻ yêu nhau.
Nàng tìm thấy anh trong bóng râm của tháp chứa ngũ cốc, đang bực bội đá vào một thanh ray của đoạn đường tàu rẽ nhánh. Khi nàng bước lại gần, nàng tưởng như toàn bộ cơ thể anh đang giãn nở ra. Nhưng cả hai chẳng nói năng gì; anh vỗ nhẹ lên tay áo nàng, nàng vỗ nhẹ đáp lại, rồi họ cùng băng qua đường ray tàu hỏa, tìm thấy một con đường mòn, lầm lũi rảo bước về phía đồng quê rộng mở.
“Đêm lạnh thật, nhưng anh thích sắc xám u buồn này,” anh nói.
“Vâng.”
Họ đi qua một lùm cây đang xào xạc rên rỉ và ì oạp bước trên con đường ướt sũng. Anh luồn tay nàng vào chiếc túi bên hông áo khoác của mình. Nàng nắm lấy ngón tay cái của anh và thở dài, giữ chặt đúng cách mà Hugh từng nắm tay nàng mỗi khi họ đi dạo. Nàng nghĩ về Hugh. Người giúp việc hiện tại đã đến làm ca tối, nhưng liệu có an toàn khi để đứa bé ở nhà với cô ta không? Suy nghĩ ấy thật xa xôi và mơ hồ.
Erik bắt đầu trò chuyện, chậm rãi và bộc bạch. Anh vẽ ra trước mắt nàng bức tranh về công việc của mình tại một tiệm may lớn ở Minneapolis: hơi nước, sức nóng và sự nhọc nhằn; những người đàn ông mặc áo lê-gim vá chằng vá đụp và quần nhàu nhĩ, những kẻ chuyên “sai vặt mua bia” và yếm thế về phụ nữ, những người đã chế giễu và trêu chọc anh. “Nhưng anh không bận tâm, vì khi ra ngoài anh có thể tránh xa họ. Anh thường lui tới Viện Nghệ thuật và Phòng trưng bày Walker, đi bộ vòng quanh hồ Harriet, hoặc đi bộ ra tận dinh thự nhà Gates và tưởng tượng đó là một lâu đài ở Ý và anh đang sống trong đó. Anh là một hầu tước và chuyên sưu tầm những bức thảm thêu tường—đó là sau khi anh bị thương ở Padua. Thời điểm tồi tệ thực sự duy nhất là khi một thợ may tên là Finkelfarb tìm thấy cuốn nhật ký mà anh đang cố gắng viết và đọc to nó lên giữa tiệm—đó là một trận ẩu đả ra trò.” Anh cười. “Anh bị phạt năm đô-la. Nhưng chuyện đó qua lâu rồi. Cứ như thể em đang đứng chắn giữa anh và những chiếc bếp ga vậy—những ngọn lửa dài viền màu hoa cà, liếm láp xung quanh những chiếc bàn là và phát ra thứ âm thanh mỉa mai suốt cả ngày—aaaaah!”
Những ngón tay nàng siết chặt lấy ngón cái của anh khi nàng hình dung ra căn phòng thấp lè tè ngập tràn hơi nóng, tiếng thình thịch của những chiếc bàn là, thứ mùi nồng nặc của vải bị cháy khét, và Erik đứng giữa bầy yêu tinh đang khúc khích cười. Đầu ngón tay anh luồn qua khe hở chiếc găng tay của nàng và mơn trớn lòng bàn tay nàng. Nàng rụt phắt tay lại, giật chiếc găng tay ra, rồi lại đút tay vào tay anh.
Anh đang nói gì đó về một “con người tuyệt vời”. Trong sự bình yên của tâm hồn, nàng để những lời đó bay qua và chỉ chú ý đến nhịp đập tựa cánh chim của giọng nói anh.
Nàng nhận thức được rằng anh đang dò dẫm tìm kiếm những lời lẽ thật ấn tượng.
“Này, ờ—Carol, anh đã làm một bài thơ về em.”
“Thật sao. Nghe hay đấy.”
“Mẹ kiếp, đừng có dửng dưng như thế chứ! Em không thể đối xử nghiêm túc với anh được à?”
“Anh yêu của em, nếu em đối xử nghiêm túc với anh——! Em không muốn chúng ta bị tổn thương hơn mức—hơn mức cần thiết. Đọc bài thơ cho em nghe đi. Chưa ai từng làm thơ tặng em bao giờ cả!”
“Thực ra nó không hẳn là một bài thơ. Nó chỉ là vài từ mà anh yêu thích vì anh cảm thấy chúng bắt trọn con người em. Dĩ nhiên là có lẽ người khác sẽ không thấy thế, nhưng——Ừm——
Nhỏ nhắn, dịu dàng, vui tươi và khôn ngoan
Với đôi mắt biết hòa cùng ánh mắt anh.
Em có hiểu ý anh không?”
“Có chứ! Em vô cùng biết ơn!” Và nàng thực sự biết ơn—trong lúc vẫn khách quan nhận ra đó là những vần thơ tồi tệ thế nào.
Nàng cảm nhận được vẻ đẹp tiều tụy trong màn đêm đang buông xuống. Những đám mây rách rưới, kỳ dị bòổm ngoằn ngoèo quanh vầng trăng cô độc; những vũng nước và hòn đá lấp lánh thứ ánh sáng nội tại. Họ đang đi ngang qua một lùm cây bạch dương còi cọc, trông yếu ớt vào ban ban ngày nhưng giờ đây lại sừng sững như một bức tường đe dọa. Nàng dừng lại. Họ nghe thấy tiếng cành cây nhỏ giọt, tiếng những chiếc lá ướt sũng nặng nề rơi bịp xuống mặt đất bùn lầy.
“Đang chờ đợi—đang chờ đợi—mọi thứ đều đang chờ đợi,” nàng thì thầm. Nàng rút tay khỏi tay anh, ép những ngón tay đang siết chặt lên đôi môi mình. Nàng chìm đắm trong sự u ám ấy. “Em đang hạnh phúc—thế nên chúng ta phải về nhà thôi, trước khi kịp trở nên bất hạnh. Nhưng chúng ta có thể ngồi trên một khúc gỗ một lát để lắng nghe thôi được không?”
“Không. Ướt lắm. Nhưng anh ước gì chúng ta có thể nhóm một ngọn lửa, và em có thể ngồi lên chiếc áo khoác của anh ở bên cạnh nó. Anh là một chuyên gia nhóm lửa đấy! Anh họ Lars và anh từng dành một tuần trong một căn chòi nằm sâu trong khu rừng lớn, bị tuyết cô lập. Lò sưởi ngập đầy một vòm băng khi chúng ta đến đó, nhưng tụi anh đã đục nó ra và nhét đầy cành thông vào. Chúng ta không thể nhóm một ngọn lửa ở đây trong rừng rồi ngồi bên nó một lát sao?”
Nàng ngập ngừng, đứng giữa ranh giới của sự nhượng bộ và từ chối. Đầu nàng đau âm ỉ. Nàng đang lơ lửng chờ đợi. Mọi thứ, từ màn đêm, bóng hình anh, cho đến tương lai đang rón rén bước đi, đều mờ mịt chẳng khác nào nàng đang trôi dạt không thể xác ở một Chiều không gian thứ tư. Trong lúc tâm trí nàng còn đang mò mẫm, ánh đèn của một chiếc ô tô đột ngột quét qua khúc cua trên đường, và họ đứng xa nhau ra một chút. “Mình phải làm gì đây?” nàng trầm ngâm tự hỏi. “Mình nghĩ——Ôi, mình sẽ không để bị tước đoạt! Mình LÀ người lương thiện! Nếu mình bị xiềng xích đến mức không thể ngồi bên đống lửa với một người đàn ông và trò chuyện, thì thà chết quách đi còn hơn!”
Ánh đèn của chiếc xe đang gầm rú lớn dần lên một cách kỳ diệu; đã áp sát họ; rồi đột ngột dừng lại. Từ sau lớp kính chắn gió mờ ảo vang lên một giọng nói bực dọc, sắc bén: “Này mấy người kia!”
Nàng nhận ra đó là Kennicott.
Sự khó chịu trong giọng nói của anh ta dịu đi. “Đi dạo đấy à?”
Họ phát ra những âm thanh đồng tình ngượng ngùng như học sinh.
“Ướt lắm phải không? Lên xe về thôi nào. Trèo lên ghế trước đi, Valborg.”
Cách anh ta văng mở cánh cửa mang mệnh lệnh của một bề trên. Carol nhận thức được rằng Erik đang leo lên xe, rằng rõ ràng nàng phải ngồi ghế sau, và rằng nàng bị bỏ mặc tự mở cửa sau cho chính mình. Ngay lập tức, ngọn lửa kỳ diệu từng bùng cháy đến tận tầng mây lộng gió bỗng vụt tắt, và nàng lại trở thành bà W. P. Kennicott ở Gopher Prairie, đang ngồi trên một chiếc xe hơi cũ kỹ kẽo kẹt, và có nguy cơ bị chồng mắng nhiếc.
Nàng sợ những gì Kennicott sẽ nói với Erik. Nàng rướn người về phía trước. Kennicott đang nhận xét, “Trời thế này thể nào chẳng có mưa trước khi hết đêm nay, phải đấy.”
“Vâng,” Erik đáp.
“Dạo này thời tiết kỳ cục thật đấy, kiểu gì ấy. Chưa từng thấy năm nào có tháng Mười lạnh buốt mà tháng Mười Một lại đẹp thế này. Nhớ hồi chúng ta có trận tuyết tận ngày mùng chín tháng Mười không! Nhưng quả là đẹp cho đến tận ngày hòm nay, ngày hỏa mốt tháng này—theo anh nhớ thì hình như chưa có lấy một bông tuyết nào rơi trong tháng Mười Một này phải không nhỉ? Nhưng anh không thấy lạ nếu chúng ta có tuyết bất cứ lúc nào từ giờ trở đi đâu.”
“Vâng, khả năng cao là vậy,” Erik nói.
“Ước gì mùa thu này mình có nhiều thời gian hơn để đi săn vịt. Ôi trời, em nghĩ sao chứ?” Giọng Kennicott có vẻ nài nỉ cầu khẩn. “Có anh bạn viết thư cho anh từ hồ Man Trap rằng hắn bắn được tận bảy con vịt trời mỏ xanh và một cặp vịt đầu canvas trong vòng có một tiếng đồng hồ!”
“Chắc là tuyệt lắm,” Erik nói.
Carol hoàn toàn bị phớt lờ. Nhưng Kennicott lại tỏ ra hào hứng một cách ồn ào. Anh ta hét lớn với một người nông dân khi giảm tốc độ để vượt qua cỗ xe ngựa đang sợ hãi, “Đấy, thế là xong—schon gut!” Nàng ngả người ra sau, bị bỏ mặc, lạnh giá, một nữ anh hùng phi anh hùng trong một vở kịch điên rồ đến mức phi kịch tính. Nàng đưa ra một quyết định kiên quyết và lâu dài. Nàng sẽ nói với Kennicott——Nàng sẽ nói gì với anh ta đây? Nàng không thể nói rằng nàng yêu Erik. Nàng CÓ yêu anh không? Nhưng nàng sẽ làm cho ra ngô ra khoai. Nàng không chắc liệu đó là sự thương hại cho sự mù quáng của Kennicott, hay sự bực bội trước cái thói mặc nhiên cho rằng bản thân đủ sức lấp đầy cuộc đời bất cứ người phụ nữ nào của anh ta, thứ đã thúc đẩy nàng; nhưng nàng biết rằng nàng đã thoát khỏi cái bẫy, rằng nàng có thể thành thật; và nàng phấn khích trước cuộc phiêu lưu này... trong khi ở phía trên, anh ta vẫn đang pha trò mua vui cho Erik:
“Không gì bằng một tiếng đồng hồ canh vịt để khiến anh thấy ngon miệng khi ăn và——Trời ạ, cái cỗ máy này công suất chẳng bằng một cái bút máy. Chắc mấy cái xi-lanh lại đầy nghẹt muội than rồi. Không khéo anh lại phải thay một bộ xéc-măng khác mất thôi.”
Anh ta dừng xe trên Phố Chính và tặc lưỡi hiếu khách, “Đấy, chỗ đó cho anh đi bộ đúng một dãy nhà nhé. Chúc ngủ ngon.”
Carol chìm trong hồi hộp lo âu. Liệu Erik có lủi mất không?
Anh lầm lũi di chuyển ra phía sau xe, thò tay vào, lầm bầm, “Chúc ngủ ngon—Carol. Anh rất mừng vì chúng ta đã có buổi đi dạo.” Nàng siết chặt tay anh. Chiếc xe lại tiếp tục lạch cạch phóng đi. Anh đã bị khuất tầm mắt—bởi hiệu thuốc góc phố trên Phố Chính!
Kennicott không nhận ra nàng cho đến khi xe dừng bánh trước cửa nhà. Lúc đó anh ta mới ban ơn, “Em nhảy xuống đây đi rồi anh đánh xe ra phía sau nhà. Này, xem cửa sau đã mở khóa chưa nhé, được chứ?” Nàng mở chốt cửa cho anh ta. Nàng nhận ra mình vẫn đang cầm chiếc găng tay ẩm ướt mà nàng đã cởi ra cho Erik. Nàng xỏ nó vào. Nàng đứng giữa phòng khách, bất động, trong chiếc áo khoác ẩm ướt và đôi giày đi mưa dính đầy bùn. Kennicott vẫn vô cảm như mọi khi. Nhiệm vụ của nàng sẽ chẳng có gì sôi nổi như việc phải chịu đựng một trận mắng mỏ, mà chỉ là một nỗ lực bực bội nhằm thu hút sự chú ý của anh ta để anh ta hiểu những điều mơ hồ mà nàng phải nói, thay vì ngắt lời nàng bằng cách ngáp ngắn ngáp dài, lên cót đồng hồ và đi lên lầu đi ngủ. Nàng nghe tiếng anh ta xúc than đổ vào lò sưởi. Anh ta bước qua nhà bếp đầy năng lượng, nhưng trước khi nói chuyện với nàng, anh ta thực sự đã dừng lại ở hành lang, thực sự đã lên cót đồng hồ.
Anh ta thong thả bước vào phòng khách và ánh nhìn lướt từ chiếc mũ đẫm nước của nàng xuống đôi giày dính bẩn. Nàng có thể nghe thấy—nàng có thể nghe, nhìn thấy, nếm, ngửi, chạm vào—câu nói quen thuộc của anh ta: “Nên cởi áo khoác ra đi, Carrie; trông có vẻ ẩm ướt lắm.” Vâng, nó đây rồi:
“Này, Carrie, em nên——” Anh ta vứt chiếc áo khoác của chính mình lên một chiếc ghế, sải bước tiến về phía nàng, tiếp tục với giọng nói đang cao vút và râm ran đầy kích động, “——em nên dẹp cái trò đó đi thôi. Anh không định đóng vai người chồng bị phản bội đâu. Anh thích em và anh tôn trọng em, và trông anh chắc sẽ như một thằng ngốc nếu cứ cố tỏ ra kịch tính. Nhưng anh nghĩ đã đến lúc em và Valborg nên dừng lại trước khi vướng vào rắc rối lớn, giống như Fern Mullins từng làm vậy.”
“Anh có——”
“Tất nhiên. Anh biết tuốt. Em mong đợi gì ở một thị trấn đầy những kẻ nhiều chuyện, rảnh rỗi đến mức chường cái mũi vào chuyện của người khác như cái nơi này chứ? Không phải là bọn chúng có gan xỏ xiên gì nhiều với anh, nhưng chúng cũng bóng gió chán chê rồi, mà vả lại, anh cũng tự thấy được là em thích hắn ta. Nhưng dĩ nhiên là anh biết em lạnh lùng thế nào, anh biết em sẽ chẳng đời nào chịu đựng nổi dẫu cho Valborg có cố nắm tay hay hôn em đi chăng nữa, thế nên anh chẳng lo lắng gì. Nhưng đồng thời, anh hy vọng em không ảo tưởng rằng cái tên nông dân người Thụy Điển vạm vỡ này lại ngây thơ, trong sáng theo kiểu Platon và đủ thứ nhảm nhí đó như em đâu! Chờ đã nào, đừng có nổi giận chứ! Anh không chê bai gì hắn ta đâu. Hắn ta không phải loại tồi. Lại còn trẻ trung và thích ba hoa về sách vở. Dĩ nhiên là em thích hắn. Đó không phải là vấn đề cốt lõi. Nhưng em vừa mới thấy thị trấn này có thể làm gì một khi nó nổi máu đạo đức với em rồi đấy, giống như nó đã làm với Fern chưa? Em chắc mẩm rằng hai người trẻ tuổi yêu nhau thì sẽ được ở một mình nếu như thực sự có lúc nào được như thế, nhưng ở cái thị trấn này chẳng có chuyện gì mà em làm mà lại không có sự góp mặt của cả một tá những vị khách không mời mà cực kỳ hấu chuyện đâu. Em không nhận ra rằng nếu bà Westlake và vài kẻ khác nổi cơn lôi đình thì họ sẽ dồn em vào đường cùng, và rồi em sẽ thấy mình nổi tiếng đến mức đang yêu cái tên Valborg này đến nỗi em BẮT BUỘC phải yêu thật, cốt chỉ để chọc tức bọn họ hay sao!”
“Để tôi ngồi xuống đã,” đó là tất cả những gì Carol có thể thốt lên. Nàng rũ người trên ghế dài, mệt mỏi, chẳng còn chút sức sống nào.
Anh ta ngáp dài, “Đưa áo khoác với giày đây cho anh,” và trong lúc nàng cởi chúng ra, anh ta nghịch chiếc dây chuyền đồng hồ, sờ vào lò sưởi, nheo mắt nhìn nhiệt kế. Anh ta giũ sạch áo khoác của nàng ngoài hành lang, treo chúng lên với sự cẩn thận quen thuộc từng ly từng tí. Anh ta đẩy một chiếc ghế lại gần nàng và ngồi thẳng lưng. Trông anh ta giống như một vị bác sĩ chuẩn bị đưa ra những lời khuyên đanh thép nhưng chẳng ai muốn nghe.
Trước khi anh ta kịp tuôn ra một bài giảng dài dòng nặng nề, nàng tuyệt vọng cắt lời: “Làm ơn! Em muốn anh biết rằng tối nay em định nói hết mọi chuyện với anh rồi.”
“Ừm, anh đoán là chẳng có mấy chuyện để nói đâu.”
“Nhưng có chứ. Em quý mến Erik. Cậu ấy chạm đến một góc nào đó ở đây.” Nàng chạm tay lên ngực áo. “Và em ngưỡng mộ cậu ấy. Cậu ấy không chỉ là một 'gã nông dân Thụy Điển trẻ tuổi'. Cậu ấy là một nghệ sĩ——”
“Chờ đã nào! Hắn ta đã có cả buổi tối để nói với em rằng hắn tuyệt vời như thế nào rồi. Giờ đến lượt anh. Anh không biết nói lời nghệ thuật, nhưng——Carrie, em có hiểu công việc của anh không?” Anh ta rướn người về phía trước, đôi bàn tay dày dặn, thô ráp áp lên đôi đùi dày và vững chãi, già dặn và chậm rãi, nhưng đầy van nài. “Dù em có lạnh lùng đến đâu đi nữa, anh vẫn thích em hơn bất kỳ ai trên thế giới này. Có lần anh đã nói em chính là tâm hồn anh. Và điều đó vẫn nguyên giá trị. Em là tất cả những gì anh nhìn thấy trong một buổi chiều hoàng hôn khi anh lái xe từ vùng quê trở về, những thứ anh thích nhưng chẳng thể làm thành thơ. Em có nhận thức được công việc của anh là gì không? Anh bôn ba suốt hai mươi bốn giờ một ngày, trong bùn lầy và bão tuyết, cố gắng hết sức có thể để cứu chữa cho mọi người, dù giàu hay nghèo. Còn em—kẻ lúc nào cũng ba hoa rằng các nhà khoa học nên thống trị thế giới thay vì một lũ chính trị gia khoác lác—em không thấy rằng anh chính là toàn bộ khoa học có ở cái xứ này sao? Và anh có thể chịu đựng cái lạnh, những con đường xóc nảy và những chuyến đi đêm cô độc. Tất cả những gì anh cần chỉ là có em ở nhà để chào đón anh. Anh không mong em phải nồng nhiệt—không bao giờ mong điều đó nữa—nhưng anh thực sự mong em trân trọng công việc của anh. Anh đưa những sinh linh chào đời, cứu sống bao người, và bắt những ông chồng cáu kỉnh thôi đối xử tệ bạc với vợ họ. Thế mà em lại đi mơ mộng về một gã thợ may người Thụy Điển chỉ vì hắn biết bàn chuyện đơm nhún bèo trên váy áo! Thật là một điều chết tiệt để một thằng đàn ông bận tâm!”
Nàng vùng lên cãi lại: “Anh nói rõ phần của anh rồi đấy. Giờ để em nói phần của em. Em thừa nhận mọi điều anh nói—ngoại trừ chuyện về Erik. Nhưng có phải chỉ có anh và đứa bé muốn em phải hậu thuẫn cho các anh, muốn đòi hỏi mọi thứ từ em không? Tất cả bọn họ đều đổ dồn lên người em, cả cái thị trấn này! Em có thể cảm thấy hơi thở nóng hổi của bọn họ phả vào gáy mình! Dì Bessie và cái lão chú Whittier nhễu dãi kinh tởm đó, rồi Juanita, bà Westlake, bà Bogart và tất cả bọn họ nữa. Và anh chào đón họ, anh khuyến khích họ lôi em xuống cái hang ổ của họ! Em sẽ không chịu đựng nổi nữa! Anh nghe thấy chưa? Ngay bây giờ đây, em chấm dứt rồi. Và chính Erik là người đã cho em sự dũng cảm đó. Anh bảo cậu ấy chỉ nghĩ đến những đường nhún bèo (nhân tiện thì chúng thường không nằm trên váy đâu nhé!). Em nói cho anh hay, cậu ấy nghĩ về Chúa, vị Chúa mà bà Bogart đang che đậy bằng những chiếc áo khoác bằng vải gingham bám đầy dầu mỡ! Erik sẽ trở thành một người vĩ đại vào một ngày nào đó, và nếu em có thể đóng góp dù chỉ một phần nhỏ bé vào thành công của cậu ấy——”
“Khoan, khoan, khoan đã nào! Bình tĩnh lại đi! Em đang giả định rằng cái tên Erik của em sẽ thành công rực rỡ đấy. Thực tế là, bằng tuổi anh, hắn ta sẽ chỉ quản lý một tiệm may chỉ có một thợ ở một cái xó xỉnh nào đó cỡ như Schoenstrom thôi.”
“Cậu ấy sẽ không thế!”
“Đấy chính là cái đích mà hắn ta đang lao đến đấy, và hắn đã hai lăm hai sáu tuổi rồi mà——Hắn đã làm được cái quái gì khiến em nghĩ rằng hắn sẽ trở thành một kẻ khác ngoài một thợ ép quần ủi áo chứ?”
“Cậu ấy có sự nhạy cảm và tài năng——”
“Thôi nào! Hắn thực sự đã làm được cái gì trong lĩnh vực nghệ thuật chưa? Hắn có làm được một bức tranh hoặc—bản phác thảo nào hạng nhất không, em gọi nó là gì nhỉ? Hay một bài thơ, hay chơi piano, hay bất cứ cái gì ngoài việc ba hoa về những gì hắn dự định làm?”
Nàng đăm chiêu.
“Thế thì tỷ lệ một ăn một trăm là hắn sẽ chẳng bao giờ làm được đâu. Theo anh hiểu, ngay cả những kẻ làm được vài thứ khá khẩm ở quê nhà rồi được đi học nghệ thuật, thì cũng chẳng có quá một phần mười trong số đó, hay có khi là một phần một trăm, ngoi lên được khỏi cái cảnh chật vật kiếm sống bằng nghề thợ đụng—chẳng khác mẹ gì nghề thợ sửa ống nước cả. Và khi xét đến gã thợ may này, này em—em là kẻ hay ho ho về tâm lý học cơ mà—em không thấy rằng chỉ nhờ sự đối lập với những kẻ như bác sĩ McGanum hay Lym Cass mà gã này mới có vẻ ra dáng nghệ sĩ à? Giả sử em gặp hắn ta đầu tiên ở một trong những xưởng vẽ chính hiệu ở New York mà xem! Em sẽ chẳng thèm để ý đến hắn ta quá một con thỏ đâu!”
Nàng co ro trên đôi bàn tay đan vào nhau tựa như một trinh nữ đền thờ đang run rẩy quỳ gối trước hơi ấm mong manh của một chiếc chậu than. Nàng không thể đáp lời.
Kennicott đứng phắt dậy, ngồi xuống ghế dài, nắm lấy cả hai tay nàng. “Giả sử hắn thất bại—như hắn sẽ thế thôi! Giả sử hắn quay lại nghề may vá, và em là vợ hắn. Cuộc sống nghệ thuật mà em hằng nghĩ tới sẽ là thế này đây ư? Hắn chui rúc trong một cái lán tồi tàn nào đó, ép quần ủi áo cả ngày, hoặc còng lưng bên bàn khép, và phải lịch sự với bất kỳ kẻ bẳn tính nào bước vào, ném một bộ đồ cũ rách rưới bốc mùi vào mặt hắn và gắt: 'Này anh kia, vá cái này đi, cho bố trí nhanh lên.' Hắn thậm chí còn chẳng có đủ khôn ngoan để sắm nổi một cửa tiệm lớn. Hắn sẽ cứ lê lết làm việc của chính mình—trừ khi em, người vợ của hắn, phải ra tay giúp đỡ, phải ra tay giúp hắn ở cửa tiệm, đứng túc trực bên chiếc bàn suốt cả ngày trời và đẩy một chiếc bàn là to nặng. Nhan sắc của em sau khoảng mười lăm năm nướng mình kiểu đó trông sẽ tuyệt lắm nhỉ? Và rồi em sẽ còng lưng xuống như một bà mụ phù thủy già. Và có lẽ em sẽ sống trong một căn phòng sau tiệm. Rồi đến ban đêm—ồ, em sẽ có gã nghệ sĩ của mình—chắc chắn rồi! Hắn sẽ lê thân về nhà nồng nặc mùi xăng, cáu bẳn vì công việc nặng nhọc, và bóng gió rằng nếu không vì có em, hắn đã đi phương Đông và trở thành một đại nghệ sĩ rồi. Chắc chắn thế! Và em sẽ phải hầu hạ họ hàng nhà hắn——Cái gì mà chú Whit chứ! Em sẽ phải đón tiếp mấy lão Axel Axelberg chân dính đầy phân bò bước vào nhà, ngồi bệt xuống ăn tối với đôi tất thối và hét vào mặt em: 'Nhanh lên xem nào, mấy con đàn bà tụi mày làm tao phát bệnh!' Ừ đấy, và em sẽ đẻ một đứa con la hét inh õng mỗi năm, bám riết lấy em trong lúc em đang ủi quần áo, và em sẽ chẳng thể yêu chúng giống như yêu thằng bé Hugh ở trên lầu, mềm mại và đang say ngủ——”
“Làm ơn! Đừng nói nữa!”
Khuôn mặt nàng vùi vào đầu gối anh ta.
Anh ta cúi xuống hôn lên cổ nàng. “Anh không muốn đối xử bất công. Anh đoán tình yêu là một thứ lớn lao, đúng thế. Nhưng em nghĩ nó có thể chịu đựng nổi chừng ấy thứ không? Ôi cưng ơi, anh tệ lắm sao? Em không thể thích anh chút nào ư? Anh đã—anh đã vô cùng quý mến em mà!”
Nàng chộp lấy tay anh, hôn lên đó. Chẳng mấy chốc nàng nức nở: “Em sẽ không bao giờ gặp lại anh ấy nữa. Em không thể, bây giờ thì không thể. Căn phòng khách nóng bức đằng sau tiệm may ấy... Em không yêu anh ấy đủ nhiều để đánh đổi điều đó. Và anh thì——Dù em có chắc chắn về anh ấy, chắc chắn anh ấy là một người chân chính, em nghĩ mình cũng chẳng thực sự rời bỏ anh được. Hôn nhân này, nó đan cài con người lại với nhau. Đâu phải dễ dàng gì để phá vỡ, ngay cả khi nó đáng lẽ nên bị phá vỡ.”
“Và em có muốn phá vỡ nó không?”
“Không!”
Anh bế nàng lên, cõng lên lầu, đặt nàng xuống giường, rồi quay người ra cửa.
“Lại hôn em đi,” nàng rên rỉ.
Anh đặt một nụ hôn nhẹ nhàng lên trán nàng rồi lặng lẽ bước đi. Suốt một tiếng đồng hồ, nàng nghe tiếng anh đi lại trong phòng, châm một điếu xì-gigar, lấy những đốt ngón tay gõ nhịp lên chiếc ghế. Nàng cảm thấy anh chính là bức tường thành vững chắc che chở cho nàng khỏi bóng tối ngày càng đặc quánh khi cơn bão đến muộn trút xuống những trận mưa băng.
II
Vào bữa sáng, anh tỏ ra vui vẻ và thư thái hơn bao giờ hết. Suốt cả ngày, nàng tìm mọi cách để nghĩ ra phương kế từ bỏ Erik. Điện thoại ư? Tổng đài của làng chắc chắn sẽ “hé tai nghe lén”. Thư từ ư? Có thể sẽ bị tìm thấy. Đến gặp anh ấy trực tiếp ư? Bất khả thi. Tối hôm đó, Kennicott lặng lẽ đưa cho nàng một phong bì. Bức thư ký tên “E.V.”
Anh biết mình chẳng thể làm gì ngoài việc gây rắc rối cho em, anh nghĩ thế. Tối nay anh sẽ đi Minneapolis và từ đó, ngay khi có thể, anh sẽ đi New York hoặc Chicago. Anh sẽ làm những điều lớn lao nhất có thể. Anh—anh không thể viết rằng anh yêu em quá nhiều—chúa phù hộ cho em.
Cho đến khi nghe tiếng còi tàu báo hiệu chuyến tàu đi Minneapolis chuẩn bị rời ga, nàng mới ép mình ngừng suy nghĩ, ngừng chuyển động. Thế là mọi chuyện đã chấm hết. Nàng chẳng còn kế hoạch hay khao khát gì cho bất cứ điều gì nữa.
Khi bắt gặp ánh nhìn của Kennicott đang hướng về phía mình từ sau tờ báo, nàng liền chạy nhào vào vòng tay anh, gạt tờ báo sang một bên, và lần đầu tiên sau nhiều năm, họ thực sự là những kẻ đang yêu. Nhưng nàng biết rằng mình vẫn chẳng có kế hoạch gì trong cuộc đời, ngoại trừ việc mãi mãi đi trên những con đường cũ kỹ ấy, qua những con người cũ kỹ ấy, đến những cửa hiệu cũ kỹ ấy.
III
Một tuần sau khi Erik rời đi, người giúp việc khiến nàng giật thót khi thông báo: “Có một ông Valborg ở dưới nhà nói là muốn gặp cô.”
Nàng nhận thức được ánh nhìn tò mò của người giúp việc, đồng thời cảm thấy tức giận vì sự tĩnh lặng mà nàng vẫn luôn dùng làm chốn ẩn náu nay đã bị phá vỡ. Nàng rón rén bước xuống, liếc vào phòng khách. Kẻ đang đứng đó không phải là Erik Valborg; đó là một người đàn ông thấp lùn, râu bạc, mặt vàng khè, đi đôi ủng bám đầy bùn đất, mặc áo khoác vải bạt và đeo găng tay đỏ. Ông ta trừng trừng nhìn nàng bằng đôi mắt đỏ ngầu đầy mưu mô.
“Cô là vợ bác sĩ đấy phảisao?”
“Vâng.”
“Tôi là Adolph Valborg, ở tận mạn Jefferson lên. Tôi là bố của Erik.”
“Ôi!” Ông ta là một gã đàn ông lùn tịt mặt mũi trông như con khỉ, và chẳng hề hiền lành chút nào.
“Cô đã làm gì con trai tôi rồi?”
“Tôi không nghĩ là mình hiểu ý ông.”
“Tôi nghĩ là cô sẽ hiểu trước khi tôi nói xong đấy! Nó đâu rồi?”
“Ơ kìa, thực ra thì——tôi đoán là nó đang ở Minneapolis.”
“Cô đoán á!” Ông ta nhìn thấu qua người nàng với một sự khinh miệt mà nàng chưa từng tưởng tượng nổi. Chỉ có sự biến dạng điên rồ của cách đánh vần mới có thể lột tả được cái giọng nhão nhoẹt đậm chất trữ tình và những phụ âm bị bóp méo của ông ta. Ông ta gào lên: “Đoán! Hay ho thật đấy cái từ ấy nhở! Tôi không cần mấy cái từ hoa mỹ đấy và tôi cũng chẳng cần thêm lời dối trá nào nữa! Tôi muốn biết cái mà cô BIẾT cơ!”
“Này ông Valborg, ông có thể chấm dứt cái thói bắt nạt này ngay lập tức đi. Tôi không phải là mấy người đàn bà nhà quê của ông đâu. Tôi không biết con trai ông ở đâu, và cũng chẳng có lý do gì để tôi phải biết cả.” Sự thách thức của nàng vụt tắt trước sự dửng dưng lạnh lùng mang sắc vàng của rơm lúa mì ở con người ông ta. Ông ta giơ nắm đấm lên, mượn chính cử động đó để nuôi dưỡng cơn giận dữ, rồi nhếch mép khinh bỉ:
“Mấy người đàn bà thành phố đỏng đảnh với cái thói kiêu kỳ và váy áo lụa là các người! Một người cha cất công đến đây để cứu con trai mình khỏi con đường tội lỗi, thế mà cô dám bảo ông ta là kẻ bắt nạt à? Có Chúa mới biết tôi chẳng việc gì phải chịu đựng cô hay cái thằng chồng cô cả! Tôi không phải là đám tá phú làm thuê cho nhà cô đâu. Sẽ có một lần một người đàn bà như cô phải nghe sự thật về bản chất thật sự của mình đấy, và chẳng có lấy một từ ngữ hoa mỹ thành phố nào cứu vớt được đâu, nhớ lấy.”
“Thực sự thì, ông Valborg——”
“Cô đã làm gì với nó? Hả? Để tôi nói cho cô nghe cô đã làm gì nhé! Nó là một đứa con trai ngoan, dẫu cho nó có là một thằng ngốc chết tiệt đi chăng nữa. Tôi muốn nó quay lại trang trại. Làm thợ may chẳng kiếm đủ tiền đâu. Và tôi thì chẳng thuê nổi đứa làm công nào cả! Tôi muốn kéo nó về lại trang trại. Thế mà cô lại xía vào, chơi trò mèo vờn chuột với nó, ve vãn nó, rồi xúi nó bỏ trốn!”
“Ông đang nói dối! Không đời nào có chuyện đó——Không đời nào, và giả sử có thế đi nữa, ông cũng chẳng có quyền gì mà ăn nói kiểu này.”
“Đừng có nói nhảm. Tôi biết chứ. Chẳng lẽ tôi không nghe một kẻ sống ngay ở cái thị trấn này kể lại việc cô đã cư xử thế nào với thằng bé à? Tôi biết cô đã làm gì! Đi dạo cùng nó ngoài đồng! Trốn trong rừng với nó! Ừ đấy, chắc là cô bàn chuyện tôn giáo trong rừng với nó đấy nhỉ! Chắc chắn thế rồi! Mấy con đàn bà như cô—còn tệ hơn cả đĩ điếm ven đường! Mấy bà vợ giàu có như cô, có chồng đàng hoàng chẳng có việc gì tử tế mà làm—còn tôi, hãy nhìn đôi tay tôi đây này, nhìn xem tôi lao động thế nào, nhìn những bàn tay này đi! Thế mà cô, ôi lạy Chúa không, cô không được phép lao động, cô quá cao sang để làm những việc tử tế cơ mà. Cô cứ phải đi chơi bời với mấy thằng nhóc trẻ hơn mình, cười cợt, lăn lộn và cư xử như loài thú vật ấy! Buông tha cho con trai tôi ngay, nghe chưa?” Ông ta đang khua khoả nắm đấm ngay trước mặt nàng. Nàng có thể ngửi thấy mùi phân chuồng và mồ hôi nồng nặc. “Nói chuyện với mấy người đàn bà như cô chẳng ích gì. Chẳng móc ra được câu sự thật nào từ cái miệng các cô cả. Nhưng lần tới tôi sẽ tìm đến chồng cô!”
Ông ta hùng hổ bước thẳng ra hành lang. Carol lao chồm lấy ông ta, bàn tay đang siết chặt bấu lấy đôi vai phủ đầy bụi rơm rạ của lão nhà quê ấy. “Cái lão già gớm ghiếc kia, ông lúc nào cũng tìm cách biến Erik thành một tên nô lệ để vỗ béo cái túi tiền của ông! Ông miệt thị nó, bắt nó lao động quá sức, và có lẽ ông đã thành công trong việc ngăn cản nó ngoi lên khỏi cái đống bùn nhơ của ông! Và giờ đây vì không thể lôi cổ nó về được, ông lại đến đây để trút giận——Đi mà nói với chồng tôi ấy, đi mà mách anh ấy, và đừng có trách tôi khi anh ấy giết chết ông, khi chồng tôi giết chết ông—anh ấy chắc chắn sẽ giết ông đấy——”
Gã đàn ông khè ra một tiếng, nhìn nàng với vẻ mặt vô cảm, thốt lên đúng một từ rồi bước ra ngoài.
Nàng nghe rõ mồn một từ đó.
Nàng ngã quỵ xuống trước khi kịp chạm đến chiếc ghế dài. Đầu gối nàng khuỵu xuống, người chúi hẳn về phía trước. Nàng nghe thấy tâm trí mình văng vẳng lên tiếng: “Mày chưa ngất đâu. Thật nực cười. Mày lại đang tự kịch tính hóa bản thân đấy thôi. Đứng dậy đi.” Nhưng nàng không tài nào cử động nổi. Khi Kennicott về đến nơi, nàng đang nằm bẹp trên ghế dài. Bước chân anh ta dồn dập hẳn lên. “Có chuyện gì thế Carrie? Mặt em cắt không còn giọt máu.”
Nàng bấu chặt lấy tay anh. “Anh phải thật ngọt ngào và tử tế với em đấy! Em muốn đi California—núi non, biển cả. Làm ơn đừng tranh cãi gì về chuyện này nữa, vì em nhất định sẽ đi.”
Giọng anh điềm tĩnh: “Được rồi. Chúng ta sẽ đi. Cả anh và em. Bỏ lại thằng bé ở đây với dì Bessie.”
“Ngay bây giờ!”
“Ờ thì vâng, ngay khi chúng ta có thể thu xếp trốn đi. Thôi đừng nói nữa. Cứ tưởng tượng là chúng ta đã lên đường rồi đi.” Anh vuốt tóc nàng, và mãi cho đến sau bữa tối anh mới nói tiếp: “Anh nói thật về vụ California đấy. Nhưng anh nghĩ chúng ta nên đợi chừng ba tuần hoặc lâu hơn, đến khi anh tìm được một cậu y bác sĩ nào đó vừa được giải ngũ từ quân y đoàn để tiếp quản phòng khám của mình. Và nếu mọi người đang xì xào bàn tán, em không muốn tạo cơ hội cho họ bằng cách bỏ trốn đâu. Em có thể chịu đựng và đối mặt với họ trong khoảng ba tuần không?”
“Vâng,” nàng đáp trống rỗng.
IV
Mọi người lén lút nhìn trộm nàng trên phố. Dì Bessie cố gắng tra khảo nàng về sự biến mất của Erik, và chính Kennicott là kẻ đã bịt miệng mụ ta bằng một câu quát tàn nhẫn: “Này, bà đang ám chỉ rằng Carrie có dính dáng gì đến việc thằng cha chuồn mất đấy à? Thế thì để tôi nói cho bà biết, và bà cứ việc đi rao rang khắp cái thị trấn chết tiệt này luôn, rằng chính tôi và Carrie đã đèo Val—à đèo Erik đi dạo, và hắn hỏi tôi về việc kiếm một công việc tốt hơn ở Minneapolis, rồi chính tôi đã khuyên hắn cứ đi đi... Dạo này cửa hàng bán được nhiều đường lắm không hả?”
Guy Pollock băng qua đường để chào hỏi xã giao nhân dịp họ sắp đi California và bàn về những cuốn tiểu thuyết mới. Vida Sherwin lôi tuột nàng đến buổi họp của hội Jolly Seventeen. Ở đó, dưới sự chăm chú lắng nghe đến cứng nhắc của mọi người, Maud Dyer bồi cho Carol một nhát: “Tôi nghe nói Erik đã rời khỏi thị trấn rồi đấy.”
Carol tỏ ra nhã nhặn. “Vâng, tôi cũng nghe thế. Thực ra, cậu ấy còn gọi cho tôi—nói rằng cậu ấy được mời vào một công việc rất đáng yêu trên thành phố. Thật tiếc vì cậu ấy đi mất. Cậu ấy sẽ rất có giá trị nếu chúng ta định thành lập lại hội kịch nghệ đấy. Tuy nhiên, bản thân tôi thì sẽ chẳng có mặt ở đây vì hội kịch đâu, bởi Will đã kiệt sức vì công việc rồi, và tôi đang tính đưa anh ấy đi California đây. Juanita—cậu rất rành Bờ Biển—nói cho tớ nghe xem: nếu bắt đầu thì nên chọn Los Angeles hay San Francisco, và những khách sạn nào là tốt nhất?”
Hội Jolly Seventeen tỏ ra có chút thất vọng, nhưng đám đàn bà trong hội Jolly Seventeen rất thích được cho lời khuyên, rất thích được kể tên những khách sạn đắt đỏ mà họ từng ở. (Một bữa ăn cũng được tính là một lần lưu trú.) Trước khi họ kịp tra hỏi nàng thêm lần nữa, Carol lập tức gióng trống khua chiêng chuyển ngay sang chủ đề về Raymie Wutherspoon. Vida nhận được tin tức từ chồng cô ta. Anh ta từng bị trúng độc khí ở chiến hào, đã ở bệnh viện hai tuần, được thăng quân hàm thiếu tá, và đang học tiếng Pháp.
Nàng để Hugh lại cho dì Bessie chăm sóc.
Nếu không vì Kennicott, nàng đã mang theo thằng bé rồi. Nàng thầm hy vọng rằng bằng một phép màu kỳ diệu nào đó chưa hé lộ, nàng sẽ tìm ra cách để ở lại California. Nàng chẳng hề muốn nhìn thấy Gopher Prairie thêm lần nào nữa.
Gia đình Smails sẽ chuyển vào dọn ở căn nhà của nhà Kennicott, và điều khó khăn nhất phải chịu đựng trong suốt tháng chờ đợi chính là chuỗi các buổi họp bàn giữa Kennicott và chú Whittier liên quan đến việc sưởi ấm nhà để xe và nạo vét ống khói lò sưởi.
Kennicott hỏi rằng liệu Carol có muốn dừng chân ở Minneapolis để mua sắm quần áo mới không?
“Không! Em muốn đi càng xa càng tốt và càng nhanh càng tốt. Để đến Los Angeles hãy hay.”
“Được rồi, được rồi! Tùy ý em thôi. Vui lên nào! Chúng ta sẽ có một chuyến đi chơi thật linh đình, và mọi thứ sẽ hoàn toàn khác biệt khi chúng ta quay trở lại.”
VI
Hoàng hôn buông xuống trên một buổi chiều tháng Mười Hai ngập tràn tuyết trắng. Đoàn tàu giường nằm sẽ nối đuôi với chuyến tàu đi California ở Kansas City từ từ bánh lăn rời khỏi St. Paul với tiếng lạch cạch, lạch cạch, lạch cạch khi nó vượt qua những đoạn đường ray khác. Tàu ì ạch băng qua khu nhà máy rồi dần tăng tốc. Carol chẳng thể nhìn thấy gì ngoài những cánh đồng xám xịt đã bao trùm lấy nàng suốt dọc đường đi từ Gopher Prairie. Phía trước là màn đêm tối mịt.
“Chỉ cách đây một tiếng thôi, ở Minneapolis, chắc là mình đã ở rất gần Erik. Cậu ấy vẫn ở đó, đâu đó quanh đây thôi. Cậu ấy sẽ đi mất khi mình quay về. Mình sẽ chẳng bao giờ biết cậu ấy đã đi đâu.”
Khi Kennicott bật công tắc chiếc đèn trên ghế ngồi, nàng chán nản lật giở những bức minh họa trong một tạp chí điện ảnh.