Nàng tô điểm cho hình ảnh bản thân, không phải như một nhà cải cách vĩ đại, mà như hiền thê của một vị bác sĩ đồng quê. Những thực tế trong gia đình bác sĩ được phủ lên một lớp màu sắc rực rỡ bởi niềm kiêu hãnh của nàng.

Đêm đã khuya, một tiếng bước chân trên hiên gỗ vọng qua cơn mơ màng; cửa chống bão mở ra; tiếng tay khua khoắng tìm tấm cửa trong; tiếng chuông điện kêu rè rè. Kennicott lầm bầm “Quỷ tha ma bắt,” nhưng kiên nhẫn trườn người khỏi giường, nhớ kéo chăn lên để giữ ấm cho nàng, dò dẫm tìm dép và áo choàng tắm, rồi lục đục bước xuống lầu.

Từ dưới vọng lên, nàng nửa nghe nửa thoáng trong cơn buồn ngủ, một cuộc đối thoại bằng thứ tiếng Đức bồi của những người nông dân đã quên mất tiếng mẹ đẻ mà vẫn chưa học được ngôn ngữ mới:

“Chào Barney, anh muốn gì thế?”

“Chào buổi sáng, bác sĩ. Nhà tôi ốm nặng quá. Suốt đêm cô ấy cứ đau quặn cả bụng.”

“Cô ấy bị thế này bao lâu rồi? Wie lang, eh?”

“Tôi không biết nữa, chắc là hai ngày rồi.”

“Sao hôm qua anh không đến tìm tôi, lại đợi đến lúc tôi đang ngủ say mới gọi dậy? Đã hai giờ sáng rồi đây này! So spat—warum, eh?”

“Thì đấy, tôi biết chứ, nhưng tối qua cô ấy trở nặng quá. Tôi cứ tưởng lát nữa nó tự hết, ai ngờ lại càng đau hơn.”

“Có sốt không?”

“Ồ có chứ, tôi nghĩ cô ấy bị sốt.”

“Đau ở bên nào?”

“Hả?”

“Das Schmertz—die Weh—đau bên nào thế? Ở đây à?”

“Đây. Ngay chỗ này đây.”

“Có bị cứng bụng không?”

“Hả?”

“Có bị cứng không—cứng đờ ấy—ý tôi là, sờ vào bụng có thấy cứng không?”

“Tôi không biết nữa. Cô ấy chưa nói gì.”

“Nó đã ăn những gì?”

“À, tôi nghĩ chắc cũng như mọi khi chúng tôi vẫn ăn thôi, có khi là thịt bò muối với bắp cải và xúc xích, und so weiter. Bác sĩ ơi, cô ấy cứ khóc suốt thôi, kêu la thảm thiết lắm. Mong ông đến xem hộ.”

“Ừ, được rồi, nhưng lần sau phải gọi tôi sớm hơn đấy. Này Barney, tốt hơn là anh nên lắp một cái điện thoại—telephone haben. Đám người Hà Lan các anh có ngày chết toi trước khi kịp mời bác sĩ cho mà xem.”

Tiếng cửa đóng lại. Chiếc xe của Barney—những vành bánh xe lướt êm trên tuyết, nhưng thân xe thì kêu lộc cộc. Kennicott bấm cần trực thọ để gọi tổng đài ca đêm, đọc số, chờ đợi, càu nhàu nho nhỏ, lại chờ đợi, và cuối cùng cất giọng trầm đục: “Alo, Gus đây, tôi bác sĩ đây. Này, ừ, điều cho tôi một cỗ xe ngựa nhé. Chắc tuyết dày quá không chạy ô tô được rồi. Đi xuống phía Nam tám dặm. Được rồi. Hả? Đời nào tôi thèm thế! Đừng có ngủ lại đấy nhé. Hả? Thôi được rồi đấy, chú có chậm lắm đâu. Thôi nhé, Gus; cho xe tới nhanh lên. Chào!”

Tiếng bước chân anh trên cầu thang; tiếng anh di chuyển lặng lẽ trong căn phòng lạnh ngắt khi thay quần áo; tiếng ho ngẩn ngơ và vô nghĩa. Nàng được cho là đang ngủ; nàng quá ngái ngủ tuyệt vời để có thể phá vỡ sự tĩnh lặng ấy bằng cách lên tiếng. Trên mảnh giấy đặt trên bàn trang điểm—nàng có thể nghe thấy tiếng ngòi bút sột soạt cào trên mặt đá cẩm thạch—anh viết điểm đến của mình. Anh bước ra ngoài, đóng đảnh, lạnh lẽo, không một lời phàn nàn; và nàng, trước khi chìm vào giấc ngủ lần nữa, đã yêu anh vì sự vững chãi ấy, và mường tượng ra câu chuyện đầy kịch tính về chuyến đi trong đêm của anh đến với gia đình đang hoảng sợ ở trang trại xa xôi; hình dung những đứa trẻ đứng bên cửa sổ, ngóng chờ anh. Trong mắt nàng, anh bỗng mang vẻ anh hùng của một nhân viên vô tuyến điện trên con tàu gặp nạn; của một nhà thám hiểm bị móng vuốt cơn sốt cào xé, bị những phu khuân vác bỏ rơi, nhưng vẫn tiếp tục bước đi—vào chốn rừng thiêng—vẫn tiến bước——

Lúc sáu giờ, khi ánh sáng lọt vào lờ mờ như qua một tấm kính mờ và lạnh lẽo phác họa những chiếc ghế thành các hình chữ nhật xám xịt, nàng nghe thấy tiếng bước chân anh trên hiên; nghe tiếng anh loay hoay bên lò sưởi: tiếng lách cách khi giũ vỉ lò, tiếng cào tro chậm rãi nặng nề, cái xẻng xúc than cắm vào thùng, tiếng than đổ ào vào buồng đốt, tiếng điều chỉnh ống thông gió l lách cách — những âm thanh thường nhật của một cuộc sống ở Gopher Prairie, giờ đây lần đầu tiên lay động lòng nàng như một điều gì đó thật can trường và bền bỉ, muôn màu muôn vẻ và tự do. Nàng mường tượng ra buồng đốt: những ngọn lửa hóa thành màu chanh và vàng ánh kim khi bụi than rây xuống; những dải phất phơ mỏng manh màu tía, những ngọn lửa ma trơi không tỏa sáng, luồn lách giữa đống than đen chất đống.

Nằm trên giường thật là dễ chịu, và khi nàng thức dậy, căn nhà sẽ đã được sưởi ấm cho nàng, nàng nghĩ thế. Thật là một con mèo lười biếng vô tích sự! Những hoài bão của nàng có xá gì so với năng lực của anh?

Nàng tỉnh giấc lần nữa khi anh ngả mình lên giường.

“Cứ như anh mới đi có vài phút trước vậy!”

“Anh đi bốn tiếng rồi đấy. Anh vừa phẫu thuật ruột thừa cho một phụ nữ ở căn bếp của người Hà Lan. Suýt nữa thì mất mạng rồi chứ lị, nhưng anh đã cứu được cô ấy qua khỏi. Suýt thì toi. Barney bảo chủ nhật tuần trước hắn bắn được mười con thỏ.”

Anh chìm ngay vào giấc ngủ — chỉ có một tiếng nghỉ ngơi trước khi phải thức dậy sẵn sàng đón những người nông dân đến từ sáng sớm. Nàng kinh ngạc vì trong khoảng thời gian đối với nàng chỉ như một khoảnh khắc nhòa đi vì giấc ngủ, anh đã ở một nơi xa xôi, tiếp quản một ngôi nhà lạ, rạch thịt một con người, cứu sống một mạng người.

Bảo sao mà anh lại căm ghét cái tay Westlake và McGanum lười biếng đến thế! Làm sao cái tay Guy Pollock hời hợt có thể hiểu được sự khéo léo và sức chịu đựng nhường này?

Rồi Kennicott lầm bầm, “Bảy giờ rưỡi rồi! Em có định dậy ăn sáng không đấy?” và anh không còn là một nhà khoa học anh hùng nữa mà là một người đàn ông khá cáu kỉnh và tầm thường đang cần cạo râu. Họ ăn cà phê, bánh kếp rán và xúc xích, rồi bàn về cái thắt lưng bằng da cá sấu gớm ghiếc của vợ anh chàng McGanum. Phép thuật ban đêm và sự vỡ mộng buổi sáng đều bị lãng quên trong guồng quay của thực tại và những ngày tháng.

II

Vợ bác sĩ đã quá quen với người đàn ông bị thương ở chân, được đưa từ vùng quê vào vào một chiều chủ nhật và chở thẳng đến nhà. Ông ngồi trên chiếc ghế bập bênh ở phần đuôi của một chiếc xe tải gỗ, khuôn mặt tái đi vì nỗi đau đớn xóc nảy. Cơn đau khiến chân ông duỗi thẳng về phía trước, gác lên một chiếc thùng đựng tinh bột và được phủ một tấm mồ ngựa viền da. Người vợ can đảm, nhẫn nhục của ông điều khiển xe, và bà giúp Kennicott đỡ ông khập khiễng bước lên bậc thềm vào nhà.

“Gã này bị rìu chém vào chân—vết thương rách khá sâu—Halvor Nelson, ở cách đây chín dặm,” Kennicott thuật lại.

Carol cuống cuồng ở góc phòng, tỏ ra phấn khích như trẻ con khi được sai đi lấy khăn và một chậu nước. Kennicott nhấc người người nông dân lên ghế và cười lớn, “Được rồi đấy, Halvor nhé! Chỉ một tháng nữa là anh lại đi dựng rào uống rượu akvavit cho mà xem.” Vợ người nông dân ngồi trên ghế bành, nét mặt vô cảm, trông đồ sộ trong chiếc áo khoác da chó của đàn ông cùng những lớp áo chồng chất không rõ chừa mấy lớp. Chiếc khăn lụa sặc sỡ mà bà quấn quanh đầu giờ buông thõng trên chiếc cổ ngấn mỡ. Đôi găng tay len trắng nằm gọn trong lòng bà.

Kennicott kéo chiếc “tất Đức” dày màu đỏ ra khỏi cái chân bị thương, tiếp đến là vô số đôi tất len xám và trắng, rồi đến cuộn băng quấn xoắn ốc. Cái chân trắng bệch một cách ốm yếu, với những sợi lông đen thưa thớt, mỏng tang và bết lại, cùng vết sẹo là một đường đỏ ửng nhăn nheo. Chắc chắn đây không phải là da thịt con người, không phải là thứ mô hồng hào rạng rỡ của các nhà thơ đa tình, Carol rùng mình nghĩ thế.

Kennicott kiểm tra vết sẹo, mỉm cười với Halvor và vợ ông, cất giọng ca tụng, “Tuyệt cú mèo! Không thể chê vào đâu được!”

Vợ chồng Nelson tỏ vẻ khiêm nhường. Người nông dân gật đầu ra hiệu cho vợ và bà cất giọng buồn rầu:

“Thế bọn tôi nợ bác sĩ bao nhiêu ạ?”

“Chắc là... Để xem nào: một chuyến xe đến khám và hai lần gọi. Chắc tổng cộng khoảng mười một đô la thôi, Lena ạ.”

“Tôi không biết tụi tôi có trả ngay được không, thưa bác sĩ.”

Kennicott lững thững bước đến bên bà, vỗ vai bà, cất giọng oang oang: “Ôi dào, Chúa thương chị em ạ, tôi chẳng lo không đòi được đâu! Thu hoạch mùa tới rồi trả tôi cũng được. ... Carrie! Em hoặc con Bea có thể pha một tách cà phê với ít thịt cừu nguội cho vợ chồng Nelson được không? Họ còn phải lái xe một quãng đường dài và lạnh buốt đấy.”

III

Anh đã đi vắng từ sáng; đôi mắt nàng nhức mỏi vì đọc sách; Vida Sherwin thì không thể đến uống trà. Nàng lang thang khắp ngôi nhà, trống vắng chẳng khác nào con đường lờ mờ ngoài kia. Bài toán “Liệu bác sĩ có về kịp bữa tối, hay mình cứ ăn trước không chờ anh ấy?” là một vấn đề quan trọng trong gia đình này. Sáu giờ là giờ ăn tối nghiêm ngặt, chuẩn mực, nhưng đã rưỡi sáu giờ mà anh vẫn chưa về. Bao nhiêu suy đoán với con Bea: Không biết ca đỡ đẻ có kéo dài hơn dự kiến không? Anh có bị gọi đi đâu nữa không? Hay tuyết ngoài đồng dày quá khiến anh phải đi xe ngựa mui trần, hoặc thậm chí là xe trượt tuyết, thay vì ô tô? Ở trong thị trấn thì tuyết đã tan đi nhiều, nhưng mà...

Tiếng còi, tiếng hò hét, động cơ ô tô rú lên trước khi bị tắt ngắt.

Nàng vội vã chạy ra cửa sổ. Chiếc ô tô trông như một con quái vật đang nằm im nghỉ ngơi sau những cuộc phiêu lưu cuồng nộ. Đèn pha chiếu rọi vào những cụm băng trên đường khiến những mô đá nhỏ nhất cũng hắt bóng thành những ngọn núi cao, và đèn hậu hắt một vòng tròn đỏ rực lên lớp tuyết phía sau. Kennicott đang mở cửa xe, gọi lớn: “Về đến nhà rồi em yêu ơi! Bị mắc kẹt mấy bận, nhưng thế quái nào tụi anh cũng vượt qua được, phen này về đến nơi rồi đây! Ra đây nào! Đồ ăn! Ăn uống thôi!”

Nàng lao ra đón anh, vỗ về chiếc áo khoác lông thú của anh, những sợi lông dài mượt mà nhưng lạnh ngắt dưới những đầu ngón tay nàng. Nàng hân hoan gọi Bea, “Được rồi! Anh ấy về rồi! Chúng ta dọn cơm ăn luôn nhé!”

IV

Để báo cho vợ bác sĩ biết về những thành công của anh, không hề có những tràng pháo tay của khán giả, chẳng có bài bình sách nào hay học vị danh dự nào. Nhưng có một lá thư được viết bởi một người nông dân gốc Đức mới chuyển từ Minnesota sang Saskatchewan:

Kính thưa ông, thời gian này ông đã chữa bệnh cho tôi được mấy tuần vào mùa hè vừa rồi và biết rõ tôi bị bệnh gì nên tôi muốn viết thư để cảm ơn ông. Bác sĩ ở đây bảo tôi bị bệnh gì đó và họ cho tôi uống thuốc nhưng uống không đỡ bằng ông chữa. Giờ họ khẳng định là tôi chẳng cần uống thuốc gì nữa ông nghĩ sao?

Thế mà tôi đã bỏ uống thuốc khoảng một tháng rưỡi nay rồi nhưng bệnh chẳng thấy đỡ nên tôi muốn nghe ý nghĩ của ông về chuyện này tôi cứ có cảm giác khó chịu này ở quanh vùng dạ dày sau khi ăn và cơn đau nhói quanh tim rồi lan xuống cánh tay và khoảng 3 đến 3 tiếng rưỡi sau khi ăn là tôi thấy người yếu đi và chóng mặt cùng với chứng đau đầu âm ỉ. Giờ ông cứ cho tôi biết ông nghĩ thế nào về bệnh tình của tôi, tôi sẽ làm theo lời ông.

V

Nàng chạm mặt Guy Pollock ở hiệu thuốc. Anh nhìn nàng như thể anh có quyền làm vậy; anh cất giọng dị dàng. “Mấy ngày nay không thấy bóng dáng cô đâu.”

“Không. Tôi cùng đi về vùng quê với Will mấy bận. Anh ấy thật là... Anh có biết rằng những người như anh và tôi sẽ chẳng bao giờ có thể hiểu nổi những người như anh ấy không? Cả anh và tôi đều là một lũ ăn hại xoi mói, trong khi anh ấy cứ lặng lẽ đi và làm những việc thiết thực.”

Nàng gật đầu, mỉm cười và bận rộn với việc mua axit boric. Anh ngẩn ngơ nhìn theo nàng, rồi lặng lẽ bước đi.

Khi phát hiện ra anh đã đi rồi, nàng cảm thấy hơi hụt hẫng đôi chút.

VI

Có những lúc — nàng có thể đồng tình với Kennicott rằng sự quen thuộc đến mức cạo râu mặc áo nịt ngực trong đời sống vợ chồng không phải là sự thô tục nhàm chán mà là một sự bộc trực lành mạnh; rằng sự giữ kẽ giả tạo đôi khi chỉ gây khó chịu. Nàng chẳng mấy bận tâm khi anh cứ ngồi lỳ trong phòng khách suốt hàng giờ với đôi tất trần trụi. Nhưng nàng kiên quyết không nghe theo lý thuyết của anh rằng “mấy thứ lãng mạn ấy chỉ là chuyện nhảm nhí — lúc đang theo đuổi thì hay ho đấy, chứ duy trì suốt cả đời thì có mà vỡ mặt.”

Nàng nghĩ đến những điều bất ngờ, những trò chơi để làm phong phú thêm những ngày tháng tẻ nhạt. Nàng đan một chiếc khăn choàng cổ màu tía rực rỡ, giấu nó dưới đĩa ăn tối của anh. (Khi phát hiện ra, anh tỏ vẻ ngượng ngùng và thốt lên, “Hôm nay là ngày kỷ niệm gì à? Chúa ơi, anh quên mất tiêu!”)

Có lần nàng pha đầy một bình giữ nhiệt đựng cà phê nóng, một hộp bánh ngô với những chiếc bánh quy vừa được Bea nướng xong, rồi hớt hải chạy đến phòng khám của anh vào lúc ba giờ chiều. Nàng giấu đống đồ ở hành lang rồi thò đầu vào nhìn trộm.

Phòng khám trông thật tồi tàn. Kennicott thừa kế nó từ một vị bác sĩ tiền nhiệm và chỉ thay đổi bằng cách lắp thêm một chiếc bàn mổ bọc men trắng, một máy khử trùng, một máy X-quang và một chiếc máy đánh chữ xách tay nhỏ. Nơi đây gồm một dãy hai phòng: phòng chờ kê những chiếc ghế tựa thẳng, chiếc bàn gỗ thông cập kênh, và những cuốn tạp chí không bìa chẳng rõ tên tuổi chỉ thấy xuất hiện ở phòng khám của nha sĩ hay bác sĩ. Căn phòng phía trong, nhìn ra Phố Chính, vừa là văn phòng làm việc, phòng khám bệnh, phòng phẫu thuật, và ở một góc nhỏ là phòng thí nghiệm vi sinh và hóa học. Sàn gỗ của cả hai phòng đều trơ trụi; đồ đạc thì nâu sẫm và tróc lở từng mảng.

Ngồi chờ bác sĩ có hai người phụ nữ ngồi bất động như thể bị tê liệt, và một người đàn ông mặc đồng phục nhân viên phanh tàu hỏa, tay phải bị băng bó đang được tay trái rám nắng đỡ lấy. Họ trân trân nhìn Carol. Nàng rụt rè ngồi lên một chiếc ghế cứng, cảm thấy mình thật lạc lõng và phù phiếm.

Kennicott xuất hiện ở cánh cửa bên trong, đang tiễn một người đàn ông tái nhợt với lèo tèo vài sợi râu héo hắt, và an ủi ông ta, “Được rồi, bác ạ. Cẩn thận với lượng đường, và nhớ tuân thủ chế độ ăn kiêng cháu dặn nhé. Cứ mang đơn ra hiệu thuốc cắt thuốc, rồi tuần sau ghé qua cháu khám lại. Này, ừ, tốt hơn là, ừ, tốt hơn là đừng uống nhiều bia quá nhé. Thôi được rồi, bác.”

Giọng anh tỏ ra vồn vã một cách giả tạo. Anh lơ đễnh nhìn Carol. Giờ đây anh là một cỗ máy y khoa chứ không phải là một cỗ máy gia đình nữa. “Có chuyện gì thế, Carrie?” anh lờ đờ hỏi.

“Không vội đâu. Em chỉ muốn ghé qua chào anh một tiếng thôi.”

“Ừm...”

Cảm giác tự thương thân vì anh không mảy may đoán ra đây là một bữa tiệc bất ngờ đã khiến nàng trở nên buồn bã và đầy thú vị trong mắt chính mình, và nàng tận hưởng niềm vui của những kẻ tử đạo khi can đảm thốt lên với anh, “Chẳng có gì đặc biệt đâu. Nếu anh còn bận lâu thì em đi bộ về nhà đây.”

Trong lúc chờ đợi, nàng nguôi ngoai niềm tự thương và bắt đầu tự giễu cợt bản thân. Lần đầu tiên nàng quan sát kỹ phòng khám. Ồ vâng, gia đình bác sĩ thì phải có những tấm bình phong phong cách Nhật, một chiếc ghế bành rộng và một chiếc bình pha cà phê điện, nhưng cái xó xỉnh nào thì cũng tốt chán cho những con người ốm đau, mệt mỏi, tầm thường chẳng có giá trị gì ngoài việc làm phương tiện và cái cớ cho sự tồn tại của bác sĩ! Không. Nàng không thể trách Kennicott được. Anh hài lòng với những chiếc ghế tồi tàn đó. Anh chịu đựng chúng y như các bệnh nhân của mình vậy. Đó là lãnh địa bị nàng bỏ bê — kẻ suốt ngày đi đây đi đó buông lời cao ngạo về việc tái thiết cả cái thị trấn này!

Khi những bệnh nhân đã về hết, nàng mang đống đồ đạc của mình vào.

“Cái gì thế này?” Kennicott ngạc nhiên thốt lên.

“Quay mặt đi! Nhìn ra cửa sổ ấy!”

Anh tuân theo — vẻ không lấy gì làm chán chường cho lắm. Khi nàng hô to “Xong rồi đấy!” thì một bữa tiệc gồm bánh quy, kẹo cứng và cà phê nóng đã được bày la liệt trên chiếc bàn mặt sập ở căn phòng bên trong.

Khuôn mặt phúc hậu của anh bừng sáng. “Chiêu này mới mẻ thật đấy! Đời anh chưa bao giờ bất ngờ đến thế! Và, thề có Chúa, anh đang đói ngấu đây. Này, tuyệt quá cơ chứ lị.”

Khi cảm giác phấn khích ban đầu đã lắng xuống, nàng đòi hỏi: “Will! Em sẽ tân trang lại phòng chờ của anh!”

“Nó bị làm sao nào? Vẫn ổn chán cơ mà.”

“Ổn thế nào mà ổn! Trông gớm ghiếc chết đi được. Chúng ta thừa sức mang lại cho bệnh nhân của anh một không gian tử tế hơn chứ. Hơn nữa làm thế lại tốt cho việc làm ăn ấy chứ.” Nàng cảm thấy mình vô cùng khôn ngoan và sắc sảo.

“Nhảm nhí! Anh chẳng lo chuyện làm ăn đâu. Em nghe đây này: Như anh đã nói với em rồi đấy... Chỉ vì anh thích dành dụm dăm ba đồng, chứ đừng có hòng mà bảo anh là phường chỉ biết cắm cổ chạy theo đồng tiền—”

“Thôi ngay! Nhanh lên! Em đâu có làm tổn thương tình cảm của anh! Em có chê bai gì đâu! Em chỉ là một người thê thiếp hèn mus sùng bái anh nhất mực đây mà. Ý em chỉ là—”

Hai ngày sau, bằng những bức tranh, ghế mây và một tấm thảm, nàng đã biến phòng chờ thành một nơi đáng sống; và Kennicott phải thừa nhận, “Trông khá hơn hẳn thật. Trước giờ anh chẳng để ý mấy. Chắc anh đúng là cần phải có người trị cho một trận.”

Nàng đinh ninh rằng mình đang vô cùng mãn nguyện với sự nghiệp làm vợ bác sĩ.

VII

Nàng cố gắng dứt ra khỏi những suy tư và vỡ mộng vẫn luôn bủa vây lấy mình; tìm cách gạt bỏ mọi thói giáo điều của một kỷ nguyên nổi dậy. Nàng muốn tỏa sáng trước mặt một Lyman Cass mặt bê tông lông lá rậm rạp chẳng kém gì Miles Bjornstam hay Guy Pollock. Nàng tổ chức một buổi chiêu đãi cho Câu lạc bộ Thanatopsis. Nhưng việc thực sự tích lũy được công đức của nàng lại nằm ở chuyến viếng thăm mụ Bogart — kẻ có những lời bàn ra tán vào vô cùng quan trọng đối với danh tiếng của một vị bác sĩ.

Dù nhà mụ Bogart ở sát vách nhưng nàng mới chỉ bước chân sang đó ba lần. Giờ đây nàng đội chiếc mũ lông chồn mới, thứ khiến khuôn mặt nàng trông nhỏ nhắn và ngây thơ, nàng chùi sạch vết son môi — rồi lao vút qua con hẻm trước khi quyết tâm đáng ngưỡng mộ của mình kịp chùn bước.

Tuổi thọ của những ngôi nhà, cũng giống như tuổi của con người, chẳng dính dáng gì mấy đến số năm tồn tại của chúng. Ngôi nhà tranh màu xanh xỉn của góa phụ Bogart tốt bụng đã có tuổi đời hai mươi năm, nhưng nó lại mang cái vẻ cổ kính của kim tự tháp Cheops và thứ mùi của xác ướp Ai Cập. Sự ngăn nắp của nó như một lời quở trách đối với cả con đường. Hai hòn đá ven lối đi được sơn màu vàng; cái nhà vệ sinh ngoài vườn được ngụy trang quá đà bằng dây leo và giàn hoa đến nỗi hóa ra chẳng hề được che giấu tí nào; chú chó bằng sắt duy nhất còn sót lại ở Gopher Prairie đứng lọt thỏm giữa những vỏ ốc xà cừ được quét vôi trắng trên bãi cỏ. Hành lang được cọ rửa sạch đến phát sợ; nhà bếp tựa như một bài toán hình học với những rắc rối được giải quyết bằng những chiếc ghế được kê cách đều tăm tắp.

Phòng khách được dành riêng cho khách khứa. Carol gợi ý, “Hay chúng ta ngồi ở bếp đi. Xin chị đừng mất công nhóm lò phòng khách làm gì.”

“Không phiền chút nào đâu! Ôi trời ơi, với lại cô mấy khi ghé chơi, mà cái bếp thì trông nhếch nhác lắm, tôi luôn cố giữ cho nó sạch sẽ, nhưng cái thằng Cy cứ mang bùn đất dẫm lên khắp nơi, tôi đã mắng nó cả trăm lần rồi chứ chẳng chơi, thôi, cô cứ ngồi ngay vào đấy đi cưng, để tôi nhóm lò cho, không phiền chút nào đâu, thực sự là chẳng phiền tẹo nào cả.”

Mụ Bogart rên rỉ, xoa bóp các khớp xương và liên tục phủi tay trong lúc nhóm lò, và khi Carol định ra tay giúp thì mụ lại than thở, “Ôi dào, có sao đâu; chắc tôi chẳng được tích sự gì ngoài việc đầu tắt mặt tối làm lụng vất vả thôi; có vẻ như thiên hạ ai cũng nghĩ thế cả.”

Phòng khách nổi bật với một khoảng thảm giẻ rách mà ngay khi bước vào, mụ Bogart đã hốt hoảng nhặt lên một con ruồi chết thảm hại. Ở giữa tấm thảm là một tấm thảm nhỏ vẽ hình một con chó Newfoundland đỏ, đang nằm dài trên một cánh đồng hoa cúc xanh vàng với dòng chữ “Bạn Của Chúng Ta.” Chiếc đàn phong cầm của phòng khách, cao và mảnh khảnh, được trang trí bằng một chiếc gương một nửa hình tròn, một nửa hình vuông, và phần còn lại hình kim cương, cùng những chiếc giá đỡ bày một chậu phong lữ, một chiếc kèn้า harmonica và một cuốn “Thánh Ca Cổ.” Trên chiếc bàn giữa phòng là một cuốn catalogue đặt hàng qua thư của hãng Sears-Roebuck, một khung ảnh bằng bạc chụp Nhà thờ Baptist và một mục sư cao tuổi, cùng một chiếc khay nhôm đựng một chiếc lục lạc rắn đuôi chuông và một tròng kính cận bị vỡ.

Mụ Bogart huyên thuyên về tài hùng biện của Mục sư Zitterel, cái lạnh buốt giá của những ngày đông, giá củi gỗ dương, kiểu tóc mới của Dave Dyer, và lòng kính chúa thực sự của Cy Bogart. “Như tôi đã nói với giáo viên Trường Chúa Nhật của nó đấy, thằng Cy có thể hơi hoang dã một chút, nhưng đó là vì nó thông minh vượt trội hơn hẳn đám con trai ngoài kia, còn cái gã nông dân dám khẳng định bắt quả tang Cy ăn trộm xe ngựa ấy là một tên nói láo, và tôi phải đưa hắn ra trước pháp luật mới phải.”

Mụ Bogart săm soi kỹ lưỡng lời đồn đại rằng cô phục vụ bàn ở tiệm Quán ăn của Billy không hẳn là loại đàn bà tử tế — hay nói đúng hơn là hoàn toàn chẳng ra gì.

“Trời đất quỷ thần ơi, người ta có thể mong đợi điều gì khi ai cũng biết mẹ nó là hạng người nào chứ? Và nếu đám nhân viên tiếp thị đi đường buông tha cho nó thì mọi chuyện đã ổn rồi, dù tôi hoàn toàn không tin là người ta lại cho phép nó nghĩ rằng nó có thể che mắt được chúng ta. Càng sớm tống cổ nó vào trường giáo dưỡng dành cho các thiếu nữ hư hỏng ở Sauk Centre ngày nào thì càng tốt cho tất cả và... Cô có dùng một tách cà phê không hỡi Carol cưng, tôi chắc là cô sẽ không phiền khi mụ Bogart già này gọi thẳng tên cô đâu, nghĩ xem tôi đã quen Will từ lâu lắm rồi, và tôi lại là bạn thân của người mẹ hiền hậu đáng yêu của nó hồi bà ấy còn sống ở đây và... Chiếc mũ lông này đắt lắm phải không? Nhưng mà... Cô có thấy kinh khủng không, cách thiên hạ bàn tán trong cái thị trấn này ấy?”

Mụ Bogart dịch chiếc ghế xích lại gần hơn. Khuôn mặt to lớn của mụ, với bộ sưu tập những nốt ruồi đáng sợ và vài sợi lông đen mọc đơn độc, nhăn nheo đầy quỷ quyệt. Mụ nhe bộ hàm sâu hoắm trong một nụ cười quở trách, và bằng giọng thì thầm đầy vẻ tâm tình của kẻ đánh hơi thấy mùi bê bối phòng ngủ cũ rích, mụ phả ra những lời:

“Tôi thật không tài nào hiểu nổi sao thiên hạ lại có thể ăn nói và hành động như thế được. Cô chẳng biết những chuyện gì đang diễn ra đằng sau vỏ bọc ấy đâu. Cái thị trấn này này — ơ hay, nhờ có sự giáo dục tôn giáo mà tôi uốn nắn cho thằng Cy nên nó mới giữ được sự ngây thơ trước những... chuyện đó đấy. Mới dạo nọ thôi... Tôi chẳng bao giờ thèm để ý đến mấy câu chuyện tầm phào đâu, nhưng tôi nghe được nguồn tin cực kỳ chính xác rằng Harry Haydock đang thậm thụt với một ả làm nhân viên bán hàng ở một cửa hiệu dưới tận Minneapolis, trong khi tội nghiệp con bé Juanita chẳng hay biết gì sất — dù biết đâu đấy lại là sự trừng phạt của Chúa, bởi vì trước khi kết hôn với Harry, nó từng hú hoán với không biết bao nhiêu thằng con trai... Chà, tôi không thích nói ra đâu, và biết đâu tôi lại là kẻ lạc hậu như thằng Cy hay nói, nhưng tôi vẫn luôn đinh ninh rằng một người phụ nữ thậm chí không nên thốt tên ra đối với đủ mọi thứ chuyện khủng khiếp trên đời, thế mà tôi vẫn biết có ít nhất một trường hợp mà con bé Juanita với một thằng ranh nào đó — ừ thì, chúng nó làm những chuyện thật sự khủng khiếp. Rồi... rồi... Rồi còn cái lão Ole Jenson bán tạp hóa tưởng mình khôn ranh cáo già kia nữa chứ, tôi biết thừa lão ta mồi chét vợ người ta và... Rồi cả cái gã Bjornstam chuyên làm thuê làm mướn kinh tởm này, rồi Nat Hicks và...”

Hóa ra là trong cái thị trấn này chẳng có nổi một ai không sống một cuộc đời nhơ nhớp ngoại trừ mụ Bogart, và dĩ nhiên là mụ cảm thấy ấm ức vì điều đó.

Mụ biết tuốt. Mụ lúc nào cũng tình cờ có mặt ở hiện trường. Có lần, mụ thì thầm, mụ đi ngang qua đúng lúc một chiếc rèm cửa vô ý thức bị kéo hở lên mấy phân. Có lần mụ bắt gặp một đôi nam nữ đang nắm tay nhau, mà lại ngay tại buổi sinh hoạt của Hội Giám Lý!

“Một chuyện nữa... Chúa trên cao chứng giám là tôi chẳng bao giờ muốn khơi mào rắc rối, nhưng tôi không thể làm ngơ trước những gì mình nhìn thấy từ bậc thềm sau nhà, và tôi để ý thấy con nhỏ hầu gái Bea của cô đang hú hoán với mấy thằng dắt mối ở cửa hàng tạp hóa đấy nhé...”

“Mụ Bogart! Tôi tin tưởng Bea như tin chính bản thân mình vậy!”

“Ôi cưng ơi, cô không hiểu ý tôi rồi! Tôi chắc chắn nó là một đứa con gái ngoan. Ý tôi là nó còn ngây ngô, và tôi chỉ cầu mong không có tên thanh niên gớm ghiếc nào quanh cái thị trấn này đẩy nó vào con đường lầm lỗi! Đó là lỗi của các bậc cha mẹ, cứ để con cái chạy rông và nghe ngóng những điều xấu xa. Nếu mà theo ý tôi thì đừng có hòng đứa nào, dù là trai hay gái, được phép biết bất cứ điều gì về — về những chuyện đó cho đến khi chúng kết hôn. Thật là kinh khủng cái cách ăn nói trơ tráo của một số kẻ. Nó chỉ phơi bày và tố cáo cái tâm địa đen tối ghê tởm ẩn giấu trong lòng chúng mà thôi, và chẳng có gì chữa được điều đó ngoại trừ việc đến thẳng với Chúa và quỳ xuống như cách tôi vẫn làm ở buổi cầu nguyện tối thứ Tư hàng tuần, và khẩn cầu rằng, 'Lạy Chúa, con chỉ là một kẻ tội nhân khốn khổ nếu không có ơn huệ của Ngài.'

Tôi sẽ bắt từng đứa một trong cái đám ranh con này phải đến Trường Chúa Nhật và học cách suy nghĩ về những điều tốt đẹp thay vì tò mò về thuốc lá và trai gái tằng tịu — và mấy buổi khiêu vũ ở hội quán của chúng chính là tai họa tồi tệ nhất từng giáng xuống cái thị trấn này, lũ trai trẻ cứ ôm ấp sờ soạng các cô gái rồi tìm hiểu... Ồ, thật là kinh khủng. Tôi đã bảo ngài thị trưởng phải dẹp ngay mấy cái trò đó đi và... Có một thằng bé ở cái thị trấn này, tôi không muốn tỏ ra nghi ngờ hay cay nghiệt nhưng...”

Phải mất nửa tiếng đồng hồ Carol mới thoát thân được.

Nàng dừng chân ngay trên hiên nhà mình và nghĩ với vẻ đầy căm phẫn:

“Nếu mụ đàn bà đó đứng về phía các thiên thần, thì tôi chẳng còn sự lựa chọn nào khác; tôi buộc phải đứng về phía ác quỷ. Nhưng mà... chẳng phải mụ ta rất giống tôi sao? Mụ ta cũng muốn 'cải cách thị trấn'! Mụ ta cũng đi săm soi chê bai tất cả mọi người! Mụ ta cũng nghĩ đàn ông là lũ thô tục và cạn cợt! MÌNH CÓ GIỐNG MỤ TA KHÔNG? Thật là kinh hoàng!”

Tối hôm đó, nàng không chỉ đơn thuần đồng ý chơi bài cribbage với Kennicott; nàng còn giục giã anh chơi; và nảy sinh một niềm hứng thú cuồng nhiệt đến phát điên với các thương vụ đất đai và Sam Clark.

VIII

Hồi còn đang tán tỉnh, Kennicott từng cho nàng xem bức ảnh chụp đứa con và ngôi nhà gỗ nhỏ của Nels Erdstrom, nhưng nàng chưa từng gặp gia đình Erdstrom bao giờ. Họ chỉ đơn thuần trở thành những “bệnh nhân của bác sĩ.” Kennicott gọi điện cho nàng vào một buổi chiều giữa tháng Chạp, “Em có muốn khoác áo vào đi xe về nhà Erdstrom với anh không? Trời khá ấm. Nels bị bệnh vàng da rồi.”

“Ồ có chứ!” Nàng vội vã tròng tất len, đi bốt cao cổ, mặc áo len, quàng khăn, đội mũ, đeo găng tay.

Tuyết quá dày và những vệt bánh xe đóng băng quá cứng nên không thể dùng ô tô được. Họ khởi hành bằng một chiếc xe ngựa cao cồng kềnh. Trùm lên người họ là một tấm chăn len xanh, cạ vào cổ tay ngứa ngáy, bên ngoài là một tấm da bò rừng, giờ đây đã xơ xác và mọt ăn, được dùng từ thời những đàn bò rừng bison còn phi nước đại trên thảo nguyên cách đó vài dặm về phía tây.

Những ngôi nhà thưa thớt mà họ đi qua trong thị trấn nhỏ bé và quạnh hiu tương phản hoàn toàn với không gian rộng lớn của những khoảng sân ngập tuyết và con đường thênh thang. Họ băng qua đường ray xe lửa, và lập tức đặt chân vào vùng nông thôn. Những con ngựa loang lổ phì ra những đám hơi nước, rồi bắt đầu cất bước nước đại. Chiếc xe ngựa kêu có kít nhịp nhàng. Kennicott vừa điều khiển vừa tặc lưỡi giục giã “Nào cậu hai, thong thả thôi nào!” Anh đang chìm trong suy nghĩ. Anh chẳng thèm để ý đến Carol. Thế nhưng chính anh là người đã thốt lên, “Cảnh trí ở đằng kia đẹp phết nhỉ,” khi họ đến gần một lùm sồi nơi ánh nắng mùa đông chập chờn nhảy múa trong khoảng trũng giữa hai đụn tuyết.

Họ lái xe từ vùng thảo nguyên tự nhiên sang một khu vực quang đãng mà hai mươi năm trước từng là rừng rậm. Vùng đất dường như trải dài vô tận đến tận Cực Bắc: những ngọn đồi thấp, khu đất lúp xúp gai góc, dòng lạch ngập sậy, những gò ổ chuột xạ, những cánh đồng với những cục đất nâu đóng băng nhô lên xuyên qua lớp tuyết.

Tai và mũi nàng buốt cóng; hơi thở phả trắng cổ áo; những ngón tay đau nhức.

“Trời càng lúc càng lạnh rồi đấy,” nàng nói.

“Ừ.”

Đó là toàn bộ câu chuyện giữa họ suốt ba dặm đường. Thế nhưng nàng vẫn thấy hạnh phúc.

Họ đến nhà Nels Erdstrom lúc bốn giờ, và với một nhịp đập rộn ràng, nàng nhận ra cái nỗ lực can đảm từng thu hút nàng đến với Gopher Prairie: những thửa ruộng được khai hoang, những luống cày nằm giữa các gốc cây, một ngôi nhà gỗ được trét khe bằng bùn và lợp mái bằng cỏ khô. Nhưng Nels đã phất lên. Anh ta dùng ngôi nhà gỗ làm chuồng ngựa; và một ngôi nhà mới mọc lên, một ngôi nhà Gopher Prairie kiêu hãnh, kệch cỡm, càng trở nên trơ trọi và vô duyên hơn trong lớp sơn trắng bóng lộn cùng những đường viền màu hồng. Mọi cái cây đều đã bị đốn hạ. Ngôi nhà trống trải đến mức không có lấy một bóng cây che chở, bị gió bạt tứ bề, trơ trọi phơi mình ra giữa bãi đất trống khắc nghiệt, khiến Carol phải rùng mình. Nhưng sự đón tiếp trong căn bếp thì vô cùng ấm cúng, với những lớp vữa mới tinh còn giòn, chiếc bếp lò bằng gang đen và niken, cùng chiếc máy ly tâm tách kem ở một góc phòng.

Bà Erdstrom nài nỉ nàng vào ngồi trong phòng khách, nơi có một chiếc máy hát tự động cùng chiếc ghế băng bọc da và gỗ sồi, những bằng chứng cho thấy sự tiến bộ về mặt xã hội của người nông dân thảo nguyên, nhưng nàng sà xuống ngồi ngay bên chiếc bếp lò trong bếp và nằng nặc đòi, “Xin chị đừng để ý đến tôi.” Khi bà Erdstrom đi theo bác sĩ ra khỏi phòng, Carol trìu mến liếc nhìn chiếc tủ gỗ thông vân sọc, tờ Giấy Xác Nhận Khấn Cầu theo đạo LUTHERAN được đóng khung lồng kính, những vết dầu mỡ chiên trứng và xúc xích trên chiếc bàn ăn kê sát tường, và một vật báu trong số các loại lịch, không chỉ in hình một cô thiếu nữ in thạch bản với đôi môi đỏ mọng, và quảng cáo bằng tiếng Thụy Điển của cửa hàng tạp hóa Axel Egge, mà còn có cả một chiếc nhiệt kế và một chiếc ống cắm diêm.

Nàng thấy một đứa bé chừng bốn, năm tuổi đang ngước nhìn mình từ cửa hành lang, một đứa bé mặc áo sơ mi kẻ sọc và quần nhung gân đã bạc màu, nhưng đôi mắt to tròn, môi mím chặt, trán rộng. Nó biến mất, rồi lại thò đầu ra nhìn trộm, cắn mút những khớp ngón tay, quay vai về phía nàng vì thẹn thùng.

Chẳng phải nàng nhớ — chuyện gì ấy nhỉ? — Kennicott ngồi cạnh nàng ở Phồn Snelling, giục giã, “Em xem kìa, đứa bé trông sợ sệt chưa kìa. Nó cần một người phụ nữ như em đấy.”

Phép màu từng lượn lờ quanh nàng khi đó — phép màu của hoàng hôn, không khí mát lành và sự tò mò của những kẻ đang yêu. Nàng giơ hai bàn tay ra, vừa để hướng về sự thiêng liêng ấy, vừa để đón lấy đứa trẻ.

Nó rụt rè bước vào phòng, vừa đi vừa mút ngón tay cái đầy ngờ vực.

“Chào cháu,” nàng nói. “Tên cháu là gì thế?”

“Hì, hì, hì!”

“Cháu nói chuẩn lắm. Cô hoàn toàn đồng ý với cháu. Mấy kẻ ngốc nghếch như cô lúc nào cũng hay hỏi tên lũ trẻ con.”

“Hì, hì, hì!”

“Lại đây cô kể cho cháu nghe câu chuyện về... ừm, cô cũng chưa biết nó sẽ nói về cái gì nữa, nhưng chắc chắn sẽ có một nàng nữ chính mảnh mai và một vị Hoàng tử quyến rũ.”

Nó đứng trơ ra như tượng trong lúc nàng thêu dệt những lời nhảm nhí. Tiếng khúc khích của nó đã ngớt. Nàng đang chinh phục được nó. Đúng lúc đó thì chuông điện thoại reo — hai hồi dài, một hồi ngắn.

Bà Erdstrom hớt hải chạy vào phòng, hét vào ống nghe:

“Alo? Vâng, vâng, đây là nhà Erdstrom ạ! Hả? Ồ, ông muốn tìm bác sĩ à?”

Kennicott xuất hiện, càu nhàu vào ống nghe:

“Nào, có chuyện gì thế? Ồ, chào Dave; anh cần gì thế? Nhà Morgenroth nào cơ? Nhà Adolph à? Được rồi. Cắt cụt chi á? Ừ, tôi hiểu rồi. Này Dave, bảo Gus đánh xe qua đây lấy túi dụng cụ phẫu thuật của tôi xuống dưới đó nhé — và bảo cậu ta mang theo cả chloroform nữa. Tôi sẽ phóng thẳng từ đây xuống đó. Đêm nay chưa chắc đã về nhà đâu. Cậu có thể gọi cho tôi ở nhà Adolph. Hả? Không, chắc Carrie lo được khoản gây mê đấy. Chào nhé. Hả? Thôi; chuyện đó để mai hãy hay — có quá nhiều kẻ cứ thích chõ mõm vào nghe lén trên cái đường dây chung của nông dân này.”

Anh quay sang Carol. “Adolph Morgenroth, gã nông dân ở cách thị trấn mười dặm về phía Tây Nam, bị nghiền nát cánh tay — gặp tai nạn lúc sửa chuồng bò thì bị cột nhà đè sập xuống — giập nát nhừ tử rồi — Dave Dyer bảo khéo phải cắt cụt chi thôi. Sợ là chúng ta phải đi thẳng từ đây xuống đó luôn. Thật tình xin lỗi vì lại lôi em đi tuốt xuống tận đẩu tận đâu thế này...”

“Không sao đâu anh. Đừng bận tâm đến em.”

“Em nghĩ mình có thể phụ trách khâu gây mê chứ? Thường thì anh hay giao việc đó cho tài xế.”

“Nếu anh bảo ban cách làm.”

“Được thôi. Này, em có nghe anh xỏ xiên đám rảnh rỗi hay tò mò chuyện người khác trên đường dây chung không? Hy vọng bọn chúng nghe được đấy! Thôi nào... Này Bessie, đừng lo lắng gì cho Nels nhé. Anh ta vẫn ổn cả thôi. Ngày mai chị hoặc ai đó hàng xóm cứ ra hiệu thuốc của Dyer lấy đơn thuốc này nhé. Cho uống mỗi lần một thìa cà phê, cách bốn tiếng một lần. Tạm biệt nhé. Alo! Cậu nhóc đây rồi! Chúa ơi Bessie, làm sao mà có chuyện đây lại chính là đứa bé từng ốm yếu quanh năm được cơ chứ? Nhìn xem này, cậu chàng giờ đã là một chú nhóc Thụy Điển vạm vỡ cao lớn phổng phao rồi đấy — mai mốt chắc chắn còn cao to hơn cả bố nó cho xem!”

Sự bộc trực của Kennicott khiến đứa trẻ cười rúc rích thích thú — một phản ứng mà Carol chẳng tài nào khơi gợi được. Đó là một người vợ nhỏ bé ngoan ngoãn lẽo đẽo theo vị bác sĩ bận rộn ra xe ngựa, và tham vọng của nàng lúc này không phải là chơi đàn Rachmaninoff hay hơn, hay xây dựng những tòa thị chính, mà chỉ là cười đùa với những đứa trẻ.

Hoàng hôn buông xuống chỉ là một vệt hồng lướt qua mái vòm bạc phếch, với những cành sồi và cành dương mảnh dẻ hằn lên nền trời, nhưng chiếc tháp chứa thức ăn gia súc ở chân trời bỗng chuyển từ một cái bồn màu đỏ thành một ngọn tháp sương mù màu tím phủ đầy sắc xám. Con đường màu tía biến mất, và giữa bóng tối của một thế giới như vừa bị hủy diệt, không một bóng đèn, họ cứ thế tròng cồng chao đảo tiến bước — về chốn vô định.

Đó là một hành trình lạnh buốt và xóc nảy để đến trang trại nhà Morgenroth, và nàng đã ngủ thiếp đi lúc nào không hay khi họ đến nơi.

Nơi đây chẳng có lấy một ngôi nhà mới tinh lóe sáng với chiếc máy hát kiêu kỳ nào, mà chỉ là một căn bếp thấp lè tè quét vôi trắng thoang thoảng mùi kem và bắp cải. Adolph Morgenroth đang nằm trên một chiếc ghế dài ở căn phòng ăn ít khi được sử dụng. Người vợ với đôi bàn tay thô ráp vì lao động nặng nhọc đang luống cuống xoắn xuýt cả hai tay vì lo lắng.

Carol có cảm giác Kennicott sẽ làm một điều gì đó thật hoành tráng và đáng kinh ngạc. Nhưng anh lại vô cùng bình thản. Anh chào hỏi người đàn ông, “Nào nào Adolph, phải sửa sang lại cho anh một chút thôi nhỉ?” Rồi nhỏ giọng nói với người vợ, “Hat die drug store my schwartze bag hier geschickt? So—schon. Wie viel Uhr ist 's? Sieben? Nun, lassen uns ein wenig supper zuerst haben. Got any of that good beer left—giebt 's noch Bier?”

Anh đã ngốn xong bữa tối chỉ trong vòng bốn phút. Cởi áo khoác, xắn tay áo lên, anh bắt đầu cọ rửa tay trong một cái chậu tôn đặt ở bồn rửa, dùng cục xà phòng vàng chuyên dùng cho nhà bếp.

Carol không dám bước vào căn phòng phía trong khi nàng đang cặm cụi chuẩn bị bữa tối gồm bia, bánh mì đen, thịt bò muối ẩm và bắp cải, được bày lên chiếc bàn bếp. Người đàn ông trong kia đang rên rỉ. Trong cái liếc nhìn nhanh chóng, nàng thấy chiếc áo sơ mi bằng vải flannel màu xanh của ông ta đã phanh ngực để lộ phần cổ sần sùi rám nắng như thuốc lá, với những hõm xương quai xanh lấm tấm vài sợi lông đen và xám thưa thớt. Ông ta được đắp một tấm vải trắng lên người như một thây ma, và thò ra ngoài tấm vải là cánh tay phải, được quấn quanh bằng những chiếc khăn dính đầy máu.

Thế nhưng Kennicott lại hiên ngang bước vào phòng bên với vẻ đầy hớn hở, và nàng lẽo đẽo theo sau anh. Với sự khéo léo đến ngạc nhiên ẩn trong những ngón tay to bè, anh tháo những lớp khăn băng ra để lộ một cánh tay mà từ khuỷu tay trở xuống chỉ là một khối thịt đẫm máu và be bét. Người đàn ông gào lên. Căn phòng bỗng chốc đặc quánh lại xung quanh nàng; nàng cảm thấy buồn nôn khủng khiếp; nàng lảo đảo chạy ra một chiếc ghế trong bếp. Qua lớp màn sương của cơn hoảng loạn buồn nôn, nàng nghe thấy tiếng Kennicott càu nhàu, “Sợ là phải cắt bỏ thôi Adolph ạ. Anh làm thế nào mà ra nông nỗi này? Ngã vào lưỡi máy gặt à? Bọn tôi sẽ xử lý ổn thỏa ngay thôi. Carrie! CAROL!”

Nàng không thể — nàng không sao đứng dậy nổi. Rồi cuối cùng nàng cũng đứng lên được, đôi chân nhũn ra như bún, dạ dày đảo lộn hàng nghìn vòng trong một giây, mắt hoa lên, tai ù đi như có tiếng thác đổ. Nàng không thể bước tới phòng ăn nổi. Nàng sắp ngất đến nơi rồi. Thế rồi nàng cũng lết được vào phòng ăn, tựa lưng vào tường, cố nặn ra một nụ cười, cơ thể nóng lạnh đan xen dọc ngực và sườn, trong lúc Kennicott lầm bầm, “Này, giúp vợ chồng Morgenroth khiêng anh ta lên bàn bếp nào. Không, trước tiên ra ngoài kia đẩy hai cái bàn ấy sát vào nhau, rồi trải lên đó một chiếc tấm chăn và một chiếc khăn sạch.”

Được đẩy những chiếc bàn nặng nhọc, được cọ rửa chúng, được tỉ mỉ trải tấm khăn trải giường phẳng phiu chính là vị cứu tinh đối với nàng. Đầu óc nàng tỉnh táo trở lại; nàng đã có thể bình tĩnh nhìn chồng mình và người vợ nông dân trong lúc họ cởi chiếc áo ngủ dính bẩn của người đàn ông đang rên rỉ, thay cho ông ta chiếc áo mới sạch sẽ và rửa sạch cánh tay. Kennicott bước tới để bày biện các dụng cụ y khoa. Nàng nhận ra rằng, dẫu chẳng có lấy một cơ sở y tế nào, lại chẳng hề mảy may lo lắng, chồng nàng — CHỒNG NÀNG — sắp sửa tiến hành một ca phẫu thuật ngoại khoa, thứ bản lĩnh thần kỳ mà người ta vẫn hay đọc trong những câu chuyện về các vị bác sĩ phẫu thuật lừng danh.

Nàng phụ họ khiêng Adolph vào bếp. Gã đàn ông nhát gan đến mức chẳng chịu tự nhấc chân bước đi. Hắn nặng trịch, bốc lên mùi mồ hôi và mùi chuồng ngựa. Nhưng nàng vẫn vòng tay ôm lấy eo hắn, áp cái đầu mượt mà vào lồng ngực hắn; nàng gồng mình xốc hắn lên; miệng tặc lưỡi bắt chước những âm thanh vui vẻ của Kennicott.

Khi Adolph đã nằm lên bàn, Kennicott đặt một chiếc khung bán cầu bằng thép và bông lên mặt hắn; quay sang bảo Carol, “Bây giờ em ngồi ở đầu gác này và nhỏ ether liên tục vào — tầm tốc độ này nhé, hiểu chưa? Anh sẽ theo dõi nhịp thở của hắn. Xem ai đang làm trợ thủ kìa! Bác sĩ gây mê hạng gộc đây chứ đâu! Ochsner chưa chắc đã có ai giỏi hơn đâu nhé! Đẳng cấp chưa nào?... Nào nào Adolph, cứ bình tĩnh nhé. Sẽ không đau tí nào đâu. Cho chú ngủ một giấc thật ngon lành là chẳng thấy đau đớn gì sạt. Schweig' mal! Bald schlaft man grat wie ein Kind. So! So! Bald geht's besser!”

Trong lúc nhỏ từng giọt ether xuống, nàng đầy căng thẳng cố gắng duy trì nhịp độ mà Kennicott đã ra dấu, Carol đắm đuối nhìn chồng mình với sự sùng bái tôn sùng của một kẻ cuồng tín.

Anh lắc đầu. “Ánh sáng kém quá — ánh sáng tồi quá. Nào, bà Morgenroth, bà đứng ngay vào chỗ này và cầm cái đèn này cho tôi. Hier, und dieses—dieses lamp halten—so!”

Dưới thứ ánh sáng loang lổ chập chờn ấy, anh làm việc vô cùng nhanh chóng và điềm tĩnh. Căn phòng chìm trong tĩnh lặng. Carol cố nhìn anh, nhưng lại tránh nhìn vào vũng máu đang rỉ ra, vết rạch đỏ lòm, chiếc dao mổ lạnh lùng sắc lẹm. Mùi ether ngọt lịm, ngạt thở. Đầu óc nàng có cảm giác như đang bay bổng tách rời khỏi cơ thể. Cánh tay nàng bủn rủn.

Không phải máu me mà chính tiếng rít của chiếc cưa phẫu thuật nghiến vào phần xương sống mới là thứ đánh gục nàng, và nàng hiểu rằng mình đã chiến đấu chống lại cơn buồn hồn nôn mửa, rằng mình đã bại trận. Nàng chìm nghỉm trong cơn chóng mặt. Nàng nghe thấy giọng Kennicott —

“Buồn nôn à? Ra ngoài hiên hít thở không khí vài phút đi. Adolph giờ đã ngấm thuốc mê sâu rồi.”

Nàng quờ quạng tìm tay nắm cửa đang xoay tít trong những vòng tròn đầy nhục nhã; nàng ngã gục ra hiên nhà, thở hổn hển, cố ép không khí vào lồng ngực, đầu óc dần tỉnh táo trở lại. Khi quay trở vào, nàng thu gọn toàn bộ khung cảnh vào trong tầm mắt: căn bếp rộng thênh thang, hai thùng sữa hắt một mảng xám xịt bên vách tường, những chiếc giò treo lủng lẳng trên xà nhà, những tia sáng nhấp nháy phát ra từ cửa lò sưởi, và ở chính giữa, được soi rọi bởi chiếc đèn thủy tinh nhỏ trên tay người đàn bà béo tốt đang hoảng sợ, Bác sĩ Kennicott đang cúi người trên một thân hình đang gù xuống dưới tấm khăn trải — vị bác sĩ phẫu thuật với hai cánh tay trần dính đầy máu, đôi bàn tay đeo găng cao su màu vàng nhạt đang nới lỏng chiếc garô, khuôn mặt không chút biểu cảm ngoại trừ khoảnh khắc anh ngẩng đầu lên và tặc lưỡi với người vợ nông dân, “Giữ chặt ngọn đèn đừng để rung chỉ một giây nữa thôi — noch blos esn wenig.”

“Anh ấy nói một thứ tiếng Đức tầm thường, bình dân, sai ngữ pháp về sự sống, cái chết, sinh nở và đất đai. Còn tôi thì đọc văn thơ Pháp và Đức của những kẻ lãng mạn đa tình và vòng hoa Giáng sinh. Thế mà tôi cứ tưởng mình mới là kẻ có học thức cao sang cơ đấy!” nàng sùng bái tự lẩm bẩm khi trở về vị trí của mình.

Được một lát, anh bỗng quát gọn lỏn, “Thế là đủ rồi. Đừng cho hắn ngửi thêm ether nữa.” Anh đang tập trung cao độ vào việc thắt nút mạch máu. Vẻ cục cằn của anh bỗng trở nên vô cùng anh hùng trong mắt nàng.

Khi anh đang định hình lại vạt da thịt, nàng thì thầm, “Ôi, anh TUYỆT VỜI quá!”

Anh có vẻ ngạc nhiên. “Sao cơ, ca này muỗi mà. Nhớ hồi tuần trước cơ... Lấy thêm cho anh ít nước nào. Tuần trước anh gặp một ca có dịch rỉ ra trong khoang phúc mạc, thế quái nào lại bị loét dạ dày mà anh chẳng hề ngờ tới và... Xong rồi. Này, thú thật là anh buồn ngủ lắm rồi đấy. Ngủ lại đây luôn thôi. Muộn thế này chạy xe về không nổi đâu. Hơn nữa thời tiết thế này có vẻ sắp có bão đến nơi rồi.”

IX

Họ ngủ trên một chiếc giường nhồi lông vũ và đắp đè lên trên những chiếc áo khoác lông thú; sáng hôm sau họ phải đập lớp băng đóng trên chiếc bình đựng nước — chiếc bình sứ mạ vàng và vẽ hoa văn to bản.

Cơn bão mà Kennicott dự đoán đã không tới. Khi họ khởi hành, trời có sương mù và trời ấm dần lên. Đi được khoảng một dặm, nàng thấy anh đang chăm chú quan sát một đám mây đen kịt ở phía bắc. Anh giục ngựa phóng như bay. Nhưng nàng nhanh chóng quên đi sự vội vã bất thường của anh để chìm đắm trong sự kinh ngạc trước khung cảnh bi tráng của thiên nhiên. Lớp tuyết nhợt nhạt, những gốc rạ khô khốc đâm tủa, và những lùm cây gai xơ xác chìm nghỉm trong lớp sương mù xám xịt. Dưới những gò đất là những cái bóng lạnh lẽo. Những rặng liễu quanh một trang trại đang oằn mình quằn quại trước cơn gió đang mạnh dần lên, và những mảng gỗ trơ trọi nơi lớp vỏ đã tróc ra trắng bợch như da thịt của một kẻ mắc bệnh phong hủi. Những vũng lầy ngập tuyết phẳng lì một cách khắc nghiệt. Cả vùng đất trông thật tàn nhẫn, và một đám mây đen viền chì đang cuồn cuộn dâng lên thống trị cả bầu trời.

“Chắc chúng ta sắp dính bão tuyết rồi đây,” Kennicott lẩm bẩm tính toán. “Kiểu gì cũng cố ghé vào nhà Ben McGonegal được thôi.”

“Bão tuyết ư? Thật á? Sao cơ... Mà hồi nhỏ tụi em cứ nghĩ bão tuyết là vui lắm cơ. Bố được nghỉ tòa án thế là tụi em cứ đứng bên cửa sổ ngắm tuyết rơi.”

“Trên thảo nguyên này chẳng vui thú gì đâu. Lạc đường như chơi. Có mà chết cóng. Không đùa được đâu.” Anh tặc lưỡi giục ngựa. Lúc này chúng đang phóng như bay, chiếc xe ngựa tròng cồng chao đảo trên những vệt bánh xe đông cứng.

Toàn bộ bầu không khí bất chợt kết tinh thành những bông tuyết lớn và ẩm ướt. Lũ ngựa và tấm da bò rừng đều phủ đầy tuyết; khuôn mặt nàng ướt đẫm; phần đuôi mỏng của chiếc roi da đọng lại một vệt trắng xóa. Không khí càng lúc càng lạnh buốt. Những bông tuyết trở nên cứng hơn; chúng bắn ra theo những đường thẳng tắp, cào cấu vào mặt nàng.

Nàng chẳng thể nhìn rõ nổi vật gì ở khoảng cách một trăm mét phía trước.

Kennicott tỏ ra vô cùng kiên quyết. Anh cúi rạp người, đôi tay siết chặt lấy dây cương trong đôi găng tay da gấu mèo. Nàng tin chắc rằng anh sẽ vượt qua được. Anh luôn luôn vượt qua được mọi nghịch cảnh.

Trừ sự hiện diện của anh ra, thế giới và mọi nếp sống bình thường đều tan biến hết. Họ lạc lối trong trận bão tuyết đang gầm rú cuồn cuộn. Anh rướn người lại gần hét lớn: “Cứ để mặc cho lũ ngựa tự tìm đường đi. Chúng sẽ đưa chúng ta về nhà.”

Với một cú xóc kinh hoàng, chiếc xe chệch khỏi con đường, nghiêng hẳn hai bánh xuống mương rãnh, nhưng ngay lập tức nó bị giật thốc lên khi lũ ngựa tiếp tục lao đi điên cuồng. Nàng há hốc miệng thở dốc. Nàng đã cố gắng, nhưng rốt cuộc chẳng tài nào ra vẻ can trường nổi khi kéo tấm chăn len quấn cao lên tận cằm.

Họ đang lướt qua một thứ gì đó trông giống như bức tường tối màu ở bên phải. “Anh biết cái chuồng ngựa kia rồi!” anh hét lên. Anh giật mạnh dây cương. Liếc qua lớp chăn trùm, nàng thấy anh mím chặt môi dưới, thấy nét mặt anh cau lại khi anh nới lỏng rồi cưa tay cương và giật thốc một cú thật mạnh vào đám ngựa đang phi nước đại.

Chúng dừng lại.

“Có ngôi nhà nông trang ở đằng kia. Trùm chăn lên người rồi theo anh,” anh gọi lớn.

Cảm giác trèo khỏi chiếc xe ngựa chẳng khác nào lao mình xuống làn nước đá lạnh ngắt, nhưng đặt chân xuống mặt đất, nàng vẫn mỉm cười với anh, khuôn mặt nhỏ nhắn ngây thơ và ửng hồng nhô lên từ tấm da bò rừng quấn quanh vai. Giữa trận cuồng phong những bông tuyết cào xé vào mắt họ đau điếng như một kẻ điên, anh tháo dây cương. Anh quay người lững thững bước ngược lại, trông như một khối lông thú nặng nề, một tay giữ cương ngựa, tay kia kéo lê vạt áo Carol.

Họ tiến đến phần thân mờ ảo của một cái chuồng ngựa có bức tường áp sát mặt đường. Rà theo bức tường, anh tìm thấy một cánh cửa, dẫn họ bước vào khoảng sân, rồi vào trong chuồng. Không gian bên trong ấm áp đến lạ thường. Nó khiến họ choáng váng bởi sự tĩnh mịch êm đềm.

Anh cẩn thận dắt lũ ngựa vào từng ô chuồng.

Các ngón chân nàng buốt nhức như những hòn than đỏ. “Chạy vào nhà thôi anh,” nàng giục.

“Không được đâu. Chưa thể đi ngay được đâu. Có khi chẳng tìm thấy nhà mất. Lạc đường ngay cách đây có mười bước chân ấy chứ. Ngồi tạm vào ô chuồng này đi, sát mấy con ngựa vào. Đợi bão tan chúng ta sẽ chạy một mạch về nhà.”

“Em cứng đờ hết cả người rồi! Không đi nổi nữa đâu!”

Anh bế thốc nàng vào trong ô chuồng, cởi phăng đôi giày đi tuyết và bốt của nàng ra, dừng lại để hà hơi vào đôi bàn tay tím ngắt khi đang lúi húi tháo dây giày. Anh xoa bóp chân cho nàng, rồi đắp lên người nàng tấm da bò rừng và mấy tấm chăn ngựa lấy từ đống đồ trên thùng đựng thức ăn gia sinh. Nàng chìm dần vào cơn buồn ngủ, bị bao bọc cô lập giữa cơn bão. Nàng khẽ thở dài:

“Anh vừa mạnh mẽ lại vừa khéo léo thế này, chẳng sợ máu me hay bão tố gì sất...”

“Quen rồi em. Duy chỉ có điều duy nhất làm anh lo lắng nãy giờ là việc mấy hơi ether có thể phát nổ vào tối hôm qua thôi.”

“Em không hiểu.”

“Thì đấy, cái gã ngốc Dave lại gửi nhầm ether cho anh thay vì chloroform như anh dặn, mà em biết đấy, hơi ether cực kỳ dễ bén lửa, nhất là lại có cái đèn đặt ngay cạnh bàn mổ như thế. Nhưng tất nhiên là anh vẫn phải phẫu thuật thôi — vì vết thương bị nhét đầy chất bẩn chuồng trại thế kia cơ mà.”

“Anh biết rõ điều đó suốt từ nãy đến giờ ư?... Cả anh và em suýt chút nữa thì bị nổ tung thành mảnh vụn á? Anh biết điều đó trong lúc đang phẫu thuật ư?”