Fern Mullins chạy xộc vào nhà vào một buổi sáng thứ Bảy đầu tháng Chín và hét lên với Carol: “Thứ Ba tới là khai giảng rồi. Tôi phải ăn chơi thả phanh một trận trước khi bị tước đoạt tự do đây. Chiều nay chúng ta làm một chuyến dã ngoại bên hồ đi. Chị Kennicott và bác sĩ cùng đi nhé? Cy Bogart cũng muốn đi đấy — thằng nhóc ấy tuy hơi ranh mãnh nhưng được cái hoạt bát.”

“Tôi không nghĩ bác sĩ có thể đi được đâu,” Carol điềm đạm đáp. “Anh ấy hình như có việc phải đi khám bệnh ở vùng ngoại ô chiều nay. Nhưng tôi rất thích đi.”

“Tuyệt quá đi! Thế chúng ta rủ thêm ai được nhỉ?”

“Bà Dyer có thể làm người giám sát. Dạo này bà ấy rất tốt với chúng ta. Và cả Dave nữa, nếu anh ấy sắp xếp được thời gian rời cửa hàng.”

“Còn Erik Valborg thì sao nhỉ? Tôi thấy anh ấy có phong cách hơn hẳn mấy đám con trai trong thị trấn. Chị thích cậu ấy phải không?”

Thế là chuyến dã ngoại gồm Carol, Fern, Erik, Cy Bogart và vợ chồng nhà Dyer không chỉ đàng hoàng, đúng mực mà còn là điều tất yếu.

Họ lái xe đến lùm cây bạch dương ở bờ nam hồ Minniemashie. Dave Dyer hôm nay giở trò hề nhiều nhất. Anh ta hò hét, nhảy nhót, đội mũ của Carol, thả một con kiến vào lưng Fern, và khi họ xuống nước bơi lội (mấy người phụ nữ thẹn thùng thay đồ trong ô tô với tấm rèm bên hông được kéo lên, còn đàn ông thì cởi đồ sau những bụi cây, miệng không ngớt lẩm bẩm: “Chà, hy vọng chúng ta không dính phải cây thường xuân độc”), Dave liền tạt nước vào họ và lặn xuống tóm lấy mắt cá chân vợ mình. Anh ta lây cái trò tinh quái ấy cho những người khác. Erik mượn điệu nhảy của các vũ công Hy Lạp mà anh từng thấy trong các rạp hát tạp kỹ để biểu diễn, và khi họ ngồi quây quần thưởng thức bữa tối dã ngoại được bày trên một tấm thảm trải trên bãi cỏ, Cy liền trèo lên cây để ném quả sồi vào người họ.

Nhưng Carol không tài nào vui đùa nổi.

Cô đã cố làm cho mình trông thật trẻ trung với kiểu tóc chẻ ngôi, chiếc áo thủy thủ thắt chiếc nơ xanh to bản, đôi giày vải trắng và chiếc váy lanh ngắn. Tấm gương đã khẳng định rằng trông cô chẳng khác gì hồi còn học đại học, rằng cổ cô vẫn mịn màng và xương quai xanh không quá lộ rõ. Thế nhưng cô lại cảm thấy gò bó. Khi bơi, cô tận hưởng sự tươi mát của làn nước nhưng lại bực mình trước những trò đùa cợt của Cy và tinh thần phấn khích thái quá của Dave. Cô thầm ngưỡng mộ điệu nhảy của Erik; anh chưa bao giờ tỏ ra kém duyên như Cy hay Dave. Cô mỏi mòn chờ anh bước đến bên mình. Nhưng anh chẳng đến. Nhờ sự vui vẻ của mình, anh dường như đã chiếm được cảm tình của vợ chồng nhà Dyer. Maud dõi theo anh và sau bữa tối, cô ta gọi với sang: “Lại đây ngồi cạnh tôi nào, cậu chàng hư hỏng!” Carol khẽ nhăn mặt trước sự sẵn sàng đóng vai hư hỏng để bước lại ngồi cạnh của Erik, trước việc anh tỏ ra thích thú với một trò chơi chẳng lấy gì làm thú vị khi Maud, Dave và Cy cứ giật lấy những lát lưỡi hun khói lạnh từ đĩa của nhau. Maud có vẻ hơi chóng mặt vì vừa bơi xong. Cô ta oang oang tuyên bố trước mọi người rằng: “Bác sĩ Kennicott đã giúp tôi rất nhiều khi xếp cho tôi một chế độ ăn kiêng,” thế nhưng chỉ riêng với Erik, cô ta mới kể lể chi tiết về sự nhạy cảm đặc biệt của mình — rằng cô ta rất dễ bị tổn thương chỉ vì một lời nói lỏn lẻn nhỏ nhất, đến mức cô ta buộc phải tìm đến những người bạn dễ thương và vui tính.

Và Erik vốn là một người dễ thương và vui tính.

Carol tự nhủ: “Dù tôi có thể mắc những lỗi lầm gì đi nữa, chắc chắn tôi không bao giờ là kẻ ghen tuông. Tôi thực sự quý Maud; cô ấy lúc nào cũng dễ chịu. Nhưng tôi tự hỏi liệu cô ấy có hơi thích câu sự đồng cảm từ đàn ông không nhỉ? Cứ đùa giỡn với Erik, trong khi cô ta đã có chồng... À thì... Nhưng cách cô ấy nhìn cậu ấy thật đắm đuối, ngây ngất và mang đậm phong cách trung đại Victoria. Thật đáng ghét!”

Cy Bogart nằm dài giữa những rễ cây của một cội bạch dương lớn, ngậm tẩu thuốc và trêu chọc Fern, quả quyết rằng một tuần nữa, khi cậu ta lại là một nam sinh trung học còn cô là giáo viên của cậu, cậu ta sẽ nháy mắt với cô trong giờ học. Maud Dyer thì nài nỉ Erik “ra bãi cát ngắm mấy con cá tuế xinh xắn đáng yêu.” Carol bị bỏ lại với Dave, người đang cố làm cô khuây khỏa bằng những câu chuyện hài hước về sự mê mẩn của Ella Stowbody đối với kẹo sô-cô-la bạc hà. Cô nhìn thấy Maud Dyer đặt tay lên vai Erik để giữ thăng bằng.

“Thật đáng ghét!” cô thầm nghĩ.

Cy Bogart áp bàn tay đỏ hỏn của mình lên bàn tay đang run rẩy vì căng thẳng của Fern, và khi cô nảy người lên vì nửa giận dữ và thét lên: “Bỏ ra ngay, bảo anh bỏ ra cơ mà!”, cậu ta chỉ nhe răng cười hề hề rồi giơ tẩu thuốc lên khoả lấp — hệt như một gã satyr cao lộc ngộc tuổi đôi mươi.

“Thật đáng ghét!”

Khi Maud và Erik quay lại và mọi người tản ra theo những nhóm khác, Erik thì thầm với Carol: “Có một chiếc thuyền ở trên bờ kìa. Chúng ta lẻn đi chèo thuyền một lát đi.”

“Mọi người sẽ nghĩ sao đây?” cô lo lắng. Cô thấy Maud Dyer nhìn chăm chăm vào Erik với đôi mắt ướt át đầy vẻ chiếm hữu. “Được chứ! Đi thôi!” cô thốt lên.

Cô cất giọng chào mọi người với mức độ vui vẻ chuẩn mực: “Tạm biệt tất cả mọi người nhé. Chúng ta sẽ gửi điện tín cho các bạn từ Trung Quốc.”

Khi tiếng mái chèo khua nhịp nhàng tỏm tẻm và cọt kẹt, khi cô bồng bềnh trong một không gian mờ ảo với sắc xám dịu dàng mà hoàng hôn đang trải mỏng lên đó, sự bực bội do Cy và Maud gây ra bỗng tan biến. Erik mỉm cười nhìn cô đầy kiêu hãnh. Cô ngắm nhìn anh — không mặc áo khoác, chỉ mặc chiếc áo sơ mi trắng mỏng manh. Cô ý thức được sự khác biệt đầy nam tính ở anh, từ dáng người thanh mảnh, đôi đùi gầy cho đến nhịp chèo thanh thản. Họ nói chuyện về thư viện, về những bộ phim điện ảnh. Anh ngân hừ hừ và cô nhẹ nhàng hát theo bài “Swing Low, Sweet Chariot.” Một cơn gió lạnh thốc qua mặt hồ phẳng lặng như mã não. Làn nước nhăn nheo trông giống như một lớp giáp được khảm vân và đánh bóng kỹ lưỡng. Gió luồn quanh con thuyền mang theo hơi lạnh buốt. Carol kéo cổ chiếc áo thủy thủ che đi phần cổ trần.

“Trời lạnh rồi đây. E rằng chúng ta phải quay lại thôi,” cô nói.

“Đừng vội quay lại với họ làm gì. Họ lại sắp sửa làm trò nhắng nhít lên cho mà xem. Chúng ta cứ đi dọc theo bờ hồ đi.”

“Nhưng anh lại thích cái trò 'nhắng nhít' ấy mà! Anh và Maud đã có một khoảng thời gian tuyệt vời còn gì.”

“Ơ kìa! Chúng tôi chỉ đi dạo trên bờ và nói chuyện câu cá thôi mà!”

Cô thấy nhẹ nhõm hẳn và đâm ra áy náy với cô bạn Maud của mình. “Dĩ nhiên rồi. Tôi đùa đấy thôi.”

“Hay là thế này nhé! Chúng ta cập bờ ở đây và ngồi trên bờ — đám bụi phỉ kia sẽ chắn gió cho chúng ta — rồi ngắm hoàng hôn. Trông nó giống như chì đang tan chảy ấy. Chỉ một lát thôi! Chúng ta đâu muốn quay lại để nghe họ làm phiền!”

“Không, nhưng mà...” Cô im bặt trong lúc anh cho thuyền lao thẳng lên bờ. Mũi thuyền va vào đá kêu lạo xạo. Anh đứng trên ghế ở mũi thuyền, đưa tay ra đỡ cô. Họ chỉ có sự im lặng bao trùm với tiếng sóng vỗ rì rào. Cô từ từ đứng dậy, chậm rãi bước qua vũng nước đọng dưới đáy con thuyền cũ kỹ. Cô đặt tay mình vào tay anh đầy tin tưởng. Không nói một lời, họ ngồi lên một khúc gỗ đã bạc màu trong ánh chiều chạng vạng mang sắc đỏ quế thoang thoảng hương vị mùa thu. Những chiếc lá cây đoạn lả tả rơi xung quanh họ.

“Anh ước... Em có thấy lạnh không?” anh thì thầm.

“Một chút.” Cô khẽ rùng mình. Nhưng không phải vì lạnh.

“Anh ước chúng ta có thể cuộn mình trong đám lá kia, được che chở kín đáo, và nằm ngắm nhìn bóng tối ngoài kia.”

“Em cũng ước thế.” Cứ như thể ngầm hiểu rằng anh không hề có ý trêu đùa hay nói chơi cho vui.

“Giống như những gì các nhà thơ vẫn hay ca tụng ấy — nàng tiên nâu và thần rừng.”

“Không. Em không thể làm nàng tiên được nữa đâu. Già quá rồi... Erik, em già lắm rồi phỏng? Em đã phai tàn và mang đậm chất nhà quê lắm rồi sao?”

“Ơ kìa, em là người trẻ trung nhất... Đôi mắt em giống hệt mắt một thiếu nữ. Chúng thật... ừm, ý anh là, trông em cứ như tin vào tất cả mọi thứ vậy. Dù em có đang dạy bảo anh đi chăng nữa, anh vẫn cảm thấy mình già hơn em cả ngàn tuổi, chứ không phải trẻ hơn một tuổi đâu.”

“Trẻ hơn bốn hay năm tuổi ấy chứ!”

“Dù sao đi nữa, đôi mắt em vẫn thật ngây thơ và đôi má thì mềm mại quá... Chết tiệt, sao anh lại thấy muốn khóc thế này, khi em không có chút khả năng tự vệ nào như thế; và anh chỉ muốn bảo vệ em thôi... Dù chẳng có gì để mà bảo vệ cả!”

“Em trẻ thật chứ? Thật sao? Thật lòng đấy chứ?” Trong giây lát, cô để lộ cái giọng điệu trẻ con, hờn dỗi làm bộ nài nỉ thường xuất hiện ở những người phụ nữ nghiêm túc nhất khi một người đàn ông dễ mến đối xử với họ như một cô thiếu niên; cái giọng điệu trẻ con ấy cùng đôi môi chúm chím và cái nghiêng má thẹn thùng.

“Ừ, em trẻ thật mà!”

“Anh thật đáng yêu khi tin như thế, Will — ERIK!”

“Em sẽ chơi cùng anh chứ? Thật nhiều nhé?”

“Có lẽ thế.”

“Em có thực sự muốn cuộn mình trong đám lá và ngắm nhìn những vì sao lướt qua trên đầu không?”

“Em nghĩ ngồi ở đây vẫn thích hơn!” Anh đan các ngón tay mình vào tay cô. “Và Erik, chúng ta phải quay lại thôi.”

“Tại sao chứ?”

“Cũng khá muộn để bắt đầu giảng giải toàn bộ lịch sử về các phong tục xã hội rồi đấy!”

“Anh biết rồi. Chúng ta phải về thôi. Dù sao em có vui vì chúng ta đã trốn đi không?”

“Có.” Cô đáp nhỏ nhẹ, hoàn toàn tự nhiên. Nhưng cô đã đứng dậy.

Anh vòng tay ôm lấy eo cô đầy kiên quyết. Cô không kháng cự. Cô chẳng màng tới điều đó. Anh không còn là một anh thợ may quê mùa, một họa sĩ tiềm năng, một rắc rối xã hội, hay một mối nguy hiểm nào nữa. Anh chính là anh, và trong sự gần gũi của anh, trong thứ năng lượng tính cách tỏa ra từ anh, cô cảm thấy mãn nguyện một cách vô lý. Ở khoảng cách gần này, cô có dịp ngắm nhìn lại khuôn mặt anh dưới một góc độ mới; ánh sáng cuối ngày làm nổi bật những đường nét trên cổ, đôi má phẳng phồng đỏ hồng, sống mũi và phần hõm thái dương của anh. Không phải với tư cách là những kẻ tình nhân ngượng ngùng hay lén lút, họ bước đi như những người bạn đồng hành ra chỗ con thuyền, và anh đỡ cô bước lên mũi thuyền.

Khi anh bắt đầu chèo, cô liền say sưa trò chuyện: “Erik, anh phải làm việc đi thôi! Anh phải trở thành một nhân vật quan trọng chứ. Anh đang bị tước đoạt vương quốc của chính mình đấy. Hãy chiến đấu vì nó đi! Hãy tham gia một khóa học vẽ từ xa nào đó — bản thân chúng có thể chẳng có ích gì nhiều, nhưng chúng sẽ buộc anh phải tập vẽ và...”

Khi họ quay lại bãi dã ngoại, cô nhận ra trời đã tối mịt, rằng họ đã rời đi từ rất lâu rồi.

“Họ sẽ nói gì đây?” cô tự hỏi.

Những người còn lại chào đón họ bằng tràng cười đùa quen thuộc pha lẫn chút bực dọc không giấu giếm: “Hai người tưởng mình đã trốn đi đâu quái quỷ thế hả?” “Đúng là một cặp đôi tuyệt vời đấy!” Erik và Carol trông có vẻ gượng gạo; cố gắng tỏ ra thông minh hóm hỉnh nhưng bất thành. Suốt dọc đường về nhà, Carol cảm giác vô cùng lúng túng. Có lúc Cy nháy mắt với cô. Việc một kẻ như Cy — kẻ chuyên lén lút dòm ngó trên gác xép gara — lại coi cô là đồng minh trong tội lỗi... khiến cô hết giận dữ, sợ hãi lại đến sung sướng tột độ, và trong mọi tâm trạng ấy, cô chắc chắn rằng Kennicott sẽ nhìn thấu cuộc phiêu lưu của cô qua nét mặt.

Cô bước vào nhà với vẻ thách thức vụng về.

Chồng cô, đang lơ mơ nửa tỉnh nửa mê dưới ánh đèn, cất tiếng chào: “Ơ kìa, đi chơi có vui không em?”

Cô không sao mở miệng trả lời được. Anh nhìn cô. Nhưng ánh mắt ấy không hề sắc sảo hơn chút nào. Anh bắt đầu lên dây cót đồng hồ, ngáp dài câu nói quen thuộc: “Chà chà, chắc đến giờ đi ngủ rồi đấy.”

Thế là hết. Vậy mà cô chẳng hề thấy nhẹ nhõm. Cô thậm chí còn có chút hụt hẫng.

II

Bà Bogart tới thăm vào ngày hôm sau. Trông bà ta cứ như một con gà mái chăm chỉ đang mổ từng mẩu vụn bánh mì. Nụ cười trên môi quá đỗi ngây thơ. Cuộc săm soi bắt đầu ngay lập tức:

“Cy bảo hôm qua các người chơi đùa rất vui ở buổi dã ngoại đấy. Chị có thích không?”

“Ồ có chứ. Tôi thi bơi với Cy. Cậu ấy bơi giỏi hơn tôi nhiều. Cy khỏe thật đấy chứ!”

“Tội nghiệp thằng bé, nó cứ cuồng chân cuồng tay muốn đi tòng quân ấy chứ, nhưng mà... Cậu Erik Valborg gì đó cũng đi cùng phải không?”

“Vâng.”

“Tôi thấy cậu ta trông khôi ngô tuấn tú phết, mà người ta bảo cậu ta cũng thông minh nữa. Chị có thích cậu ta không?”

“Cậu ấy có vẻ rất lịch sự.”

“Cy bảo chị và cậu ta đã có một buổi chèo thuyền tuyệt cú mèo. Chà, chắc là thú vị lắm nhỉ.”

“Vâng, chỉ có điều là tôi không tài nào bắt anh Valborg mở miệng nói lấy một câu. Tôi muốn hỏi anh ấy về bộ com-lê mà anh Hicks đang may cho chồng tôi cơ. Thế mà anh ấy cứ khăng khăng đòi hát. Dù sao thì, lênh đênh trên mặt nước hát hò cũng rất thư giãn. Trông thật hạnh phúc và ngây thơ làm sao. Chị không thấy thật tiếc nuối sao, bà Bogart, khi người ta ở cái thị trấn này không làm thêm nhiều việc hay ho trong sáng như thế, thay vì cứ đồn đại chuyện gấu ó suốt ngày?”

“Vâng... Vâng.”

Giọng bà Bogart nghe có vẻ ngẩn ngơ. Chiếc mũ vải của bà ta bị lệch sang một bên; trông bà ta lếu thếch đến lạ thường. Carol trân trân nhìn bà ta, cảm thấy khinh miệt, cuối cùng cũng sẵn sàng nổi loạn chống lại cái bẫy này, và khi bà mụ ranh ma ấy lại dò hỏi: “Định tổ chức thêm buổi dã ngoại nào nữa à?”, cô liền hắt ra một câu: “Tôi chẳng có chút ý định nào hết! Ơ kìa. Có phải tiếng Hugh đang khóc đấy không? Tôi phải lên xem thằng bé đây.”

Nhưng khi lên đến lầu, cô chợt nhớ ra rằng bà Bogart đã nhìn thấy cô đi cùng Erik từ đường ray xe lửa vào thị trấn, và cô bỗng thấy lạnh sống lưng vì bất an.

Tại buổi họp mặt của câu lạc bộ Mười Bảy Vui Vẻ hai ngày sau đó, cô tỏ ra vô cùng niềm nở với Maud Dyer và Juanita Haydock. Cô tưởng tượng ra rằng tất cả mọi người đang dán mắt vào mình, nhưng cô chẳng thể chắc chắn được, và trong những khoảnh khắc hiếm hoi thấy mình mạnh mẽ, cô chẳng màng quan tâm đến điều đó nữa. Giờ đây, khi đã có được thứ gì đó — dù còn mơ hồ — để mà chống lại, cô hoàn toàn có thể nổi loạn chống lại thói soi mói của thị trấn này.

Trong một cuộc trốn chạy đầy đam mê, người ta không chỉ cần một nơi để rời đi mà còn cần một nơi để hướng tới. Cô vốn biết rằng mình sẵn sàng rời bỏ Gopher Prairie, rời bỏ Phố Chính cùng tất cả những gì nó đại diện, nhưng cô lại chẳng có một đích đến nào cả. Giờ thì cô có rồi. Và đích đến ấy không phải là Erik Valborg hay tình yêu của Erik. Cô vẫn tiếp tục tự nhủ rằng mình không hề yêu anh mà chỉ “quý mến và quan tâm đến sự nghiệp của anh mà thôi.” Tuy nhiên, qua anh, cô đã khám phá ra cả niềm khao khát tuổi trẻ trong mình lẫn thực tế là tuổi trẻ ấy đang chào đón cô. Nơi cô cần trốn đến không phải là Erik, mà là tuổi trẻ phổ quát và đầy vui tươi trong các lớp học, trong các studio, trong các văn phòng, trong những buổi họp mặt phản đối Những Thứ Nói Chung... Nhưng có điều, tuổi trẻ phổ quát và vui tươi ấy lại trông có vẻ rất giống Erik.

Suốt cả tuần, cô nghĩ về những điều mình muốn nói với anh. Những điều cao cả, mang tính xây dựng. Cô bắt đầu thừa nhận rằng mình cảm thấy cô đơn khi không có anh bên cạnh. Và rồi cô lạiâm thầm sợ hãi.

Đó là tại bữa tiệc tối của nhà thờ Báp-tít, đúng một tuần sau buổi dã ngoại, cô gặp lại anh. Cô đi cùng Kennicott và dì Bessie đến bữa tiệc được bày biện trên những chiếc bàn đặt giá đỡ phủ vải sơn dầu ở tầng hầm nhà thờ. Erik đang giúp Myrtle Cass múc cà phê vào cốc cho các cô phục vụ bàn. Các giáo dân lúc này đã cởi bỏ vẻ đạo mạo thường ngày. Lũ trẻ đùa nghịch chắp vá dưới gầm bàn, còn Chấp sự Pierson hồ hởi chào các bà bằng cái giọng oang oang: “Anh Jones đâu rồi thưa chị, anh Jones đâu rồi? Tối nay không đến chung vui với chúng ta à? Thế thì chị bảo chị Perry đưa cho một đĩa nhé, và bắt họ cho thật nhiều bánh mì nhân hàu vào đấy!”

Erik hòa chung vào bầu không khí vui tươi ấy. Anh cười đùa với Myrtle, huých khuỷu tay vào cô khi cô đang múc cà phê, cúi gập người chào trêu chọc các cô phục vụ khi họ đến lấy cà phê. Myrtle bị sự hài hóm của anh làm cho mê hoặc. Từ phía bên kia căn phòng, trong tư cách một người phụ nữ đã có gia đình giữa các bà các cô, Carol quan sát Myrtle, tự căm ghét bản thân vì sự đố kỵ và rồi lại tự bắt gặp mình đang làm thế. “Lại đi ghen tị với một cô gái nhà quê mặt đơ như gỗ!” Nhưng cô vẫn cứ tiếp tục nhìn. Cô căm ghét Erik; hả hê trước những sự vụng về của anh — những cái “lỗi ngớ ngẩn” mà cô hay gọi. Khi anh tỏ ra quá cao hứng, giống hệt một vũ công người Nga lúc chào Chấp sự Pierson, Carol tận hưởng cảm giác đau đớn đến phát cuồng khi nhìn thấy nụ cười khẩy của vị chấp sự. Khi anh cố nói chuyện với ba cô gái cùng một lúc, đánh rơi chiếc cốc rồi õng ẹo rên lên: “Ôi trời!”, cô vừa đồng cảm — vừa đau đớn thay — cho những cái liếc mắt đầy khinh miệt giấu giếm của các cô gái.

Từ sự căm ghét nhỏ nhen, cô chuyển sang lòng trắc ẩn khi nhận ra đôi mắt anh đang van nài tất cả mọi người hãy yêu mến anh. Cô nhận ra những phán xét của mình đôi khi thiếu chính xác đến nhường nào. Tại buổi dã ngoại, cô từng tưởng tượng rằng Maud Dyer nhìn Erik với ánh mắt quá đỗi tình tứ, và cô đã gầm gừ: “Tôi căm ghét mấy người phụ nữ đã có chồng cứ tự hạ thấp giá trị bản thân và bám lấy mấy cậu trai trẻ.” Thế nhưng tại bữa tiệc này, Maud lại là một trong những cô phục vụ; cô ta tất bật với những đĩa bánh ngọt, rất niềm nở với những bà cụ già; và hoàn toàn không thèm đếm xỉa gì đến Erik. Thật vậy, khi đến lượt mình ăn tối, cô ta lại nhập hội với vợ chồng nhà Kennicott, và Carol nhận ra việc cho rằng Maud là một kẻ sành sỏi về cảm xúc thật ngớ ngẩn biết bao khi thấy cô ta không hề trò chuyện với bất kỳ anh chàng hào hoa nào trong thị trấn mà lại trò chuyện với chính anh chồng Kennicott an toàn của mình!

Khi Carol liếc nhìn Erik một lần nữa, cô phát hiện ra bà Bogart đang dán mắt vào mình. Thật là một cú sốc khi nhận ra cuối cùng lại có thứ khiến cô phải sợ hãi sự soi mói của bà ta.

“Mình đang làm cái quái gì thế này? Mình đang yêu Erik ư? Phản bội ư? Mình ư? Mình khao khát tuổi trẻ nhưng mình không muốn anh ấy — ý tôi là, tôi không muốn tuổi trẻ đến mức phải phá nát cuộc đời mình. Mình phải thoát khỏi cái chỗ này thôi. Thật nhanh vào.”

Trên đường về nhà, cô nói với Kennicott: “Anh Will! Em muốn trốn đi chơi vài ngày. Hay là chúng ta ghé xuống Chicago đi anh?”

“Ngoài đó dạo này vẫn còn nóng lắm. Chẳng có gì vui ở mấy thành phố lớn cho đến tận mùa đông đâu. Em muốn đi làm gì cơ chứ?”

“Mọi người! Để khuây khỏa đầu óc ấy mà. Em cần chút kích thích.”

“Kích thích á?” Anh nói bằng giọng ôn tồn. “Ai vừa cho em ăn đồ bổ đấy hả? Em lấy cái từ 'kích thích' đó từ mấy câu chuyện nhảm nhí về những người vợ chẳng biết thế nào là sướng hả? Kích thích ư! Nhưng nói nghiêm túc nhé, gạt mấy câu trêu đùa sang một bên, anh không thể đi được.”

“Thế sao em không tự đi một mình?”

“Sao cơ... Đâu phải vì tiền nong đâu em hiểu mà. Nhưng còn Hugh thì sao?”

“Cứ để thằng bé cho dì Bessie trông. Chỉ vài ngày thôi mà.”

“Anh không ủng hộ cái trò vứt con cái ở nhà thế đâu. Không tốt cho chúng nó đâu em.”

“Thế là anh không nghĩ...?”

“Anh bảo này: Tốt nhất chúng ta cứ ở yên đây cho đến khi chiến tranh kết thúc đi. Rồi chúng ta sẽ làm một chuyến đi chơi dài ngày thật tuyệt. Không, anh không nghĩ em nên tính chuyện đi đâu lúc này đâu.”

Thế là cô lại bị đẩy về phía Erik.

III

Cô tỉnh giấc vào thời điểm tàn canh, lúc ba giờ sáng, tỉnh dậy hoàn toàn và sắc sảo; và với vẻ lạnh lùng sắc lạnh hệt như người cha đang tuyên án một kẻ lừa đảo tàn độc, cô tự phán quyết:

“Một mối tình thảm hại và rẻ tiền.

“Chẳng có sự huy hoàng, chẳng có sự phản kháng nào hết. Chỉ là một người phụ nữ nhỏ nhen tự lừa dối bản thân đang thì thầm trong góc tối với một gã đàn ông ra vẻ ta đây.

“Không, anh ấy không phải thế. Anh ấy rất tuyệt. Có chí tiến thủ. Đó không phải lỗi của anh ấy. Mắt anh ấy thật dịu dàng khi nhìn mình. Dịu dàng, ngọt ngào làm sao.”

Cô tự thương hại bản thân vì mối tình lãng mạn của mình lại thảm hại đến thế; cô thở dài tự hỏi tại sao trong giờ phút tẻ nhạt này, trước cái tôi khắc kỷ ấy, nó lại có vẻ rẻ tiền đến vậy.

Rồi, với một khao khát cháy bỏng muốn nổi loạn và buông xuôi mọi sự căm hận: “Nó càng nhỏ men và rẻ tiền bao nhiêu, thì Phố Chính càng đáng trách bấy nhiêu. Nó cho thấy tôi đã khao khát được trốn chạy đến nhường nào. Bằng bất cứ giá nào để thoát thân! Miễn là được trốn chạy, hạ mình đến đâu cũng được. Phố Chính đã biến tôi thành thế này đây. Tôi đến đây với sự háo hức hướng tới những điều cao cả, sẵn sàng làm việc, và giờ thì... Thoát được cách nào cũng được.

“Tôi đến đây bằng sự tin tưởng họ. Họ lại vùi dập tôi bằng những gậy gộc của sự tẻ nhạt. Họ không biết, họ chẳng thể hiểu được sự tẻ nhạt tự mãn của họ gây ra sự đau đớn tột cùng nhường nào. Hệt như lũ kiến và ánh nắng tháng Tám rọi lên một vết thương.

“Rẻ tiền! Thảm hại! Carol — cô gái trong sạch từng bước đi thật nhanh ngày nào! — giờ lại đi lén lút khúc khích trong góc tối, tỏ ra sướt mướt và ghen tuông ở những bữa tối nhà thờ!”

Đến giờ ăn sáng, những dằn vặt của cô đã bị màn đêm làm cho lu mờ, và chỉ còn sót lại như một sự dao động thần kinh bất định.

IV

Rất ít người thuộc tầng lớp thượng lưu của câu lạc bộ Mười Bảy Vui Vẻ tham gia những buổi gặp gỡ bình dân của các bữa tối nhà thờ Báp-tít và Giám-mục — nơi những gia đình Willis Woodford, Dillon, Champ Perry, ông hàng thịt Oleson, anh thợ thiết Brad Bemis và Chấp sự Pierson tìm thấy sự giải thoát khỏi nỗi cô đơn. Nhưng toàn bộ nhóm thượng lưu lại đổ xô đến các lễ hội ngoài trời trên bãi cỏ của Nhà thờ Giám nhiệm, và tỏ ra lịch sự một cách trịch thượng với những người ngoài nhóm.

Gia đình Harry Haydock tổ chức buổi lễ hội bãi cỏ cuối cùng trong mùa; một bữa tiệc lộng lẫy với đèn lồng giấy Nhật Bản, bàn đánh bài, bánh chả gà và kem Neapolitan. Erik giờ đây không còn hoàn toàn là kẻ ngoại đạo nữa. Cậu đang ăn kem cùng một nhóm những nhân vật có thế lực thực sự trong thị trấn — vợ chồng nhà Dyer, Myrtle Cass, Guy Pollock, Jackson Elder. Bản thân gia đình Haydock thì giữ khoảng cách, nhưng những người khác đã dung nạp cậu ta. Carol nghĩ rằng cậu sẽ chẳng bao giờ trở thành một trong những trụ cột của thị trấn, bởi vì cậu không mặn mà với các môn săn bắn, lái ô tô hay bài xì-tố. Nhưng cậu đang ghi điểm nhờ sự hoạt bát, vui vẻ của mình — những phẩm chất kém quan trọng nhất ở con người cậu.

Khi nhóm người đó gọi Carol lại, cô đã đưa ra vài ý kiến rất sắc sảo về thời tiết.

Myrtle reo lên với Erik: “Lại đây nào! Chúng ta không thuộc về nhóm mấy người lớn tuổi này đâu. Tôi muốn giới thiệu với anh một cô nàng cực kỳ vui tính, cô ấy đến từ Wakamin và đang ở trọ nhà Mary Howland đấy.”

Carol thấy cậu ta đang tỏ ra vô cùng niềm nở với vị khách đến từ Wakamin. Cô thấy cậu ta đang thủ thỉ tản bộ cùng Myrtle. Cô liền tuôn một tràng với bà Westlake: “Valborg và Myrtle có vẻ đang mê mẩn nhau ra mặt đấy nhỉ.”

Bà Westlake liếc nhìn cô đầy tò mò trước khi lẩm bẩm: “Ừ, đúng thế nhỉ.”

“Mình điên mất rồi, sao lại đi nói mấy chuyện này cơ chứ,” Carol thầm lo lắng.

Cô vừa lấy lại được cảm giác về đức hạnh xã hội của mình khi khen ngợi Juanita Haydock rằng “bãi cỏ trông thật đáng yêu làm sao với những chiếc đèn lồng Nhật Bản” thì cô thấy Erik đang lững thững tiến về phía mình. Dù cậu ta chỉ đang thong thả đi dạo với hai tay đút túi quần, dù cậu ta không hề liếc nhìn cô, cô vẫn thừa biết rằng cậu ta đang gọi mình. Cô lảng ra xa Juanita. Erik liền rảo bước tiến lại phía cô. Cô gật đầu lạnh lùng (và lấy làm hãnh diện về sự lạnh lùng ấy của mình).

“Carol! Em có một cơ hội tuyệt vời lắm nhé! Anh không biết có khi theo vài cách nào đó nó còn tốt hơn cả việc đi miền Đông học nghệ thuật ấy chứ. Myrtle Cass bảo rằng... Hôm qua anh ghé qua thăm Myrtle và có một cuộc trò chuyện khá dài với bố cô ấy, ông ấy bảo đang tìm một người vào làm việc trong nhà máy bột mì để học toàn bộ quy trình kinh doanh, và có thể sẽ trở thành tổng giám đốc sau này. Anh biết chút ít về lúa mì nhờ thời gian làm nông trại, và anh cũng từng làm việc vài tháng ở nhà máy bột mì Curlew khi chán ngấy việc may vá. Em nghĩ sao? Em từng bảo mọi công việc đều mang tính nghệ thuật nếu nó được thực hiện bởi một nghệ sĩ cơ mà. Và bột mì thì rất quan trọng. Em nghĩ sao nào?”

“Khoan đã! Khoan đã nào!”

Cậu thanh niên nhạy cảm này sẽ bị Lyman Cass và cô con gái mặt tái mét kia bóp méo cho vào khuôn phép một cách tài tình cho xem; nhưng có phải cô căm ghét kế hoạch này vì lý do đó không? “Mình phải thành thật. Mình không được phép đùa giỡn với tương lai của cậu ấy chỉ để thỏa mãn sự vanity của bản thân.” Nhưng cô chẳng có một tầm nhìn chắc chắn nào cả. Cô quay phắt lại chất vấn cậu:

“Sao tôi lại quyết định thay anh được chứ? Tùy anh thôi. Anh muốn trở thành một kẻ giống như Lym Cass, hay anh muốn trở thành một người giống như — vâng, giống như tôi! Khoan đã! Đừng có nịnh nọt. Hãy thành thật đi. Chuyện này rất quan trọng đấy.”

“Anh biết chứ. Bây giờ anh chính là một người giống như em rồi! Ý anh là, anh muốn nổi loạn.”

“Ừ. Chúng ta giống nhau,” cô đáp giọng trầm ngâm.

“Chỉ là anh không chắc mình có thể thực hiện nổi các kế hoạch của bản thân hay không. Thú thực là anh vẽ không giỏi lắm. Anh đoán gu thẩm mỹ về vải vóc của mình cũng khá, nhưng từ khi quen em, anh chẳng còn muốn bận tâm đến việc hì hục thiết kế thời trang nữa. Nhưng làm một người chủ xưởng bột mì, anh sẽ có phương tiện — sách vở, đàn piano, những chuyến du lịch.”

“Tôi sẽ nói thật một cách phũ phàng nhé. Chẳng lẽ anh không nhận ra rằng Myrtle đối xử tốt với anh không chỉ vì bố cô ta cần một thanh niên sáng giá làm việc trong nhà máy sao? Anh không hiểu cô ta sẽ biến anh thành gì khi cô ta tóm được anh, khi cô ta bắt anh đi nhà thờ và biến anh thành một kẻ đàng hoàng tử tế hay sao?”

Cậu ta trừng trừng nhìn cô. “Anh không biết. Chắc là thế.”

“Anh hoàn toàn thiếu kiên định!”

“Thì sao chứ? Hầu hết những kẻ cá lên cạn đều thế cả! Đừng có nói chuyện hệt như bà Bogart thế chứ! Làm sao anh có thể không 'thiếu kiên định' cho được — khi cứ lang thang từ trang trại này sang tiệm may rồi đến sách vở, chẳng có chút đào tạo nào, chẳng có gì ngoài việc cố gắng bắt những cuốn sách trò chuyện với mình! Có lẽ anh sẽ thất bại. Ồ, anh thừa nhận chứ; có lẽ anh chẳng làm nên trò trống gì. Nhưng anh không hề thiếu kiên định khi nghĩ đến công việc trong nhà máy này — và cả Myrtle. Anh biết mình muốn gì. Anh muốn em!”

“Làm ơn, làm ơn đi mà, xin anh đấy!”

“Anh muốn thật. Anh không còn là một cậu học sinh nữa. Anh muốn em. Nếu anh chọn Myrtle, đó chỉ là để quên em đi mà thôi.”

“Làm ơn dừng lại đi!”

“Chính em mới là kẻ thiếu kiên định! Em cứ nói suông và đùa giỡn với mọi thứ, nhưng thực ra em đang sợ hãi. Nếu anh và em cùng bỏ trốn đến nơi nghèo khó, và anh phải đi đào mương thì anh có ngại không? Không đời nào! Nhưng em thì có. Anh nghĩ dần dần em cũng sẽ thích anh thôi, nhưng em không chịu thừa nhận. Lẽ ra anh không nên nói những điều này, nhưng khi em khinh miệt Myrtle và nhà máy... Nếu anh không được phép có những thứ thực tế và đàng hoàng như thế, em có nghĩ anh sẽ bằng lòng với việc cố gắng trở thành một gã thợ may khỉ gió nào đó, sau khi đã quen biết EM rồi không? Em đối xử vậy có công bằng không? Có công bằng không hả?”

“Không, tôi đoán là không.”

“Em có thích anh không? Có không?”

“Có... Không! Xin anh đấy! Tôi không thể nói chuyện thêm nữa.”

“Không phải ở đây. Bà Haydock đang nhìn chúng ta kìa.”

“Không, ở bất cứ đâu cũng thế. Ồ Erik, tôi quý mến anh, nhưng tôi sợ lắm.”

“Sợ cái gì chứ?”

“Sợ HỌ! Sợ những kẻ cai trị của tôi — Gopher Prairie... Cậu trai trẻ ạ, chúng ta đang nói những điều ngớ ngẩn quá. Tôi là một người vợ bình thường và một người mẹ tốt, còn anh là — ồ, một cậu sinh viên năm nhất đại học.”

“Em có thích anh! Anh sẽ bắt em phải yêu anh cho bằng được!”

Cô nhìn cậu ta một cái đầy liều lĩnh, rồi bước đi với dáng vẻ điềm tĩnh nhưng thực chất là một cuộc trốn chạy đầy hỗn loạn.

Kennicott lầm bầm trên đường về nhà: “Dạo này em và cái cậu Valborg đó có vẻ thân thiết ghê nhỉ.”

“Vâng, đúng thế. Cậu ấy đang quan tâm đến Myrtle Cass, và em đang kể cho cậu ấy nghe cô ấy tốt thế nào.”

Về đến phòng mình, cô tự thảng thốt: “Mình đã trở thành một kẻ nói dối. Mình vướng vào vô số lời dối trá, những phân tích mơ hồ và những ham muốn — mình, người từng rạch ròi và chắc chắn biết bao.”

Cô bước vội vào phòng Kennicott, ngồi xuống mép giường anh. Anh giơ một bàn tay lờ đờ chào đón cô từ khoảng chăn đệm và những chiếc gối lõm xuống.

“Will, em thực sự nghĩ mình nên chuồn đến St. Paul hay Chicago hoặc một nơi nào đó đi thôi.”

“Anh tưởng chúng ta đã giải quyết xong chuyện đó vài đêm trước rồi chứ! Chờ đến khi chúng ta có một chuyến đi thực sự đi em.” Anh cựa mình xua đi cơn buồn ngủ. “Em có thể cho người già này một nụ hôn chúc ngủ ngon chứ nhỉ.”

Cô làm theo — một cách đầy bổn phận. Anh giữ môi cô áp vào môi mình trong một khoảng thời gian khó chịu đựng nổi. “Em không còn quý ông chồng già này nữa à?” anh nựng nịu. Anh ngồi dậy và ngượng ngùng vòng lòng bàn tay ôm lấy vòng eo thon nhỏ của cô.

“Dĩ nhiên là có chứ. Em quý anh lắm chứ.” Ngay cả với chính mình, câu nói ấy nghe cũng thật tẻ nhạt. Cô khao khát có thể truyền vào giọng nói của mình sự nồng nhiệt dễ dãi của một phụ nữ lẳng lơ. Cô vỗ nhẹ lên má anh.

Anh thở dài: “Anh tiếc vì em mệt mỏi thế này. Cứ như là... Nhưng dĩ nhiên sức khỏe em vốn không được tốt lắm mà.”

“Vâng... Vậy là anh không nghĩ — anh chắc chắn là em nên ở lại đây trong thị trấn chứ?”

“Anh đã bảo em rồi mà! Chắc chắn là vậy rồi!”

Cô lê bước trở lại phòng mình, một bóng hình nhỏ bé và rụt rè trong sắc trắng.

“Mình không dám đối đầu với Will — để đòi hỏi quyền lợi. Anh ấy sẽ cứng đầu lắm. Và mình thậm chí còn chẳng thể tự bỏ đi kiếm sống được nữa. Quênnguội mất rồi thói quen ấy. Anh ấy đang đẩy mình đi — Mình sợ những gì anh ấy đang đẩy mình tới quá. Sợ lắm.

“Người đàn ông đang ngáy khò khò trong bầu không khí ngột ngạt ngoài kia, là chồng mình ư? Liệu có buổi lễ nào biến anh ấy thành chồng mình được cơ chứ?

“Không. Mình không muốn làm tổn thương anh ấy. Mình muốn yêu anh ấy. Nhưng mình không thể, khi trong đầu cứ nghĩ về Erik. Có phải mình quá thành thật — một sự thành thật quái đản buồn cười — sự chung thủy trong sự ngoại tình chăng? Ước gì mình có một bộ óc rạch ròi từng ngăn như đàn ông. Mình quá chung thủy — hướng về Erik! — đứa trẻ Erik của mình, kẻ đang cần đến mình.

“Liệu một mối tình lén lút có giống như một món nợ cờ bạc — đòi hỏi sự danh dự nghiêm ngặt hơn cả món nợ hợp pháp của hôn nhân, bởi vì nó không hề bị ràng buộc bởi pháp luật?

“Đúng là nhảm nhí! Mình chẳng màng chút nào đến Erik! Chẳng màng đến gã đàn ông nào hết. Mình chỉ muốn được để yên, trong thế giới của phụ nữ — một thế giới không có Phố Chính, không có các chính trị gia, không có những thương gia, hay những gã đàn ông với ánh nhìn thèm thuồng thú tính bất chợt ấy, cái biểu hiện lấp lánh đầy gian giảo mà những người vợ đều biết...

“Nếu Erik ở đây, nếu cậu ấy chỉ ngồi thật yên lặng, tử tế và trò chuyện, mình có thể bình tâm lại, mình có thể chìm vào giấc ngủ.

“Mình mệt mỏi quá. Ước gì mình có thể chợp mắt...”