Nghe tin tức hoang đường như giữa ban ngày, đám người trực tiếp ngây người. Người Mỹ muốn xây "đường sắt Siberia"? Chẳng phải mặt trời mọc đằng tây sao?

Việc người Mỹ muốn tăng cường hợp tác kinh tế với Nga, mọi người miễn cưỡng còn chấp nhận được, dù sao sau phân liệt, Hợp Chúng Quốc thiếu hụt nghiêm trọng thị trường tiêu thụ hàng hóa.

Dù sao cũng là một thành viên của thế giới, không có xung đột lợi ích, quan hệ Nga-Mỹ những năm gần đây vẫn tốt đẹp. Chẳng qua, người Mỹ muốn xây dựng "đường sắt Siberia", nghe có chút nực cười.

Đường sắt Siberia có tác dụng lớn đến mức có thể thúc đẩy hợp tác kinh tế Nga-Mỹ ư? Sao chúng ta không biết?

Ai cũng biết, với khoảng cách tương đương, chi phí vận chuyển đường sắt cao hơn nhiều so với vận tải biển, huống chi đường sắt Siberia lại đặc thù, chi phí càng cao.

Dù đi từ bờ Đông hay bờ Tây, chở hàng lên tàu đến đế quốc Nga vẫn kinh tế hơn là chuyển đến Viễn Đông rồi trung chuyển.

Thực tế, việc này có thể thúc đẩy buôn bán hai nước, nhưng không phải giữa vùng Siberia và Hợp Chúng Quốc.

Vùng Siberia đầu những năm này, khác với Siberia sau này, ngoài diện tích rộng lớn ra, gần như vô dụng.

Hơn 13 triệu km2 vùng Siberia chỉ có chưa đến 7 triệu dân, đấy là đã tính cả dân Ottoman di cư, nếu không con số còn thấp hơn nhiều.

Siberia phát triển là nhờ đường sắt thông xe sau này, chủ yếu nhờ chính sách lưu đày của Stalin, tăng dân số bản địa.

Với dân số ít ỏi như vậy, lại rải rác trên 13 triệu km2 đất, nói buôn bán chỉ là trò cười.

Sức mua của thị trường Siberia có lẽ chưa bằng một phần mười St. Petersburg.

Nếu nói người Mỹ coi trọng thị trường "mênh mông không người" này, muốn xâm nhập khai thác, chắc không ai tin.

Nicolas II hỏi: "Người Mỹ muốn gì?"

Trên đời không có yêu ghét vô cớ, giữa các quốc gia lại càng vậy. Nicolas II không tin người Mỹ làm từ thiện mà không có lợi ích.

Phải biết chi phí xây đường sắt Siberia không nhỏ, thuộc hàng thứ hai trong lịch sử nhân loại, chỉ sau tuyến đường vòng bên Thần Thánh La Mã.

Chính phủ Sa Hoàng đã khảo sát đường sắt Siberia từ nhiều năm trước. Nếu không vì dự toán quá lớn, ngân khố lại eo hẹp, thì dự án đã khởi công từ lâu.

Đầu những năm này, tài lực của Hợp Chúng Quốc có mạnh hơn đế quốc Nga chút ít, nhưng cũng nợ nần chồng chất.

Đường sắt trong nước còn chưa xong, bỗng dưng đòi giúp xây đường sắt Siberia, Nicolas II không thể không nghi ngờ động cơ.

Ngoại giao đại thần Mihajlović giải thích: "Những năm gần đây, Hợp Chúng Quốc gặp khó khăn trong phát triển, cần thị trường tiêu thụ hàng hóa lớn hơn.

Nhưng thế giới đã bị chia cắt xong, kể cả châu Mỹ vốn được coi là sân sau của người Mỹ, nay cũng thành phạm vi ảnh hưởng của Anh và Thần Thánh La Mã, không còn đường sống cho họ.

Để thay đổi cục diện này, người Mỹ hướng mắt đến Viễn Đông. Nhưng thực lực họ có hạn, không đủ sức cạnh tranh với người Anh, thậm chí khó áp chế người Nhật.

Nếu không có ngoại lực, người Mỹ sẽ sớm bị loại khỏi cuộc cạnh tranh ở Viễn Đông.

Xét tình hình quốc tế hiện tại, chỉ có chúng ta có thể giúp họ.

Ngoài liên kết với chúng ta, họ không có cách nào đối phó liên minh Anh-Nhật. Đề nghị xây đường sắt Siberia của người Mỹ, bề ngoài là giúp chúng ta, thực tế là bất đắc dĩ trong chiến lược của họ.

Tất nhiên, người Mỹ không phải tay mơ, khẩu vị của họ cũng lớn.

Ngoài liên thủ với chúng ta khuếch trương ở Viễn Đông, họ còn muốn độc quyền bán vé đường sắt Siberia, và hưởng đãi ngộ tối huệ quốc trong mậu dịch quốc tế."

Từ sau khi đánh bại Napoléon, người Nga có một loại "tự tin mù quáng", đặc biệt sau khi chiếm Constantinople thì đạt đỉnh điểm.

Chiến tranh Nga-Phổ khiến chính phủ Sa Hoàng tỉnh ngộ phần nào, nhưng sau chiến thắng, họ lại nhanh chóng chìm đắm trong ảo tưởng.

Sự "tự tin" này thể hiện trong chính trị, ngoại giao. Chiến lược nam tiến Ấn Độ cũng dựa trên cơ sở "tự tin mù quáng" đó.

Nghe giải thích, mọi người, kể cả Nicolas II, đều động lòng.

Đãi ngộ tối huệ quốc, coi như không cho cũng chẳng sao. Đế quốc Nga vốn đã là thiên đường của hàng hóa Thần Thánh La Mã, thêm một người Mỹ vào cạnh tranh cũng tốt.

Với Nicolas II, người muốn thoát khỏi ảnh hưởng của Thần Thánh La Mã, ông chỉ lo người Mỹ vô dụng, dù mở cửa thị trường cũng không cạnh tranh lại.

Liên thủ khuếch trương ở Viễn Đông, vốn không phải điều kiện gì ghê gớm. Đế quốc Nga vốn đã cần đồng minh chia sẻ áp lực khi khuếch trương ở Viễn Đông.

Còn độc bá Viễn Đông, hoàn thành kế hoạch "vàng Nga", là chuyện tương lai, không ảnh hưởng đến hợp tác Nga-Mỹ hiện tại.

Có thể nói yêu cầu của người Mỹ, trừ độc quyền bán vé đường sắt có chút khó khăn, những điều kiện khác đều nằm trong giới hạn chấp nhận được.

Thủ tướng Sergei Witte nói: "Người Mỹ chịu giúp xây đường sắt Siberia là tốt, nhưng không phải bây giờ.

Thực lực đế quốc có hạn, cuộc nổi loạn của người Pháp cần trấn áp, đường sắt Trung Á đang xây dở, chúng ta không đủ sức khởi động một dự án lớn nữa.

Nếu công trình tiến triển thuận lợi, năm 1899 đường sắt Trung Á sẽ thông xe, chậm nhất là năm 1900.

Bộ Ngoại giao có thể đàm phán với Mỹ, lùi thời gian xây đường sắt Siberia lại ba năm, như vậy chúng ta sẽ có thời gian ứng phó."

Dù người Mỹ giúp, chính phủ Sa Hoàng vẫn phải móc tiền xây đường sắt Siberia, hơn nữa còn gánh phần lớn.

Đường sắt Trung Á đang xây dựng, bề ngoài là Vienna viện trợ phát triển, nhưng nhân công và vật liệu vẫn do chính phủ Sa Hoàng cung cấp.

Trong thời đại thiếu thiết bị cơ giới, gần như mọi công đoạn đều làm thủ công. Nhân công và vật liệu chiếm đến 80% chi phí xây dựng đường sắt.

Việc giải tỏa mặt bằng khó khăn như sau này không tồn tại. Các loại thuế má cũng đều bằng không.

Bề ngoài, chính phủ Sa Hoàng không tốn tiền, nhưng lại hao tổn quốc lực! Nhân công miễn phí không phải vô hạn, tuyển mộ quá nhiều sẽ gây ra chuyện lớn.

Ngoại giao đại thần Mihajlović lắc đầu: "Việc này e là không được, người dẫn đầu thi công đường sắt Siberia là trùm thép của Mỹ.

Họ thúc đẩy kế hoạch này chủ yếu để giải quyết hàng tồn kho. Nếu lùi lại ba năm, thiệt hại của họ sẽ rất lớn.

Hơn nữa, chính phủ Mỹ chỉ còn hai năm nữa là hết nhiệm kỳ. Nếu không nhanh chóng quyết định dự án, chính phủ mới lên..."

Khác với nông sản dư thừa chỉ có thể bỏ đi, thép dư thừa vẫn có thể cất trữ. Nhưng thời gian cất trữ có hạn, và chi phí càng cao.

Nhà tư bản rất thực tế, một khi động đến lợi ích, mọi lời nói đều vô nghĩa.

Đã khó đối phó với nhà tư bản, chính phủ Mỹ còn khó hơn. Nếu tái nhiệm thì không sao, nhỡ chính phủ đổi người, chính sách sẽ không còn tính liên tục.

Chính phủ này thân Nga, không chừng chính phủ sau sẽ phản Nga. Tốc độ thay đổi chính trị của người Mỹ nhanh như phụ nữ thay quần áo.

Nicolas II do dự, không quyết đoán. Ông vừa muốn xây đường sắt Siberia, lại lo tiêu hao quá nhiều quốc lực.

...

Mặt trời chói chang đốt cháy mặt đất, Franz đang tránh nóng ở dãy Alpes, bên một vịnh nhỏ trong núi. Khung cảnh có vài phần thi vị "Suối róc rách chảy thầm, bóng cây soi nước, yêu tinh ẩn mình".

Từ khi có con trai gánh vác việc triều chính, Franz thoát khỏi chính vụ bận rộn, tận hưởng cuộc sống du sơn ngoạn thủy.

Người ta rảnh rỗi sinh nông nổi, nếu không vì phương tiện giao thông đầu những năm này quá tệ, có lẽ Franz đã bắt đầu thực hiện giấc mơ du lịch vòng quanh thế giới từ kiếp trước.

Nghĩ đến việc có mỹ nhân bầu bạn trên đường, sống trong nhung lụa, cảm nhận phong tình dị quốc, đó quả là một sự hưởng thụ.

Tiếc rằng kiếp trước không có tiền, không thể thực hiện; bây giờ có tiền, điều kiện du lịch vòng quanh thế giới lại không có.

Không đi vòng quanh thế giới được thì đi vòng quanh Thần Thánh La Mã vậy. Những nơi sơn cùng thủy tận thì khổ sở, vậy thì tận hưởng ở những khu phồn hoa dễ chịu.

Dù sao đến tuổi này, Franz không cần lo lắng tiêu hao ý chí, tự mình sa đọa.

Lão già tùy hứng bỏ đi chơi, khổ Friedrich. Dù tiếp xúc chính vụ nhiều năm, nhưng giờ một mình quyết định mọi việc, anh vẫn thấy mệt mỏi.

Không còn cách nào, bất kỳ quyết sách nào cũng liên quan đến lợi ích lớn, anh không thể không cẩn thận.

Là hoàng trữ, Friedrich không có uy vọng tuyệt đối như Franz. Trước khi ra quyết định, anh phải điều phối quan hệ giữa các phe.

May mắn là quan liêu Vienna những năm gần đây đã được Franz huấn luyện bài bản, không ai dám chống đối hoàng trữ. Nếu không, ngày của Friedrich còn khổ hơn.

...

Thủ tướng Karl báo cáo: "Điện hạ, tối qua quân Nga trú Pháp gửi điện cầu viện đến bộ tư lệnh quân Đồng minh, mong bộ tư lệnh giải quyết vấn đề hậu cần cho họ."

Bề ngoài là một báo cáo bình thường, Friedrich biết rắc rối lại đến.

Từ xưa đến nay, Vienna luôn nắm giữ bộ tư lệnh quân Đồng minh. Thời chiến tranh ở châu Âu thì không ai phản đối, nhưng tình hình sau chiến tranh lại khác.

Không ai muốn có người quản trên đầu, các quốc gia Đồng minh chống Pháp cũng không ngoại lệ. Vì vậy, Vienna coi trọng hòa khí không cố chấp.

Bộ tư lệnh quân Đồng minh nhanh chóng từ bộ chỉ huy quân sự tối cao của liên minh, trở thành cơ quan liên lạc, điều phối.

Ngoài những lúc cần thể hiện sự tồn tại vì mục đích chính trị, phần lớn thời gian nó không can thiệp vào chỉ huy quân sự cụ thể.

Dù thực quyền thay đổi thế nào, bộ tư lệnh quân Đồng minh vẫn là cơ quan chỉ huy quân sự tối cao trên danh nghĩa.

Giờ người Nga cầu viện, bộ tư lệnh quân Đồng minh trên danh nghĩa không thể làm ngơ.

Có lẽ người ngoài cho rằng, việc này mang đến cơ hội để Vienna can thiệp vào quyền chỉ huy quân đội các nước đóng tại Pháp.

Nhưng Friedrich lại không muốn cơ hội này. Quyền chỉ huy quân đội các nước đóng tại Pháp, bề ngoài có lợi ích lớn, thực tế lại vô dụng với Thần Thánh La Mã.

Nước Pháp hiện tại không còn gì để vắt. Can thiệp quá sâu vào chỉ huy quân sự tại Pháp, ngoài việc gánh tội gây thù hận, còn có gì?

Chẳng lẽ coi đây là cơ hội để can thiệp vào chính quyền quân sự nội bộ các quốc gia?

Đừng nói là làm, chỉ cần có chút dấu hiệu thôi, Thần Thánh La Mã sẽ bị nhắm đến.

Triều đại Habsburg đã đích thân trải qua bi kịch tương tự. Thời trẻ nhiệt huyết sôi trào, tùy tiện hô hào thống nhất, sau khi kế vị thì bị các chư hầu nhắm vào.

Tình hình hiện tại cũng không khác mấy, các nước châu Âu bằng lòng thừa nhận Thần Thánh La Mã là bá chủ, ngoài thực lực bản thân ra, quan trọng nhất là Franz không thích gây sự.

Khó lắm mới gặp được một lão già không thích kiếm chuyện, mọi người đương nhiên phải nịnh nọt. Người khác nịnh nọt là việc của họ, mình vẫn phải tự biết mình.

Nếu thật sự dễ dàng, Napoléon đã không thất bại. Đơn đấu với toàn châu Âu, dù thắng trên chiến trường, vẫn thua trong chính trị.

Trong bối cảnh đó, điện cầu viện của quân Nga trú Pháp là một củ khoai nóng bỏng tay. Xử lý không tốt sẽ mang đến phiền toái lớn cho Vienna.

Những chuyện tương tự, Vienna không phải chưa từng gặp. Chỉ là trước kia đều do Franz xử lý, Friedrich chỉ đứng xem. Giờ gặp phải, khó tránh khỏi nhức đầu.

Im lặng một lát, Friedrich hỏi: "Thủ tướng có đề nghị gì?"

"Hiện tại chúng ta có hai lựa chọn, hoặc là chuyển giao một phần vật liệu cho quân Nga ở tiền tuyến, nhân cơ hội nắm quyền chỉ huy quân Nga, nhưng phải khéo léo, không thể can thiệp quá sâu.

Hoặc là gửi thông điệp ngoại giao đến chính phủ Sa Hoàng, đốc thúc họ nhanh chóng cung cấp tiếp liệu cho tiền tuyến. Nhưng làm vậy, công hiệu của bộ tư lệnh quân Đồng minh sẽ mất, tương lai không còn năng lực..."

Friedrich thầm thở dài, hai lựa chọn thủ tướng Karl đưa ra thực tế chỉ là một.

Nhân danh Đồng minh chống Pháp gửi thông điệp đến chính phủ Sa Hoàng, đốc thúc người Nga cung cấp tiếp liệu cho bộ đội tiền tuyến, chẳng phải là can thiệp vào nội chính của Nga sao?

Hơn nữa còn làm mất uy nghiêm của bộ tư lệnh quân Đồng minh. Chuyện vô ích này, rõ ràng là bớt làm thì hơn.

Cung cấp tiếp liệu hậu cần cho quân Nga, cũng không phải chuyện tốt đẹp gì. Bề ngoài nắm được quyền chỉ huy quân Nga trú Pháp, nhưng lại làm xấu quan hệ hai nước.

Có thể nói, Vienna chọn gì thì cuối cùng cũng ảnh hưởng đến quan hệ Nga-Áo. Thao tác không tốt, còn có thể ảnh hưởng đến hình tượng quốc tế của Thần Thánh La Mã.

Nhưng không chọn không được. Thủ tướng đã nói ra, hiển nhiên là đã suy tính cẩn thận. Hoặc vẫn còn cách ứng phó tốt hơn, nhưng mọi người chưa nghĩ ra.

Trầm tư một hồi, Friedrich gật đầu: "Trên chiến trường coi trọng nhất là hiệu suất, người Nga đang bận, chờ họ tự giải quyết thì không kịp nữa.

Vì đại cục, chúng ta chịu thiệt một chút, cung cấp tiếp liệu hậu cần cho quân Nga ở tiền tuyến trước. Chờ tình hình ở Pháp ổn định, Bộ Ngoại giao sẽ liên lạc với chính phủ Sa Hoàng."

Năng lực khác không chắc, nhưng năng lực nói dối không chớp mắt, Friedrich đã gần bằng Franz.