Khuôn mặt của Ái Ti Ty Nhĩ (Estelle) tái nhợt và âm trầm. Trước sự thật bày ra trước mắt, trông bà già đi nhiều đến mức khiến Sam giật mình. "Đúng vậy," bà lo lắng nói, "Nihh đã đến đây. Nó vừa đi, Sam, em——"

Sam vây quanh bà như một con gà chọi hiếu chiến, chuẩn bị mổ cho đối phương gục ngã. "Anh biết, anh biết," hắn kêu lên. "Lần đầu tiên, em muốn làm chủ một gia đình. Em biết cái gì là đúng, em biết cái gì là tốt nhất. Trong đầu những người làm mẹ ở đất nước chúng ta rốt cuộc chứa cái gì? Tại sao họ lúc nào cũng tự tin như vậy rằng họ biết cái gì là tốt nhất cho con cái? Cứ như thể người cha vốn không hề tồn tại. Cứ như thể những người cha chỉ là công dân hạng hai, nô lệ ngoài đồng lúa, muốn nhào nặn thế nào cũng được, muốn bóp méo ra sao cũng xong, khiến chúng ta làm việc không ngừng nghỉ, lê cái thân thể mệt mỏi trở về nhà, cho một miếng ăn, nói một, hai câu với con cái chúng ta. Anh hoàn toàn không đồng tình với điều này. Anh muốn nói rằng anh có một phiếu trong gia đình này, và lá phiếu của anh về vấn đề Mary quan trọng hơn phiếu của em. Nếu em nhìn thấy những thứ mà anh đã thấy ở cái trường học đó, cái màn biểu diễn bỉ ổi trước mặt một đứa trẻ 16 tuổi, em sẽ phỉ nhổ vào tất cả mọi người trong cái lớp học đó, ý anh đặc biệt là Nihh; đáng lẽ em nên túm tai ném hắn ta ra ngoài, chứ không phải mời hắn đến để thực hiện những gì chúng giảng dạy lên người con gái chúng ta. Anh cũng sẽ đi vào trong để nói cho Mary biết. Sự dịu dàng của anh đã đủ lắm rồi. Đã đến lúc phải nói chuyện đàng hoàng, đã đến lúc phải nghiêm khắc rồi, anh đã chịu đủ lắm rồi. Anh muốn đi vào trong, anh muốn đi——"

"Sam—— câm miệng!"

Mệnh lệnh của Estelle giáng vào Sam tựa như một viên đạn cự ly gần. Hắn khựng lại ở đó, bất động, trúng đạn mà vẫn chưa hiểu chuyện gì đang xảy ra, trông có vẻ sắp ngã gục xuống tới nơi. Trong suốt quãng thời gian dài đằng đẵng kể từ khi họ kết hôn, bất kể là cay đắng ngọt bùi, Estelle của hắn chưa từng dùng thứ ngôn ngữ này, hay dùng giọng điệu bất kính như thế này để nói chuyện với hắn. Ngày tận thế sắp đến rồi, sự thay đổi này quá ư đáng sợ, hắn đứng chôn chân ở đó chẳng biết nói gì.

Estelle cất lời. "Anh xông vào như một kẻ điên, chẳng hỏi han gì cả, một chút văn minh cũng không có, mặc kệ sự đời ra sao, mặc kệ ai đang ở chỗ nào, chỉ là một kẻ điên la hét om sòm. Anh thấy cái quái gì rồi, em chẳng thèm biết. Em chỉ biết rằng, kể từ lúc anh nhìn thấy con gái ở trong lớp học đang xem một nam một nữ, hai con người trang trọng, cởi sạch quần áo vì một tiết học giải phẫu, thì anh đã đoạn tuyệt với lý trí của mình rồi. Rốt cuộc vội vàng hấp tấp vì cái gì? Tại sao chứ, Sam?"

Hắn không thể trả lời, bởi vì sự phản bội ngoài ý muốn, cuộc chính biến ngoài ý muốn này đã đánh gục hắn hoàn toàn. Đạn dược của hắn đâu mất rồi?

Người đàn bà này tiếp tục tàn nhẫn phá hủy uy quyền gia đình. "Không sai, Nihh đã tới đây. Anh đã hỏi tại sao chưa? Quả thực, em đã tìm anh. Anh từng nghĩ tại sao chưa? Không hề, chỉ cắm cổ gào thét như thể có ai đó đá trúng chỗ hiểm của anh. Có lẽ họ sẽ làm thế, có lẽ em cũng sẽ làm thế. Anh muốn làm em bẽ mặt. Lại còn định ra phòng sau để làm con bé Mary của anh bẽ mặt nữa. Anh đã hỏi nó có ở bên trong không chưa? Bây giờ em sẽ nói cho anh biết, đồ điên này. Nó không ở trong phòng của nó, nó không ở trong nhà của anh, nó đi rồi. Anh nghe rõ em nói chưa? Nó đi rồi, bỏ trốn rồi, giống như câu chuyện được kể trên tạp chí vậy, nó bỏ nhà ra đi rồi. Đi rồi! Anh nghe thấy chưa?"

Đôi mắt trũng sâu của hắn đảo dưới tròng kính dày, từ sự câm lặng chỉ thốt ra được một từ duy nhất. "Mary?"

"Mary của chúng ta, Mary của anh, Mary của em, nó trốn mất rồi." Estelle thò tay vào chiếc túi trước của chiếc tạp dề bằng vải bông, móc ra một mẩu giấy, đưa cho Sam. "Nhìn cái bức thư từ biệt kỳ lạ này đi." Hắn giật phắt lấy, Estelle đọc to nội dung bên trên. "'Con đã chịu đủ lắm rồi, hai người không hiểu con, vĩnh viễn, sẽ không bao giờ hiểu. Con đi đây, đừng tìm con, con không về nữa. Mary.'"

Estelle rút tờ giấy trẻ con ấy ra từ những ngón tay cứng đờ của chồng, nhét lại vào túi, liếc nhìn người đàn ông của mình. Trông hắn vẫn đang ở trong trạng thái căng thẳng, dẫu vậy, cô vẫn tiếp tục nói với giọng điệu bình tĩnh hơn. "Đây là cách nghĩ của em. Nó là một đứa trẻ, và anh cũng giống như một đứa trẻ vậy. Nó buộc phải làm gì đó để trừng phạt chúng ta, trừng phạt sự ngu ngốc của anh và sự trung thành của em dành cho anh mà không đứng về phía nó. Thế là sau một tuần ủ mưu và bất mãn, nó bỏ đi. Em tỉnh dậy, tờ giấy đặt bên cạnh em, phòng của nó trống không. Anh cũng đi rồi, sau khi anh dậy, chắc chắn là con bé đã đợi ở đó, rồi bỏ chạy. Đến đâu—— tại sao—— em không biết. Cả buổi sáng em tìm anh, chẳng ích gì. Thế là em nghĩ, có thể làm gì nào? Em đến chỗ Maud Hayden. Cô ấy đi tìm Courtney, tất cả chúng ta đều đi tìm người đứng đầu, ông ấy đồng ý tổ chức một đội tìm kiếm. Cứ thế, họ đã tìm kiếm được hai tiếng đồng hồ rồi. Tên nhóc thổ dân Nihh đến đây—— chúng ta phải có những chàng trai tốt như thế ở Albuquerque, tin em đi—— nó đến đây để báo cho em tiến độ và những việc mọi người đang làm. Có 4 nhóm người đi về 4 hướng để tìm kiếm, còn về phần Nihh, nó cũng đang tìm con bé."

Sam bắt đầu lắc đầu, lắc đầu suốt 10 giây trước khi khôi phục lại khả năng nói. "Anh không thể tin nổi," hắn nói.

"Bây giờ thì anh có thể tin rồi đấy," Estelle nói. "Nó 16 tuổi, chuyện nào ra chuyện nấy, tụi nó đều đứng núi này trông núi nọ, đôi khi có thể làm ra bất cứ chuyện gì. Ngoài 16 tuổi ra, nó rất tức giận vì chuyện anh làm nó mất mặt—— người cha thân yêu của nó, người mà nó tin cậy—— đã khiến nó mất mặt, thế nên nó mới trả thù."

Sam tức giận nói: "Thế chúng ta có thể làm gì đây? Cứ đứng đây cằn nhằn thế này à?"

"Đúng vậy, chúng ta chỉ làm thế thôi, Sam. Chúng ta đi đâu tìm bây giờ? Chúng ta không quen thuộc nơi này. Chúng ta chỉ vướng chân vướng tay, bằng không sẽ lạc đường, rồi họ lại phải cử đội tìm kiếm đi tìm chúng ta. Hơn nữa, em đã hứa với mọi người là chúng ta sẽ ở lại đây, lỡ có tin tức gì thì sao."

Sam ngắt lời cô. "Con bé bị làm sao thế chứ?" Hắn bắt đầu đi đi lại lại trong phòng, "Bỏ nhà ra đi, lạy Chúa tôi——"

"Về chuyện bỏ đi thì em không lo lắng lắm," Estelle nói. "Đây không phải nước Mỹ, đây là một hòn đảo nhỏ, nó có thể chạy đi đâu chứ?"

"Nhưng nó—— nó có thể bị thương—— rơi xuống hang—— gặp dã thú, một con lợn rừng, một con chó dại—— chết đói——"

"Sẽ không đâu. Em vẫn không quá lo lắng, người thổ dân hiểu rõ từng tấc đất trên hòn đảo này, họ sẽ tìm thấy nó."

"Nếu không tìm thấy thì sao?"

"Họ sẽ tìm thấy thôi," Estelle kiên định nhắc lại. "Bây giờ em lại lo cho cha của nó hơn là lo cho Mary."

Hắn khựng chân lại. "Ý em là gì?"

“Ý em là, nếu có thể, sớm muộn gì họ cũng tìm thấy nó, và nó sẽ bình an vô sự. Còn anh thì sao? Khi họ đưa nó về, anh đưa nó đến Albuquerque và đám bạn bè phóng túng của nó, chuyện gì sẽ xảy ra đây? Bây giờ, chúng ta đã có một đứa con phản nghịch, nó muốn chống lại chúng ta, cho chúng ta biết mặt, và sẽ tiếp tục làm thế, trừ phi cái đầu của người cha nó chịu thông suốt.”

“Sao tự dưng thành lỗi của anh hết thế?”

“Em không nói là lỗi của anh tất cả. Cho đến hiện tại, con cái ngoan hay hư là trách nhiệm chung của chúng ta, chúng ta đã cố gắng hết sức, mặt tốt là công lao của cả hai, chúng ta cũng cùng nhau tạo ra những hạt sạn nhỏ. Nhưng kể từ khi đến đây, Sam, kể từ tuần trước, chính là anh, chính là anh và Mary của chúng ta. Anh phải giải quyết vấn đề của chính mình trước đã, Sam, rồi chúng ta mới có thể giải quyết vấn đề của Mary.”

Sam đấm tay vào lòng bàn tay, “Anh vẫn muốn nói rằng anh đã làm đúng trong lớp học! Là một người cha thì phải thế nào đây? Estelle, anh thề một lần nữa, nếu em ở đó——”

Estelle trang trọng giơ một tay lên ngăn hắn lại, giống như Mark Antony ngăn cản đám đông trong tang lễ của Julius Caesar. Sam bị cử chỉ cổ điển này trấn áp, đứng im bất động.

Estelle kìm nén sự kích động, lại bắt đầu kể lể. “Sam, cho em một cơ hội, để em nói, anh nghe đây, chuyện gì xảy ra sau đó, cứ để mặc nó đi.” Cô khựng lại một lát, tiếp tục nói. “Sam, hãy kiểm điểm lại chính anh, tận sâu trong nội tâm anh. Nhiều năm qua, anh có tri thức, có sự tiến bộ, là một người theo chủ nghĩa tự do. Anh có sức hiệu triệu, đã khiến em cũng trở nên giống như anh, và em cũng tự hào vì hai chúng ta có chung chí hướng. Chúng ta đọc tất cả các tạp chí, sách vở trong nhà, không có bất kỳ điều cấm kỵ nào. Chúng ta cùng xem đủ loại phim ảnh, truyền hình, tham dự đủ loại bài diễn thuyết, mời đủ loại người. Về chính trị, về tình dục, về tôn giáo, chúng ta đều là những người theo chủ nghĩa tự do. Đúng không? Tốt. Đột nhiên, chỉ sau một đêm, chúng ta đặt chân đến một vùng đất, nơi này không còn nằm trên lời nói và sách vở nữa, mà là hiện thực, nơi này có một người tên là Wright, Chúa mới biết là từ bao lâu trước, ông ấy nói hãy để thực tiễn thay thế cho giáo điều đi. Thế nên, ở đây, chưa bàn đến chuyện đúng sai, họ làm việc, sinh hoạt tập thể, giáo dục giới tính từ sớm, nuôi dạy con cái hợp tác, những điều này đối với chúng ta vốn chỉ nằm ở giai đoạn lý thuyết. Có lẽ điều này là sai, có lẽ lý thuyết nên mãi mãi là lý thuyết, bởi vì khi anh thực hiện nó thì có lẽ nó chẳng tốt đẹp gì cho lắm. Chúng ta đến đây, những thứ anh luôn tôn sùng, những thứ từng đọc qua, từng bàn luận, họ đang làm, họ muốn làm. Và đột nhiên, chỉ sau một đêm, nó lại không tốt đối với anh nữa, à ha. Đột nhiên, chạm trán với tình dục, giáo dục và con gái của anh, anh đột nhiên không còn là một người theo chủ nghĩa tự do nữa, hành vi của anh giống như một kẻ đạo đức giả cố chấp, giống như Orville Pense. Về hắn ta, chúng ta từng đem ra làm trò đùa. Anh có gì khác biệt chứ? Em vẫn không tin anh thực sự giống như những gì anh thể hiện, giống như người đàn ông mà em đã lấy làm chồng, cùng đi đến hết cuộc đời. Sam, em phải nhắc nhở anh, khi chúng ta còn là những thanh niên trẻ tuổi, chúng ta chưa kết hôn, anh đã đòi em lên giường với anh.”

Khuôn mặt hắn trầm xuống, tỏ ý phản kháng. “Estelle, đây hoàn toàn là hai việc khác nhau, em hiểu mà. Chúng ta biết chúng ta sẽ kết hôn. Chỉ đợi anh học xong và——”

“À ha, nói trúng tim đen rồi chứ gì? Vấn đề nằm ở đây này. Sam, chúng ta đã ngủ với nhau một năm trời mà không kết hôn, nếu xảy ra sơ suất gì, chúng ta không kết hôn, thì sẽ thế nào đây? Thế là, sự trinh trắng của em mất đi, người chồng chưa cưới của chồng cũng không còn, mà em, Estelle Meyer, em là con gái nhà người ta, con gái của bố em, từng là đứa con gái 16 tuổi của bố em.”

“Anh vẫn muốn nói rằng——”

“Anh muốn nói gì thì nói, chúng ta là những người theo chủ nghĩa tự do lớn lao, không phải kiểu đạo đức giả như Orville Pense, chúng ta không chỉ nói suông mà không làm, chúng ta đã làm rồi. Vậy, em có gì khác biệt với con gái của mình chứ? Nhưng ở đây vấn đề dường như lại không giống thế nữa. Bố em, xin hãy để ông ấy được yên nghỉ, nếu ông ấy phát hiện ra em đang xem cơ quan sinh dục và tư thế quan hệ tình dục ở trường học, ông ấy sẽ túm tai lôi em ra ngoài, tát em mấy cái, đấm thẳng vào mặt hiệu trưởng, kiện cả hệ thống nhà trường. Nhưng khi ông ấy phát hiện ra em, một trinh nữ, một đứa trẻ, con gái của ông ấy, để cho một tên nhóc mà ông ấy không quen biết tên là Sam Kapovitz đến giường của mình nằm suốt cả đêm, quyến rũ em, ông ấy sẽ giết anh và em, cả hai chúng ta. Em không nói ông ấy làm vậy là đúng. Ông ấy cổ hủ, bảo thủ, có hơi thiếu hiểu biết, chỉ biết mỗi Kinh Cựu ước và Niên giám thế giới, còn chúng ta là thế hệ mới, những người theo chủ nghĩa tự do, nên thể hiện ra sự tiến bộ nào đó. Vậy, một người bố mới nên đối xử với con gái mình thế nào, không phải vì nó ngủ với người khác, mà vì nó đến trường học tập những kiến thức liên quan đến giải phẫu và tình dục, hơn nữa vì ngại ngùng mà không nói cho anh ấy biết? Anh ấy lại làm con bé bẽ mặt trước đám đông. Anh ấy không thể hiện sự khoan dung. Anh ấy thực tế đã đuổi con bé ra khỏi nhà, đây có phải là phong thái của một người theo chủ nghĩa tự do không?”

“Em biến anh thành một con ác ma đáng sợ rồi đấy à?”

“Giống như bố em vậy,” Estelle cắt lời hắn.

“Và anh hoàn toàn không phải thế,” Sam kiên quyết nói tiếp. “Anh vẫn là anh, bất kể chuyện gì xảy ra, anh là người cống hiến, tiến bộ, nghĩ cho lợi ích của mọi người.”

“Nhưng không nghĩ cho con gái của anh, Sam. Ngay tại đây, lương tâm chung không còn nữa, sự đố kỵ bắt đầu. Đó là toàn bộ vấn đề, Sam, em cá là tiến sĩ Berkin sẽ đứng về phía từng câu từng chữ của em. Anh tiến bộ nhưng lại đố kỵ với Mary của chúng ta. Hãy nghĩ xem, Sam. Nhớ lại quá khứ xem, không cần phải quá sớm, khi Mary của chúng ta mới 6 tuổi, hoặc 7 tuổi, lúc nào anh cũng muốn bồng bế nó, cứ giữ rịt nó bên người, hôn chỗ này một cái, hôn chỗ kia một cái. Sau đó có một thời gian, nó giống như một con lươn, lúc nào cũng trốn đi khỏi anh, khi anh kể chuyện này với tiến sĩ Brinley và việc nó tè dầm, ông ấy đã nói rất hay. Còn nhớ không? Ông ấy nói, nó không phải trốn chạy khỏi anh, mà là trốn chạy khỏi chính tình cảm của nó dành cho anh, trốn thoát khỏi sự quan tâm thái quá của anh, bởi vì điều đó khiến nó không thoải mái, có lẽ còn liên quan đến việc tè dầm nữa.”

“Estelle, chuyện đó không ở đây hay là——”

“Đang ở đây, và là lúc này, Sam. Nó 16 tuổi rồi, nửa đứa trẻ nửa người lớn, trong lòng nó em giống như một khúc gỗ ngốc nghếch. Nếu có ai có thể nói chuyện với nó, nếu trên đời có lời của ai mà nó muốn nghe, nó tin tưởng, thì đó chính là người cha thân yêu của nó. Là anh. Thế nhưng, nó vẫn đang lớn lên, 16 tuổi không phải 6 tuổi, nhưng anh đối xử với nó vẫn như lúc nó 6 tuổi, 7 tuổi, 8 tuổi vậy, bởi vì anh không muốn để nó rời đi. Anh đố kỵ khi mất đi nó, khi để nó độc lập, để nó học cách trưởng thành, những chuyện xảy ra ở đây đã chứng minh điều đó.”

“Hồ đồ.”

“Anh nói hồ đồ á? Là chân lý đấy, em nói thật đấy! Bây giờ thì em nhìn thấu rồi. Miễn là bản thân anh không gặp nguy hiểm, anh có thể làm một người theo chủ nghĩa tự do vĩ đại, hào phóng của anh. Còn chuyện xảy ra ngay trong nhà chúng ta thì sao. Thử hôn. Tờ Tạp chí Mới. Emma Goldman, Sacco và Vanzetti. Henry George. Veblen. Eugene V. Debs. John Reed. Lincoln Steffens. Bob La Follette. Thành viên Đảng Nhân dân. Những người Cộng hòa trung thành với Tây Ban Nha thuộc phái tả. Chính Xanh (New Deal). Kinsey. Cả một đống hỗn độn ấy. Em lúc nào cũng hùa theo anh nói đúng. Hãy làm cho đầu óc cởi mở hơn, thế giới tốt đẹp hơn một chút đi. Lúc nào cũng quây quần bên bàn cà phê, đó chính là những người theo chủ nghĩa tự do. Em chưa từng tự hỏi bản thân, nếu phải trải qua thử thách, rốt cuộc sẽ thành ra cái dạng gì. Anh đem toàn bộ tiền bạc đổ vào gia đình chúng ta. Nếu người da đen và người Puerto Rico chuyển đến hoặc có ý định chuyển đến làm hàng xóm của anh, anh sẽ làm thế nào? Trái tim anh đặt hết lên người con gái của mình. Nếu nó ở Albuquerque bắt đầu có quan hệ thân thiết với một cậu bé người Mexico hoặc người da đỏ, anh sẽ thế nào? Anh còn nói là anh không quan tâm đến người da đen nữa không, mặc dù anh có thể vì biết họ sẽ hạnh phúc hơn ở những nơi khác mà từ chối họ? Anh còn nói là anh không quan tâm đến cậu bé người Mexico nữa không, mặc dù xét vì lợi ích của bản thân, tốt nhất cậu ta nên rời xa Mary, bởi vì trong thế giới hiện thực suy nghĩ của cậu ta là không khả thi? Anh còn——”

“Câm miệng, Estelle!” Sắc mặt Sam tái xanh. “Rốt cuộc em định biến anh thành cái gì đây? Em biết là anh từng đấu tranh ở trường đại học vì cựu đảng viên cộng sản yêu cầu giúp đỡ đó chứ. Em biết anh từng ủng hộ thỉnh nguyện thư thu nhận người da màu làm giáo viên trong công nhân viên chức mà. Lần thỉnh nguyện thư đó ở——”

“Thỉnh nguyện thư, Sam, thỉnh nguyện thư là một việc tốt, có chút dũng cảm, nhưng vẫn chưa đủ. Trên hòn đảo này, thứ anh phải đối mặt là hiện thực cuộc sống và chính bản thân anh, và trong bài kiểm tra đầu tiên, biểu hiện của anh chẳng giống một người theo chủ nghĩa tự do chút nào cả. Em không nói là em đồng tình với giáo dục tình dục ở đây, hoặc việc phơi bày trước một đứa trẻ 16 tuổi, nó còn chưa sẵn sàng để tiếp nhận loại sự mới mẻ này nhanh đến thế, một việc cơ bản như thế. Tất nhiên, điều này có lẽ có hại cho nó một chút, khiến nó mê mang, cũng có thể là không. Chúng ta không biết. Nhưng anh còn làm hại nó trong tuần này hơn cả nhà trường, khiến nó càng thêm mê mang hơn—— vì đã không ủng hộ nó, vì trong thực tế anh đã thay đổi tiêu chuẩn mà anh từng đặt ra cho nó trong lý thuyết và những lời ba hoa. Thứ mà nó dựa dẫm là Sam Kapovitz mà nó quen biết, chứ không hề nhận ra còn có một Sam Kapovitz mà nó không hề quen biết. Không phải việc Mary bỏ nhà ra đi khiến em bất an nhất. Mà chính là việc anh bỏ nhà chúng ta mà đi, Sam. Đó là những gì em bắt buộc phải nói.”

Hắn gật đầu, không phản kháng nữa, khuôn mặt xám xịt, cô thực sự muốn dùng tay nâng mặt hắn lên, hôn hắn, cầu xin sự tha thứ của hắn, nhưng lại không làm thế.

Cuối cùng, hắn nhún vai, bước ra hướng cửa.

“Anh đi đâu thế, Sam?”

“Đi tìm người,” hắn nói.

Sau khi hắn đi rồi, cô hoài nghi không biết anh có thực sự đi tìm Mary không—— hay là đi tìm Sam Kapovitz, người theo chủ nghĩa tự do.

Trong khoảng thời gian 20 phút trước 3 giờ chiều, Rachel Berkin sẽ tiến hành cuộc hẹn cuối cùng trong ngày. Cô ngồi trong căn chòi tranh trống trải được dùng làm văn phòng, bên cạnh là tấm đệm lá dứa dùng làm giường phân tâm học, chép lại những ghi chép trị liệu về người tiều phu Marama và người vợ bất mãn Tupa. Hoàn thành công việc này, cô ước chừng bệnh nhân thứ ba sắp đến nơi rồi.

Rachel đặt cuốn sổ tay công việc chuyên dùng cho việc thăm viếng Đảo Hải Yêu sang một bên, cầm lấy cuốn sổ ghi chép hình chữ nhật dùng để ghi chép lộn xộn những cảnh tượng trong cuộc sống của chính mình. Mortuli vì mối quan hệ giữa cô và anh (cũng như những suy nghĩ của cô về anh) không phải để xuất bản, nên đã được chuyển hoàn toàn từ sổ tay sang cuốn sổ ghi chép này.

Mở nhật ký ra, Rachel phát hiện đã 6 ngày rồi cô không ghi chép. Lần ghi chép nhật ký trước rất ngắn gọn, kín đáo, ngoài bản thân cô ra thì chẳng ai biết có ý nghĩa gì. Bên trên viết rằng:

“Ngày lễ đầu tiên. Sau hai lần hẹn thường nhật, tham gia câu lạc bộ bơi lội. Hứng khởi. Một người trong đội của chúng ta, Mark Hay, đã tham gia. Thể hiện khá tốt, cho đến cuối thì thể hiện kém cỏi, nhưng phù hợp với tính cách của anh ta. Tối đi nhảy ngoài trời, cả Harriet và Lisa đều tham gia. Sau đó, đêm, đồng ý kết bạn đồng hành cùng một người thổ dân, Mortuli, đi thuyền độc mộc đến hòn đảo san hô gần đó. Lãng mạn như bờ biển Carmel. Chúng ta bơi lội. Suýt chút nữa thì tôi chết đuối. Sau đó nghỉ ngơi trên bãi cát. Đêm đáng nhớ.”

Cô kiểm tra đoạn văn bản này. Đổi lại là người khác, ví dụ như Joe Morgan, thì sẽ đọc ra được cái gì? Chẳng đọc ra được cái gì cả, cô hài lòng kết luận. Ngay cả Chaplin cũng không thể hiểu nổi. Lịch sử thực sự của con người chỉ được viết trong đầu, cùng với thi thể của họ tiến vào lòng đất một cách an toàn và không ai hay biết. Bất cứ thứ gì trên giấy chỉ là 1/10 của sự thật mà thôi. Nhưng sau đó lại nhớ đến những cuốn sách cô từng đọc, sự khôn ngoan trí tuệ của những người tiền bối đi trước. Sigmund Freud căn cứ vào những ghi chép để lại trên giấy để giải thích cuộc đời thực sự của Leonardo da Vinci, những thứ ông ấy cần thật ít ỏi làm sao. Cả Marie Bonaparte nữa, cô ấy muốn tìm hiểu về Poe, giải phẫu linh hồn thối rữa của ông ta, tài liệu cần dùng cũng ít ỏi biết bao. Còn nữa, đoạn viết trên giấy của chính cô ôn hòa, tùy tiện, không mấy nổi bật, có lẽ ngoại trừ ẩn số “Đêm đáng nhớ” này ra. Có lẽ sẽ có người hỏi—— tại sao lại đáng nhớ? Nhưng một buổi tối, nhất là khi một người đang ở xứ người, đáng nhớ có thể là vì phong cảnh nơi đây hoặc một bầu không khí nào đó. Trên thế giới này ai mà biết được đối với tác giả mà nói, điều đáng nhớ là vì trong cuộc đời cô, đây là lần đầu tiên cô cực kỳ phấn khích đến vậy?

Rachel có hứng thú rất cao, không chút kiêng dè, đặt bút lên cuốn sổ ghi chép, bắt đầu viết:

“Nhắc đến người bạn thổ dân này, kể từ sau khi chúng ta cùng nhau đến hòn đảo san hô lân cận, tôi chỉ gặp anh ta đúng một lần. Bởi vì tôi không còn tiến hành điều trị phân tâm học cho anh ta nữa (xem ghi chép trị liệu), nên cũng không có lý do gì để tiếp đón anh ta trong giờ làm việc. Thế nhưng, anh ta mấy lần mời tôi tham gia các hoạt động xã giao, hứa dẫn tôi đi xem phần còn lại của hòn đảo chính, thực ra còn có cả hòn đảo san hô thứ ba nữa. Những lời mời miệng này đều được người ta chuyển đạt tới, nhưng tôi đành phải từ chối. Thời gian quá ít ỏi, tôi phải dùng nó cho các bệnh nhân của mình, cho nghiên cứu về lều ‘Hội Tam Điểm’ của tôi, cho cuộc điều tra về hội đồng chấp sự với tư cách là một cơ quan trợ giúp tâm lý và cho việc quan sát toàn bộ các hoạt động lễ hội.”

“Tôi gặp Mortuli vào sáng sớm nay, tôi đi tìm mẹ anh ta, bà ấy là người đứng đầu hội đồng chấp sự (xem ghi chép trị liệu). Anh ta đợi tôi trước cửa nhà bà ấy, yêu cầu được tiến hành một lần điều trị phân tâm học chính thức. Anh ta nói rằng sự điều trị của tôi trước đó đối với anh ta rõ ràng đã tạo ra một số hiệu quả nhất định, khiến anh ta có được một nhận thức mới nào đó về bản thân, cứ liên tục nói với tôi chính là tôi đã giúp anh ta làm được điều đó. Đương nhiên, với tư cách là một bác sĩ phân tâm học, tôi cảm thấy điều này thật khó mà từ chối, thế nên tôi đã đồng ý chiều nay lúc 3 giờ sẽ gặp anh ta lần cuối. Tôi không biết anh ta sẽ giãi bày với tôi những gì.”

Chiếc đồng hồ nhắc cô biết rằng chỉ 7 phút nữa là anh ta sẽ đến đây. Cô đậy nắp bút, khép cuốn sổ ghi chép lại, đặt sang một bên. Cô lấy chiếc gương nhỏ từ trong ví ra, quan sát bản thân, sau đó chải lại tóc, nhẹ nhàng thoa một lớp son môi lên đôi môi.

Nói chung, cô rất vui vì nhìn thấy một thiếu nữ trong gương. Tại sao cô phải xinh đẹp hơn nữa chứ? Điều gì đã dẫn dắt cô trở thành một nữ bác sĩ phân tâm học trẻ tuổi? Cô đưa ra câu trả lời ngắn gọn còn thành thật hơn cả những câu trả lời trong quá trình phân tâm học của chính mình. Cô nghĩ, ở trường đại học, cô đã không hòa mình vào cuộc sống phong phú. Nếu với tư cách là một người phụ nữ bình thường, bình đạm bước vào cuộc đời, bạn sẽ mất đi khả năng phòng vệ, phải đối mặt với quá nhiều đau khổ. Tình cảm phụ nữ của bạn sẽ chịu đả kích và tổn thương. Bạn đôi khi sẽ phải chịu sự chế nhạo, châm chọc hoặc lăng mạ, thậm chí là sự vấy bẩn về mặt tình cảm, mà lại không thể đánh trả. Đương nhiên, với tư cách là một người phụ nữ bình thường, đôi khi cũng có niềm vui, thậm chí là sự ngất ngây tột độ, cũng có người theo đuổi, khao khát và cần đến, nhưng Rachel lại cất những ưu thế đó lên gác xéo. Bước vào cuộc đời với tư cách là một người phụ nữ mộc mạc, nguy hiểm quá nhiều.

Thế nên, có lẽ như một thứ bảo hiểm, một thủ đoạn tự bảo vệ bản thân, để ngăn chặn việc bị coi thường, phớt lờ hoặc lợi dụng, cô đã mặc lên người bộ giáp nghề nghiệp, lấy được học vị tiến sĩ y khoa, trở thành một bác sĩ phân tâm học, như vậy cô không phải rơi vào hoàn cảnh luống cuống khi chỉ là một người phàm tròng trơn nữa. Cô cảm thấy bản thân đứng trên tất cả mọi người, giống như một nữ thần trong tưởng tượng, ngồi vắt vẻo trên ngai vàng cách xa dòng chảy cuộc sống đáng sợ kia. Người bệnh và những kẻ khổ sở tìm đến cô, những kẻ ăn mày tình cảm và tàn phế ấy, cô chính là người ban phát bố thí cho họ. Lại còn một mặt khác nữa. Cô đứng ở nơi cao nhìn xuống, ở đằng sau tấm kính một chiều chỉ có thể nhìn ra ngoài, thân lâm kỳ cảnh trải nghiệm qua hàng trăm cuộc đời, nếm trải và chịu đựng qua hàng ngàn kinh nghiệm. Thế nhưng, cô lại an toàn sống ở phía trên thứ cuộc sống kỳ lạ này. Cô có thể chạm vào nó, nhưng nó lại chẳng thể chạm vào cô. Để chữa lành nỗi đau bị cuộc đời bỏ rơi của chính mình, cô luôn giương cao ngọn cờ hành thiện: bạn dẫn dắt người tàn phế và người mù lòa, bạn giúp đỡ họ, nhận được một huy chương công huấn từ Đấng Sáng Tạo.

Rachel Berkin cất hộp trang điểm trở lại vào túi xách. Tốt rồi, cô nghĩ, vẫn còn tác dụng, trừ phi lúc già rồi không muốn nó phát huy tác dụng nữa. Vị trí của cô cao như vậy, Joe Morgan với không tới, cô cũng không còn khả năng bước xuống từ trên đó nữa. Dù tốt hay xấu, kết hôn đồng nghĩa với việc từ bỏ thân xác và tình cảm mà cô vẫn luôn cất giữ kỹ càng. Vấn đề luôn là: Liệu cô có thể bước xuống, đứng ở cùng một độ cao với tất cả những người giống như cô, chen chúc giữa đám đông hoặc trên giường, làm một thành phần trong nhân dân, làm một người phụ nữ bình thường, chứ không phải một nữ bác sĩ phân tâm học nữa hay không?

Thế nhưng, cô đã bước xuống rồi! 6 đêm trước, trên bãi cát dễ chịu của một hòn đảo xa lạ cách ly với thế giới, cô đã từ bỏ vai trò của một kẻ lén nhìn và kẻ đứng ngoài quan sát từ xa. Cô đã từ bỏ cái vai trò chuyên ban phát bố thí của người ban phát. Cô đã rộng mở vòng tay chào đón một người đàn ông giống như dã thú, màu da khác biệt lại là người lai, có học thức và sự nhạy cảm khiến người ta không thể tin nổi. Không có đặc quyền. Cô được đối xử như một người phụ nữ bình thường, chỉ thế mà thôi, cô đã đem ra cho đi tất cả, với một người đàn ông, cô chứng minh cho bản thân thấy, cô không phải là kẻ vô dụng trong vai trò phụ nữ.

Dẫu vậy, cho dù thầm tự mừng rỡ vì sự bộc phát nhất thời của bản thân, cô vẫn không thể chắc chắn rằng mình đã đưa ra bước đi quyết định. Những thứ được tô vẽ xung quanh quá nhiều. Mortuli đã dùng thứ giọng điệu mỉa mai và thách thức chỉ có thể xuất hiện trong đầu óc của một kẻ dã man để kích thích cô đi cùng anh ta. Cô đã chấp nhận lời mời của anh ta đến hòn đảo san hô, bơi lội trong trang phục nửa kín nửa hở, bởi vì cô đã say khát rồi. Không phải do ý chí tự do của cô, mà là một sự cố tình cờ trong nước đã lột đi lớp áo ngoài của cô, cởi bỏ sự kháng cự của cô. Cô không hề định lao vào cuộc tình với Mortuli. Cô khuất phục anh ta là vì hoàn toàn không có cách nào chống cự lại. Thực tế mà nói, những gì cô có thể nhớ, trong suốt quá trình đó cô hoàn toàn tỉnh táo muốn từ chối anh ta. Cô cũng đã kháng cự. Chính khí phách uy mãnh khó mà chống cự lại được của anh ta, dòng nước biển như đang tiến hành nghi lễ rửa tội cuốn trôi họ, đã khơi dậy tình cảm của cô. Sự đáp lại của cô chỉ thuần túy là về mặt xác thịt, chứ không phải về mặt ý thức. Trong đó không có lấy một chỗ cho sự lựa chọn. Thế nhưng, thật khó để mà rạch ròi tất cả những chuyện này. Cô thừa nhận, cô vẫn luôn sợ hãi việc phải gặp lại Mortuli, điều kỳ lạ là cơ thể cô (không phải cô, mà là cơ thể cô) sợ hãi, không phải vì xấu hổ, mà đơn giản chỉ vì cô vẫn chưa xác nhận được liệu cô có thể hành xử như một người phụ nữ bình thường hay không. Nếu đến bản thân mình mà cô còn không nắm bắt được, thì cô cũng sẽ không nắm bắt được bản thân mình khi ở bên Joe. Cô sẽ trở về California với bộ dạng khi rời đi—— một nữ bác sĩ phân tâm học, sự mâu thuẫn nội tâm ẩn giấu đằng sau vẻ điềm tĩnh lạnh lùng của cô vẫn chưa được giải quyết.

Ngay lúc cô đang tự kiểm điểm, cô nghe thấy một âm thanh khẽ khàng, cô nhận ra là có ai đó đang gõ cửa.

Đột nhiên, cô lại có chút lo lắng vì đã đồng ý cho anh ta điều trị lần cuối. Cô sẽ thấy rất lúng túng, anh ta cũng vậy, anh ta có chuyện gì quan trọng lắm mà nhất định phải nói cơ chứ? Thôi nào, cô đã chẳng còn đường lui nữa rồi. Cô cố gắng leo lên chiếc ghế cao của mình đằng sau tấm kính ma thuật một chiều, chuẩn bị trải nghiệm cuộc sống của người khác, trong khi bản thân lại được ẩn giấu an toàn.

“Cửa mở đấy!” Cô lớn tiếng nói.

Mortuli bước vào phòng, tiện tay khép cửa lại, thái độ ngoan ngoãn thân thiện. Khi bước về phía cô, không hề có chút tự tin nào như ngày thường, nụ cười rạng rỡ.

“Thật tuyệt vì cô có thể gặp lại tôi,” anh ta nói.

Cô chỉ vào đống đệm bên cạnh mình nói, “Anh nói tôi đã giúp anh, phụ nữ nếu không tò mò thì không thể gọi là phụ nữ nữa.”

“Tôi có phải nằm xuống như trước không?”

“Đương nhiên rồi.” Cô liếc nhìn sự dịch chuyển của cơ bắp dưới làn da màu vàng nâu của anh ta. Anh ta nằm xuống đệm với một tư thế thoải mái, chỉnh lại dây đeo của chiếc túi đựng.

Đối với Rachel, tình thế trong căn phòng, bệnh nhân đang nằm trên giường bệnh, người điều trị đang ngồi trên mặt đất bên cạnh anh ta, khiến cho cuộc gặp gỡ ban đêm lần đó càng trở nên phi thực tế hơn. Cô từng nằm ngửa trong bóng tối, anh ta từng quỳ phía trên cô, trần như nhộng, đầy rẫy sự cuồng nhiệt, và cô từng dung túng cho anh ta cởi bỏ chiếc quần đùi nylon ướt sũng của cô, sau đó, một nửa cơ thể ngâm trong nước, cô đã làm những chuyện điên rồ, nói những lời điên rồ, hiện tại họ đã cách xa chuyện đó 6 ngày rồi, muôn vàn tình cảm đều đã vứt bỏ, cô không biết anh ta có đang nghĩ đến chuyện này hay không.

“Cần tôi nói chuyện không?” Anh ta hỏi.

“Đương nhiên rồi, nói đi,” cô suýt thì thét lên. Cô nói, “Xin hãy kể tất cả những gì anh muốn.”

Anh ta quay mặt về phía cô. “Cuối cùng thì tôi cũng sa vào lưới tình rồi, Rachel,” anh ta nói.

Tim cô đập nhanh hơn, cổ họng thắt lại.

Anh ta tiếp tục nói thẳng với cô. “Tôi biết cô luôn coi tôi là một cậu nhóc to xác, bây giờ tôi biết mình đã trưởng thành hơn rồi. Kể từ khi lễ hội bắt đầu, tôi đã có cảm giác trưởng thành. Tôi có cần phải nói cho cô biết không?”

“Nếu—— nếu anh cảm thấy——”

“Tôi muốn nói cho cô biết. Bởi vì mối quan hệ thân thiết của chúng ta, cô là người duy nhất tôi có thể nói. Lúc đó, tôi mời người đó cùng tôi ngồi thuyền độc mộc, vượt qua eo biển, thực ra đó chẳng qua chỉ là trò đùa vui thôi, tôi thừa nhận điều đó. Tình cảm của tôi không sâu đậm, cô ấy từ chối rất lâu, phớt lờ tôi, tôi muốn để cô ấy hiểu rằng cô ấy cũng là con người giống như tôi. Hơn nữa, mọi người đều thích những người phụ nữ biết nói không——”

Hai má Rachel đỏ bừng vì thẹn, cô thực sự muốn tát cho anh ta một cái.

“Nhưng sau khi bơi lội, khi cô ấy cho tôi rồi, mọi thứ đã thay đổi. Giữa tôi và một người phụ nữ chưa từng có chuyện như thế này. Tôi không chỉ cảm nhận được tình yêu từ bên dưới, mà còn từ chỗ này nữa.” Anh ta chạm vào tim mình. “Lần đầu tiên, khi tôi yêu người khác thì tôi cũng nhận được tình yêu. Người phụ nữ trông có vẻ lạnh lùng này hóa ra lại rất nồng nhiệt, tôi hạnh phúc vô bờ bến.”

Cô muốn rời khỏi ngai vàng của mình, quỳ xuống phía trên anh ta, hôn anh ta vì sự dịu dàng ấy. Cô muốn dùng sự biết ơn của mình để ôm lấy người đàn ông tốt bụng này.

“Rachel, tôi đã suy nghĩ về những gì cô nói và làm cho tôi,” anh ta nói tiếp. “Bây giờ tôi đã hiểu rồi, vấn đề của tôi đã được giải quyết. Tôi thề, ngoại trừ mỗi năm một tuần đó là phong tục của chúng ta ra, tôi sẽ mãi mãi chung thủy một lòng, làm một người chồng thực thụ.”

Niềm vui của Rachel biến thành tiếng chuông cảnh báo, cô vô định giơ tay túm lấy tay anh ta. “Không, Mortuli, đừng nói nữa. Anh là người đàn ông nhân hậu nhất mà tôi từng gặp, tôi vô cùng cảm động. Nhưng một buổi tối, một mối tình thoáng qua, là không đủ đối với một mối quan hệ lâu dài. Hơn nữa, chúng ta thuộc về hai thế giới khác nhau, hoàn toàn không khả thi đâu. Những gì anh làm cho tôi còn nhiều hơn những gì tôi làm cho anh, tin tôi đi, nhưng tôi tuyệt đối sẽ không——”

“Cô?” Anh ta nói. Anh ta kinh ngạc ngồi dậy. “Tôi không nói cô. Tôi đang nói đến E-tu.”

“E-tu?” Cô thở dốc.

“Vợ tôi. Tối hôm qua tôi đã đưa cô ấy đến hòn đảo san hô đó, chúng tôi đã thay đổi rồi, sẽ không ly hôn nữa.” Anh ta liếc trộm cô một cái, nhìn thấy miệng cô há hốc, không nói nên lời. “Thứ lỗi cho tôi, nếu——” Anh ta bắt đầu nói.

“E-tu!” Cô ré lên lặp lại, hai tay ôm chặt lấy ngực, không phải vì xấu hổ, mà là vì quá đỗi vui mừng mà ngả ngớn trước sau. “Ồ, lạy Chúa tôi!”

Cô thoạt đầu là khúc khích cười, sau đó thì cười lớn, tiếng cười phát ra từ tận đáy lòng. “Ồ, Mortuli, chuyện này thú vị quá đi mất!”

Cô cười ha hả như một kẻ điên, vui mừng lắc lư, toàn bộ cơ thể đều đang run rẩy——