Anh ta lại trở nên nghiêm nghị. "Đương nhiên, nếu thực sự có con của chính mình, tôi hy vọng chúng được lớn lên trong một môi trường như thế này."

Maud chú ý đến câu nói này. "Điều đó không khả thi, trừ khi chúng ở mãi đây," Maud nói. "Bằng không, chúng không có khả năng đối phó với thế giới bên ngoài. Cách nuôi dạy ở đảo Hải Yêu chỉ có vẻ hợp lý khi so sánh với cách chúng ta gây áp lực cho trẻ em. Nhưng ai có thể nói áp lực mà chúng ta đặt lên người trẻ tuổi của mình là sai — ý tôi là, xét đến việc trong xã hội Mỹ khá khó sống của chúng ta, sau này chúng sẽ buộc phải cạnh tranh."

“Là vậy đấy.” Courtney đồng tình.

Claire vẫn chưa nhận được câu trả lời thỏa đáng về lý do tại sao cách nuôi dạy ở Tam Hải Yêu có lẽ lại ưu việt hơn ở Los Angeles hay Chicago. "Tom, môi trường ở đây rốt cuộc có điểm gì đặc biệt tốt đối với trẻ em? Em có thể thấy người lớn ở đây không giống chúng ta. Nhưng trẻ em khác ở điểm nào? Chúng ở đó — chơi đùa giống như những đứa trẻ ở California vậy."

“Đúng vậy, nhưng lại không giống.” Courtney nói. “Ở đây rất ít áp lực; dĩ nhiên, nhu cầu của người lớn sau này cũng rất ít. Những đứa trẻ này có cuộc sống vô cùng tự do tự tại, cho đến khi 6, 7 tuổi, chúng cứ ở trần chạy khắp nơi, hầu như không có bất kỳ sự hạn chế nào, do đó không có chút bận tâm nào. Chúng không có ý thức về giới tính, hầu như không có gì phải giấu giếm, hai người các cô đều hiểu điều này. Chúng không phải lo lắng về việc băng qua đường hay làm bẩn nhà cửa, không có đường cái, không có xe cộ, trong nhà tranh không có thứ gì sợ bị bẩn. Chúng không phải lo lắng về việc sắp xếp thời gian của chính mình — ý tôi là, cha mẹ chúng không phải bận rộn ngược xuôi, đưa đón chúng đến nhà bạn bè, khu cắm trại hoặc tham gia các trò chơi có giờ giấc. Chúng trở nên rất tự nhiên, đi lang thang một mình hoặc đi lang thang cùng người khác. Chúng không thể bị lạc, chúng độc lập. Chúng học xây dựng, săn bắn, đánh cá, trồng trọt thông qua thực hành, sai lầm hoặc bắt chước. Chúng không bị đói, nếu đói, chúng sẽ hái trái cây và rau củ. Nếu nóng, chúng liền ngâm mình xuống suối. Lạnh, mọi người đều sẽ giúp chúng giữ ấm, bởi vì bất kỳ ai cũng là đứa trẻ của toàn cộng đồng."

"Em bắt đầu hiểu ý anh rồi," Claire nói. "Hoàn toàn độc lập."

"Gần như hoàn toàn độc lập," Courtney nói. "Dĩ nhiên, mấu chốt của toàn bộ vấn đề chính là nền tảng an toàn mà những đứa trẻ này sở hữu. Những đứa trẻ này biết rằng mọi người yêu thương chúng, cha mẹ ở đây thà chặt đứt hai tay chứ không nỡ đánh con. Quan trọng hơn, lũ trẻ không chỉ có cha mẹ ruột — chúng có một cặp cha mẹ sinh thành — mà có cả một đại gia đình gồm các ông bố bà mẹ, tất cả các dì các cô đều là mẹ, tất cả các chú các bác đều là cha, cho nên mỗi đứa trẻ đều có một đại gia đình người thân đang che chở cho nó. Thứ mà nó nhận được là cảm giác an toàn và vững chắc của gia đình, luôn có người đến bày tỏ sự quan tâm, đưa ra lời khuyên và sự hỗ trợ cho nó, hoặc dạy nó mọi thứ, luôn có người có thể tin tưởng. Những đứa trẻ này không có những khoảnh khắc cô đơn và sợ hãi, đồng thời cũng không hy sinh cá tính hay quyền riêng tư. Khi tôi thảo luận vấn đề này với tiến sĩ Deakin, cô ấy đã đồng ý — Sigmund Freud ở đây cũng sẽ trở thành một kẻ thất nghiệp. Khi một đứa con trai ở Tam Hải Yêu thực tế có tới 10 người mẹ và 7 người ông bố, làm sao cậu ta có thể bị dày vò bởi hội chứng Oedipus? Trong số những đứa trẻ này, rất khó bắt gặp tình trạng nổi giận, đái dầm, nói lắp... Tôi tin rằng đảo Hải Yêu có điểm yếu của nó, tôi không hề đeo kính màu của phòng thương mại, nhưng tôi đinh ninh có hai điều đảo Hải Yêu làm tốt hơn nước Mỹ. Họ giải quyết vấn đề hôn nhân tốt hơn, họ nuôi dạy con cái tốt hơn. Dĩ nhiên, tôi không phải chuyên gia, đây chỉ là ý kiến cá nhân của tôi từ góc độ pháp lý." Anh ta quay từ Claire sang Maud Hayden. "Cô là chuyên gia, tiến sĩ Hayden. Cô đồng tình hay không đồng tình?"

Khuôn mặt của Maud giống như một quả bí ngô bị ánh mặt trời phơi khô, đang trầm ngâm, những ngón tay mập mạp vô thức mân mê những hạt của chiếc vòng cổ lollos rủ xuống từ cổ. "Tôi không muốn đưa ra đánh giá về những chuyện thế này." Giống như cô đang tự lẩm bẩm với chính mình hơn. "Tuy nhiên, thông qua những gì tận mắt chứng kiến và đã tìm hiểu ở đây, cũng như sự hiểu biết chung của tôi về Polynesia, tôi có xu hướng đồng ý với ý kiến của anh, ít nhất là ý kiến của anh về việc nuôi dạy con cái." Cô ấy có vẻ như đang cân nhắc xem tiếp theo nên nói gì, rồi nói tiếp. "Tôi tin rằng, trong xã hội Polynesia, trẻ em từ thời thơ ấu đến tuổi trưởng thành không trải qua sự hỗn loạn mà trẻ em Mỹ phải trải qua. Dĩ nhiên, ở đây, những chật vật trong thời kỳ thiếu niên ít hơn ở Mỹ. Ở đây không có đủ loại rào cản tình dục, sự xấu hổ và sợ hãi khác, cũng như chuyện đáng sợ là tìm kiếm vị trí trong thế giới người lớn. Tóm lại, ở đây cũng giống như trên các hòn đảo Nam Hải khác, sự chuyển đổi sang tuổi trưởng thành là một quá trình tiệm tiến, vui vẻ, trong khi ở phương Tây thì thường không phải như vậy. Dĩ nhiên, điều này có nhiều nguyên nhân, nhưng — thôi đi, tôi cho rằng đây không phải là thời điểm để nghiên cứu sâu những nguyên nhân đó."

"Xin hãy kể ra đi," Claire nói. "Nguyên nhân là gì?"

"Được rồi. Thành thật mà nói, trong một xã hội như thế này, kỳ vọng đặt lên trẻ em cao hơn trong xã hội của chúng ta. Mọi thứ ở đây đều rất đơn giản. Không ai phải lo lắng về vấn đề kinh tế dẫn đến kế hoạch hóa gia đình trái với tự nhiên, không cần phải lo lắng về sự bùng nổ dân số. Họ muốn có con bởi vì con cái mang lại niềm vui chứ không phải rắc rối. Và vì thiếu sự tiến bộ khoa học như chúng ta, tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh tương đối cao, thế nên mỗi đứa trẻ sống sót đều được nâng niu trân trọng gấp bội. Trong xã hội Mỹ của chúng ta, mặc dù việc làm cha mẹ có thể mang lại cho con người ta một thứ sự thỏa mãn nào đó, nhưng đó không phải là toàn bộ vấn đề. Việc làm cha mẹ là một giá trị âm, mỗi đứa trẻ mới sinh ra đồng nghĩa với một sự hy sinh tài chính nhất định. Do đó, những đứa trẻ ở đây được khao khát biết bao, trong khi ở phương Tây thì kém hơn một chút, thái độ ấy truyền sang những đứa trẻ đang lớn, liền tạo nên sự khác biệt trong cá tính của chúng. Thế nhưng, ông Courtney đã viện dẫn sức mạnh cơ bản đằng sau phương thức nuôi dạy con cái ở Polynesia, chính là hệ thống thân tộc, gia tộc, cái gọi là đại gia đình, đây là điều mà bất cứ thứ gì của chúng ta cũng không thể sánh kịp."

"Nơi chúng ta cũng có những gia đình gắn bó," Claire kiên quyết nói. "Đại đa số trẻ em Mỹ đều sinh ra trong các gia đình Mỹ."

"Nhưng không giống thế này," Maud nói. "Gia đình của chúng ta nhỏ, mẹ, cha, một hoặc hai đứa con. Họ hàng thường không phải là bộ phận cấu thành của gia đình cơ bản. Trên thực tế, trong mối quan hệ lỏng lẻo giữa chúng ta với họ hàng, ẩn chứa rất nhiều sự thù địch và cãi vã, rất ít tình yêu sâu sắc, bằng không, tại sao lại có nhiều lời đùa cợt đến vậy về các mối quan hệ hôn nhân như bố chồng, mẹ chồng, bố vợ, mẹ vợ, con dâu, con rể, chú họ, cô họ? Ngoại trừ những người có mặt ở đây, trong xã hội của chúng ta, thông gia có thể nói là người ngoài. Ở đảo Hải Yêu, ở phần lớn các hòn đảo Polynesia, gia đình được mở rộng và kéo dài này chính là gia đình cơ bản. Ở đây, hôn nhân có lẽ chưa chắc đã bền lâu — chúng ta cũng đã biết điều này — nhưng đại gia đình này thì bền lâu. Một đứa sơ sinh ra đời trong một tập thể không thể lay chuyển, chính là bước vào một bến cảng tránh gió. Nếu cha mẹ qua đời hoặc ly hôn, hoàn toàn không ảnh hưởng đến đứa trẻ, bởi vì nó vẫn nằm trong sự bảo vệ của gia đình. Nếu một đứa trẻ Mỹ hoặc châu Âu gặp phải tình huống này, hãy giả sử là cha mẹ qua đời, nó được để lại cho ai? Chỉ đành dựa vào hợp đồng bảo hiểm. Em cho rằng một hợp đồng bảo hiểm có thể đại diện cho sự an toàn thực sự sao? Nếu em cho rằng như vậy, em hãy đi tìm một tờ thông báo điều khoản bồi thường gấp đôi, hãy đi tìm kiếm tình yêu từ những điều khoản tiền lương hưu đi."

"Em chưa bao giờ nghĩ như vậy," Claire nói.

"Thôi nào, là thế đấy," Maud nói. Trên đời này không có tiền bảo hiểm nào mua được lợi ích của chế độ thân tộc. Ông Courtney đã nhắc đến rất nhiều người mẹ và người ông bố, chị em gái và anh em trai, nhưng gia đình được gọi là ở đây còn bao gồm cả ông bà, chú bác, thím, anh chị em họ, tất cả những người này đều là thành viên gia đình thực sự của đứa trẻ, chứ không chỉ là họ hàng xa. Tất cả những người này đều chịu trách nhiệm với đứa trẻ. Họ gánh vác một số quyền lợi và nghĩa vụ ban phát sự hỗ trợ đối với đứa trẻ, và đứa trẻ cũng đối với họ như vậy. Ở đây không có trẻ mồ côi, cũng không có người lớn tuổi nào bị lạnh nhạt. Đảo Hải Yêu là một xã hội phụ quyền, nếu cha mẹ qua đời, đứa trẻ một cách tự nhiên sẽ đến gia đình bên nội, nhưng không phải với tư cách là một đứa trẻ mồ côi được nhận nuôi, bởi vì họ mãi mãi là gia đình huyết thống của nó, đây chính là điều kỳ diệu của xã hội này — không một ai, không một đứa trẻ nào, không một người lớn nào, từng cảm thấy cô đơn, trừ khi chính họ muốn cô đơn."

Courtney chồm người về phía trước. "Nghe có vẻ như đang ủng hộ chế độ hôn nhân ở đây, phản đối phương Tây phải không? Cô vẫn chưa thể chắc chắn sao?"

"Tôi nghĩ," Maud nói, "trước khi tuyên bố hôn nhân ở đây đáng ngưỡng mộ hơn của chúng ta, cần phải tìm hiểu thêm một số tình huống, ở một số phương diện tôi vẫn chưa nắm chắc, tôi cần thêm thông tin trước khi đưa ra quyết định. Dĩ nhiên, tôi cho rằng sự vắng bóng của sự kìm nén tình dục đã dẫn đến việc sự xâm lược và thù địch vốn thịnh hành ở chỗ chúng ta không hề tồn tại ở đây. Dĩ nhiên, ở nơi này có một cảm giác sở hữu chung đậm đà hơn — giống như kibbutz của Israel. Mọi người đều biết mình sẽ không bị đói, hoặc mất đi chỗ che chở, hoặc không ai quan tâm — những lợi ích do cạnh tranh mang lại vì thế cũng có hạn — cho nên người ta không coi trọng hôn nhân đến thế. Tôi cũng có lý do để tin rằng, việc xử lý vấn đề hôn nhân ở đây tốt hơn ở chỗ chúng ta rất nhiều. Về phương diện quan hệ giữa người với người cũng không có sự hỗn loạn đến thế. Trong hôn nhân kiểu Mỹ, nam giới nên làm gì, nữ giới nên làm gì, vốn không hề rõ ràng. Trên đảo Hải Yêu, đối với điều này không có sự hiểu lầm nào cả. Đàn ông là trụ cột trong gia đình, anh ta đưa ra quyết định, vợ anh ta phục tùng anh ta trong tất cả các dịp xã giao, địa vị và sức mạnh của cô ấy tồn tại trong gia đình. Cô ấy biết vị trí của mình, anh ta cũng biết vị trí của mình, mọi thứ đều vô cùng tự nhiên."

Bài diễn thuyết của Maud khiến Claire chốc lát không thể đưa ra câu hỏi nào. Cô ấy vẫn luôn khao khát lắng nghe từng câu từng chữ phía sau, cứ như thể đó là một chiếc bè cứu sinh. Cô ấy muốn có người cứu vớt, muốn nắm lấy một thứ gìn giữ Mark và chính bản thân cô ấy, thế nhưng, cô ấy phát hiện ra thứ đó đã trượt mất, dẫu vậy, cô ấy không kìm được mà thốt lên suy nghĩ vừa thoáng hiện trước mắt.

"Maud, ở đây nếu vợ muốn có con mà chồng không muốn, hoặc ngược lại — cuộc hôn nhân này sẽ xảy ra chuyện gì?"

"E rằng em đang áp đặt một vấn đề ngoại lai của phương Tây lên một nền văn hóa không hề tồn tại loại vấn đề này," Maud nói. Cô quay sang Courtney. "Có điểm nào không đúng xin anh hãy đính chính."

"Cô nói rất đúng," Courtney nói. Ông ta nhìn Claire. "Vấn đề hôn nhân và con cái ở Polynesia mà mẹ chồng cô vừa nhắc đến hoàn toàn thích ứng với hòn đảo này. Mọi người đều muốn có con. Một bên muốn có con mà bên kia không muốn, đây là điều không thể tưởng tượng nổi. Nếu chuyện đó thực sự xảy ra — vậy thì, tôi nghĩ hội đồng chủ sự hôn nhân sẽ nhúng tay vào chuyện này. Cặp vợ chồng này sẽ lập tức bị phán quyết ly hôn, bên muốn có con sẽ không tốn chút sức lực nào để tìm được một người có chung tư tưởng."

Claire cảm thấy ngột ngạt và khó chịu, một quan niệm cổ hủ của California bỗng nhảy chồm lên trước mắt, đưa ra một câu hỏi: Nếu bạn kết hôn với một đứa trẻ, làm sao có thể sinh thêm một đứa con? Tiếp theo lại đưa ra một câu hỏi phụ: Một đứa trẻ làm sao có thể phối ngẫu với bạn, khiến bạn sinh con, từ đó sinh ra đối thủ của chính nó? Mấy tên đàn ông chết tiệt, cô thầm nghĩ, tất cả những gã đàn ông mang tâm lý trẻ con của nước Mỹ, xuống địa ngục hết đi.

Maud và Courtney đang trò chuyện với nhau, nhưng Claire không nghe họ nói gì. Cô nhìn thấy họ đứng dậy, bước đến gần những đứa trẻ bản địa đang chơi trò chơi xây dựng, cô không đi theo.

Cô chống người bằng một khuỷu tay, nằm nghiêng ở đó, suy ngẫm về đàn ông, coi Mark cũng như một người đàn ông. Thật không thể tưởng tượng nổi, cô thầm nghĩ, đàn ông Mỹ, những người đàn ông như Mark, lại cho rằng bản thân họ là trang nam nhi. Cô muốn hét lớn lên: Đàn ông nghe đây, các người đọc chuyên mục thể thao, đánh bóng gôn bay xa 1 dặm, thề thốt trong những căn phòng khóa kín, la cà trên bàn đánh bài, giắt rượu whisky bên cạp quần mà suýt chút nữa không tuột xuống, lớn tiếng bàn tán về những cô gái mình từng cưa cẩm và muốn cưa cẩm, mấy vị đại trượng phu vĩ đại của các người, các người cá cược lớn uống tràn trề, quấy rối tiếp viên nữ, lái xe một giờ chạy 70 dặm, các người cho rằng đó là khí phách hào hùng, giống như một trang nam nhi. Mấy kẻ ngốc các người nghĩ, mấy tên ngốc nghếch non nớt các người lại cho rằng những thủ đoạn lòe loẹt đó là nam tính và sức mạnh. Khí phách nam nhi thực sự thì liên quan gì đến sức mạnh, tốc độ hay thói quen thô lỗ chứ? Các người muốn biết nam tính là gì, sức mạnh thực sự là gì — trong mắt một người phụ nữ trưởng thành, trong mắt người vợ của anh ta là gì sao? Nam tính là vừa trao đi tình yêu vừa nhận lại tình yêu, là tôn trọng người khác đồng thời được tôn trọng, là sự nhân hậu, chu đáo, đồng cảm, tình bạn và sự thấu hiểu. Các người nghe thấy chưa? Nhân hậu không cần phải chinh phục; chu đáo không nhất thiết phải ngực mọc đầy lông; tình bạn không phải là cơ bắp cuồn cuộn; tình cảm không cần phải dùng những lời lẽ dâm tục; sức mạnh không phải là cái thứ đó, một điếu thuốc, một chai nước giải khát hay một ván cược. Ồ, đều nghe cho rõ vào, khi nào các người mới hiểu ra đây? Mark, ồ Mark, khi nào anh mới dám dũng cảm thể hiện sự dịu dàng, làm một người đàn ông thực thụ, cho em một đứa con của chúng ta?

Đôi mắt Claire ướt đẫm, dòng nước mắt trực trào nhưng không chảy xuống. Trước khi hòa vào nhóm bọn họ, phải dừng lại chuỗi độc thoại nội tâm này, phải ngừng suy nghĩ. Một con người làm sao có thể ngừng suy nghĩ chứ? Dù sao đi nữa, phải vận động thôi, không thể cứ đứng ngây ra đó, đặc biệt là vào ngày hôm nay, kỷ niệm ngày cưới lần thứ hai.

Cô đứng dậy như một bà lão muốn thể hiện sức sống thanh xuân, vội vã bước về phía Maud và Courtney. Cô liếc nhìn đồng hồ. "Sắp 5 giờ rồi," cô nói. "Đầu bếp họ phái đến chẳng mấy chốc sẽ tới, em phải đi chuẩn bị đây."

"Đầu bếp?" Maud khó hiểu hỏi.

"Buổi tiệc kỷ niệm ngày cưới tối nay," Claire cố gắng tỏ ra vui vẻ trước mặt Courtney. "Tiệc kỷ niệm tròn hai năm, anh nhớ ra chưa?"

Maud vỗ trán một cái. "Mẹ quên sạch —"

Claire quay sang hướng Courtney. "Em hy vọng anh không quên, em từng mời Bodi và vợ anh ấy đưa anh đi cùng, chỉ sáu người chúng ta thôi."

"Anh không quên," Courtney nói. "Vẫn luôn mong ngóng đấy."

"Toàn là đồ ăn Mỹ mang theo, chỉ là sẽ không khơi gợi lại nỗi nhớ nhà của anh thôi," Claire khoác tay mẹ chồng nói. "Chúng ta đi thôi."

Họ lại một lần nữa đi xuyên qua nhà trẻ, đi đến khoảng sân của ngôi làng, rồi chia tay Courtney ở đó. Claire chằm chằm nhìn theo Courtney một lúc lâu, nhìn anh ta dùng bước đi thâm trầm bước về phía căn nhà tranh gần thánh điện của mình, sau đó, cô và mẹ chồng bước về hướng ngược lại.

"Mẹ thấy một tiếng đồng hồ vừa rồi mang lại cho mẹ nhiều cảm hứng nhất," Maud nói.

"Con lại thấy một tiếng đồng hồ này vô cùng nản lòng," Claire nói.

Claire nhận ra Maud liếc sắc bén về phía cô một cái. Trong lòng Claire hiểu rõ, ngày thường Maud vốn không mấy để tâm đến nỗi đau hay sự bất an của những người xung quanh cô, hoặc nói đúng ra là của bất kỳ ai. Cứ như thể bà ấy đang dành dụm cảm xúc của mình cho công việc. Bất kỳ chuyện gì khác đều là sự lãng phí năng lượng. Nếu Maud quan tâm đến Mark và Claire, bà ấy chưa từng thể hiện rõ dấu vết của sự quan tâm đó, điều đó ít nhất cho thấy bà ấy đã bị kéo từ chốn bình yên cao quý vào cuộc chiến đê tiện, thế nhưng hiện tại, Claire cố ý muốn thu hút sự chú ý của mẹ chồng. Nếu bà ấy không thèm đếm xỉa tới, thái độ của bà ấy sẽ chứng minh bà ấy thờ ơ với người thân, sẽ hủy hoại vai trò bề trên của bà ấy. Claire chờ đợi, không biết mẹ chồng sẽ giải quyết bài toán hiển nhiên mà cô ném cho như thế nào.

"Nản lòng?" Maud miễn cưỡng lặp lại. "Phương diện nào, Claire?" Bà cố gắng lái lời phàn nàn này ra khỏi khuôn khổ nhắm vào một cá nhân cụ thể. "Bởi vì chế độ nuôi dạy của họ rất tốt hay rất không tốt?"

Claire không dễ bị dắt mũi. "Bởi vì có con, họ thích có con," Claire sắc bén nói. "Con không có, cho nên mới nói là nản lòng."

Trán đẫm mồ hôi của Maud hơi nhíu lại. "Được rồi, mẹ hiểu, mẹ hiểu." Bà bước về phía trước, mắt dán chặt xuống mặt đất. "Con và Mark sẽ có thôi, mẹ tin là vậy, những chuyện này cuối cùng rồi cũng sẽ được giải quyết."

Claire đang chuẩn bị thách thức sâu hơn nữa lời thổ lộ này cùng chính sách không can thiệp của mẹ chồng thì Lisa Harkfield đã ngáng đường họ. Claire giận dữ nhìn thấy mẹ chồng thở phào nhẹ nhõm, nhanh chóng nặn ra nụ cười, giả vờ giả vịt đón tiếp Lisa. Bà ấy chắc chắn coi Lisa là vị cứu tinh rồi.

Claire căm phẫn lắng nghe cuộc trò chuyện giữa Lisa và Maud. Họ đi dọc theo bãi đất trống. Kể từ khi đến đảo Hải Yêu, Lisa đã sụt ít nhất hơn chục cân, điều này khiến phần da trên mặt và cổ xuất hiện sự chùng nhão nào đó, khiến cô ta trông có vẻ trẻ trung và tràn đầy sức sống hơn. Giọng điệu điệu đà và giả tạo hình thành đâu đó giữa Omaha và Beverly Hills của Lisa đã biến mất không tăm tích trong sự nhiệt tình trào dâng của cô ta. Cô ta là một người Trung Tây thuần phác, vẫn tràn đầy năng lượng như ở Trung Tây, mày bay sắc múa kể về thành công to lớn của mình. Cô ta đã được chọn làm người dẫn đầu cho một điệu múa nghi thức sẽ được biểu diễn trong lễ hội thường niên bắt đầu vào trưa mai. Maud tỏ ra vô cùng hứng thú với tin tức này, cứ như thể bà ấy là Nữ hoàng Victoria Regina đang nghe Disraeli báo cáo rằng Ấn Độ hiện tại đã trở thành vật trong tay mình vậy. Claire thừa hưởng sự thật rằng, sự nhiệt tình của mẹ chồng giả tạo đến mức, thà nói là cố ý lấy lòng người vợ của nhà tài trợ này, còn hơn nói là muốn dứt ra khỏi một cuộc tranh cãi gia đình khó xử.

Đi dọc theo bãi sân, mắt Claire không rời khỏi bóng dáng của Maud. Claire có thể nhận ra nguyên nhân nào đó khiến Mark trở thành Mark. Maud chính là nguyên mẫu. Bà ấy đứng trên cả gia đình, đứng trên cả những hỉ nộ ái ố của chuyện gia đình. Làm sao bà ấy có thể mang thai Mark? Nhưng bà ấy đã làm vậy, có lẽ như một cuộc thí nghiệm xã hội, một trải nghiệm thực tế, một sự chuẩn bị được thực hiện để thu thập thêm nhiều kiến thức hơn. Bà ấy sinh ra Mark, rồi xếp anh ta vào hồ sơ giống như những công việc khác, cất gọn gàng lên gác xép. Bà ấy là một cỗ máy vô tình đáng sợ, không có trái tim đập, chỉ có các bánh răng đang quay, quay mãi.

Thế nhưng, Claire không thể hận mẹ chồng, trước khi mọi chuyện trở nên tồi tệ, Maud quả thực giống như một bậc bề trên — thân thiện, hài hước, ôn hòa, danh tiếng lớn đến mức khiến cô dâu trẻ cảm thấy tự hào. Maud thích sự thông minh, xinh đẹp, tò mò và sự tôn trọng dành cho bà của Claire, và Claire biết Maud thích cô nên càng thích Maud hơn. Claire nhìn thấy, khi yêu cầu của cô là mang tính lý trí chứ không phải chuyện tình cảm, Maud xứng đáng là một người thân hoàn hảo, điều khiến Claire đau lòng hiện tại là, khi cô cần một người có thể dốc bầu tâm sự, một con người sống sờ sờ bằng xương bằng thịt, thì cô lại chỉ có một cỗ máy có độ nổi tiếng cao. Claire nghĩ cỗ máy nhân chủng học này tên là Maud, nó hiểu tất cả các dân tộc, nhưng lại không hiểu một con người. Là một thành viên của gia đình Hayden, hôm nay là kỷ niệm hai năm ngày cưới, đáng lẽ phải hạnh phúc biết bao!

Đột nhiên, Maud vẫy tay về phía một người nào đó ở phía trước bên trái, cắt đứt dòng suy nghĩ của Claire. Claire nhìn thấy, ở bên kia con suối, trước căn nhà tranh của Bodi có ba người. Một người là Rachel Deakin, một người là Hutiya Wright, người thứ ba là một phụ nữ bản địa gầy gò lớn tuổi, Claire đã từng gặp bà ta. Bọn họ vừa nãy đang bàn tán điều gì đó, là Rachel Deakin vẫy tay, cô ấy vừa vẫy tay vừa hét lớn, "Chúng tôi có thể gặp cô một lát không, Maud?"

Maud dừng bước, để Lisa và Claire đi qua trước. "Rachel có vẻ cần tôi," bà nói. Bà lại nói một câu chúc mừng với Lisa, sau đó quay sang Claire. Bà cố gắng nặn ra nụ cười với Claire, đầy bốc đồng và vụng về vươn tay, vỗ nhẹ lên cánh tay con dâu. "Mẹ rất mong chờ tối nay," nói xong, bà quay người bước về phía cây cầu nhỏ gần đó.

"Tối nay có chuyện gì thế?" Lisa hỏi.

"Một hoạt động chúc mừng," Claire nói, lại bắt đầu bước về phía trước, Lisa đi theo sau cô nửa bước chân.

Thoát khỏi cô con dâu, thoát khỏi bất kỳ loại chuyện đau đầu nào mà Mark và Claire gây ra trong cuộc sống của họ, thoát khỏi sự lãng phí thời gian và sức lực mà sự can thiệp của bà có thể mang lại, thoát khỏi sự lo lắng và tội lỗi đối với Mark, Maud Hayden cảm thấy vô cùng vui mừng vì được thu hút trở lại vấn đề khảo sát thực tế. Trong cuộc thảo luận thực tế này, bà cảm thấy mình đang lớn lên và thu hoạch, trong khi hòa giải tranh chấp gia đình chỉ khiến người ta tiêu hao và mệt mỏi tinh thần.

Maud đứng vững vàng trước mặt Rachel Deakin, Hutiya Wright và thành viên hội đồng chủ sự hôn nhân có tên là Nenu. Nenu là một góa phụ lớn tuổi, tóc tai bù xù, ánh mắt sắc sảo, mang theo nụ cười khó chịu cùng vốn kiến thức phong phú về hôn nhân. Maud lắng nghe Rachel giải thích lý do tại sao cô ấy từ bỏ việc nghiên cứu Mortuli và vợ anh ta là E-tu. Chiếc hành lang bằng tre nguy nga dẫn đến dinh thự của Bodi mà Maud đang đối mặt đã tăng thêm vẻ trang nghiêm cho cuộc gặp gỡ này, tuy nhiên, nghệ thuật kiến trúc của nó cũng làm phân tâm sự chú ý của bà, bà dời ánh mắt không nhìn nó nữa, tập trung lắng nghe lời giải thích gấp gáp của Rachel.

"Bởi vì tất cả những nguyên nhân đó, trong lúc tôi đạt được tiến triển với hai bệnh nhân khác, e rằng nghiên cứu về Mortuli và vợ anh ta sẽ đi đến thất bại," Rachel giải thích. "Lời nói của họ quá mức khác biệt, tôi phải tốn nhiều thời gian hơn mới có thể làm rõ sự thật. Thêm nữa, giữa họ tồn tại sự đối kháng gay gắt, cần phải được xử lý khẩn cấp. Tôi thực sự cảm thấy không thể nhanh chóng đưa ra một phán quyết rõ ràng, nhưng lại nên đưa ra một phán quyết, hoặc nghĩ cách giúp họ duy trì hôn nhân, hoặc phê chuẩn đơn xin ly hôn của Mortuli. Tôi đã thông báo cho Hutiya rằng tôi muốn từ bỏ ca bệnh này, hoặc nói là giao lại nó cho hội đồng chủ sự hôn nhân để đưa ra phán quyết cuối cùng. Tôi cảm thấy tiếc vì điều này."

"Vậy thì, tôi cũng cảm thấy tiếc," Maud nói, "nhưng tôi không thể coi đây là một thất bại nghiêm trọng. Tôi tin rằng cô đã thu được một số điều có giá trị bên trong cuộc sống rồi."

"Ồ, đúng vậy, là thế đấy," Rachel nói.

Maud nói với Hutiya: "Vậy thì, lại quay về tay cô rồi. Mất đi hai tuần thời gian sẽ không làm gián đoạn cuộc điều tra của các cô chứ?"

Hutiya Wright mặc dù lùn hơn, mập hơn, đường nét mềm mại hơn, nhưng thoạt nhìn vẫn là một bản sao hoàn hảo của Maud, bình tĩnh như trước. "Hội đồng chủ sự hôn nhân từ thời đại của Wright thế hệ thứ nhất đã tiếp nhận những chuyện thế này, chúng tôi sẽ lập tức tiến hành điều tra của mình, ắt phải có sự thay đổi. Bởi vì tôi là mẹ của người khiếu kiện, có thể bị buộc tội có sự thiên vị thân tộc, tôi sẽ rút lui khỏi cuộc điều tra này." Cô ấy chỉ vào người phụ nữ lớn tuổi bên cạnh. "Nenu sẽ lãnh đạo cuộc điều tra này. Tôi muốn đưa ra một đề xuất, tiến sĩ Hayden, tôi cho rằng cô nên thay thế vị trí của tôi trong hội đồng chủ sự trong vụ án này, đánh giá của tôi về năng lực phán đoán của cô cao như của chính tôi vậy. Đồng thời, điều này cũng mang lại cho cô một cơ hội quan sát chính xác hội đồng chủ sự của chúng tôi vận hành như thế nào, cơ hội thế này cô sẽ không có lần thứ hai. Cô từng nói với chồng tôi là hy vọng được tham gia, phải không?"

"Tôi thực sự đã nói vậy," Maud nhiệt tình nói. "Đây là một vinh dự, tôi chấp nhận lời mời của cô. Khi nào chúng ta bắt đầu công việc?"

"Tối nay," Hutiya nói.

"Tối nay? Tuyệt vời, vậy thì tôi sẽ —" Maud đột nhiên dừng lại, bóp ngón tay. "Suýt nữa lại quên mất, Hutiya, tôi vô cùng xin lỗi, tối nay tôi không thể tham gia. Nhìn xem, cô biết nguyên nhân mà, chúng ta tối nay cùng nhau ăn tối — lễ kỷ niệm ngày cưới của con trai tôi."

Hutiya gật đầu. "Dĩ nhiên, nhưng những ngày khác trong tuần cô có rảnh không?"

"Tôi sẽ không bỏ lỡ cơ hội này đâu," Maud nói. "Còn về tối nay, tôi có ý khác." Cô quay sang Rachel Deakin. "Nhìn xem, Rachel, tối nay sao không thay thế tôi, trực ban giúp tôi một ca? Tôi từ lúc bắt đầu đã nghĩ chúng ta có thể tham gia loại điều tra này. Báo cáo của tôi cần điều này, cô cũng có thể đề cập đến vấn đề này trong báo cáo của chính mình, chúng ta hoàn toàn không biết gì về quá trình ly hôn ở đây cả —"

"Bởi vì nó rất khó giải thích," Hutiya cắt ngang lời bà. "Chúng tôi vẫn luôn lên kế hoạch để người của các cô theo dõi một vụ án như thế này, phương thức như vậy sẽ rõ ràng hơn, không có bí ẩn nào cả, nhưng ngôn ngữ không thể rõ ràng bằng các bước được tận mắt nhìn thấy."

"Đúng, tôi hiểu rồi, Hutiya," Maud nói, ngay lập tức lại khôi phục cuộc trò chuyện với Rachel. "Xin hãy đồng ý đi, Rachel, chỉ tối nay thôi."

Rachel chần chừ, cô ấy đã tự tuyên bố với bản thân rằng cô ấy xong việc với Mortuli và vợ anh ta rồi, thế nhưng, để đáp lại lời mời tham gia cuộc khảo sát thực tế này, cô ấy nợ Maud một ân huệ, cô ấy không thể từ chối giúp đỡ chút việc nhỏ này. Tham gia thêm một lần nữa, cô ấy sẽ hoàn thành tốt thôi. Cô ấy đồng ý. "Được rồi, Maud, chỉ lần này thôi." Cô nhìn Hutiya. "Tôi phải làm gì?"

"9 giờ tối nay," Hutiya nói, "cô đến buổi họp của hội đồng chủ sự. Nenu và một người khác do bà ấy chọn đang ở đó đợi cô, sau đó, cuộc điều tra của các cô sẽ bắt đầu."

Rachel ngẩn người ra, ánh mắt liếc về phía bà lão nhăn nheo khô héo kia. "Đó là loại điều tra gì? Chúng ta làm gì?"

Môi trên của Nenu cọ xát nướu răng phía trên. "Cháu lát nữa sẽ thấy hết thôi, cô gái trẻ, tốt nhất là cháu tự mình đi xem."

Trong toàn bộ quá trình ăn bữa tối tại căn nhà tranh mà cô dùng chung với Harriet Briska, một thứ tâm trạng bất an vẫn luôn đè nặng lên Rachel Deakin, giống như thể cô ấy phải lập tức thực thi một nhiệm vụ không mấy dễ chịu, nhiệm vụ này sẽ không mang lại phần thưởng dễ chịu hay cảm giác hoàn thành nhiệm vụ nào cả. Rachel nghĩ, điều này giống như đi dự đám tang của một người chỉ gặp mặt một lần, hoặc phải cùng một người (nghe đồn) nói xấu sau lưng mình làm việc gì đó, hoặc là đi mở rộng lời mời những vị khách từ phương xa từng là bạn học nhưng hầu như không quen biết, hoặc đồng ý tiếp nhận một loạt các mũi tiêm dưới da có thể có ích cũng có thể vô ích. Hoặc, tệ hơn nữa, giống như bị ép trở thành thành viên của một tiểu tập đoàn âm mưu, kế hoạch của tập đoàn này vô cùng thần bí, khó nắm bắt, khiến người ta sợ hãi. Trong mắt Rachel, tổ điều tra hội đồng chủ sự hôn nhân chính là cái tiểu tập đoàn âm mưu như vậy, cô ấy hoàn toàn không muốn dính dáng vào.

Sự thấu hiểu hay thiếu hụt sự thấu hiểu đối với những chuyện sẽ xuất hiện sau 20 phút nữa, khiến cô rơi vào trạng thái tiu nghỉu không vui.

Trong tâm trạng ấy, cô tiếp tục ăn uống một cách bừa bãi, biết rằng đối với Harriet — người làm ra bữa ăn này, đối với Orville Burns — kẻ tự ý đến đây nói là chán ngấy cảnh ăn uống một mình, cô có hơi thô lỗ, hoặc nói đúng ra là chỉ thiếu đi sự văn minh mà thôi. Rachel hy vọng hai người họ sẽ không hiểu lầm tâm trạng tuyệt vọng của cô, bởi vì cô rất thích sự hài hước và tốt bụng của nữ y tá đáng mến này, và cô phát hiện ra Orville ngoài việc hay làm quá mọi chuyện ra, còn có một mặt có học thức nữa. Thế nhưng, tối nay Rachel không muốn có người bầu bạn, cho nên bất chấp sự có mặt của họ mà ăn uống một mình.

Cô quả thực không có chút khẩu vị nào. Đây là lần đầu tiên lên đảo, thiên tài nấu nướng cùng phòng lại không khơi gợi được sự hứng thú của cô. Rachel đầy vẻ ưu tư nhặt nhạnh đồ ăn trong bát của mình, cố sức lắng nghe Harriet ca ngợi phòng khám và vị lang y người bản địa phụ trách phòng khám đó. Cô còn nhận ra, Orville cũng đang cố sức lắng nghe, trạng thái tinh thần còn tệ hơn cả chính cô. Những lời ngắt lời của cô ấy, sự châm biếm của cô ấy đối với hành vi lười nhác của dân làng, vẫn luôn liên tục và sắc bén. Điều khiến Rachel kinh ngạc là Orville với tư cách là khách mà lại có thể phản đối ý kiến của chủ nhà như vậy, hơn nữa thái độ hiếu chiến này của anh ta lại không hề thu hút sự chú ý của Harriet. Rachel liên tục có được ấn tượng hết lần này đến lần khác, rằng Orville rất muốn cãi nhau một trận với Harriet. Rachel đong đếm độ chính xác về ấn tượng của mình. Trên thế giới này làm sao lại có người tìm kiếm cái cớ để gây sự với Harriet chứ?

Rachel đột nhiên phát hiện ra chỉ còn cách 9 giờ đúng 10 phút, cô phải mau chóng đi tham gia cuộc họp của hội đồng chủ sự rồi. Cô đẩy bát cơm ăn dở sang một bên, đứng dậy. "Tớ ghét kiểu ăn xong liền chuồn lắm, Harriet, nhưng tối nay tớ phải thay thế Maud tham gia một dự án, không còn thời gian nữa, cơm rất ngon, tuần sau tới lượt tớ nấu nhé."

Cô bước đến chiếc gương nhỏ treo cạnh cửa sổ để chải tóc.

"Tớ cũng phải chạy nhanh đây," Harriet nói. "Trong phòng khám có việc."

Orville lớn tiếng khịt mũi một cái. "Anh muốn nói chuyện với em, Harriet."

"Ngoan nha," Harriet nói một cách thờ ơ. "Lúc nào cũng được hết, Orville, chỉ là tối nay thì không, tớ phải thay quần áo làm việc rồi. Cậu có thể làm một đứa trẻ ngoan, dọn dẹp bãi chiến trường này chứ? Ngày mai gặp lại hai người nhé." Cô ấy chạy ù vào căn phòng phía sau.

Từ trong gương, Rachel nhìn thấy khuôn mặt của Orville. Vẻ mặt nghiêm nghị, mày nhíu chặt, nhìn cánh cửa mà Harriet chuồn mất, trên mặt lộ rõ một cỗ hỏa khí. Rachel tò mò quay người lại nghiên cứu Orville.

"Đã xảy ra chuyện gì vậy, Orville?"

Anh ta chần chừ một lát. Rồi nói, "Không có gì. Anh chỉ đang nghĩ về chuyện của các nữ y tá thôi. Họ vào thời đại Florence Nightingale nhiều lắm cũng chỉ bị xem là kỹ nữ."

Đối với Rachel, lời bình luận thế này nếu không có dụng ý khác thì cũng bằng thừa. "Ý anh là gì?" Rachel hỏi.

"Chỉ là nói cho đến nay vẫn không có thay đổi gì cả."

“Ồ, thực sự đấy, Orville —” Cô muốn nói gì đó, còn chưa nói hết một câu, anh ta đã cầm bát đũa cần rửa bước ra ngoài cửa rồi.

Rachel thầm thắc mắc, rốt cuộc thứ gì đã thúc đẩy Orville có hành vi thần bí, ôm sự thù địch với Harriet, đưa ra những lời bàn luận trẻ con về y tá. Rachel rất muốn làm cho ra ngô ra khoai, nhưng không có thời gian để trò chuyện với bạn cùng phòng nữa. Còn 3 phút nữa là đến 9 giờ, cô sắp đến muộn rồi.

Cô vơ lấy sổ tay và bút chì, nhanh chóng bước ra bãi sân. Orville đã biến mất. Ở bên kia dòng suối, ba người đàn ông đang ngồi xổm dưới ánh đuốc chơi một trò chơi nào đó. Xa hơn nữa, một người phụ nữ đang đội một món đồ gốm đi qua cầu. Ngoại trừ giai điệu bài Rhapsody in Blue của Gershwin được phát từ máy ghi âm truyền ra từ cửa sổ căn nhà tranh tổ chức tiệc tối của Mark và Claire (ở nơi này mới lạc điệu làm sao!), trong làng vô cùng yên tĩnh, đại đa số cư dân đều đã lên giường đi ngủ rồi.

Rachel Deakin vội vã đến căn nhà tranh của hội đồng chủ sự hôn nhân, chỉ đến muộn vỏn vẹn hai phút rưỡi. Bà lão thông minh Nenu và một ông lão đang ngồi trong căn phòng giữa. Bà ấy dùng một nụ cười nhẹ để chào đón Rachel đồng thời giới thiệu ông lão tóc trắng gầy trơ xương tên là Namon.

Rachel đang chuẩn bị ngồi xuống cùng bọn họ, Nenu lại muốn đứng dậy, tiếng thở dốc, tiếng ư ử, lầm bầm cùng tiếng khớp xương kêu lục cục khiến Rachel vội vàng bước lên trước, cùng Namon giúp bà ấy đứng lên.

"Ba người chúng ta đi thôi," Nenu nói.

Tâm trạng ban nãy của Rachel lại quay trở lại, cô đứng vững chân tại chỗ. "Đi đâu?"

"Đến chỗ ở của Mortuli và E-tu chứ," Nenu nói.

"Tại sao?" Rachel muốn làm cho rõ ràng. "Họ muốn chúng ta đến sao?"