Đương nhiên, trong đó cũng có không ít sự kỳ kèo trả giá. Vấn đề kiểm soát dân số để phòng ngừa nạn đói, người Polynesia thực hiện việc giết trẻ sơ sinh. Nếu một phụ nữ sinh con vượt quá một đứa trong vòng ba năm, đứa trẻ sinh vượt mức đó sẽ bị dìm chết ngay khi chào đời. Wright thấy cách làm này rất đáng ghê tởm, nên đã yêu cầu Stefani cấm thực hiện phương pháp này. Mặt khác, Wright cũng buộc phải nhượng bộ một số điểm. Ông từng hy vọng để phụ nữ mặc áo ba lỗ và váy, đàn ông mặc quần, nhưng lại bị buộc phải áp dụng chiếc váy cỏ ngắn kiểu Polynesia hợp lý hơn, không mặc bất kỳ đồ lót nào, để trần lưng, đây là áp dụng cho phụ nữ; còn đối với đàn ông, ngoại trừ túi vải hoặc bao vải dùng để bọc bộ phận sinh dục ra, thì không mặc gì khác nữa. Chỉ trong những trường hợp đặc biệt, phụ nữ mới được mặc váy Tapa, còn đàn ông mặc khố. Courtney kể lại với vẻ thích thú không giấu giếm một số đoạn trong ghi chép của Wright, trong đó ghi lại trạng thái lúng túng khi vợ và các con gái của Wright để trần ngực, lần đầu tiên xuất hiện trước mặt toàn thể dân làng, chiếc váy cỏ chỉ dài 12 inch bị gió thổi tốc lên cao.

Còn có rất nhiều sự thỏa hiệp khác nữa. Người Polynesia đại tiện ở bất cứ lùm cây nào họ muốn. Wright cho là mất vệ sinh nên phản đối, đồng thời tìm cách xây dựng nhà vệ sinh công cộng, xây mỗi bên làng một cái. Những người Polynesia đó lại cho rằng cải cách này là một trò ngu ngốc tốn kém công sức, để qua loa với Wright nên họ đã đồng ý. Nhân cơ hội đó, Stefani yêu cầu đưa chế độ trừng phạt tội phạm của ông ta vào thực thi. Wright từng nuôi hy vọng thực hiện biện pháp đày toàn bộ tội phạm đến một thung lũng chỉ định nào đó. Người Polynesia không chịu chấp nhận. Đối với tội mưu sát, họ xử phạm nhân làm nô lệ. Điều này có nghĩa là phạm nhân phải biến thành đầy tớ của gia đình nạn nhân, thời gian làm nô lệ tính từ độ tuổi của nạn nhân khi bị hại cho đến năm 70 tuổi. Wright vẫn còn chút e dè đối với sự thô sơ của hình phạt này, nhưng đồng thời cũng nhìn thấy sự công bằng trong đó nên đã thừa nhận nó. Tôi xin bổ sung thêm một điều ở đây, theo lời Courtney, hình phạt này cho đến nay vẫn đang được thực thi trên đảo Tam Yêu.

Thế nhưng, tất cả những điều tôi vừa nói ở trên, so với các phong tục về tình dục, tình yêu và hôn nhân mà Stefani cùng bộ lạc 40 người của ông ta, Daniel Wright cùng 8 người đại diện cho ông ta đồng thuận, lại trở nên vô cùng nhỏ bé. Về điểm này, giữa những người Polynesia này và những người Anh tiến bộ có rất ít sự bất đồng, không cần phải dung hòa thỏa hiệp. Wright phát hiện ra rằng, hành vi tình dục của bộ lạc này không chỉ độc đáo, mà còn ưu việt hơn tất cả những gì ông từng biết hoặc tưởng tượng. Những hành vi này hầu như hoàn toàn phù hợp với triết lý của ông. Tóm lại, rất thiết thực và lại vô cùng hiệu quả. Do rất nhiều chủ trương trong số đó đại diện gần như chính xác những gì Wright từng mơ ước thực hiện, nên hầu như không cần phải điều chỉnh hay tô vẽ gì thêm. Theo ước tính của Courtney, các phong tục hành vi tình dục hiện nay trên đảo Tam Yêu có khoảng 70% là phong tục Polynesia vốn có chiếm ưu thế, khoảng 30% là do Wright truyền thụ.

Tôi muốn chèn thêm vài câu ở đây, hiện nay hậu duệ của Stefani và Wright đã là một dân tộc, một chủng tộc rồi. Có mấy năm, Stefani và Wright cùng cai trị hòn đảo. Sau khi Stefani qua đời, Wright trở thành tộc trưởng duy nhất. Khi ông hưởng thọ tuổi già qua đời, con trai ông đã mất, còn cháu đích tôn của ông – thành quả của cuộc kết hôn giữa một người Anh và một người Polynesia – đã trở thành tộc trưởng mới. Trải qua bao nhiêu năm, việc kết hôn tương hỗ vẫn tiếp tục diễn ra. Ngày nay, giữa người Kavkaz và người Polynesia không có sự khác biệt nào nữa. Nơi đây sinh sôi nảy nở chỉ có nhân dân đảo Yêu. Những người này không chút dị nghị mà tuân thủ một cách chính xác chế độ tình yêu mà những người khai hoang từ một thế kỷ rưỡi trước đã cùng đồng thuận.

Nói đến chế độ tình yêu này, tôi rất tiếc phải nói rằng, Courtney không muốn nhọc công kể nhiều về những phong tục hiện hành, nhưng những điều anh ấy chủ động kể cho tôi nghe, có vẻ như cũng đủ kích thích đối với bất kỳ nghiên cứu nhân chủng học nào. Một số nội dung mà anh ấy đề cập đến bao gồm:

Thanh thiếu niên từ 14 đến 16 tuổi đều được giáo dục mang tính thực tiễn. Theo tôi hiểu, họ học về mặt lý thuyết những kiến thức về giao hợp. Trước khi tốt nghiệp, họ quan sát và tham gia làm chuyện ấy thực tế. Phương pháp này, Courtney kiên quyết cho rằng, là hoàn toàn lành mạnh và có ích.

Vào tuổi dậy thì, nam giới bộ lạc Yêu phải trải qua một lần cắt xxxx, có phần tương tự như cắt bao quy đầu, nhằm làm lộ đầu xxxx. Khi vết thương lành hẳn, anh ta sẽ tiến hành quan hệ tình dục lần đầu với một phụ nữ lớn hơn một chút để gỡ lớp vảy thương đi, người phụ nữ này sẽ dạy cho anh ta kỹ thuật tình dục. Thiếu nữ tuổi dậy thì thì phải trải qua giai đoạn kéo âm vật trong vài năm. Khi kéo dài được ít nhất một inch, cô ấy được coi là có thể thực gia dạy về giao hợp. Sự lớn lên của âm vật này không có hàm ý kỳ lạ nào cả, động lực của nó thuần túy chỉ là nâng cao khoái cảm. Trinh tiết, tôi muốn bổ sung thêm một điều, trên đảo Yêu bị coi là ốm yếu bệnh tật hoặc có khiếm khuyết sinh lý. Mặc dù vậy, từ những quan sát của chính tôi ở quần đảo Society và quần đảo Austral, những hành vi này cũng không có gì xa lạ.

Trên đảo Yêu có một ngôi nhà lớn gọi là nhà lớn hội Tam Điểm (Freemason). Công dụng của nó có hai. Những người đàn ông độc thân, góa vợ và phụ nữ không có bạn đời dùng nó làm nơi cầu hôn và tán tỉnh yêu đương. Công dụng thứ hai, chỉ được ám chỉ với tôi qua ngầm ý, suy đoán của tôi là kỳ lạ hơn, thậm chí còn đáng kinh ngạc. Điều này lại liên quan đến ý nghĩa của câu sau – tôi đang lặp lại chính xác nguyên văn lời của Courtney được ghi trong sổ tay của mình – "Vào bất kỳ lúc nào, cung cấp sự thỏa mãn cho bất kỳ người đàn ông hoặc phụ nữ đã kết hôn nào có yêu cầu được thỏa mãn." Dù ý nghĩa của nó là gì đi nữa, nhưng rõ ràng không phải là sự phóng túng và trụy lạc như người ta vẫn tưởng tượng. Courtney nói rằng "dịch vụ" này của hội Tam Điểm là hợp tình hợp lý, hợp logic và có những quy định nghiêm ngặt. Anh ấy không muốn triển khai sâu chủ đề của mình, chỉ nêu lên một điểm rằng, ở Tam Yêu, không có người đàn ông hay phụ nữ nào bị kìm nén thể xác hay bất hạnh cả.

Kết hôn được sắp xếp dựa trên sự thừa nhận chung của những người có liên quan. Tộc trưởng là chủ hôn của đám cưới, chú rể mời khách nam và nữ. Trước nghi lễ, chú rể bước qua người mẹ vợ đang nằm sấp dưới đất, tượng trưng cho việc vượt trội hơn bà ấy. Sau nghi lễ, cô dâu nằm trong vòng tay của chồng, tất cả khách nam do chú rể mời đến, ngoại trừ những người có quan hệ huyết thống, đều được mời quan hệ tình dục với cô dâu. Chú rể là người cuối cùng. Tục lệ kết hôn này, nếu trí nhớ của tôi vẫn tốt, thì ở một vài hòn đảo Polynesia khác, đặc biệt là trong tộc người Marquesas, vẫn đang được thực thi.

Theo Courtney, hướng dẫn ly hôn là một trong những việc làm tiến bộ nhất ở Tam Yêu. Courtney đặc biệt không muốn kể chuyện này cho tôi nghe. Thế nhưng, anh ấy lại nhắc đến việc một nhóm các bậc trưởng lão gọi là "Hội đồng chủ sự" không đồng ý cho ly hôn chỉ dựa trên yêu cầu của các bên hoặc cái gọi là bằng chứng nghe ngóng truyền miệng. Anh ấy nói, chỉ sau khi điều tra lâu dài giữa các bên liên quan thì mới cho phép ly hôn. Tôi đang vô cùng hứng thú với điều này thì Courtney lại dừng lại ở đó.

Cả Courtney và Moltuli đều từng nhắc đến một lễ hội kéo dài một tuần được tổ chức vào cuối tháng 6 hàng năm. Mặc dù cả hai đều kể về các cuộc thi đấu thể thao, các điệu múa nghi lễ, cuộc thi người đẹp khỏa thân, nhưng lại không nói mục đích chính của lễ hội này là gì. Courtney nói: "Người La Mã cổ đại năm nào cũng ăn mừng lễ Saturnalia, giống như người Upolu trên quần đảo Samoa hiện nay vẫn đang làm. Lễ hội trên đảo Yêu không hoàn toàn giống như vậy, nó vẫn mang một hình thức phóng túng nào đó ở một mức độ nào đó, trao sự công nhận cho các cặp vợ chồng đã cưới và những người chưa kết hôn. Ở Mỹ và châu Âu, ngoại tình và ly hôn quá nhiều phải không? Còn trên đảo Yêu thì hầu như không có. Những người đã kết hôn trở về nhà thường cảm thấy đau khổ, mệt mỏi và nhàm chán, nhưng ở đây thì không phải vậy. Cái thế giới bên ngoài được gọi là văn minh đó có lẽ nên học hỏi rất nhiều điều từ những con người bị coi là nguyên thủy này." Đây là lời giới thiệu gián tiếp duy nhất mà anh ấy dành cho lễ hội đầy bí ẩn này.

Càng nhiều hơn nữa về các phong tục tình yêu trên đảo Yêu, cả Courtney và Moltuli đều không muốn kể thêm. Courtney tổng kết lại rằng, theo những gì anh ấy biết, trên đời này không còn nơi nào khác mà hành vi yêu đương ít sự lúng túng, căng thẳng và sợ hãi hơn nơi đây.

Đó là tất cả những gì tôi biết, Tiến sĩ Hayden. Bạn có lẽ muốn biết nhiều hơn về Thomas Courtney này, nhưng tôi không thể giúp gì được. Tất cả những gì tôi biết là anh ấy từng làm luật sư bào chữa ở Chicago, vì một sự kiện ngẫu nhiên mà đến đảo Yêu, đã chọn con đường ở lại và nhận được sự cho phép ở lại, anh ấy không muốn nói gì thêm. Tôi thấy anh ấy rất hấp dẫn, hiểu biết, thường xuyên châm biếm xã hội bên ngoài, và trung thành với nhóm người mà anh ấy đã gia nhập sau này. Tôi cho rằng anh ấy biết bạn và các tác phẩm của bạn và tôn trọng chúng, đây là một điều kiện vô cùng thuận lợi. Tôi cảm thấy anh ấy tin tưởng bạn, và tôi cũng tin rằng anh ấy là một người nghiêm túc và đáng kính trọng, mặc dù cuộc gặp gỡ của chúng ta rất ngắn ngủi và tôi vẫn chưa thỏa mãn.

Đây là bức thư dài nhất mà tôi từng viết, chỉ mong nội dung của nó có thể chứng minh sự dài dòng đó là hợp lý. Tôi không rõ tình hình hiện tại của bạn ra sao, Tiến sĩ Hayden, nhưng nếu cô vẫn còn có thể di chuyển được, thì cánh cửa dẫn đến một nền văn hóa mới mẻ và táo bạo đang rộng mở đón chào cô, còn những giới hạn có thể gặp phải thì đã được nói ở phần trước.

Xin hãy hồi âm sớm nhất có thể, tuyệt đối đừng chậm trễ. Cô có 4 tháng để chuẩn bị, nhưng làm việc kiểu này thì 4 tháng rõ ràng là quá ngắn. Nếu cô có ý định đến, hãy viết thư cho tôi biết ngày tháng đại khái. Cũng hãy cho tôi biết quy mô đoàn tùy tùng của cô. Tất cả những điều này, tôi sẽ nhanh chóng truyền đạt lại cho Thuyền trưởng Rasmussen, ông ấy sẽ chuyển lời lại cho Courtney và tộc trưởng đương nhiệm Body Wright. Sau đó, họ sẽ sắp xếp cho chuyến đến và lưu trú của cô. Nếu điều kiện ngoại cảnh không cho phép, cũng xin hãy báo cho tôi biết. Bởi vì, xin hãy tin tôi, dù không nợ nực gì nhưng tôi vẫn sẽ đem tình hình này kể lại cho một, hai nhà nhân chủng học quen thuộc khác.

Trừ tiền đi đường ra, chi phí cho cuộc khảo sát lần này sẽ không nhiều lắm. Những người dân trên đảo Yêu sẽ cung cấp vật dụng sinh hoạt và thực phẩm cho các bạn. Chi phí trả cho Rasmussen khá ít. Còn về phần tôi, ngoài thiện ý của cô ra, tất nhiên còn có khoản bồi thường 3000 đô la vì tôi đã không báo cáo với ông Trevor ở Canberra, tôi không đòi hỏi gì thêm.

Chỉ mong cô thân thể khỏe mạnh, tinh thần phơi phới. Mong ngóng hồi âm. Tôi vẫn như mọi khi,

Người trung thành của cô

Alexander Eistad

Maud Hayden từ từ đặt bức thư xuống. Cô hoàn toàn bị cuốn hút khi đọc thư, giống như bị thôi miên, chìm đắm trong suy tư. Thế nhưng cô cảm thấy bên trong cơ thể mình, linh cảm và sự nhiệt huyết lại bắt đầu bùng cháy trở lại, các đầu dây thần kinh đang va đập và rung động trên làn da. Đây là một cảm giác đầy sức sống – tập trung cao độ – đã 4 năm rồi kể từ khi chồng cô cũng là đồng nghiệp của cô qua đời, cảm giác này mới không xuất hiện nữa.

Tam Yêu!

Mấy chữ cái mới mẻ và nổi bật này, kỳ diệu chẳng khác nào câu thần chú "Vừng ơi, vừng ơi, mở cửa ra", trí tưởng tượng mà chúng khơi gợi hoàn toàn không cần cái tôi trực giác thứ hai của cô phải tiếp nhận và chuẩn y. Cái tôi bên ngoài của cô, tức là logic vô tình (cùng với chiếc cân vô hình cân nhắc lợi hại), kiến thức, kinh nghiệm, và sự nhạy cảm nghề nghiệp khách quan, đã ôm chặt lấy lời mời này không buông.

Lúc này, cô đã bình tĩnh trở lại, lại ngả người vào chiếc ghế xoay, nghĩ về nội dung trong thư, đặc biệt là những thực tiễn mà Courtney đã kể cho Eistad nghe. Hành vi hôn nhân của các xã hội khác luôn có sức hút nào đó đối với cô. Sau khi Adlai qua đời, chuyến du lịch thực tế duy nhất mà cô từng cân nhắc chính là đến miền Nam Ấn Độ, sống cùng bộ lạc Nayar. Phụ nữ Nayar sau khi chính thức kết hôn với một người đàn ông, theo nghi lễ sẽ tiễn anh ta đi trong vài ngày, rồi lần lượt tiếp đón những người tình của cô ấy, gửi nuôi những đứa con sinh ra sau đó ở nhà người thân. Phong tục này cũng từng có sức hút ngắn ngủi đối với Maud, nhưng khi cô nhận thức được rằng mình nên có hứng thú với toàn bộ mô hình hành vi xã hội của người Nayar chứ không chỉ riêng phương thức hôn nhân của họ, cô đã từ bỏ kế hoạch này. Cô cũng biết rằng đây vẫn chưa phải là nguyên nhân thực sự khiến cô từ bỏ kế hoạch đó, nói thật là không phải nguyên nhân thực sự, lúc ấy cô cũng không muốn đến miền Nam Ấn Độ xa xôi với tư cách là một góa phụ vẫn đang chìm trong tang tóc.

Bây giờ, thư của Eistad đã đến, hơn nữa cô còn đang rất hào hứng muốn thử sức, trên người xuất hiện một nguồn nhiệt năng. Tại sao? Con tem có bức họa của Gauguin trên phong bì khiến cô nhớ đến "Nana" và lời của tác giả cuốn sách đó, "Đúng vậy, thực sự mà nói, kẻ dã man đã dạy cho những con người có nền văn minh lâu đời rất nhiều điều; những con người vô tri này đã dạy cho nhân loại rất nhiều điều về nghệ thuật sống và hạnh phúc." Đúng vậy, đây cũng là một phần trong phương pháp đơn giản thoải mái kiểu Nam Hải đó. Chuyến thăm của cô đến nơi đó là một trong những giai đoạn hạnh phúc nhất cuộc đời cô. Cô lại nhớ đến nơi đó: những cơn gió mậu dịch ôn hòa, những con người da nâu cao lớn, khỏe mạnh, những câu chuyện thần thoại truyền miệng, những nghi lễ cuồng hoan, mùi của dừa xanh và hoa dâm bụt đỏ, tiếng Polynesia dịu dàng nghe có chút âm điệu giống tiếng Ý.

Sự hoài niệm về những ngày tháng đó đã chạm đến cô, cô lập tức gạt tình cảm sang một bên. Giống như Gauguin từng chỉ ra, luôn tồn tại một mục đích cao cả hơn. Kẻ dã man có thể dạy cho những vị khách văn minh rất nhiều điều. Thế nhưng, thực tế mà nói, rốt cuộc có thể dạy được bao nhiêu? Cuộc sống ở Tam Yêu của gã lang thang kỳ quái Courtney trong bức thư của Eistad nghe quagiản trực giống như một bức tranh điền viên mang tính không tưởng. Trên đời này thực sự có thế giới không tưởng sao? Từ "Utopia" bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp, nghĩa đen của nó là "nơi không có thực." Những điều răn nhân chủng học vô tình của Maud nhanh chóng nhắc nhở cô phải cẩn trọng, việc đánh giá một xã hội có mang tính không tưởng hay không đòi hỏi một bộ tiêu chuẩn đo lường dựa trên sự hình dung trước của bản thân về trạng thái lý tưởng của sự vật. Không một nhà nhân chủng học chân chính nào dám cả gan tuyên bố mình tìm thấy một thế giới không tưởng. Với tư cách là một nhà nhân chủng học, cô có thể cung cấp một loại phương thuốc nào đó về cái gì có thể là một lối sống tốt, hoặc cái gì có thể là một nền văn hóa hoàn thiện nhất, chứ không thể khẳng định một nơi giống thế giới không tưởng, còn nơi khác thì không.

Không, cô tự nhủ, cô không đang theo đuổi một thế giới lãng mạn hão huyền đầy vấn đề nào đó, thứ cô theo đuổi là một cái khác. Đồng nghiệp của cô – Margaret Mead – khi ở độ tuổi đôi mươi đã từng đến Pago Pago, ở lại một thời gian ngắn tại khách sạn nơi W. Somerset Maugham từng viết "Mưa", sống cùng những người phụ nữ Samoa, và thông báo với thế giới rằng việc không có sự kìm nén tình dục ở những con người này đã xóa bỏ sự đối kháng, xâm lược, căng thẳng tình dục như thế nào. Chỉ sau một đêm, Margaret Mead đã gặt hái thành công, bởi vì thế giới phương Tây luôn tò mò tột độ đối với trái cấm, đồng thời vươn đôi tay ăn xin ra. Sự việc chính là như vậy, Maud cuối cùng tự nhủ. Thế giới phương Tây cần tự cứu rỗi và những phương thuốc hiệu quả nhanh, đảo Yêu có đại diện cho thế giới không tưởng hay không vốn không phải là vấn đề, xã hội đảo Yêu có thể dạy cho con người văn minh điều gì cũng không phải là vấn đề, vấn đề thực sự đối với Maud lúc này đã rõ ràng: không phải là thứ thế giới cần, mà là thứ cô đang cực kỳ cần đã khiến cô kích động.

Cô nhớ đến bức thư mà Edward Sapir viết cho Ruth Benedict. Hồi đó, Ruth đang lên kế hoạch xin tiền Ủy ban Nghiên cứu Khoa học Xã hội. Sapir đã cảnh báo Ruth về đề tài của cô: "Vì Chúa, đừng làm cho nó xa vời và mang tính chuyên môn hóa như đề tài năm ngoái. Thần thoại Pueblo không hề phấn khích hơn được chút nào so với động từ tiếng Athabaska... Hãy làm một dự án tràn đầy sức sống đi – rồi cô sẽ nhận được thứ mình cần."

Hãy làm một dự án tràn đầy sức sống đi – vậy thì, cô sẽ nhận được thứ mình cần.

Maud bỗng chốc đứng phắt dậy, đế giày bệt của cô đập uỳnh một tiếng xuống sàn nhà dưới bàn làm việc. Cô ném bức thư lên cuốn sổ ghi chép trước mặt, đan mười ngón tay vào nhau, suy ngẫm về phát hiện kỳ lạ này trong tình trạng hiện tại của mình.

Từ khi cô sống độc thân đến nay, vẫn chưa từng xử lý kiểu tình huống này, điều này có chút giống như món quà của năm tháng. Nền văn hóa Tam Yêu – trong đó có những thứ cô từng bắt gặp trong các chuyến điền dã khác, có những thứ chưa từng được biết đến – chính là thứ phù hợp với đề tài của cô. Cô vẫn luôn tránh sự cũ kỹ, đi vào vết xe đổ, nhặt lại lời người khác. Cô luôn từ chối thực hiện những nghiên cứu song song tẻ nhạt, giống nhau. Cô có – cô chỉ thừa nhận với chính mình – một khứu giác đặc biệt đối với những thứ phi thường, kỳ diệu, hiếm có. Bây giờ, thứ đó đang ở ngay dưới mũi cô, ngoài cô ra không có bất kỳ nhà nhân chủng học nào khác biết đến. Mọi thứ đều vô cùng thuận lợi: thời gian giới hạn trong vòng 6 tuần, chứ không phải thời gian ở ngoài thực địa một năm như thường lệ, như vậy có thể không phải cắn rứt lương tâm vì sự hời hợt có chủ ý; một đề tài tự thân bản chất của nó, không chỉ về mặt khoa học mà còn về mặt đại chúng, đều cần phải được viết thành sách và công bố rộng rãi; hơn nữa, nói thật đấy, đây là một con đường giải quyết đơn giản cho vấn đề đã quấn lấy cô mờ mịt suốt thời gian dài như vậy.

Suy nghĩ của cô lại chuyển về bức thư từ hai tháng trước của Tiến sĩ Walter Scott McIntosh, ông là đồng nghiệp đại học với người chồng quá cố của cô, sau này cũng trở thành bạn tốt của cô. Bây giờ, ông là một nhân vật có tiếng tăm lừng lẫy, một nhân vật có sức ảnh hưởng, danh tiếng và sức ảnh hưởng đó đến từ quyền lực chính trị với tư cách là chủ tịch Hiệp hội Nhân chủng học Hoa Kỳ nhiều hơn là thành tựu của ông trong lĩnh vực nhân chủng học thể chất. Ông đã viết thư cho cô, với tư cách là một người bạn đáng tin cậy, một người ngưỡng mộ, nghiêm túc mà nói là với tư cách nằm giữa hai vai trò đó, nhỏ giọng thông báo với cô rằng có một chức vụ quan trọng và có mức thù lao hậu hĩnh sẽ tuyển dụng người sau một năm rưỡi nữa. Công việc này là tổng biên tập của tạp chí mang tính quốc tế "Culture" của Hiệp hội Nhân chủng học Hoa Kỳ. Tổng biên tập đương nhiệm đã hơn 80 tuổi, hay đau ốm, chẳng mấy chốc sẽ về hưu, chức vụ trọn đời có uy tín vô song và vô cùng vững chắc này sẽ bị bỏ trống.

McIntosh biểu thị rõ ràng rằng ông sẽ giới thiệu Maud kế nhiệm chức vụ này. Thế nhưng mặt khác, một vài đồng nghiệp trong ủy ban của ông lại nghiêng về một ứng viên trẻ tuổi hơn – Tiến sĩ David Rogerson, các bài viết gần đây của ông phản ánh xuất sắc hai chuyến điền dã đến châu Phi. Bởi vì một châu Phi sục sôi xuất hiện trên các bản tin, Rogerson cũng nổi danh như cồn. Trong hoàn cảnh như vậy, McIntosh viết rằng bản thân ông không cho rằng Rogerson có kinh nghiệm rộng lớn về nhiều nền văn hóa như Maud, hay có những mối quan hệ rộng rãi với những con người trong lĩnh vực này trên thế giới như cô. McIntosh cảm thấy cô rất phù hợp với chức vụ này. Thế nhưng ông cũng hé lộ qua những câu chữ rằng, vấn đề nằm ở chỗ các thành viên trong ủy ban cũng phải cho rằng cô phù hợp, có năng lực làm tốt công việc này hơn Rogerson.

McIntosh với cách nói uyển chuyển của mình đã ám chỉ rào cản nằm ở đâu. Kể từ khi Adlai qua đời, Maud một mình làm được rất ít việc. Khi đám thanh niên đang tiến về phía trước, cô lại đứng giậm chân tại chỗ. Ngoại trừ mấy bài viết cải biên từ những chuyến điền dã trong quá khứ, cô đã 4 năm không cho ra mắt chút công trình nào rồi. McIntosh từng giục cô lên đường một lần nữa, cũng là lần cuối cùng, điền dã thực tế, mang về một thành quả nghiên cứu mới, một bản báo cáo nguyên bản, có thể đọc trước ủy ban trong buổi họp thường niên kéo dài 3 ngày sắp tới. Buổi họp thường niên này sẽ được triệu tập ở Detroit ngay sau lễ Tạ ơn, việc đầu tiên cần làm là bầu ra tổng biên tập mới của "Culture". McIntosh viết với đầy hy vọng rằng, nếu Maud có bất kỳ kế hoạch về chuyến điền dã mới nào và viết báo cáo mới nào, ông yêu cầu cô hãy thông báo nhanh chóng để sắp xếp thời gian đọc trước hội nghị ủy ban cho cô.

Bức thư của McIntosh đã khích lệ cô, mang lại cho cô hy vọng, bởi vì chức vụ này chính là thứ mà cuộc đời cô lúc này đang cần đến. Có được chức vụ này, cô sẽ không phải chịu đựng nỗi khổ cực chốn hoang dã ấy nữa, không phải tiêu hao phần đời còn lại trong sự tẻ nhạt dạy dỗ những sinh viên còn hôi sữa, không phải chịu sự hành hạ của những yêu cầu đòi hỏi báo cáo điều tra. Không phải lo lắng về sự an toàn hay việc sau này phải phụ thuộc vào Mark.

Có được chức vụ này, cô sẽ có mức lương hàng năm là hai vạn đô la, một văn phòng đặt tại Washington D.C., một biệt thự ở Virginia, và trở thành nhà nhân chủng học danh dự về hưu của quốc gia. Thế nhưng, đối với sự kích thích tạm thời mang lại từ những khoản đãi ngộ mà bức thư của McIntosh nhắc đến, cô lại khó lòng đưa ra quyết định hành động. Cô lại rơi vào trạng thái rã rượi như trước đây. Sự lười nhác quá lớn, khó mà lên kế hoạch cho một nghiên cứu mới; quá mệt mỏi, khó mà xốc lại tinh thần lao vào hành động. Sau khi trì hoãn một thời gian, cuối cùng cô cũng đưa ra lời hồi đáp đầy biết ơn nhưng mơ hồ đối với gợi ý tốt bụng của McIntosh. Cảm ơn rất nhiều, cảm ơn rất nhiều, cô sẽ xem lại một chút, suy nghĩ lại một chút, rồi sau đó mới báo cho ông ấy biết. Hai tháng trôi qua, cô chẳng làm gì cả. Bây giờ, cô đang vuốt ve bức thư của Eistad.

Phải rồi, cô đã có lại sự sống. Cô chằm chằm nhìn lên giá sách trong phòng, trên đó xếp đầy những cuốn sách về người Fiji, người Ashanti, người Menomini, người Jivaro, người Sami do cô và Adlai viết. Cô dường như nhìn thấy một cuốn sách mới khác đang được xếp trên đó: Người đảo Yêu.

Cô nghe thấy tiếng bước chân, phân biệt được đó là tiếng Claire đi xuống cầu thang. Con dâu Claire và con trai Mark ở lầu trên. Maud và Mark không thể cứ ở mãi với nhau được, bởi vì nó đã kết hôn. Cô đoán rằng, từ mặt xã hội và nghề nghiệp mà nói, nó sẽ thấy phiền muộn vì rời xa cô. Tam Yêu sẽ làm cho việc con trai độc lập sinh sống trở thành hiện thực, sự tự do của cô đồng thời cũng là sự giải phóng cho Mark. Cô biết rằng, điều này sẽ có ích cho cuộc hôn nhân của chúng, tiếp đó cô lại thầm suy nghĩ, tại sao cô lại nghĩ cuộc hôn nhân của chúng cần giúp đỡ cơ chứ? Hôm nay không phải là lúc cân nhắc chuyện này, để sau hãy nói!

Chiếc đồng hồ để bàn chạy điện vỏ gỗ óc chó nhắc nhở cô rằng còn 50 phút nữa là đến giờ lên lớp. Tất cả những điều này ùa vào trong đầu cô cùng một lúc, tốt nhất là nên viết ghi chú lại, đừng bỏ sót việc gì, thời gian là quan trọng nhất.

Cô cầm bức thư nặng ký của Eistad lên, đối xử với nó giống như một chương trong sách thánh, đặt nhẹ sang một bên. Cô đặt cuốn sổ ghi chép màu vàng lớn trước mặt, tìm một cây bút bi, viết nguệch ngoạc với tốc độ nhanh:

"Thứ nhất, soạn một bản báo cáo dự án đặc sắc gửi cho Cyrus Hackfeld, tranh thủ nhận được một khoản kinh phí lớn."

"Thứ hai, cùng Mark và Claire – còn có mấy sinh viên tốt nghiệp – bàn bạc về nghiên cứu được nhắc đến trong thư của Eistad, nhằm hình thành thứ để báo cáo cho Hackfeld. Khu vực nghiên cứu là ba đảo Tam Yêu – trong lịch sử có từng nhắc đến ghi chép nào giống như đảo Yêu không? – nghiên cứu Daniel Wright và Godwin – nghiên cứu những nơi khác có phong tục song song với đảo Tam Yêu – tìm hiểu sâu về bối cảnh của Courtney, v.v."

"Thứ ba, tuyển chọn kỹ danh sách những người có thể đồng hành cùng chúng ta. Hackfeld thích những người có tên tuổi lớn. Ứng viên có thể là – Rom Kapurwitz, thực vật học và nhiếp ảnh – Rachel Deakin, tâm thần học – Walter Zegner, y tế – Orville Ponce, nghiên cứu so sánh về tình dục – và một vài người khác nữa. Một khi Hackfeld gật đầu, đọc cho Claire viết thư cho tất cả các thành viên đoàn khảo sát, thăm dò khả năng có thể tham gia và có hứng thú hay không."

"Thứ tư, gửi thư cho McIntosh hỏi thăm xem việc đọc báo cáo nghiên cứu mới về dân tộc học Polynesia trước hội nghị thường niên của ủy ban còn khả thi hay không, thông báo cho ông ấy về chuyện đảo Yêu, đừng viết thư, hãy gọi điện."

Cô ngả người ra sau, xem lại cuốn sổ ghi chép màu vàng, cảm thấy đã bao gồm toàn bộ những việc cần làm ngay lập tức vào đó rồi. Lúc này, cô nhận ra mình đã bỏ sót một nhiệm vụ, có lẽ là nhiệm vụ quan trọng nhất, cô lại cúi gập người xuống cuốn sổ ghi chép.

"Thứ năm, viết một bức thư, gửi đường hàng không cho Alexander Eistad – Tahiti – vào tối nay. Nói với ông ấy 'Đi' – tôi tuyệt đối phải 'Đi, đi, đi'!"