“Cánh cửa năm mới đã rộng mở, và Vận mệnh – đứng giữa ánh nắng và những đám mây buổi sáng rực lửa trên gò tro tàn của năm tháng đã chìm vào bụi đất – đang phân phát những ngày tháng theo định mệnh của chúng. Nàng cầu xin điều gì thế, Nathalie?
“Không phải niềm vui. Hỡi ôi! Tất cả những niềm vui từng ngự trị trong tim tôi giờ chỉ để lại những chiếc gai đen nhám; thứ nhựa hồng của chúng rồi cũng nhanh chóng tàn phai. Đám mây dông nặng hạt cứ lớn dần lên khi ánh nắng mai rực rỡ hơn – và thứ đang chiếu rọi xuống chúng ta chính là thứ ánh sáng phản chiếu từ thanh gươm mà ngày mai sẽ chĩa vào trái tim hạnh phúc của chúng ta. Không, không; tôi không cầu xin niềm vui; chúng chỉ làm cho trái tim khao khát trở nên trống rỗng. Chỉ có nỗi buồn mới có thể lấp đầy nó.
“Vận mệnh phân phát những ngày tháng theo định mệnh của chúng. Nàng khao khát điều gì, Nathalie?
“Không phải tình yêu. Ồ! Những ai ép bông hồng trắng đầy gai của tình yêu vào lồng ngực sẽ làm rỉ máu trái tim mình; những giọt nước mắt ấm áp của hạnh phúc rơi vào cánh hoa sẽ sớm lạnh đi và khô cạn rất nhanh. Tình yêu, với tất cả vẻ rực rỡ và nở rộ, treo lơ lửng trên bầu trời buổi sáng của cuộc đời, tựa như một vầng bình minh hồng thắm trên bầu trời. Ah! Đừng bước vào đám mây rực rỡ chói lọi ấy – đó chỉ là sương mù và nước mắt. Không, không; đừng khao khát tình yêu; hãy chết trong một nỗi buồn đẹp đẽ hơn. Hãy chìm vào cái chết lạnh giá dưới một cái cây độc cao cả hơn là cây sim xinh đẹp.
“Nàng đang quỳ gối dưới chân Định mệnh, hỡi Nathalie; hãy nói cho ngài biết mong ước của nàng!
“Tôi cũng chẳng mong ước có thêm những người bạn. Không; tất cả chúng ta đều đứng cạnh nhau trên những ngôi mộ bị khoét rỗng bên dưới – và khi chúng ta đã nắm chặt tay nhau quá lâu trong sự trìu mến, đã cùng nhau đau khổ quá lâu, thì phần mộ trống của người bạn chợt sụp xuống, người ấy tái mặt và chìm khuất – còn tôi bị bỏ lại một mình, cuộc đời lạnh giá, bên cạnh ngôi mộ đã được lấp đầy. Không, không: nhưng cuối cùng, khi khoảnh khắc đến mà trái tim sẽ không bao giờ chết nữa, mà đã khoác lên mình sự bất tử – và khi những người bạn đứng cạnh nhau trong thế giới vĩnh hằng – khi ấy, hãy để lồng ngực vững chãi hơn đập ấm áp và kiêu hãnh, hãy để đôi mắt sẽ rạng ngời mãi mãi tuôn rơi những giọt nước mắt hạnh phúc, hãy để đôi môi không bao giờ còn tái nhợt nữa thì thầm trong ngây ngất: ‘Giờ đây hãy đến với thiếp, hỡi tâm hồn dấu yêu, chúng ta sẽ yêu nhau, bởi ta sẽ không bao giờ phải chia lìa nữa.’
“Ồ! Nathalie hỡi, người chịu cảnh tang tóc và cô đơn! Nàng mong muốn điều gì trên cõi đời này?
“Một nấm mồ và sự kiên nhẫn; chẳng có gì khác ngoài thế. Nhưng xin chớ từ chối tôi điều đó, hỡi Vận mệnh giữ kín muôn ngàn bí mật! Xin hãy lau khô đôi mắt tôi, rồi khép chúng lại! Hãy làm cho trái tim tôi tĩnh lặng, rồi bẻ nát nó đi! – Vâng, có một ngày, khi linh hồn tự do tung đôi cánh trên bầu trời tươi đẹp hơn, và khi năm mới mở ra trên một thế giới trong lành hơn – khi tất cả chúng ta gặp lại nhau và yêu nhau lần nữa – khi ấy tôi sẽ đặt những khao khát, lời cầu nguyện và ước nguyện dưới chân ngài. Nhưng tôi chẳng cần gì cho riêng mình; bởi tôi sẽ quá đỗi hạnh phúc.”
Làm sao tôi có thể diễn tả hết sự lặng câm và chết lặng trong tâm hồn người bạn của cô, khi anh đọc xong bức thư, vẫn cầm nó trên tay và ngẩn ngơ ngắm nhìn, dẫu anh chẳng còn có thể nhìn thấy hay suy nghĩ gì nữa. Ôi! Những tảng băng trôi từ dòng sông băng của cái chết ngày càng lan rộng, vùi lấp từng thung lũng Tempè ấm áp này đến thung lũng Tempè ấm áp khác. Sợi dây duy nhất níu giữ Firmian cô độc của chúng ta với cõi nhân gian lúc bấy giờ chỉ là tiếng chuông tử trận và cỗ quan tài – chiếc giường của anh chẳng khác nào một cỗ quan tài rộng lớn hơn – và mọi niềm vui tựa như một sự cắp đoạt từ trái tim khô héo, tơi tả vì giông bão của người khác. Và cứ thế, thân cây cuộc đời anh, cũng như thân của bao loài hoa khác, ngày càng cắm sâu xuống đất, để phần ngọn trở thành cái rễ khuất lấp của nó.
Vực thẳm của muôn vàn khó khăn giăng mắc khắp nơi, và hành động hay không hành động cũng đều nguy hiểm như nhau. Tôi xin trình bày những bề bộn, hay chính xác là những quyết định, theo đúng trật tự đã hiện lên trong tâm trí anh để người đọc tường lãm. Ở con người, ác quỷ luôn nhanh chân hơn thiên thần – ý định xấu xa bao giờ cũng xuất hiện trước ý định tốt đẹp. Ý định đầu tiên của anh không mang tính đạo đức, đó là anh sẽ đáp lại thư của Nathalie và nói cho cô những gì cô muốn nghe – nghĩa là, sẽ nói dối cô. Chúng ta thấy chiếc áo tang đen mặc cho người khác cũng lịch thiệp và ấm áp chẳng kém gì khi ta tự mình mặc nó. “Nhưng tôi sẽ làm tan chảy trái tim cô ấy,” (anh tự nhủ) “vào trong nỗi đau đớn mới bằng sự tiếp nối của những vết thương và lời dối trá; chà, ngay cả cái chết thực sự của tôi cũng không đáng để phải gánh chịu ngần ấy nỗi đau và sự sầu muộn. Vì vậy, tôi sẽ hoàn toàn giữ im lặng.” Nhưng rồi, cô ấy sẽ nghĩ rằng Henry đang giận dỗi, và rằng cô ấy đã mất đi cả người bạn này nữa; thậm chí, trong trường hợp này, cô ấy có thể sẽ lặn lội đến Kuhschnappel, tìm đến mộ của anh, và gánh chịu điều đó như một gánh nặng đè nặng lên tâm hồn đang thổn thức và áp lực của mình. Trong cả hai trường hợp đó, vẫn tiềm ẩn nguy cơ thứ ba – rằng cô ấy sẽ đến Vaduz, và khi ấy anh sẽ phải biến những lời dối trá trên trang giấy mà anh đã cố che giấu thành những lời nói trực tiếp. Chỉ có một lối thoát duy nhất mà anh có thể nhìn thấy – con đường đức hạnh nhất, nhưng cũng là con đường dốc đứng nhất – anh có thể nói cho cô ấy biết sự thật. Nhưng sự thú nhận ấy đi kèm với biết bao hiểm nguy cho mọi mối quan hệ trong cuộc đời anh, ngay cả khi Nathalie giữ kín miệng – hơn nữa, một thứ ánh sáng vàng vọt, kì quái sẽ chiếu lên Henry trong mắt Nathalie, nhất là khi cô chẳng có cách nào thấu hiểu được sự cao thượng và lòng vị tha đằng sau những mục đích và sự lừa dối của anh. Suy cho cùng, con đường sự thật dẫu bấp bênh nhưng lại là con đường khiến trái tim anh ít phải đau khổ nhất, và cuối cùng anh đã quyết định đi theo con đường ấy.
