Khi tám tiếng chuông xa xăm và trầm đục vang lên từ tháp chuông được xây dựng vào cuối thời Minh đầu thời Thanh ở trung tâm sơn thành Lộ Sơn, tờ "Lộ Sơn Nhật Báo" nồng nặc mùi mực in bắt đầu được chuyển đến các cơ quan, đơn vị trong thành phố.

"Lộ Sơn Nhật Báo" không hay lắm, không, nói chính xác phải là rất dở, giống như mùi mực in kém chất lượng nồng nặc phát ra từ tờ báo, tờ báo chẳng khác nào một bát cơm thiu biến dạng, chua lè lại còn bết dính. Ở vùng Lộ Sơn, từ lâu đã lưu truyền một cách nói: ai muốn kiểm tra dung tích phổi của mình lớn đến đâu, thì trước tiên hãy cầm một tờ "Lộ Sơn Nhật Báo" vừa xuất bản cúi đầu hít một hơi thật sâu vào mặt, sau đó quan sát xem những người xung quanh có nghe thấy mùi lạ hay không, nếu có thì phải theo phương pháp này tăng cường luyện tập, nếu không thì chứng minh người này là siêu nhân. Cho nên, không chỉ độc giả ở mọi tầng lớp khó mà nhẫn nại được cái "hương vị" này, ngay cả các biên tập viên, phóng viên, trưởng phòng, cho đến phó xã trưởng, phó tổng biên tập trong tòa soạn cũng đều như vậy.

Nói không hề khoa trương một chút nào, "Lộ Sơn Nhật Báo" mỗi ngày chính là sự lặp lại của ngày hôm qua: trang nhất là trang thời sự quan trọng, chuyên dùng để đăng tải trạng thái công tác và hành trình hằng ngày của các lãnh đạo Địa ủy và Văn phòng Hành chính. Trong một năm, ít nhất tám mươi phần trăm diện tích trang báo là dành để đăng tải các hoạt động và bài phát biểu của những lãnh đạo này. Dĩ nhiên, vị trí tiêu đề nổi bật nhất nhiều năm qua tự nhiên thuộc về một mình Bí thư Địa ủy Lương Hoài Niệm hưởng dụng. Ông ta có thể làm mưa làm gió ở đây, kiêng nể gì mà tha hồ khoác lác, nhấn mạnh những vấn đề nổi cộm mà ông ta cho rằng hiện tại cần tập trung giải quyết, bàn về các lỗ hổng cần tích cực bịt kín, phát hiệu lệnh ở đây, chỉ đạo nhân dân toàn vùng xoay mòng mòng, phải làm như thế nào. Mỗi năm cũng có một vài trường hợp đặc biệt, như lãnh đạo trên tỉnh đến thị sát, Bí thư Lương Hoài Niệm đành phải ngậm ngùi nhường vị trí nổi bật trên trang nhất này cho đại lãnh đạo thưởng thức. Ngay cả vào lúc này, ông ta cũng nghiễm nhiên đứng bên cạnh lãnh đạo, làm nhân vật làm nền. Trang nhất của "Lộ Sơn Nhật Báo" còn có công dụng quan trọng khác, giống như có người nói đùa, tờ báo là để cung cấp thông tin cho những ai muốn thăng tiến mà thời khắc nắm bắt động thái của lãnh đạo. Xem trang nhất là biết gần đây lãnh đạo nào có ở nhà hay không, đang làm những gì, nếu là thị sát đoàn nghệ thuật và "bắt tay thân thiết, chụp ảnh lưu niệm" với các diễn viên, chứng tỏ tâm trạng gần đây của lãnh đạo chắc chắn rất tốt, vì vậy nên nắm bắt cơ hội đến bái phỏng, nên mang theo quà cáp thế nào hoặc bao nhiêu "tiền mặt"; nếu thấy lãnh đạo đang ở tuyến đầu chống lũ cứu hộ, sạt lở núi, hoặc đồng hành cùng lãnh đạo bộ phận kiểm tra kỷ luật, giám sát cấp trên làm công tác xây dựng đảng trong sạch vững mạnh, thì gần đây có thể ông ta đang phiền lòng đấy, tốt nhất là bớt đến làm phiền; nếu dạo này toàn thể ủy viên vùng liên tiếp nối đuôi nhau xuất hiện theo thứ tự, cộng thêm gần đây lại có mấy huyện trưởng, bí thư và trưởng phòng, cục trưởng đến tuổi nghỉ hưu, chứng tỏ có thể sắp nghiên cứu nhân sự, quyết định bổ nhiệm và miễn nhiệm cán bộ rồi, nhắc nhở những đồng chí muốn thăng tiến phải mau chóng tranh thủ thời gian chạy chọt các thứ!

Giống như nhiều tờ báo khác, trang hai của "Lộ Sơn Nhật Báo" là trang tổng hợp kinh tế, xã hội, khoa học kỹ thuật. Ngoài việc đưa tin về động thái công tác, xây dựng tác phong của ngành này, bộ phận nọ, thì quanh năm suốt tháng đăng tải thành tích mới và kinh nghiệm cũ của các doanh nghiệp lâu đời có "mỡ màng" như nhà máy thuốc lá, nhà máy rượu, nhà máy hóa chất và nhà máy xi măng trong vùng. Đồng thời, tòa soạn cũng không quên người bạn nông dân, trích chép vài bài viết về kỹ thuật áp dụng cho nông thôn từ các phương tiện truyền thông trong và ngoài tỉnh cho họ đọc. Tất nhiên, trang này còn có một loại bài viết không thể coi thường, đó là những bài luận thuyết, báo cáo khảo sát và giới thiệu kinh nghiệm dành riêng cho các đồng chí lãnh đạo xem. Hơn nữa, sau những bài viết này luôn theo quy ước ngầm mà ghi thêm dòng chữ tác giả bài viết là phó bí thư thường trực huyện ủy nào đó, phó huyện trưởng chính quyền nhân dân huyện nào đó hoặc phó cục trưởng cục nào đó của vùng, là phó huyện trưởng thường trực thì tuyệt đối không được ghi mập mờ thành phó huyện trưởng chung chung. Theo lý mà nói, những cục trưởng, bí thư, huyện trưởng này dù không ghi rõ thân phận của họ, lãnh đạo vùng cũng không đến mức râu ông nọ chắp cằm bà kia, nhưng hiện tại quan chức các cấp thật sự nhiều như lông tơ trên mình bò, giống như chọn dưa hấu trong ruộng dưa mô hình giống mới, vỏ trắng, vỏ xanh, vỏ hoa, nếu chúng không dán nhãn hiệu lên, thì ai mà biết được những gã tròn ủm nằm trên ruộng kia là giống gì và hàng hóa ra sao? Bên trong là ruột đỏ hay ruột vàng, rốt cuộc là loại nước nát gì?

Trang ba là trang tổng hợp pháp chế, văn hóa, y tế, thể thao và phụ trương, dù sao cũng toàn chọn những lời hay ý đẹp mà đăng. Chẳng hạn như tình hình an ninh xã hội, tiểu thành Lộ Sơn các vụ án hình sự xảy ra liên tiếp, do sợ phá hoại cục diện ổn định, các báo cáo về công an đăng trên báo liền biến thành bài viết biểu dương họ trong nửa năm phá được hơn ba ngàn vụ án hình sự (bao gồm một đàn bốn mươi con dê được thống kê thành bốn mươi vụ án), còn hơn hai vạn vụ án khác, bao gồm mấy chục vụ án đặc biệt nghiêm trọng phá ở đâu thì lại chẳng ai nhắc đến. Tự nhiên, chuyên mục "Kính vọng pháp chế" chỉ nhắm vào những lá cờ đỏ tung bay phấp phới ở các cơ quan công an, kiểm sát, tòa án, đăng những chuyện người tốt việc tốt như cảnh quan nhặt được ví tiền trả lại người mất, toàn thể thẩm phán quyên góp cho quần chúng vùng lũ phía Nam, đôi khi còn thêm lời bình của biên tập viên, hào hứng đăng tải trang trọng những bài viết đổi mới công tác như "Vào cổng tòa án phải qua kiểm tra an ninh". Còn về mục thể thao, vì Lộ Sơn là nơi nhỏ bé, nhiều năm qua cũng chẳng có giải đấu thể thao lớn nào, cho nên xuất hiện trên báo cũng chỉ là quần chúng tự phát vươn vai tập thể dục, chạy bộ, gặp ngày lễ thì tổ chức trận bóng rổ làm sôi nổi đời sống công nhân viên chức. Sau này xuất hiện các hoạt động khí công như "Vạn người luyện Hương Công", "Trung Công có kỳ hiệu", chuyên mục này mới coi như trải qua được nạn thiếu bài. Mục phụ trương văn hóa thường xuyên bị chiếm giữ bởi vài tác giả nam không ra nam nữ không ra nữ chỉ lộ tên chứ có thể vì nhan sắc không ra sao nên khó lộ mặt, sa mạc thần kỳ, đất vàng dày dặn, thành cổ lâu đời cùng liễu rủ bên sông ngoài ngoại ô trở thành chủ đề vĩnh hửng dưới ngòi bút của họ. Dĩ nhiên, ngồi trong tiểu thiên địa của mình, vịnh than hoa hồng, hoa nguyệt quý, hoa mẫu đơn trong chậu, quan sát toàn bộ quá trình các loài động vật nhỏ đáng yêu như mèo, chó từ lúc mang thai đến khi sinh nở, cũng cấu thành nên sức sống của trang văn hóa nghệ thuật. Thỉnh thoảng trên báo lại xuất hiện những tiếng cảm thán như "Đứng trước cửa sổ nhà mình, nhìn ngắm những chú cá đẹp đẽ ở công viên xa xa bơi qua bơi lại trong hồ, tự do không thể tả", hoặc viết về chặng đường thay đổi thông minh của con trai mình từ lúc mới biết nói gặp ai cũng gọi bố, đến bây giờ chỉ gọi chồng mình là bố, thỉnh thoảng lại truyền tải kỹ nghệ tinh xảo trong quá trình sinh con. Những bài viết làm bộ làm tịch đối với độc giả mà nói giống như nuốt phải ruồi, tự nhiên khiến họ liên tưởng dáng vẻ của tác giả nhất định chẳng ra sao, biết đâu chừng là thô kệch, mất đi sức hút đối với đàn ông, cho nên mới lên báo hú lên như sói mái động đực. Ngay cả những bài viết khiến độc giả buồn nôn này cũng xuất hiện tình trạng cung không đủ cầu, thường xuyên thiếu bài. Thế nên trang ba thỉnh thoảng cũng bị các tin điện của Tân Hoa Xã "bao trọn", vừa có tin quốc tế lại có tin trong nước, nội dung đủ mọi thể loại, được người trong nghề gọi là bản sao của "Tân Hoa Mỗi Nhật Điện Tấn". Dĩ nhiên dùng bài viết như vậy biên tập viên là vui nhất, một là vì dùng bài thông tấn của Tân Hoa Xã thì đỡ tốn sức, không cần biên tập qua lại phiền phức; hai là chủ yếu có thể giải quyết tình trạng khốn đốn thường xuyên thiếu bài mà "không có gạo nấu cơm" (những tờ báo như thế này về cơ bản đã mất đi độc giả và tác giả); ba là, dùng tin điện Tân Hoa Xã không chỉ biên tập đỡ tốn tâm trí, mà tòa soạn cũng tiết kiệm tiền, bài thông tấn của Tân Hoa Xã là trả phí trọn gói mỗi năm một lần, nơi nghèo khó nhỏ bé như Lộ Sơn, Tân Hoa Xã chỉ thu chút tiền tượng trưng mà thôi, lại đỡ phải trả tiền nhuận bút cho những tác giả tự gửi bài đến.

Trang tư là trang quảng cáo, trang này được công nhân viên chức tòa soạn coi trọng nhất, là "nồi cơm nhỏ" ngoài nồi cơm chung. Mỗi ngày báo vừa ra, mọi người liền giố mắt lớn mắt nhỏ nhìn chằm chằm vào nó, bởi vì ăn tốt ăn xấu, có mỡ màng hay không đều nằm ở đây cả. Nhân viên biên tập, phóng viên và công nhân nhà in của tòa soạn không phân gia hoàn toàn, kéo được quảng cáo về đều được hoa hồng như nhau, vì vậy trang quảng cáo không chỉ biên tập viên, phóng viên coi trọng, ngay cả công nhân nhà in, cho đến các cựu công nhân về hưu từ những năm trước cũng rất coi trọng. Nếu liên tiếp hai ba ngày báo không có quảng cáo nguyên trang, biên tập viên phóng viên sẽ đùa cợt khoa trương mà nói: Xong rồi, xong rồi, lần này xong đời thật rồi, cứ tiếp tục thế này thì cấp độ hút thuốc tháng sau chắc chắn phải hạ xuống nhiều lắm! Những cựu công nhân túi giắt hóa đơn tiền thuốc cũng gõ gậy cộc cộc, run rẩy gào lên: Chẳng lẽ bảo chúng tôi mang hóa đơn tiền thuốc xuống quan tài, tìm Diêm Vương gia thanh toán sao?!

"Báo Đảng là như thế, khó làm lắm!" Mỗi khi các người đứng đầu một số bộ phận của vùng, bí thư, huyện trưởng các huyện đưa ra ý kiến về tờ báo với Xã trưởng kiêm Tổng biên tập "Lộ Sơn Nhật Báo" Ôn Thái Bình, bà ta luôn đỏ bừng mặt, nụ cười rạng rỡ tỏ ra vẻ thiếu nữ khả ái, không ngừng xoa xoa đôi tay lớn được bảo dưỡng mịn màng mà nói như vậy; nhưng khi cấp dưới của bà ta hoặc các cán bộ thông tin cơ sở, độc giả đưa ra ý kiến đóng góp cho tờ báo, bà ta hoặc hờ hững phủi phủi bộ quần áo gọn gàng, hoặc ngồi chễm chệ trên chiếc ghế xoay bằng da thật to đùng, vắt chéo đôi chân dài xinh đẹp, nheo đôi mắt đan phụng mê đùng người nhưng dùng vẻ đẹp để che giấu những nếp nhăn vết chân chim nhạt, chẳng biết là hòa nhã đáng yêu hay là hống hách nói: "Đây là báo Đảng! Hiểu không? Báo Đảng chính là cách làm này! Không tin, đồng chí đi hỏi "Nhân Dân Nhật Báo" xem."

Chính vì tờ báo có chức năng lớn như thế, các cán bộ cơ quan địa phương, huyện Lộ Sơn và một số người quan tâm đến thời sự chính trị, buổi sáng đi làm sau khi pha xong tách trà nóng đầu tiên, liền coi việc đọc "Lộ Sơn Nhật Báo" như một bữa ăn sáng kiểu khác. Mọi người dùng thời gian rất rộng rãi thong thả, lật đi lật lại tờ báo dầu mỡ như một người tình nhỏ, ngắm nghía từng dòng chữ cho đã mắt, quen thuộc tìm kiếm thông tin từ mọi ngóc ngách của tờ báo. Trong khoảng thời gian này họ phát hiện, Phó bí thư thường trực Địa ủy Ngô Phàm khi tham dự hội nghị công tác nhân sự của vùng đã phát biểu bài nói chuyện quan trọng, trong đó nói đến việc cải cách bộ máy toàn vùng tương đối tỉ mỉ, có thần thái nắm bao quát toàn cục, dường như tiết lộ ý định muốn làm bí thư hoặc chuyên viên; Phó chuyên viên thường trực Văn phòng Hành chính Ngụy Hữu Lượng vừa cùng Cục trưởng Cục Dân chính tỉnh kiểm tra xong công tác tái định cư cho quần chúng nghèo khổ, lại đồng hành cùng Phó chủ tịch tỉnh kiểm tra công tác chống lũ cứu trợ ở nông thôn, ông ta một năm dầm mưa dãi nắng, xem ra người thật thà vĩnh viễn làm những việc nhọc lòng mà không được lòng người, thỉnh thoảng còn phải chịu trách nhiệm lãnh đạo gai góc này; Phó bí thư Địa ủy phụ trách kinh tế Đống Cao Hứng vừa mới xuất ngoại về, đã lần thứ ba dẫn theo những người đứng đầu các bộ phận tài chính, kế hoạch, nông nghiệp, thủy lợi đến tận thôn hỗ trợ xóa đói giảm nghèo của ông ta để làm việc tại chỗ. Ai cũng hiểu cái gọi là làm việc tại chỗ chính là cho tiền tại chỗ, kìa, trong ảnh vẻ mặt tràn đầy quyết tâm phải giành bằng được, xem ra ông ta chuẩn bị bắn một quả "vệ tinh" ở thôn xóa đói giảm nghèo, tích lũy chút thành tích chính trị nhằm bù đắp cho sự thiếu hụt không có chỗ dựa chống lưng; Nữ phó cục trưởng Cục Kế hoạch vùng Mã Như Bỉnh, người đã chủ trì công việc hai năm nay, trong hai tháng gần đây đột nhiên liên tiếp đăng bốn bài viết mang tính chỉ đạo về phát triển kinh tế vùng, điều này đang ứng nghiệm lời đồn đại của mọi người, bà ta có lẽ sắp được chính thức lên chức rồi.

---❊ ❖ ❊---

Tờ "Lộ Sơn Nhật Báo" hôm nay có chút đặc biệt, khi mọi người như thường lệ pha trà nóng và chuẩn bị bắt đầu thưởng thức "bữa sáng" này, thì đồng loạt phát hiện, ở vị trí góc trang nhất, dùng chữ đậm khổ lớn có viền hoa đăng một tin tức quan trọng như thế này:

Đồng chí Hách Trí đảm nhiệm Bí thư Địa ủy Lộ Sơn thuộc Đảng cộng sản Trung Quốc

Qua nghiên cứu quyết định gần đây của Tỉnh ủy, đồng chí Hách Trí đảm nhiệm chức vụ Ủy viên Địa ủy, Bí thư Địa ủy Lộ Sơn thuộc Đảng cộng sản Trung Quốc; nguyên Bí thư Địa ủy Lộ Sơn đồng chí Lương Hoài Niệm sẽ không còn đảm nhiệm chức vụ Ủy viên Địa ủy, Bí thư Địa ủy nữa, công tác sẽ được bố trí riêng.

Mà điều khiến người ta kỳ lạ là, ở vị trí tiêu đề trang nhất vẫn như thường lệ, dùng cỡ chữ lớn số một nổi bật, đăng tin tức về Bí thư Lương Hoài Niệm:

Phát huy văn hóa Trung Hoa, toàn dân rèn luyện thân thể

Đại sư Tư Âm Bổ Dương Công hôm nay sẽ làm báo cáo phát công tại Lộ Sơn

Bí thư Địa ủy Lương Hoài Niệm tham dự buổi báo cáo

Trong bài tin tức cả ngàn chữ này, đã phát đi thông tin vùng Lộ Sơn sẽ thành lập hiệp hội "Tư Âm Bổ Dương Công", Lương Hoài Niệm sẽ tự mình đảm nhiệm chức Hội trưởng và đại sư sẽ liên tiếp thực hiện ba buổi báo cáo phát công. Suốt cả buổi sáng, trong đại viện Địa ủy, Văn phòng Hành chính, không, là điện thoại trong toàn bộ thành phố Lộ Sơn đã gọi đến nổ máy……