Năm Thủy Hoàng thứ ba mươi tư, mồng bảy tháng mười một, giữa mùa đông, tuyết bay lất phất.
Những bông tuyết bay lơi lời từ bầu trời âm u rơi xuống, không có gió, cũng chẳng lấy gì làm lạnh, tựa như ông trời vì để chúc mừng Lý Khác trưởng thành, cố ý sai tiên nữ vãi xuống những đóa nhung hoa, trang điểm cho cõi trần.
Đại lễ tất phải dậy sớm.
Lý Khác thức dậy vào lúc bình minh, được Công Thư Cẩn và Ngu Cơ hầu hạ chải tóc tắm gội, khoác lên mình bộ thâm y mỏng nhẹ, sau đó lại do Lữ Trĩ có đôi tay khéo léo nhất tự mình búi cho hắn một kiểu tóc ngay ngắn.
Đến khi búi tóc được thắt chặt, Lý Khác còn phải mặc lễ phục.
Lễ phục trong lễ đội mão gọi là biện phục, chia làm năm kiểu: quan biện, vĩ biện, bì biện, tước biện và miện biện.
Trong đó miện biện là triều phục của thiên tử, cũng chính là bộ lễ phục long trọng mà Thủy Hoàng chỉ mặc trong những dịp đại triều hội. Còn vĩ biện là y phục của binh sĩ, chỉ có người tòng quân mới mặc. Như sĩ khanh bậc như Lý Khác, chỉ mặc ba loại biện.
Lễ đội mão thì nên mặc loại nào trong ba loại biện ấy? Đáp án là, biện này lồng trong biện kia...
Ngoài nhà tuyết bay rợp trời, trong căn nhà được trải hệ thống sưởi ngầm lại ấm áp như mùa xuân, Lý Khác nhìn đống y phục đủ màu sắc được xếp gọn gàng trước mặt, thở dài một hơi, cởi bỏ thâm y.
Đầu tiên phải mặc là lý y bằng lụa và hai đoạn khố lụa bó sát đùi, cùng một đôi tất lụa mới tinh. Ngu Cơ đỏ mặt cột dây khố với dải vải ở mặt trong vạt áo ngắn của lý y lại với nhau, thắt chặt lại, để đảm bảo khố không bị tuột khỏi đùi.
Bước thứ hai là mặc bào.
Mặc ở lớp trong cùng là quan biện bào, đó là một chiếc áo bào màu đen tuyền tay rộng vạt chéo dệt bằng vải mộc nhỏ sợi, ngoại trừ ống tay áo buông thõng thẳng xuống đầu gối, các kiểu dáng còn lại khá giống với thâm y thường ngày.
Tiếp theo là bì biện bào. Bì biện phục có màu trắng, kiểu dáng tương tự quan biện bào, chỉ là cửa tay áo hơi rộng hơn, vạt áo màu đen hơi rộng hơn một chút. Y phục làm toàn bằng da, nhuộm màu trắng ngà, hai ống tay áo và bốn vạt áo đều được trang trí hoa văn mây.
Cuối cùng là tước biện bào. Tước biện bào lại chuyển thành màu đen, nhưng không phải là đen tuyền, mà là huyền y giống với hôn phục, sắc đen ánh đỏ sẫm, được trang trí hai loại hoa văn nước và lửa.
Cửa tay áo của nó là rộng nhất, dang thẳng tay ra có thể rủ đến cổ chân. Vạt áo của nó cũng rộng nhất, vạt áo màu đỏ tuyền viền chỉ vàng bạc, trông vô cùng hoa quý.
Mặc bào xong xuôi, chính là mặc quần, quần ở đây chính là hạ thường.
Quần đầu tiên có đáy đen, làm bằng hạ bố, dài che khuất mu bàn chân, mặt quần không có hoa văn, chính là quan biện quần.
Quần thứ hai có đáy đỏ, bằng da, chiều dài ở khoảng giữa mắt cá chân và đầu gối, hơi ngả về phía mắt cá chân, dưới gấu quần trang trí hoa văn núi màu đen tuyền, là bì biện quần.
Quần cuối cùng màu huân (đỏ sậm), dài chỉ đến đầu gối, nhưng ở vạt trước, hai bên còn có năm màu sức mệ (dải trang trí) thêu hoa văn tinh thần, kéo dài đến tận mắt cá chân.
Lữ Trĩ và Ngu Cơ hợp sức kéo căng ba lớp áo bào, Công Thư Cẩn theo thứ tự từng chiếc một lồng váy vào, thắt chặt dải váy ở bên eo, việc mặc váy mới hoàn thành.
Tiếp theo là đeo đai.
Cũng là theo thứ tự, trước tiên đeo dải vải hẹp nhất, che khuất dải buộc của váy, lại rủ xuống ở vạt trước hai dải lụa dài thướt tha hoa lệ.
Sau đó đeo dải da rộng hơn một chút, che đi vết nút thắt của dải vải hì hục nhô ra, khóa cài ở chính giữa phía trước.
Cuối cùng mới là đại đai của tước biện. Đại đai rộng sáu, bảy tấc, màu huân, trang trí hoa văn bách thú, chính giữa khảm miệng thú bằng đồng xanh, giấu phần thừa của đai đi để không bị lộ ra ngoài.
Cứ như vậy ba trong, ba bào, ba váy, ba đai, liên tiếp mười hai phụ kiện, lớp lớp lồng vào nhau, việc mặc y phục mới xem như hoàn tất.
Sau y phục là trang sức, hai bên đại đai đều có vòng đồng, vòng trái đeo Thất Tinh Long Uyên, vòng phải treo ngọc điệp nhà họ Lý, lại đi thêm đôi ủng lụa thêu mũi vểnh đế dày, y phục tham gia lễ đội mão lúc này mới thực sự hoàn thành.
Từ khi đến nhà Tần, cho dù là những ngày xuân thu trời quang mây tạnh, Lý Khác cũng chưa từng cảm thấy ấm áp thế này, toàn thân từ trong ra ngoài nào vải, nào lụa lại còn quấn thêm lớp da thú dày cộp... Lý Khác nghi ngờ rằng, nếu lúc này có ai đến hành thích hắn, thì cho dù là thần binh nổi tiếng thiên hạ cũng chưa chắc đã đâm thủng nổi y phục trên người hắn...
Sự phiền phức và hoa lệ của Chu lễ có thể thấy được phần nào!
Nhưng dẫu sao thì cũng đã mặc xong xuôi đâu ra đó rồi...
Lý Khác thở hòng hộc, mặt mày trang nghiêm đẩy cửa bước ra, vệ sĩ họ Mặc đợi sẵn ngoài cửa nhanh chóng giương ô che cho hắn, còn ba người Công Thư Cẩn thì ở lại trong phòng, không được dự lễ.
Điều này không liên quan đến tư tưởng truyền thống trọng nam khinh nữ, mà là tuân theo quy củ, nam tử phải sau lễ đội mão mới được kết hôn, nếu Lý Khác lúc hành lễ đội mão mà lại tùy hứng dẫn theo các cô vợ ra sân, mặt mũi của Nghiêm Thị sợ rằng sẽ bị vứt sạch trước mặt liệt tổ liệt cứ mất thôi...
Cứ như thế, Lý Khác ba bước một gập ghềnh, chậm rãi đi tới từ đường họ Lý, các tân khách dự lễ đều đứng ở ngoài cửa, duy chỉ có Nghiêm Thị, Điền Triển, Lý Bạc ba người ở trong sảnh, họ đều mặc biện phục, trong đó Điền Triển và Nghiêm Thị mặc bì biện, cùng ngồi ghế đầu, Lý Bạc mặc tước biện, đứng nghiêm ở bên cạnh, chỉ chờ đội mão.
Lý Khác gật đầu ra hiệu với các lễ binh đang đợi trong tuyết, cởi giày ra, bước lên đầu tiên đi vào trong tổ miếu, ngồi quỳ ngay ngắn trên chiếc chiếu cói bày ở giữa sảnh.
Nơi này là từ đường của Triệu quận Lý Thị.
Phía trước chính diện là một loạt bài vị cao ngất, vị trí cao nhất là để tế vọng Nghiêu Tự và Bá Ích.
Nghiêu Tự là quan lý đời vua Chuyên Húc, con trai ông là Bá Ích, được ban họ là Doanh, từ đó về sau ba đời tập tước, thế nên lấy Lý làm họ, đến cuối đời nhà Thương thì đổi thành Lý. Lý Thị và hai nhà Tần,Triệu Doanh có chung thủy tổ là Bá Ích, nhưng lại tách thành hai nhánh sau đời Bá Ích, Lý Thị là dòng đích, Triệu Thị là dòng thứ.
Dưới Nghiêu Tự và Bá Ích là một tấm bài vị duy nhất, Triệu Bách nhân hầu, Tần tư mã, Lý Đàm.
Lý Đàm là thủy tổ chung của cả hai nhánh Lũng Tây và Triệu quận Lý Thị, sinh hạ được bốn người con: Sùng, Biện, Chiêu, Cơ, duy chỉ có Cơ là sinh ra ở Triệu.
Cho nên dưới Lý Đàm cũng chỉ có một tấm bài vị duy nhất, Tần quốc thái phó, Lý Cơ.
Dưới Lý Cơ, chính vị có ba, Vân, Mục, Tề, vị Mục này chính là tộc trưởng đương thời của Lý Thị, tướng quốc nước Triệu, Vũ An quân, Lý Mục.
Dưới Lý Mục, chính vị cũng có ba, Bạc, Hoằng, Tiên.
Lý Bạc đương nhiên chưa chết, thế nhưng trong ghi chép chính thức của Triệu quận Lý Thị, Lý Bạc lại mất tích từ trước khi kết hôn, và đã bị định đoạt là xóa tên chết trận.
Lý Khác nhìn thấy Lý Mệnh vẻ mặt đầy phẫn uất trên ghế dự lễ, lần đầu tiên có chút thấu hiểu cho sự không cam lòng của người nọ.
Nếu như năm xưa Lý Mục đối với Lý Bạc chỉ định là mất tích, chứ không định là chết...
Đại lễ bắt đầu!
Đại tân Điền Triển cất tiếng: "Tán quan!"
Lý Bạc với tư cách là tán quan chi tân liền lấy từ chiếc án lụa bên cạnh một tấm vải vuông màu đen tuyền, trùm từ trước ra sau lên búi tóc của Lý Khác, đây gọi là tư bố quan, Lý Khác cúi đầu nhận mão.
Điền Triển lớn tiếng chúc rằng: "Lệnh nguyệt cát nhật, thủy gia nguyên phục, khí nhĩ ấu tự, thuận nhĩ thành đức. Thọ khảo duy kỳ, giới nhĩ cảnh phúc!"
Lý Khác vái dài.
Đợi hắn đứng dậy, Lý Bạc lại lấy ra một tấm da hươu trắng muốt, đây là bì biện, trên có lông tơ, khảm ba viên ngọc bích hai màu xanh trắng.
Lý Bạc vòng bì biện quanh búi tóc của Lý Khác một vòng, khóa chặt mối buộc, Lý Khác cúi đầu nhận mão.
Điền Triển lại chúc rằng: "Cát nguyệt lệnh thần, nãi thân nhĩ phục, kính nhĩ uy nghi, thục thận nhĩ đức. Mi mày vạn năm, vĩnh thọ hồ phúc!"
Lý Khác lại vái.
Và khi hắn đứng thẳng người dậy, Lý Bạc đã bưng một chiếc mũ cao màu chim tước đang chờ hắn. Đây chính là tước biện, trên dẹp dưới rộng, làm bằng chất liệu cứng trang trí vàng, toàn bộ màu sắc lại là một loại huyền huân đặc biệt màu đen nhiều đỏ ít.
Lý Bạc đội chiếc mão tước biện cao lên đầu Lý Khác, từ trán hất ngược lên trên, che phủ toàn bộ búi tóc, lại cắm một chiếc trâm vàng từ bên mặt vào, cố định chiếc biện lên đỉnh đầu Lý Khác.
Điền Triển lớn tiếng chúc: "Dĩ tuế chi chính, dĩ nguyệt chi lệnh. Hàm gia nhĩ phục, huynh đệ cụ tại, dĩ thành quyết đức, hoàng lão vô cương, thọ thiên chi khánh!"
Lý Khác vái ba lần, hướng về liệt tổ liệt tông họ Lý, dập đầu!
Điền Triển hít sâu một hơi, lớn tiếng hạ lệnh: "Tế tổ!"
Tam sinh cúng phẩm, hương nến kính cẩn, tượng trưng cho việc Lý Khác đã hoàn thành lễ đội mão dưới sự chứng kiến của tổ tông và người cha đã khuất, đời đời kiếp kiếp sẽ nhận được sự phù hộ của họ.
"Kiến thân!"
Lý Khác nghiêng người, hướng về Nghiêm Thị dập đầu thật mạnh, Nghiêm Thị run rẩy giơ tay đỡ hụt, hai mắt ngấn lệ, muốn gọi mà không thốt nên lời.
Một tiếng "Lễ thành", có nghĩa là nghi lễ đội mão đến đây là kết thúc, các khách mời cùng Lý Khác đứng dậy, nghiêng người, hành lễ chú mục với đại tân Điền Triển.
Bởi vì hôm nay vẫn còn một việc cuối cùng chưa hoàn thành, đại tân ban chữ.
Theo lẽ thường, thiếu niên cập kê (đội mũ), mới bước chân vào giang hồ, còn lâu mới đến lúc nổi danh lập nghiệp, được người đời tôn sùng rộng rãi, cho nên đại tân của lễ đội mão không phải là trưởng bối thì cũng là hiền sĩ, từ thân phận, địa vị, cho đến học vấn, danh vọng đều cao hơn hẳn thiếu niên thụ quan.
Kẻ tôn quý ban chữ cho người ti tiện nhận, đây là đạo lý lớn trong thiên hạ.
Thế nhưng loại quy củ này đến chỗ Lý Khác thì lại biến vị.
Với tư cách là đại tân, Điền Triển không đạt tiêu chuẩn.
Trong mắt người đời, muốn tìm một người có thân phận, địa vị, học vấn, danh vọng đều cao hơn Lý Khác, vốn dĩ là chuyện không thể nào xảy ra, cho dù là Thủy Hoàng có thân chinh đi chăng nữa, thì về mặt học vấn, ngài cũng không thể vượt qua Lý Khác – một cự tử của Mặc gia này được.
Cho nên thế tôn không có ai...
Không chỉ thế tôn không có ai, tộc tôn cũng chẳng có ai!
Vẫn là vấn đề đó, Lý Bạc đang đứng rành rành ngay trước mặt Lý Khác, thế nhưng trong nguồn tin tức bưng bít của liệt tổ liệt tông, Lý Bạc của Triệu quận Lý Thị đã chết từ hơn hai mươi năm trước rồi, hơn nữa cho đến nay vẫn chẳng có ai nói cho họ biết, Lý Bạc đã sống lại.
Trong đời không có bậc tôn trưởng, thì ai là người ban chữ?
Nếu thực sự để Điền Triển ban chữ, thì ông ấy sẽ lấy thân phận gì, để ban cho Lý Khác một cái tự như thế nào?
Điền Triển chỉ mỉm cười.
"Công tử, địa vị của nô ti tiện, vốn không đủ để làm đại tân đâu." Ông ấy mỉm cười nói, "Nhưng hôm nay nô không phải lấy thân phận của chính mình để làm tân khách, mà là đại diện cho Mặc Thận tử để làm đại tân. Mặc Thận tử đã để lại cho phu nhân một tấm thẻ tre, đang ở ngay đây."
Vừa nói, ông vừa rút từ trong ngực ra một tấm thẻ tre, cất tiếng ngâm tụng nhè nhẹ.
Hạc kêu ở chốn cửu cao, tiếng vang đến chốn đồng hoang.
Cá lặn ở dưới vực sâu, hoặc là ở chốn bãi cát.
Vui thay khu vườn kia, ở đó có cây đàn, dưới cây có đám cỏ lau.
Hòn đá ở ngọn núi khác, có thể dùng làm đá mài.
Hạc kêu ở chốn cửu cao, tiếng vang thấu tận trời xanh.
Cá ở chốn bãi cát, hoặc lặn ở dưới vực sâu.
Vui thay khu vườn kia, ở đó có cây đàn, dưới cây có dâu tằm.
Hòn đá ở ngọn núi khác, có thể dùng để giũa ngọc.
Tiếng hát trong bài "Hạc Minh" khiến Lý Khác ngẩn ngơ như quay trở lại Khổ Tửu, trở về cái ngày bái sư gia nhập môn hạ của Thận Hành.
Hắn dường như còn nghe thấy giọng nói của Thận Hành từ trong miệng Điền Triển phát ra!
"Khắc, ngày bái sư, vi sư từng tặng con bài thơ 'Hạc Minh', hôm nay con đã trưởng thành, vi sư lại lấy bài Hạc Minh để tặng con. Tự của con là, Hạc Minh!"
Lý Khác vái sâu, lâu không đứng dậy.
“Học sinh, xin tuân theo lời dạy của thầy!”