[Thụy Điển] Ngày 4 tháng Bảy [1795].
Em hy vọng chuyến thư ngày mai sẽ mang đến tin tức của anh. Anh thân yêu nhất của em! Em không sao dứt bỏ được tình cảm dành cho anh—dù mỗi ký ức dội về đều nhói buốt tận tâm can, em vẫn nghĩ về anh, nghĩ mãi cho đến khi thấu suốt và thứ tha cho chính những khiếm khuyết trong tính cách của anh, những điều từng giáng một đòn tàn nhẫn vào sự bình yên của em.
Thế nhưng, lúc này đây em thấy mình tràn đầy sức sống hơn bất cứ lúc nào anh từng chứng kiến suốt một thời gian dài đằng đẵng. Ngay cả trong đau buồn, em vẫn giữ được chút tươi tắn, điều ấy dẫu sao vẫn hơn hẳn trạng thái đờ đẫn tê dại từng đóng băng mọi tâm trí em suốt một năm qua. Có lẽ sự đổi thay này phần nhiều là nhờ sức khỏe đang hồi phục hơn là bởi nghị lực của lý trí—bởi dẫu lòng trĩu nặng u sầu (mà nỗi buồn em nếm trải chắc chắn chẳng hề ít), bầu không khí trong lành nơi đây cùng việc liên tục đắm mình giữa thiên nhiên, khi đêm nào em cũng ngủ lại chốn thôn dã, đã tạo nên một đổi thay trên diện mạo khiến chính em cũng phải ngỡ ngàng. Sắc hồng tươi tắn của sức khỏe đã phơn phớt trên gò má em—và sau những lúc trèo đèo lội suối, em bắt gặp nơi ánh mắt mình một sinh khí rạng rỡ, ngỡ như những niềm hy vọng ngây thơ, tha thiết của thời thanh xuân.
Em đã buông một tiếng thở dài cay đắng biết bao khi sực nhớ rằng bấy lâu nay mình đã quên mất cách hy vọng!—Lý trí, hay đúng hơn là trải nghiệm đời, đã không dập tắt niềm vui của bé —— tội nghiệp một cách tàn nhẫn như thế; con bé suốt ngày nô đùa ngoài vườn cùng lũ trẻ nhà ——, và tự kết thân với những người bạn cho riêng mình.
Xin anh đừng bảo rằng anh thấy hạnh phúc hơn khi không có mẹ con em—Anh sẽ không đến Thụy Sĩ cùng chúng em sao? Than ôi, sao anh không yêu mẹ con em bằng một mối thấu cảm sâu xa hơn?—sao anh lại là con người dễ rung động đến mức sự nồng nhiệt nơi cảm xúc, hay đúng hơn là tính nhạy bén của giác quan, rốt cuộc lại làm chai sạn trái tim anh? Thật là bất hạnh cho em, khi trí tưởng tượng của em cứ mãi che giấu đi những tì vết của anh và khoác lên anh muôn vàn nét quyến rũ; trong khi sự thô ráp nơi các giác quan của anh lại khiến anh (xin đừng cho em là tự phụ) làm ngơ trước những nét duyên nơi em—những nét duyên mà chỉ sự cao quý của tâm hồn và sự nhạy cảm của một tấm lòng rộng mở mới có thể trao ban.—Cầu Chúa ban phước lành cho anh! Vĩnh biệt.
