“Tôi đang ngồi đây,” vị thẩm phán kể, “trên chiếc bục tòa án cũ kỹ này để xét xử, và chúng tôi đang xử một tên tội phạm sừng sỏ người Tây Ban Nha trông vô cùng hung ác vì tội sát hại chồng của một phụ nữ Mexico thông minh, xinh đẹp. Đó là một ngày hè oi ả, dài dằng dặc, và các nhân chứng thì thật chán ngắt. Chẳng ai trong chúng tôi lấy làm hứng thú với phiên tòa ngoại trừ người phụ nữ Mexico bồn chồn, đầy lo âu ấy—bởi anh biết đấy, họ yêu sâu sắc thế nào thì cũng hận cay đắng thế ấy, và người phụ nữ này từng yêu chồng với tất cả tâm can, để rồi giờ đây, cô dồn nén tất cả tình yêu ấy thành lòng căm hận, đứng đây phóng những tia hăm dọa sắc lẹm như dao cau từ đôi mắt về phía tên người Tây Ban Nha; và tôi nói cho anh hay, thỉnh thoảng cô ấy cũng khiến tôi phải bừng tỉnh bởi chút khí thế hừng hực như tia chớp mùa hè ấy. Khi đó, tôi cởi áo khoác, gác chân lên cao, vừa ngả ngớn vừa nhễ nhại mồ hôi, hút một loại xì gà rẻ tiền mà người San Francisco từng nghĩ là đã quá tốt cho chúng tôi vào thời đó; các luật sư thì đều cởi áo khoác, vừa hút thuốc vừa gọt đẽo gỗ, nhân chứng cũng vậy, và cả phạm nhân nữa. Chà, thực tế là chẳng ai mặn mà gì với một phiên tòa xét xử tội giết người vào lúc ấy, bởi vì bị cáo lúc nào cũng được tuyên là ‘không có tội’, vì bồi thẩm đoàn cũng mong đợi gã sẽ làm điều tương tự cho họ vào một ngày nào đó; và mặc dù các bằng chứng chống lại tên người Tây Ban Nha này là rõ mười mươi, chúng tôi thừa biết rằng mình không thể kết án gã nếu không muốn bị coi là lộng quyền và có phần phỉ báng mọi quý ông trong cộng đồng; vì thời đó chẳng có xe ngựa hay xe sang trọng nào cả, nên ‘đẳng cấp’ duy nhất mà người ta có chính là sở hữu một nghĩa trang riêng cho mình. Thế nhưng người phụ nữ ấy xem chừng rất quyết tâm treo cổ tên Tây Ban Nha kia cho bằng được; và lẽ ra anh phải thấy ánh mắt cô ấy trừng trừng nhìn hắn một lát, rồi lại ngước lên nhìn tôi đầy van lợp, rồi quay đi và trong năm phút tiếp theo lại dò xét nét mặt của từng vị bồi thẩm, để rồi chốc lát sau lại gục mặt vào hai bàn tay như thể đã muốn buông xuôi tất cả; nhưng ngay lập tức cô ấy lại ngẩng đầu lên, tràn đầy sinh khí và lo lắng như trước. Thế nhưng khi bồi thẩm đoàn tuyên án—Không có tội—và tôi bảo bị cáo rằng hắn đã được tha bổng và tự do ra về, người phụ nữ ấy đứng phắt dậy, vươn mình cao lớn và uy nghi tựa như một chiến thuyền bảy mươi tư đại bác, rồi cô ấy cất lời:

“‘Thưa thẩm phán, có phải tôi hiểu rằng ngài vừa tuyên bố tên này vô định tội, kẻ đã nhẫn tâm sát hại chồng tôi không vì lý do gì ngay trước mắt tôi và những đứa con thơ dại của tôi, và rằng mọi việc pháp luật và công lý có thể làm cho hắn chỉ có thế thôi sao?’

“‘Đúng vậy,’ tôi đáp.

“Và anh đoán xem cô ấy đã làm gì tiếp theo? Chà, cô ấy lao vào tên ngốc người Tây Ban Nha đang cười cợt kia như một con mèo hoang, rút ngay một khẩu súng lục quân dụng và bắn chết gã giữa phiên tòa công khai!”

“Đúng là một người có khí phách, tôi phải thừa nhận đấy.”

“Chẳng phải sao chứ?” vị thẩm phán tán thưởng nói.

“Tôi thà bỏ lỡ mọi thứ chứ nhất định không chịu bỏ qua cảnh tượng đó. Tôi tuyên bố hoãn phiên tòa ngay tại chỗ, rồi chúng tôi mặc áo khoác vào, bước ra ngoài quyên góp tiền cho cô ấy cùng bầy con nhỏ, rồi đưa họ vượt núi về với người thân. À, nàng quả là một cô ả đầy khí phách!”