Những Phác Thảo Cũ Và Mới

Lượt đọc: 6 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
[Written About 1865]

❊ ❊ ❊

Ngày xửa ngày xưa có một chú bé hư tên là Jim — mặc dù, nếu để ý, bạn sẽ thấy rằng trong các sách đạo đức ở trường Chủ nhật, những chú bé hư hầu như luôn được đặt tên là James. Thật kỳ lạ nhưng lại là sự thật, riêng cậu bé này lại tên là Jim.

Cậu ta cũng chẳng có người mẹ nào đau ốm cả — một người mẹ đau ốm, đạo đức giả và mắc bệnh lao, luôn mong được nằm xuống mồ để được nghỉ ngơi, nếu không vì tình yêu thương sâu sắc dành cho đứa con trai và nỗi lo lắng rằng thế giới này sẽ cay nghiệt và lạnh lùng với nó khi bà qua đời. Hầu hết những đứa trẻ hư trong sách giáo khoa Chủ nhật đều tên là James, có những người mẹ bệnh tật, những người dạy chúng nói câu “Giờ đây con nằm xuống”, vân vân, rồi hát ru chúng ngủ bằng giọng ngọt ngào, ai oán, rồi hôn chúng chúc ngủ ngon, rồi quỳ xuống bên giường và khóc. Nhưng cậu bé này thì khác hẳn. Cậu tên là Jim, và mẹ cậu chẳng mắc bệnh gì cả — không lao phổi, cũng chẳng có gì tương tự thế. Bà trông khá mập mạp, và bà chẳng đạo đức gì sô; hơn nữa, bà cũng chẳng bận tâm lo lắng gì cho Jim. Bà bảo nếu cổ nó có gãy thì cũng chẳng mất mát gì nhiều. Bà toàn vả mông Jim để ru cậu ngủ, và chẳng bao giờ hôn cậu chúc ngủ ngon; trái lại, bà còn bạt tai cậu mỗi khi chuẩn bị rời đi.

Có lần cậu bé hư này trộm chìa khóa phòng chứa thức ăn, tẻn tẻn lẻn vào đó vơ vét chút mứt, rồi trám nhựa đường vào hũ để mẹ cậu không bao giờ nhận ra điểm khác biệt; thế nhưng, đột nhiên chẳng có cảm giác tợn ngợ nào ập đến với cậu, và chẳng có thứ gì thì thầm vào tai cậu rằng, “Lại dám cãi lời mẹ ư? Làm thế này chẳng phải tội lỗi lắm sao? Những đứa bé hư húp hết mứt của người mẹ hiền thảo tốt bụng sẽ đi về đâu?” rồi cậu cũng chẳng quỳ sụp xuống một mình hứa sẽ không bao giờ hư đốn nữa, rồi đứng dậy với một trái tim nhẹ nhõm, hạnh phúc, rồi đi kể hết mọi chuyện cho mẹ nghe, van xin sự tha thứ của bà, và được bà ban phúc với những giọt nước mắt kiêu hãnh và biết ơn ngấn trong mắt. Không; đó là thói quen của mọi đứa bé hư khác trong sách truyện; nhưng ngạc nhiên thay, mọi chuyện với cậu Jim này lại diễn ra hoàn toàn khác. Cậu ăn hết hũ mứt đó, và với cái giọng tục tĩu, tội lỗi của mình, cậu bảo mứt ngon tuyệt; rồi cậu trám nhựa đường vào, cũng bảo nhựa đường tuyệt không kém, rồi cười phá lên, nhận xét rằng “mụ già ấy thể nào cũng lồng lộn lên cho mà xem” khi phát hiện ra; và khi mụ thực sự phát hiện ra, cậu chối bay chối biến chẳng biết gì sất, thế là bị mẹ quất cho một trận nhừ tử, và tự cậu phải ê ẩm khóc một mình. Mọi điều về cậu bé này thật kỳ quặc — mọi thứ đối với cậu đều xoay chuyển khác hẳn với những đứa James hư hỏng trong sách.

Có lần cậu trèo lên cây táo của bác nông dân Acorn để ăn trộm táo, và cái cành cây chẳng hề gãy, cậu cũng chẳng ngã lăn ra gãy tay, chẳng bị con chó lớn của bác nông dân cắn xé, rồi phải quằn quại trên giường bệnh ròng rã mấy tuần, rồi hối hận và trở thành người tốt. Ồ, không; cậu hái bao nhiêu táo tùy thích rồi trèo xuống an toàn; cậu cũng chuẩn bị sẵn sàng cho con chó luôn, ném thẳng một viên gạch vào đầu nó khi nó lao đến định xé xác cậu. Thật kỳ lạ quá chừng — chưa từng có chuyện gì giống thế xảy ra trong những cuốn sách nhỏ dịu dàng gáy bọc cẩm thạch ấy, với những bức tranh vẽ đàn ông mặc áo đuôi tôm, đội mũ chóp cao, quần thì ngắn củn cỡn ở ống, còn phụ nữ thì có đường eo váy nằm sát nách và chẳng mặc khung vòng nào cả. Chẳng có gì giống thế trong bất kỳ cuốn sách trường Chủ nhật nào.

Có lần cậu ăn cắp cây bút máy của cô giáo, và vì sợ bị phát hiện rồi sẽ bị ăn đòn, cậu liền nhét nó vào cái mũ của George Wilson — con trai của người đàn bà góa tội nghiệp Wilson, đứa trẻ có đạo đức, cậu bé ngoan ngoãn của làng, kẻ luôn vâng lời mẹ, chưa từng nói dối, chăm chỉ học hành và mê mẩn trường Chủ nhật. Và khi chiếc rơi khỏi mũ, cậu bé George tội nghiệp cúi gằm đầu đỏ bừng mặt như thể đang mang tội lỗi rành rành, còn cô giáo đầy đau khổ liền buộc tội trộm cắp cho cậu, và đang chuẩn bị giáng ngọn roi xuống đôi vai run rẩy của cậu, thì một vị thẩm phán tóc trắng, bất hợp lý làm sao, lại không hề đột ngột xuất hiện giữa đám đông bọn họ, rồi tạo dáng hùng hồn và cất lời, “Hãy tha cho đứa trẻ cao quý này — kẻ phạm tội đang co ro đứng kia kìa! Khi ta đi ngang qua cửa lớp vào giờ ra chơi, và chính ta đã tận mắt thấy hành vi trộm cắp được thực hiện mà không bị ai phát hiện!” Và rồi Jim chẳng hề bị đòn roi tơi bời, vị thẩm phán đáng kính cũng không đọc bài giảng đạo cho lớp học đẫm nước mắt nghe, chẳng nắm lấy tay George rồi bảo rằng một đứa trẻ như thế xứng đáng được tôn vinh, rồi bảo cậu đến ở chung nhà với ông, quét dọn văn phòng, nhóm lò, chạy vặt, chặt củi, học luật, giúp vợ ông làm việc nhà, và có toàn bộ thời gian còn lại để chơi đùa, được trả bốn mươi xu một tháng, rồi sống hạnh phúc. Không; trong sách thì mọi chuyện sẽ diễn ra theo chiều hướng đó, nhưng với Jim thì không. Chẳng có mụ thẩm phán tọc mạch nào thò mũi vào gây rắc rối cả, thế nên George — cậu bé mẫu mực — đã bị nện cho một trận đòn đau điếng, và Jim thì mừng khôn tả vì, bạn biết đấy, Jim căm ghét những đứa trẻ đạo đức giả. Jim bảo rằng cậu “kinh tởm mấy kẻ yếu đuối giả tạo đó”. Ngôn từ của cậu bé hư hỏng, bị bỏ bê này thô tục là thế.

Nhưng điều kỳ lạ nhất từng xảy ra với Jim là lần cậu đi chèo thuyền vào ngày Chủ nhật mà không bị chết đuối, và một lần khác là khi cậu bị bắt gặp giữa cơn giông bão lúc đang đi câu cá vào ngày Chủ nhật mà chẳng bị sét đánh trúng. Cha mẹ ơi, bạn có lùng sục, lùng sục suốt các trang sách trường Chủ nhật từ bây giờ cho đến Giáng sinh năm sau đi chăng nữa, bạn cũng chẳng bao giờ bắt gặp được điều gì như thế này. Ồ, không; bạn sẽ thấy rằng tất cả những đứa trẻ hư đi chèo thuyền vào ngày Chủ nhật đều chắc chắn chết đuối; và tất cả những đứa trẻ hư bị bắt gặp trong bão tố khi đi câu cá vào Chủ nhật đều không tránh khỏi bị sét đánh. Những chiếc thuyền chở trẻ hư luôn bị lật vào ngày Chủ nhật, và trời luôn nổi giông bão khi lũ trẻ hư đi câu cá vào ngày Sa-bát. Làm sao mà tên Jim này có thể thoát nạn được cơ chứ, đúng là một điều bí ẩn đối với tôi.

Cậu Jim này mang một mạng sống được thần linh phù hộ — chắc chắn là thế rồi. Chẳng thứ gì có thể làm tổn thương cậu ta. Thậm chí cậu còn dúi cho con voi trong rạp xiếc mộthòn thuốc lào, và con voi cũng chẳng dùng vòi đánh bay đỉnh đầu cậu đi. Cậu lùng sục quanh tủ chén tìm tinh dầu bạc hà, và chẳng hề nhầm lẫn uống phải a-xít mạnh. Cậu ăn trộm súng của bố để đi săn vào ngày Sa-bát, và chẳng hề bắn đứt ba bốn ngón tay của chính mình. Cậu dùng tay đấm thẳng vào thái dương đứa em gái nhỏ khi tức giận, và con bé cũng chẳng phải quằn quại đau đớn qua những ngày hè dài đằng đẵng, rồi ra đi với những lời tha thiết ngọt ngào trên môi, làm tăng gấp bội nỗi thống khổ trong trái tim tan nát của cậu. Không; con bé đã qua khỏi. Cuối cùng cậu bỏ trốn ra khơi làm thủy thủ, và chẳng hề quay về để rồi nhận ra mình cô độc, buồn tủi giữa cõi đời, khi những người thân yêu đang ngủ yên trong nghĩa trang yên bình, và ngôi nhà thơ ấu ngập tràn dây leo đã sụp đổ hoang phế. À, không; cậu ta tha thẩn lê về nhà trong cơn say mèm như hũ chìm, và việc đầu tiên là bị tống thẳng vào đồn cảnh sát.

Rồi cậu lớn lên, lập gia đình, sinh ra một bầy con đông đúc, và một đêm nọ dùng rìu đập đầu tất cả bọn chúng, trở nên giàu có nhờ đủ mọi thứ mánh mung lừa đảo đồi bại; và giờ đây cậu ta là tên vô lại táng tận lương tâm nhất, đồi trụy nhất ở ngôi làng chôn nhau cắt rốn của mình, lại được mọi người kính trọng hết mực, và còn là nghị sĩ quốc hội.

Thế nên bạn thấy đấy, chưa từng có một James hư đốn nào trong sách trường Chủ nhật lại gặp được chuỗi may mắn như tên Jim tội lỗi được phù hộ này.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 28 tháng 10 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.