Bọn bịp bợm trơ trẽn của tờ Semi-Weekly Earthquake rõ ràng đang mưu toan lừa phỉnh một dân tộc cao quý và thượng võ bằng một lời bị đặt đê hèn và tàn nhẫn nữa về cái công trình vĩ đại nhất của thế kỷ mười chín, đó là tuyến đường sắt Ballyhack. Cái ý tưởng cho rằng Buzzardville bị gạt ra một bên là do chính cái đầu rỗng tuếch của chúng nghĩ ra—hay đúng hơn là từ cái cặn bã mà chúng coi là bộ não. Tốt hơn là chúng nên nuốt trôi lời dối trá này nếu muốn bảo vệ cái thân xác bò sát khốn nạn của mình khỏi những lằn roi da mà chúng thừa xứng đáng phải nhận.
Cái tên ngốc Blossom của tờ Higginsville Thunderbolt and Battle Cry of Freedom lại đang la liếm ở khách sạn Van Buren đây mà.
Chúng tôi nhận thấy cái tên lưu manh say xỉn của tờ Mud Springs Morning Howl lại đang phao tin, với bản tính hay nói dối quen thuộc của hắn, rằng Van Werter không đắc cử. Sứ mệnh thiêng liêng do trời ban của nghề báo là truyền bá chân lý; quét sạch sai lầm; giáo dục, trau giồi và nâng cao tiêu chuẩn đạo đức cũng như phép tắc công cộng, đồng thời làm cho mọi con người trở nên dịu dàng hơn, đức hạnh hơn, bác ái hơn, và về mọi mặt đều tốt đẹp hơn, thánh thiện hơn, hạnh phúc hơn; thế mà tên khốn đen tối tâm can này lại cứ mải miết hạ thấp cái chức trách lớn lao của mình vào việc truyền bá sự giả dối, vu khống, mạt sát và thô tục.
Blathersville muốn có một con đường lát đá kiểu Nicholson—nhưng nó còn cần một nhà tù và một nhà tế bần hơn nhiều. Thật nực cười khi đòi làm đường lát đá ở một cái thị trấn khỉ ho cò gáy gồm có hai quán rượu, một lò rèn, và cái miếng cao dán mù tạt mang tên tờ báo Daily Hurrah! Cái con côn trùng bò trườn Buckner, kẻ chủ biên tờ Hurrah, đang réo lên về công việc làm ăn của mình với sự đần độn thường thấy, cứ ngỡ là hắn đang nói điều phải quấy.
“Đấy, viết thế mới đáng mặt chứ—cay cay và đúng trọng tâm. Kiểu báo chí cháo loãng làm tôi phát ngấy lên được.”
Đúng lúc đó, một viên gạch bay qua cửa sổ vỡ vụn và nện cho tôi một cú khá đau ở sau lưng. Tôi lùi ra khỏi tầm ngắm—tôi bắt đầu thấy mình vướng víu.
Ông chủ bảo: “Chắc là Đại tá rồi. Tôi chờ lão hai ngày nay rồi đấy. Lão sẽ lên đây ngay bây giờ thôi.”
Ông ấy đoán chuẩn. Đại tá xuất hiện ở cửa ngay sau đó với một khẩu súng lục ổ quay dragoon trên tay.
Lão lên tiếng: “Thưa ông, tôi có vinh hạnh được nói chuyện với kẻ hèn nhát chủ biên tờ báo ghẻ lở này không?”
“Đúng vậy thưa ngài. Xin mời ngồi. Cẩn thận cái ghế nhé, gãy một chân rồi đấy. Tôi tin rằng mình đang có vinh hạnh được đối thoại với kẻ lừa đảo thối tha, Đại tá Blatherskite Tecumseh chứ?”
“Chính xác, thưa ông. Tôi có một sổ sách cỏn con cần thanh toán với anh. Nếu anh rảnh thì chúng ta bắt đầu.”
“Tôi còn một bài viết về ‘Sự tiến bộ đáng khích lệ của sự phát triển đạo đức và trí tuệ ở Mỹ’ chưa viết xong, nhưng không có gì phải vội cả. Xin mời.”
Cả hai khẩu súng vang lên những tiếng gầm dữ dội cùng một lúc. Ông chủ mất một nhúm tóc, còn viên đạn của Đại tá kết thúc hành trình của nó ở phần thịt đùi tôi. Vai trái của Đại tá bị sượt một chút. Họ lại bắn phát nữa. Lần này cả hai đều bắn trượt mục tiêu, nhưng tôi lại lãnh đủ phần của mình, một phát đạn vào tay. Đến phát súng thứ ba thì cả hai vị đều bị thương nhẹ, còn ngón tay tôi thì bị mẻ một miếng. Tôi bèn lên tiếng rằng tôi xin phép ra ngoài đi dạo một lát, vì đây là chuyện riêng tư và tôi thấy ngại khi tiếp tục tham gia. Nhưng cả hai vị đều nài nỉ tôi cứ ngồi yên và quả quyết rằng tôi không hề vướng víu gì cả.
Họ vừa nạp đạn vừa bàn về bầu cử và mùa màng, còn tôi thì cúi xuống băng bó các vết thương. Nhưng chẳng mấy chốc họ lại hăng hái khai hỏa lần nữa, và phát nào cũng trúng đích—chỉ có điều phải nói rằng sáu phần thì năm phần thuộc về tôi. Phát thứ sáu đã bắn trọng thương Đại tá, lão liền nhận xét một cách rất hóm hỉnh rằng bây giờ lão phải xin phép chào buổi sáng vì có việc bận trên phố. Lão bèn hỏi đường đến nhà tang lễ rồi bỏ đi.
Ông chủ quay sang tôi và nói: “Tôi có khách ăn tối, nên phải đi chuẩn bị đây. Nhờ anh đọc bản thảo và tiếp khách hộ nhé.”
Tôi hơi co rúm lại trước ý định phải tiếp khách, nhưng tôi vẫn còn quá choáng váng vì tiếng súng vẫn đang văng vẳng bên tai nên chẳng nghĩ được gì để nói.
Ông ấy nói tiếp: “Ba giờ lão Jones sẽ đến—hãy dùng roi da quất hắn. Gillespie có lẽ sẽ đến sớm hơn—hãy ném hắn qua cửa sổ. Khoảng bốn giờ Ferguson sẽ tới—hãy giết hắn. Hôm nay chắc chỉ có vậy thôi. Nếu rác thời gian rảnh, anh có thể viết một bài thật cay độc về cảnh sát—cho tên thanh tra trưởng ngửi mùi đau khổ đi. Roi da ở dưới gầm bàn; vũ khí trong ngăn kéo—đạn dược ở góc kia—bông băng ở các ngăn ô trên kia. Lỡ có tai nạn gì, cứ xuống gặp Lancet, bác sĩ ở tầng dưới. Lão ấy quảng cáo trên báo ta—ta trừ dần tiền quảng cáo bằng hàng hóa.”
Ông ấy đã đi rồi. Tôi rùng mình. Chỉ ba tiếng đồng hồ sau, tôi đã trải qua những hiểm nguy kinh hoàng đến mức mọi sự bình yên và vui vẻ trong lòng tôi đều bay biến sạch. Gillespie đã ghé qua và ném tôi ra ngoài cửa sổ. Jones đến đúng giờ, và khi tôi vừa sẵn sàng để quất roi da thì hắn đã tự làm thay việc đó luôn. Trong một trận giáp lá cà với một kẻ lạ mặt không có trong thực đơn, tôi đã mất toi da đầu. Một kẻ lạ mặt khác tên là Thompson đã biến tôi thành một đống rách rưới hỗn độn tơi tả. Và cuối cùng, khi bị dồn vào chân tường, vây quanh bởi một đám đông hung hãn gồm toàn những tay chủ biên, bịp bợm, chính trị gia và du côn, những kẻ gào thét, chửi rủa và khua khoắng vũ khí ngay trên đầu tôi khiến không khí lóe lên những tia thép chói lóa, tôi đang chuẩn bị từ chức cái ghế ở tòa soạn thì ông chủ quay về, dẫn theo một bầy bạn bè cuồng nhiệt và mê mẩn. Ngay sau đó là một cảnh tượng bạo loạn và tàn sát mà không ngòi bút nào của con người, kể cả ngòi bút bằng thép, có thể tả nổi. Người ta bị bắn, bị chọc thủng, bị phanh thây, bị thổi tung, bị ném qua cửa sổ. Có một cơn lốc chớp nhoáng những lời nguyền rủa tối tăm, với một điệu nhảy chiến tranh hỗn loạn và điên cuồng thấp thoáng bên trong đó, rồi mọi chuyện cũng chấm dứt. Chỉ trong năm phút, sự tĩnh lặng lại bao trùm, và vị chủ biên đẫm máu cùng tôi ngồi ngắm nhìn đống đổ nát đẫm máu vương vãi khắp sàn nhà xung quanh.
Ông ấy bảo: “Rồi anh sẽ thích chỗ này khi quen dần thôi.”
Tôi đáp: “Tôi đành nhờ ông thông cảm cho; tôi nghĩ có lẽ sau một thời gian tôi có thể viết vừa ý ông; ngay khi có chút kinh nghiệm và học thuộc ngôn ngữ ở đây, tôi tin là mình làm được. Nhưng nói thật lòng, cái kiểu biểu đạt năng nổ đó có những điểm bất tiện của nó, và người ta rất dễ bị làm phiền.
Chính ông cũng thấy đấy. Viết lách mạnh mẽ chắc chắn là để nâng cao dân trí, nhưng ngặt nỗi tôi lại không thích thu hút quá nhiều sự chú ý như thế. Tôi không thể viết lách thoải mái khi bị làm phiền quá nhiều như ngày hôm nay. Tôi thấy vị trí này cũng khá ổn, nhưng tôi không thích bị bỏ lại đây để tiếp khách. Phải công nhận là những trải nghiệm này rất mới lạ, và cũng thú vị theo một cách nào đó, nhưng chúng lại không được phân bổ một cách khôn ngoan. Một quý ông bắn vào người qua cửa sổ và làm tôi tàn phế; một quả bom bay xuống ống khói để làm vui lòng ông rồi tống thẳng cánh lò sưởi vào cổ họng tôi; một người bạn ghé qua để trao đổi vài lời thân mật với ông, rồi bắn chi chít những lỗ đạn lên người tôi khiến da dẻ tôi chẳng còn giữ nổi nguyên tắc sống; ông đi ăn tối, còn Jones đến với roi da của hắn, Gillespie ném tôi ra ngoài cửa sổ, Thompson xé rách toàn bộ quần áo của tôi, và một kẻ lạ mặt hoàn toàn thản nhiên lột da đầu tôi tự nhiên như một người quen cũ; thế rồi chưa đầy năm phút sau, toàn bộ lũ lưu manh trong vùng lũ lượt kéo tới trong bộ dạng chiến tranh, và tiến hành hù dọa phần hồn còn lại của tôi bằng những chiếc rìu chiến. Tính ra thì chưa bao giờ trong đời tôi lại có một khoảng thời gian sôi động đến thế như ngày hôm nay. Không; tôi rất quý ông, và tôi thích cái phong cách bình thản điềm tĩnh của ông khi giải thích mọi chuyện với khách hàng, nhưng ngả ngũ ra là tôi không quen với việc đó. Trái tim miền Nam quá bốc đồng; lòng hiếu khách miền Nam quá hào phóng với người lạ. Những đoạn văn mà tôi viết ngày hôm nay, và vào những câu văn lạnh lùng ấy, bàn tay tài hoa của ông đã truyền vào cái tinh thần nhiệt huyết của báo chí Tennessee, sẽ đánh thức một tổ ong vò vẽ khác. Cả cái đám đông chủ biên ấy sẽ kéo đến—và bọn chúng cũng sẽ đến với cái bụng đói meo, muốn tìm ai đó làm bữa sáng. Tôi phải xin chào tạm biệt ông đây. Tôi từ chối góp mặt trong những buổi tiệc tùng này. Tôi đến miền Nam để tẩm bổ sức khỏe, và tôi sẽ quay về cũng vì mục đích đó, và phải đi thật nhanh. Báo chí Tennessee quá sức sôi động đối với tôi rồi.”
Sau đó, chúng tôi chia tay trong sự lưu luyến lẫn nhau, và tôi vào thuê phòng ở bệnh viện.
