Dòng tộc lang thang ấy, tách biệt với nhân gian,

Vẫn kiêu hãnh thông thạo nghệ thuật muôn màu của loài người;

Biển cả, rừng thẳm, hoang mạc nơi họ ẩn dật,

Đều cất giấu những kho báu thâm sâu trước mắt họ:

Và những loài cỏ dại, hoa tươi chẳng ai màng tới,

Lại phô bày quyền năng huyền bí khi được bàn tay họ hái gom.

NGƯỜI DO THÁI

Câu chuyện của chúng ta buộc phải quay ngược lại dăm ba trang sách, để tường thuật cho độc giả rõ một số tình tiết thiết yếu nhằm giúp họ hiểu thấu phần còn lại của bản trường ca quan trọng này. Quả thực, sự nhạy bén của chính độc giả hẳn đã đoán trước được rằng, khi Ivanhoe ngã gục và tưởng chừng bị cả thế gian bỏ mặc, chính sự nài nỉ khẩn khoản của Rebecca đã thuyết phục được người cha đưa vị tráng sĩ dũng cảm rời khỏi đấu trường về căn cứ tạm thời của người Do Thái ở vùng ngoại ô Ashby.

Sẽ chẳng có gì khó khăn để thuyết phục Isaac làm điều này trong bất kỳ hoàn cảnh nào khác, bởi bản tính ông vốn hiền lành và biết ơn. Nhưng ngặt một nỗi, ông còn mang nặng những định kiến cùng nỗi sợ hãi rụt rè đầy thành kính của một dân tộc luôn bị bách hại, và những điều ấy cần phải được vượt qua.

“Hỡi Abraham thánh thiện!” ông thốt lên, “thằng bé là một thanh niên tốt, và lòng ta quặn thắt khi thấy máu rỉ ra từ chiếc áo giáp thêu hoa văn lộng lẫy cùng bộ giáp ngực đắt giá của nó—nhưng mà mang nó về nhà chúng ta ư!—hỡi con gái, con đã suy tính kỹ chưa?—nó là một kẻ theo đạo Kito, và theo luật pháp của chúng ta, ta không được phép giao thiệp với người lạ cùng dân ngoại bang, ngoại trừ việc buôn bán làm ăn.”

“Xin cha đừng nói thế, người cha kính yêu của con,” Rebecca đáp lời; “quả thực chúng ta không thể hòa mình cùng họ trong những bữa yến tiệc và cuộc vui hoan hỉ; nhưng trước những vết thương và nỗi thống khổ, người ngoại bang cũng trở thành anh em của người Do Thái.”

Isaac đáp: “Ước gì ta biết vị Giáo sĩ Jacob Ben Tudela sẽ nghĩ sao về chuyện này;—dẫu vậy, chàng thanh niên tốt bụng không thể để mất máu cho đến chết được. Hãy để Seth và Reuben khiêng nó về Ashby.”

“Không, hãy đặt chàng lên chiếc kiệu của con,” Rebecca nói; “con sẽ cưỡi ngựa thòng.”

Isaac thì thầm, ánh mắt đầy ngờ vực liếc về phía đám đông các hiệp sĩ và cận vệ: “Làm thế chẳng khác nào phơi bày con trước ánh mắt của lũ chó săn Ishmael và Edom ấy.” Nhưng Rebecca đã bận rộn thực hiện tâm nguyện từ thiện của mình và chẳng màng đến lời cha, cho đến khi Isaac vạt lấy tay áo khoác của nàng, lại hốt hoảng lên tiếng: “Hỡi bộ râu của Aaron!—ngộ nhỡ chàng thanh niên này bỏ mạng!—nếu nó chết trong tay chúng ta, liệu chúng ta có bị coi là kẻ sát nhân và bị đám đông xé xác ra trăm mảnh hay không?”

Rebecca nhẹ nhàng gỡ tay Isaac ra khỏi người mình, đáp: “Chàng sẽ không chết đâu, thưa cha—chàng sẽ không chết trừ khi chúng ta bỏ rơi chàng; và nếu thế, trước Chúa và trước loài người, chúng ta thực sự phải đền tội bằng máu.”

Isaac buông tay ra, nói: “Thôi được, lòng ta đau đớn khi nhìn thấy những giọt máu của nó rơi xuống chẳng khác nào mất đi từng đồng tiền vàng byzant trong túi của chính ta; và ta thừa biết rằng những bài học của Miriam—con gái vị Giáo sĩ Manasses xứ Byzantium mà linh hồn nay đã ở chốn Thiên đàng—đã giúp con tinh thông nghệ thuật chữa bệnh, thấu hiểu ngọn ngành về thảo dược cùng uy lực của các loài linh đơn. Vì vậy, con cứ làm theo ý muốn của mình—con là một người con ngoan, là phúc đức, là mão triều thiên, và là khúc ca hoan ca của ta, của gia tộc ta, cùng toàn thể dân tộc của các bậc tổ phụ.”

Dẫu vậy, những mối lo âu của Isaac không phải là không có cơ sở; và lòng nhân từ đầy quảng đại cùng lòng biết ơn của con gái ông đã khiến nàng, trên đường trở về Ashby, lọt vào tầm ngắm đầy xấc láo của Brian de Bois-Guilbert. Tên Hiệp sĩ Đền thánh đã hai lần cưỡi ngựa đi qua đi lại trên đường, đăm đăm dán đôi mắt táo bạo và rực lửa vào thiếu nữ Do Thái xinh đẹp; và chúng ta đã thấy rõ hậu quả từ sự ngưỡng mộ mà vẻ đẹp kiều diễm của nàng khơi gợi khi tai hoạ đẩy nàng rơi vào quyền lực của kẻ ăn chơi đàng điếm vô lại ấy.

Rebecca không chần chừ đưa bệnh nhân về nơi ở tạm thời của họ, rồi tự tay mình kiểm tra và băng bó những vết thương cho chàng. Bất kỳ độc giả trẻ tuổi nào yêu thích tiểu thuyết và những bản trường ca lãng mạn hẳn đều phải nhớ rõ rằng, trong thời kỳ tăm tối – theo như cách gọi người ta vẫn thường dùng – phụ nữ thường được truyền dạy những bí quyết về y thuật, và biết bao lần các vị hiệp sĩ hào hoa đã phó mặc thân thể đầy thương tích của mình cho sự chữa trị của những người thiếu nữ mà ánh mắt họ còn khắc sâu vào tim hơn cả những nhát dao.

Thế nhưng, cả nam lẫn nữ người Do Thái đều nắm giữ và hành nghề y khoa trên mọi lĩnh vực, và các vị vua chúa cùng những nam tước quyền thế thời bấy giờ thường xuyên phó thác sinh mạng mình cho sự chăm sóc của những bậc hiền triết giàu kinh nghiệm thuộc dân tộc bị khinh rẻ này. Sự trợ giúp từ các ngự y người Do Thái vẫn luôn được săn đón nồng nhiệt, dẫu cho trong lòng người Kito giáo vẫn âm ỉ niềm tin phổ biến rằng các vị Giáo sĩ Do Thái rất uyên thâm về khoa học huyền bí, đặc biệt là nghệ thuật Kabbalah vốn có tên gọi và nguồn gốc từ sự nghiên cứu của các hiền triết Israel. Bản thân các vị Giáo sĩ cũng chẳng hề chối bỏ sự am hiểu về những nghệ thuật siêu nhiên ấy, bởi nó chẳng làm suy suyển thêm – vì còn gì có thể thêm được nữa – sự căm ghét mà thiên hạ dành cho dân tộc họ, đồng thời lại làm giảm bớt phần nào sự khinh miệt vốn hòa lẫn trong ác ý đó. Một pháp sư người Do Thái có thể bị căm ghét ngang ngửa với một kẻ cho vay nặng lãi người Do Thái, nhưng hắn không thể bị khinh miệt y như thế. Hơn nữa, xét đến những phép màu chữa bệnh mà người ta đồn đại là họ đã thực hiện được, rất có thể người Do Thái nắm giữ một số bí quyết y thuật độc nhất vô nhị của riêng mình; và với bản tính khép kín sinh ra từ hoàn cảnh sống, họ hết sức cẩn trọng che giấu những điều ấy khỏi những tín đồ Kito giáo sống xung quanh.

Nàng Rebecca kiều diễm đã được dưỡng dục chu đáo trong mọi tri thức thích hợp thuộc về dân tộc mình; một trí tuệ sắc sảo và uyên bác đã giúp nàng tiếp thu, sắp xếp và mở rộng những kiến thức ấy vượt xa lứa tuổi, giới tính, thậm chí vượt cả thời đại mà nàng đang sống. Hiểu biết của nàng về y học và nghệ thuật chữa lành được truyền thụ bởi một nữ trưởng lão Do Thái – con gái của một trong những danh y tiếng tang nhất, người đã yêu thương Rebecca như chính con đẻ và được cho là đã truyền lại cho nàng những bí mật mà vị hiền phụ nhận được từ người cha uyên bác của mình trong cùng một thời điểm và hoàn cảnh. Định mệnh của Miriam thực chất là phải ngã xuống làm vật hy sinh cho sự cuồng tín thời bấy giờ; thế nhưng những bí mật của bà vẫn trường tồn qua người học trò xuất sắc.

Được ban tặng cả trí tuệ lẫn dung nhan tuyệt trần, Rebecca được tôn kính và ngưỡng mộ khắp chốn trong bộ tộc của mình, đến mức họ gần như coi nàng như một trong những người phụ nữ mang ơn thiêng được nhắc đến trong kinh sách thánh hiền. Bản thân người cha, vì tôn kính tài năng của con gái – một sự tôn kính hòa quyện tự nhiên với tình yêu thương vô bờ bến – đã cho phép nàng được tự do hơn hẳn khuôn phép thông thường mà các lề thói áp đặt lên nữ giới trong dân tộc họ; và như chúng ta vừa chứng kiến, ông thường xuyên để ý kiến của nàng dẫn dắt, thậm chí còn ưu tiên hơn cả phán đoán của chính mình.

Khi Ivanhoe đặt chân đến dinh thự của Isaac, chàng vẫn đang bất tỉnh nhân sự bởi lượng máu trào ra quá nhiều trong lúc tung hoành ngang dọc tại đấu trường. Rebecca tiến hành kiểm tra vết thương, đắp lên đó những loại thảo dược trị thương theo đúng phương pháp y học của mình, rồi thông báo với cha rằng nếu chặn đứng được cơn sốt – điều mà lượng máu mất đi quá nhiều khiến nàng không quá lo ngại – và nếu loại cao dán thần dược của Miriam vẫn giữ nguyên linh hiệu, thì tính mạng của vị khách chắc chắn không có gì đáng ngại, và ngày mai chàng hoàn toàn có thể an toàn lên đường cùng họ tới York.

Isaac lộ rõ vẻ chưng hửng khi nghe thông báo này. Lòng trắc ẩn của ông vốn chỉ muốn dừng chân ngay tại Ashby, hoặc cùng lắm là để lại người chiến binh Kito giáo bị thương cho người ta chăm sóc tại căn nhà ông đang mướn, kèm theo lời cam kết với gia chủ rằng mọi chi phí sẽ được thanh toán sòng phẳng. Tuy nhiên, Rebecca đã đưa ra vô số lý do để phản bác lại, trong đó chúng ta chỉ cần kể ra hai điều có sức nặng đặc biệt đối với Isaac. Một là, nàng nhất quyết không trao lọ cao dán quý giá ấy vào tay bất kỳ vị thầy thuốc nào khác dẫu có cùng huyết thống với mình, kẻo bí mật trân quý ấy bị lộ tẩy; hai là, vị hiệp sĩ bị thương – Wilfred xứ Ivanhoe – là sủng thần thân cận của Nhà vua Richard Sư Tử Trái Tim, và ngộ nhỡ nhà vua hồi loan, Isaac – kẻ từng tài trợ cho người em trai John của ngài những nẻo đường vàng bạc để mưu đồ phản nghịch – chắc chắn sẽ rất cần đến sự bảo vệ của một thế lực hùng mạnh được lòng quốc vương.

Isaac nhượng bộ trước những lý lẽ có sức nặng ấy và cất lời: “Con nói hoàn toàn phải, Rebecca ạ;—phản bội lại những bí mật của thánh nữ Miriam là đắc tội với Trời cao; bởi những ân huệ Người ban, dù là nén vàng hay lạng bạc, hay những bí pháp thâm trầm của một bậc danh y, đều không thể đem ra phung phí một cách bừa bãi cho người ngoài—chúng phải được gìn giữ cho những ai được ơn trên chiếu cố. Còn đối với kẻ mà bọn Nazarene ở Anh gọi là Sư Tử Trái Tim, nếu ngài hay biết chuyện ta giao dịch với người em trai ngài, chắc chắn thà ta lọt vào tay một con mãnh sư chốn Idumea còn hơn là rơi vào tay ngài. Vì thế, ta sẽ nghe theo lời khuyên của con, chàng trai trẻ này sẽ cùng ta hành trình về York, và nhà chúng ta sẽ là mái nhà của nó cho đến khi vết thương lành lặn. Và nếu kẻ mang trái tim Sư Tử ấy trở về xứ sở như thiên hạ đang đồn đại, thì Wilfred xứ Ivanhoe này sẽ là bức tường thành che chở cho cha, khi cơn thịnh nộ của nhà vua giáng xuống đầu ngươi. Còn nếu ngài không về, thì Wilfred này dẫu sao cũng sẽ trả lại cho chúng ta mọi chi phí khi nó kiếm được của cải nhờ vào sức mạnh của ngọn giáo và thanh gươm, hệt như những gì nó đã làm ngày hôm qua và cả ngày hôm nay. Suy cho cùng, chàng trai ấy là một người chính trực, nói lời giữ lời, vay trả sòng phẳng, và luôn sẵn lòng cứu giúp người Israel – đứa con trong nhà của cha ta – khi họ bị vây hãm bởi những tên cướp ác độc cùng lũ con cháu của Belial.”

Mãi cho đến khi màn đêm buông xuống, ý thức mới thực sự quay trở lại với Ivanhoe. Chàng tỉnh dậy sau một giấc ngủ chập chờn, chìm đắm trong những cảm giác mơ hồ vốn là hệ quả tất yếu khi vừa thoát khỏi cơn mê man. Trong khoảnh khắc, chàng không thể nhớ rõ những sự kiện diễn ra trước lúc gục ngã trên đấu trường, hay xâu chuỗi lại một cách rành mạch các biến cố mà mình đã trải qua ngày hôm qua. Cảm giác đau nhức từ những vết thương kết hợp cùng sự suy kiệt và mệt mỏi rã rời cứ đan xen với ký ức về những cú giáng trả đòn, những chiến mã lao vào nhau húc ngã rồi ngã quỵ—những tiếng hò hét, tiếng binh khí va vào nhau, và toàn bộ khung cảnh hỗn loạn náo động của một trận chiến giáp lá cà. Một nỗ lực kéo tấm màn che chiếc giường bệnh đã mang lại chút kết quả, dẫu cho cơn đau từ vết thương khiến hành động ấy trở nên vô cùng nhọc nhằn.

Đến ngạc nhiên tột độ, chàng nhận ra mình đang nằm trong một căn phòng được bài trí vô cùng lộng lẫy, nhưng thay vì ghế tựa lại là những chiếc đệm êm ái, và mọi chi tiết khác đều mang đậm phong cách phương Đông đến mức chàng thoáng hoài nghi liệu trong giấc ngủ, bản thân có bị dịch chuyển trở về vùng đất Palestine hay không. Ấn tượng ấy càng thêm sâu sắc khi tấm thảm treo tường được kéo sang một bên, một bóng hồng xiêm y lộng lẫy, mang hơi hướng trang phục miền Đông nhiều hơn châu Âu, lướt qua cánh cửa vừa hé lộ và theo sau là một gã hầu ngăm đen.

Khi vị hiệp sĩ bị thương định cất lời chào bóng hồng ảo ảnh ấy, nàng liền ra hiệu im lặng bằng cách đặt ngón tay thon dài lên đôi môi đỏ thắm như hồng ngọc, trong khi người hầu cận bước đến mở phần hông áo của Ivanhoe, và thiếu nữ Do Thái xinh đẹp tự mình kiểm tra xem dải băng đã nằm đúng vị trí và vết thương đang tiến triển tốt hay chưa. Nàng thực hiện công việc với một vẻ đẹp giản dị, trang nghiêm và kín đáo đầy tao nhã, dẫu ở những thời đại văn minh hơn, điều đó vẫn đủ sức xóa nhòa đi bất kỳ sự e dè nào vốn có trước ranh giới giới tính. Hình ảnh một thiếu nữ còn quá đỗi trẻ trung và xinh đẹp lại đang chăm sóc bên giường bệnh, hay tự tay băng bó vết thương cho một người khác phái, bỗng chốc tan biến và nhường chỗ cho hình tượng của một phước tinh đang đem lại sự trợ giúp thiết thực nhằm xoa dịu nỗi đau và đẩy lùi tử thần. Những chỉ thị ngắn ngủi và súc tích của Rebecca được cất lên bằng tiếng Do Thái với gã gia nhân già; và hắn, kẻ từng nhiều lần phụ tá cho nàng trong các trường hợp tương tự, đã tuân lệnh mà không hề thốt một lời.

Dù giọng điệu của một thứ tiếng xa lạ có thể khô khan đến đâu khi phát ra từ người khác, nhưng khi thốt lên từ đôi môi của Rebecca xinh đẹp, nó lại mang theo thứ âm hưởng lãng mạn và du dương mà trí tưởng tượng thường gán cho những câu thần chú của một nàng tiên nhân hậu—dẫu tai không tài nào hiểu nổi, nhưng sự ngọt ngào trong giọng nói cùng nét mặt hiền từ đi kèm lại chạm đến tận đáy lòng đầy xúc động. Không mảy may gặng hỏi thêm, Ivanhoe lặng lẽ để mặc họ thực hiện những biện pháp mà họ cho là tối ưu nhất nhằm giúp chàng phục hồi; và mãi cho đến khi mọi việc hoàn tất, vị nữ y sĩ nhân hậu chuẩn bị lui bước, sự tò mò trong lòng chàng mới không thể kìm nén thêm được nữa.—“Hỡi thiếu nữ dịu hiền,” chàng bắt đầu bằng tiếng Ả Rập, thứ ngôn ngữ mà những chuyến đi phương Đông đã giúp chàng thành thạo và chàng nghĩ rằng người thiếu nữ quấn khăn vấn áo đang đứng trước mặt mình có lẽ sẽ dễ dàng thấu hiểu nhất—“xin ngài rủ lòng thương, hỡi thiếu nữ dịu hiền…”

Nhưng lời chàng lập tức bị vị nữ y sĩ xinh đẹp ngắt lời, một nụ cười suýt không kìm lại được thoáng hiện lên, làm lúm đồng tiền trên khuôn mặt vốn mang nét u sầu trầm mặc. “Thưa Hiệp sĩ, tôi là người Anh, và tôi nói tiếng Anh, dẫu cho trang phục và dòng dõi của tôi thuộc về một xứ sở khác.”

Hiệp sĩ Ivanhoe lại cất lời: “Hỡi tiểu thư cao quý,”—và một lần nữa Rebecca lại vội vã ngắt lời chàng.

Nàng nói: “Thưa Hiệp sĩ, xin đừng ban tặng cho tôi tước hiệu cao quý ấy. Tốt hơn là ngài nên sớm biết rằng kẻ hầu hạ ngài đây chỉ là một nữ nhân Do Thái nghèo hèn, con gái của lão Isaac xứ York—người mà ngài vừa mới đây thôi từng là một vị chủ nhân nhân hậu và tốt bụng. Việc chăm sóc chu đáo cho ngài đúng như tình trạng hiện tại đòi hỏi là bổn phận xứng đáng thuộc về cha tôi và những người trong gia tộc chúng tôi.”

Tôi chẳng dám chắc tiểu thư Rowena có hoàn toàn cảm thấy bằng lòng hay không với thứ cảm xúc mà vị hiệp sĩ trung kiên của nàng bấy lâu nay vẫn dành để ngắm nhìn những đường nét thanh tú, vóc dáng kiều diễm cùng đôi mắt sáng ngời của nàng Rebecca xinh đẹp; đôi mắt có ánh hào quang được che chở và dung hòa dịu dàng bởi hàng mi dài lụa là, thứ mà một thi sĩ hẳn sẽ ví như ánh sao chiều tỏa muôn tia sáng xuyên qua vòm lá hoa nhài. Thế nhưng Ivanhoe quá đỗi là một tín đồ Kito giáo thuần thành để giữ nguyên vẹn thứ cảm xúc ấy khi đối diện với một thiếu nữ Do Thái. Rebecca đã sớm lường trước được điều này, và đó cũng chính là lý do nàng vội vã nhắc đến tên tuổi cùng dòng dõi của cha mình; thế nhưng—vì người con gái thông tuệ và xinh đẹp của Isaac vẫn mang trong mình chút yếu đuối của nữ nhi—nàng không khỏi thở dài trong lòng khi ánh nhìn đầy ngưỡng mộ kính cẩn, vốn chẳng hoàn toàn tách rời sự dịu dàng mà Ivanhoe từng dành cho vị ân nhân giấu mặt của mình, nay bỗng chốc biến đổi thành một thái độ lạnh lùng, điềm đạm và giữ kẽ, chẳng hề vương vấn một cảm xúc sâu sắc nào khác ngoài lòng biết ơn thuần túy trước sự lịch thiệp nhận được từ một chốn bất ngờ, và từ một kẻ thuộc đẳng cấp thấp hèn. Không phải là thái độ trước kia của Ivanhoe vượt quá giới hạn của sự tôn kính sùng bái chung mà tuổi trẻ vẫn luôn dành cho cái đẹp; thế nhưng thật tủi hổ làm sao khi chỉ vì một lời nói lại có thể vận ứng như một câu thần chú, đẩy tội nghiệp Rebecca—người vốn không thể xem là hoàn toàn mù mờ về quyền được nhận sự tôn kính ấy—rơi xuống một tầng lớp thấp kém, nơi mà người ta không thể ban phát những điều đó một cách đường đường chính chính.

Dẫu vậy, bản tính dịu dàng và khoan dung của Rebecca chẳng hề trách cứ Ivanhoe vì đã mang trong mình những định kiến chung của thời đại và tôn giáo chàng. Ngược lại, thiếu nữ Do Thái xinh đẹp, dẫu thừa biết người bệnh hiện đang xem mình như một thành viên thuộc dòng giống bị nguyền rủa – kẻ mà việc giao thiệp vượt quá mức cần thiết là một sự ô nhục – vẫn không ngớt dành cho chàng sự chăm sóc tận tụy và kiên nhẫn để bảo vệ an toàn cũng như thúc đẩy quá trình hồi phục của chàng. Nàng thông báo cho chàng về sự bắt buộc phải di chuyển đến York, cũng như quyết tâm của cha nàng là sẽ đưa chàng đi cùng và chăm sóc chàng tại chính dinh thự của họ cho đến khi sức khỏe hoàn toàn bình phục. Ivanhoe bày tỏ sự chán ghét khôn cùng đối với kế hoạch này, và lý do chàng đưa ra là vì không muốn tiếp tục làm phiền đến những vị ân nhân của mình.

Chàng cất lời: “Chẳng lẽ ở Ashby, hoặc vùng lân cận, không có lấy một vị điền chủ người Saxon nào, hay thậm chí là một gã nông dân giàu có nào, chịu gánh vác việc lưu trú của một đồng bào bị thương cho đến khi ta có thể tự mình mặc giáp hay sao?—Chẳng lẽ không có một tu viện nào theo truyền thống Saxon có thể tiếp nhận ta?—Hay ta không thể được đưa đến Burton, nơi ta chắc chắn sẽ tìm thấy sự hiếu khách từ Waltheoff—Viện phụ tu viện St Withold’s—người có họ hàng với ta hay sao?”

Rebecca nở một nụ cười buồn bã và đáp: “Bất kỳ chốn dung thân nào trong số đó, dù có tồi tệ nhất, chắc chắn cũng sẽ thích hợp cho chỗ ở của ngài hơn là mái nhà của một kẻ Do Thái bị khinh rẻ; thế nhưng, thưa Hiệp sĩ, trừ khi ngài muốn từ bỏ vị y sĩ của mình, bằng không ngài chẳng thể thay đổi nơi trú ngụ đâu. Dân tộc chúng tôi, như ngài thừa biết, biết cách chữa lành vết thương, dẫu chúng tôi không nhúng tay vào việc gây ra chúng; và riêng trong gia tộc chúng tôi, có những bí quyết đã được truyền đời từ thời vua Solomon, mà ngài đã sớm nếm trải những lợi ích của chúng. Không một gã Nazarene nào—tôi xin ngài thứ lỗi, thưa Hiệp sĩ—không một vị thầy thuốc Kito giáo nào trong vòng bốn vùng biển nước Anh có thể giúp ngài tự mình mặc bộ giáp ngực chỉ trong vòng một tháng.”

Ivanhoe nôn nóng hỏi: “Và NGƯƠI sẽ giúp ta đủ sức mặc nó vào lúc nào?”

Rebecca đáp: “Chỉ trong vòng tám ngày, nếu ngài kiên nhẫn và tuân thủ nghiêm ngặt mọi chỉ hướng của tôi.”

Wilfred liền thốt lên: “Nhờ Đức Mẹ hiển linh, nếu việc xướng danh ngài không phải là tội lỗi ở chốn này, thì đây tuyệt đối không phải lúc để ta hay bất kỳ hiệp sĩ chân chính nào nằm liệt giường; và nếu cô hoàn thành được lời hứa, hỡi thiếu nữ, ta sẽ thưởng cho cô đầy một mũ sắt những đồng tiền vàng, dù ta có phải cướp đoạt chúng bằng cách nào đi chăng nữa.”

Rebecca đáp: “Tôi sẽ thực hiện lời hứa của mình, và ngài sẽ mang trên mình bộ giáp vào ngày thứ tám tính từ hôm nay, nếu ngài chịu ban cho tôi một ân huệ thay vì số bạc mà ngài vừa hứa hẹn.”

Ivanhoe đáp: “Nếu điều đó nằm trong khả năng của ta, và là thứ mà một hiệp sĩ Kito giáo chân chính có thể ban ơn cho một người trong bộ tộc của cô, ta sẽ vui vẻ và biết ơn dâng tặng ân huệ ấy.”

Rebecca đáp: “Không, tôi chỉ cầu xin ngài từ nay về sau hãy tin rằng một người Do Thái hoàn toàn có thể làm nên việc thiện cho một tín đồ Kito giáo, mà chẳng mong cầu bất kỳ phần thưởng nào khác ngoài ân huệ từ Cha Tối Cao – Đấng đã tạo dựng nên cả người Do Thái lẫn ngoại bang.”

Ivanhoe đáp: “Nghi ngờ điều đó mới chính là tội lỗi, hỡi thiếu nữ; và ta phó mặc bản thân vào y thuật của cô mà không mảy mai nghi ngại hay gặng hỏi thêm, hoàn toàn tin tưởng rằng cô sẽ giúp ta đủ sức mang bộ giáp ngực vào ngày thứ tám. Và giờ đây, vị y sĩ nhân hậu của ta, xin hãy cho phép ta ngỏ lời hỏi han tin tức ngoài kia. Thế còn vị quý tộc Saxon Cedric cùng gia quyến của ông ấy ra sao?—Thế còn tiểu thư kiều diễm—” Chàng khựng lại, dường như không muốn thốt lên tên của Rowena trong mái nhà của một người Do Thái—“Ý ta muốn nói đến nàng, người được xưng tụng là Nữ hoàng của giải đấu ấy?”

Rebecca đáp: “Và chính ngài, thưa Hiệp sĩ, là người đã tuyển chọn nàng giữ lấy vương miện ấy bằng một sự lựa chọn khiến người ta thán phục chẳng kém gì lòng dũng cảm của ngài.”

Lượng máu mà Ivanhoe đã mất vẫn không ngăn được một tia hồng hào sượt qua gò má chàng, khi cảm thấy bản thân đã vô ý để lộ sự quan tâm sâu sắc dành cho Rowena thông qua nỗ lực vụng về nhằm che giấu nó.

Chàng cất lời: “Thứ ta muốn hỏi đến ít liên quan đến nàng hơn là Hoàng tử John; và ta rất muốn biết chút ít tin tức về một người cận vệ trung thành, vì cớ gì mà giờ đây cậu ta lại không túc trực bên cạnh ta?”

Rebecca đáp: “Xin cho phép tôi được sử dụng quyền hạn của một y sĩ, và ra lệnh cho ngài phải giữ im lặng, tránh xa những suy nghĩ gây chấn động tâm lý, trong khi tôi tường thuật cho ngài những điều ngài muốn biết. Hoàng tử John đã bãi bỏ giải đấu, và vội vã lên đường hướng thẳng về phía York, cùng với các bậc quý tộc, hiệp sĩ và giáo sĩ thuộc phe cánh của ngài ta, sau khi vơ vét mọi khoản tiền có thể xoay sở bằng cả cách chính lẫn quẻ tà từ những kẻ được xem là giàu có trong xứ sở. Người ta đồn rằng ngài ta có ý định cướp lấy vương miện của anh trai mình.”

Ivanhoe vừa nói vừa nhổm người dậy trên chiếc giường: “Chẳng dễ gì lấy được nếu không có một nhát gươm tung ra để bảo vệ nó, ngộ nhỡ nước Anh chỉ còn sót lại đúng một bề tôi trung nghĩa! Ta sẽ chiến đấu vì danh hiệu của Richard với bất kỳ kẻ nào trong số chúng—phải, dẫu là một hay hai kẻ, trong chính nghĩa của ngài!”

Rebecca đặt tay lên vai chàng và nói: “Nhưng để ngài có thể làm được điều đó, giờ đây ngài buộc phải tuân theo những chỉ dẫn của tôi và nằm yên tĩnh dưỡng.”

Ivanhoe đáp: “Phải rồi, hỡi thiếu nữ, yên tĩnh hết mức mà thời buổi đầy bất ổn này cho phép—Thế còn Cedric cùng gia quyến của ông ấy thì sao?”

Nữ nhân Do Thái đáp: “Quản gia của ông ấy vừa đến cách đây không lâu, thở hổn hển vì chạy đua với thời gian, để xin cha tôi một khoản tiền – ấy là tiền bán lông cừu từ những bầy cừu của Cedric, và qua ông ta, tôi hay tin Cedric cùng Athelstane xứ Coningsburgh đã rời khỏi dinh cơ của Hoàng tử John với cơn thịnh nộ ngút ngàn, và đang chuẩn bị lên đường quay trở về quê quán.”

Wilfred hỏi: “Có vị tiểu thư nào đi cùng họ đến buổi yến tiệc không?”

Rebecca trả lời câu hỏi một cách chuẩn xác hơn cả khi nó được đặt ra: “Tiểu thư Rowena—Tiểu thư Rowena đã không đến dự bữa tiệc của Hoàng tử, và như vị quản gia đã thuật lại cho chúng tôi, nàng hiện đang trên đường trở về Rotherwood cùng với người giám hộ Cedric. Còn về phần vị cận vệ trung thành Gurth của ngài—”

Vị hiệp sĩ thốt lên: “Hả! Cô biết tên cậu ta sao?—Nhưng đúng thế,” chàng lập tức bồi thêm, “cô hoàn toàn có thể biết, bởi chính từ đôi bàn tay cô, và giờ đây tôi đã hoàn toàn tin chắc là từ sự rộng lượng cao cả trong tâm hồn cô, mà ngày hôm qua cậu ta đã nhận được một trăm đồng zecchin.”

Rebecca đỏ bừng mặt, cất lời: “Xin đừng nhắc đến chuyện đó; tôi mới thấy việc cái lưỡi dễ dàng phản chủ đến nhường nào khi thốt ra những điều mà trái tim thầm mong muốn giấu giếm.”

Ivanhoe nghiêm nghị nói: “Nhưng số vàng này, danh dự của tôi buộc phải hoàn trả lại cho cha cô.”

Rebecca đáp: “Tùy ngài định đoạt ra sao cũng được, khi tám ngày trôi qua; nhưng lúc này, xin đừng nghĩ ngợi hay bàn đến bất kỳ điều gì có thể làm chậm trễ quá trình hồi phục của ngài.”

Ivanhoe đáp: “Đành vậy đi, hỡi thiếu nữ tốt bụng; tôi thật quá ư vô ơn nếu dám cãi lại lệnh của cô. Nhưng xin hãy cho tôi biết thêm một lời về số phận của bất hạnh Gurth, rồi tôi sẽ chấm dứt việc gặng hỏi cô.”

Nữ nhân Do Thái đáp: “Tôi rất lấy làm tiếc phải thông báo với ngài, thưa Hiệp sĩ, rằng cậu ta đang bị giam giữ theo lệnh của Cedric.”—Và nhận ra nỗi đau khổ mà thông tin ấy mang lại cho Wilfred, nàng lập tức bồi thêm: “Nhưng vị quản gia Oswald đã nói rằng, nếu không có sự cố nào làm bùng phát trở lại cơn thịnh nộ của chủ nhân đối với cậu ta, ông chắc chắn Cedric sẽ tha thứ cho Gurth – một tên nô bộc trung thành, một kẻ từng rất được sủng ái và chỉ lỡ phạm lỗi vì tình yêu thương mà cậu ta dành cho con trai của Cedric. Hơn thế nữa, ông ấy còn nói rằng chính ông cùng các đồng nghiệp, đặc biệt là gã hề Wamba, đã hạ quyết tâm sẽ cảnh báo để Gurth tìm đường trốn chạy dọc đường, ngộ nhỡ cơn thịnh nộ của Cedric không thể dịu xuống.”

Ivanhoe thốt lên: “Cầu mong Chúa phù hộ cho bọn họ giữ vững ý định ấy!—nhưng dường như số mệnh đã định sẵn là ta chỉ đem lại tai hoạ cho bất kỳ ai từng bày tỏ lòng tốt với ta. Vị quốc vương từng sủng ái và ban trọng thưởng cho ta, ngài thấy đấy, chính người em trai mang ơn ngài nhiều nhất nay đang giương vũ khí để cướp đoạt ngai vàng;—sự quan tâm của ta đã mang lại xiềng xích và khốnốn cho người thiếu nữ kiều diễm nhất;—và giờ đây, người cha trong cơn giận dữ có thể sẽ tước đoạt mạng sống của tên nô bộc tội nghiệp này chỉ vì tình yêu và lòng trung thành dâng hiến cho ta!—Ngài thấy đấy, hỡi thiếu nữ, sinh linh khốn khổ nào mà cô đang nhọc nhằn cứu giúp; hãy khôn ngoan lên, và để tôi đi, trước khi những tai hoạ bám đuổi bước chân tôi tựa như loài chó săn đánh hơi kéo theo cả cô vào vòng vây của chúng.”

Rebecca đáp: “Không đâu, thưa Hiệp sĩ, sự suy yếu cùng nỗi đau buồn đang khiến ngài phán đoán sai lầm ý định của Trời cao. Ngài đã được trả về với đất nước khi nơi đây khao khát sự trợ giúp từ một bàn tay mạnh mẽ và một trái tim chân chính nhất, và ngài đã hạ gục niềm kiêu hãnh của kẻ thù cùng những kẻ chống lại nhà vua khi uy thế của chúng đang đạt đỉnh cao nhất; và trước những hoạn nạn mà ngài gánh chịu, ngài không thấy rằng Chúa đã dựng lên cho ngài một người cứu giúp và một vị y sĩ ngay giữa chốn khinh rẻ nhất của xứ sở này sao?—Bởi vậy, hãy dũng cảm lên, và hãy tin rằng ngài được bảo toàn cho một sứ mệnh kỳ diệu nào đó mà cánh tay ngài sẽ thực hiện trước mắt dân tộc này. Vĩnh biệt—và sau khi uống thứ thuốc mà tôi sẽ sai Reuben mang đến, hãy khép mi tịnh dưỡng trở lại, để ngài có đủ sức lực chống chọi với cuộc hành trình vào ngày mai.”

Ivanhoe đã bị thuyết phục bởi những lý lẽ và ngoan ngoãn tuân theo chỉ dẫn của Rebecca. Thứ thuốc nước mà Reuben mang đến mang đặc tính an thần và gây ngủ, giúp bệnh nhân chìm vào giấc ngủ sâu không mộng mị. Sáng hôm sau, vị y sĩ nhân hậu của chàng nhận ra các triệu chứng sốt đã hoàn toàn biến mất, và chàng hoàn toàn đủ sức chịu đựng sự mệt mỏi của một cuộc hành trình.

Chàng được đặt lên chiếc kiệu ngựa từng đưa mình rời khỏi đấu trường, và mọi biện pháp phòng ngừa đều được chuẩn bị kỹ lưỡng để đảm bảo chàng di chuyển được thoải mái. Chỉ có đúng một việc mà dẫu cho Rebecca hết lời nài nỉ cũng chẳng thể đảm bảo sự chăm sóc đầy đủ cho chỗ nghỉ ngơi của vị hiệp sĩ bị thương. Isaac, hệt như người lữ khách giàu có trong tác phẩm châm biếm thứ mười của Juvenal, luôn nơm nớp sợ hãi viễn cảnh bị cướp bóc, bởi ông thừa biết bản thân sẽ bị cả gã quý tộc Norman cướp bóc lẫn tên ngoài vòng pháp luật Saxon xem là món mồi béo bở. Do đó, ông di chuyển với tốc độ chóng mặt, chỉ dừng chân chớp nhoáng và ăn uống qua loa, nhờ vậy ông đã vượt qua cả Cedric và Athelstane – những kẻ xuất phát trước ông vài tiếng nhưng lại bị trì hoãn bởi những bữa tiệc kéo dài dằng dặc tại tu viện Saint Withold’s. Thế nhưng, sức mạnh từ cao dán của Miriam, hoặc thể chất cường tráng của Ivanhoe, lớn đến mức chàng đã không hề gánh chịu những bất tiện từ chuyến hành trình vội vã ấy như vị y sĩ nhân hậu từng lo ngại.

Tuy nhiên, ở một góc độ khác, sự vội vã của lão Do Thái lại hóa thành sự hấp tấp thái quá. Tốc độ di chuyển chóng mặt mà ông ta khăng khăng bắt buộc đã làm nảy sinh vô số tranh chấp giữa ông và nhóm người mà ông thuê làm hộ hộ tống. Những gã này đều là người Saxon, và hoàn toàn không thoát khỏi thói ưa chuộng sự nhàn nhã cùng ẩm thực thị túc mang tính quốc gia – thứ mà người Norman thường gán cho là lười biếng và tham ăn. Trái ngược hoàn toàn với tình cảnh của Shylock, họ nhận việc với hy vọng được bòn rút từ gã Do Thái giàu có, và vô cùng chán nản khi phát hiện ra bản thân bị vỡ mộng bởi tốc độ hành quân hỏa tốc mà lão bắt họ phải tuân thủ. Họ cũng lên tiếng phản đối về nguy cơ hư hại đối với những con ngựa của mình do những cuộc hành quân ép tốc độ này. Cuối cùng, một mối thâm thù đã bùng nổ giữa Isaac và đám lâu la của ông ta, xoay quanh số lượng rượu vang và bia được phép tiêu thụ trong mỗi bữa ăn. Và cứ thế, khi tiếng chuông báo động hiểm nguy đến gần, và điều mà Isaac hằng lo sợ sắp sửa giáng xuống đầu, ông ta đã bị những tên lính đánh thuê bất mãn – những kẻ mà ông từng trông cậy vào sự bảo vệ nhưng lại chẳng thèm thực hiện những biện pháp cần thiết để lấy lòng họ – bỏ rơi một cách phũ phàng.

Trong tình cảnh bi đát ấy, lão Do Thái cùng cô con gái và người bệnh bị thương đã bị Cedric bắt gặp, như đã được nhắc đến từ trước, và chẳng bao lâu sau lại rơi vào tay De Bracy cùng đồng đảng. Ban đầu, chiếc kiệu ngựa không thu hút được mấy sự chú ý, và nó suýt chút nữa đã bị bỏ lại phía sau nếu không vì sự tò mò của De Bracy; hắn hé nhìn vào bên trong với ý nghĩ rằng nó có thể chứa đựng mục tiêu của cuộc đột kích, bởi Rowena vẫn chưa vén khăn che mặt. Thế nhưng, sự kinh ngạc của De Bracy lớn lao làm sao khi phát hiện ra chiếc kiệu lại chở một người đàn ông bị thương; người này tưởng rằng mình đã rơi vào tay bọn cướp Saxon – lực lượng mà danh tiếng của chàng có thể mang lại sự bảo vệ cho bản thân và bạn hữu – nên đã thẳng thắn thừa nhận mình chính là Wilfred xứ Ivanhoe.

Những lý tưởng về danh dự hiệp sĩ, dẫu cho giữa chốn hoang dã và thói bỡn cợt vẫn chưa bao giờ hoàn toàn mai một trong con người De Bracy, đã ngăn cấm hắn không được gây ra bất kỳ tổn hại nào cho vị hiệp sĩ trong tình trạng không tấc sắt trong tay, đồng thời cũng ngăn cản hắn không được phản bội chàng trước mặt Front-de-Bœuf – kẻ chẳng mảy chùn tay khi tước đoạt mạng sống của đối thủ tranh giành lãnh địa Ivanhoe dưới bất kỳ hoàn cảnh nào. Mặt khác, việc phóng thích một kẻ cầu hôn được tiểu thư Rowena sủng ái – điều mà các biến cố tại đấu trường, và thậm chí cả việc Wilfred từng bị trục xuất khỏi dinh thự của cha trước đó, đã biến thành chuyện rành rành thiên hạ – lại là một hành động vượt quá giới hạn tầm vóc rộng lượng của De Bracy. Một con đường trung dung nằm giữa thiện và ác là tất cả những gì hắn cảm thấy bản thân đủ khả năng áp dụng, vì thế hắn ra lệnh cho hai tên cận vệ riêng túc trực sát cạnh chiếc kiệu và không cho phép bất kỳ ai đến gần. Nếu bị gặng hỏi, chúng được chủ nhân chỉ thị phải trả lời rằng chiếc kiệu trống của tiểu thư Rowena đang được tận dụng để chở một người đồng đội bị thương trong lúc giáp lá cà. Khi đặt chân đến Torquilstone, trong lúc Hiệp sĩ Đền thánh và vị lãnh chúa của lâu đài ấy đều mải miết theo đuổi những mưu đồ riêng – kẻ thì nhăm nhe kho báu của người Do Thái, kẻ thì thèm thuồng cô con gái ông ta – các cận vệ của De Bracy đã đưa Ivanhoe, vẫn dưới danh nghĩa một người đồng đội bị thương, đến một căn phòng nằm ở tít phía xa. Do đó, lời giải thích này đã được đám người ấy đáp trả lại Front-de-Bœuf khi hắn gặng hỏi lý do vì sao chúng không chạy ra công sự khi có báo động.

Hắn vô cùng tức giận và ngạc nhiên thốt lên: “Một đồng đội bị thương ư! Bảo sao lũ dân đen và nông phu lại dám xấc láo đến mức vây hãm cả lâu đài, bảo sao lũ chăn heo lại dám khiêu chiến với giới quý tộc, khi mà binh lính giờ đây lại biến thành y tá chăm sóc bệnh nhân, và lính đánh thuê tự do lại trở thành kẻ canh giữ màn giường cho người sắp chết trong lúc lâu đài sắp bị tấn công.—Ra công sự ngay, hỡi lũ lười nhác vô tích sự kia!” hắn thét lớn, vắt kiệt giọng vang rền khiến những vòm đá xung quanh dội ngược lại tiếng vang, “ra công sự, bằng không ta sẽ bẻ nát xương tụi bay bằng chiếc gậy chỉ huy này!”

Lược trích lời đáp cộc cằn của bọn lính: “rằng chúng chẳng mong gì hơn là được ra công sự, miễn là Front-de-Bœuf đứng ra bảo lãnh với chủ nhân của chúng – kẻ đã ra lệnh cho chúng chăm sóc người sắp chết.”

Vị Nam tước hằn học đáp: “Tên sắp chết nào hỡi lũ khốn! Ta bảo đảm với bay rằng tất cả chúng ta sẽ sớm thành thây ma nếu không chống cự lại cho thật kiên cường. Nhưng ta sẽ thay phiên gác cho cái tên đồng đội khốn nạn này của tụi bay.—Đây, Urfried—mụ phù thủy già—con mụ yêu tinh dòng dõi Saxon—ngươi điếc sao?—hãy chăm sóc gã liệt giường này cho ta, vì thế nào hắn cũng cần được chiếu cố, trong lúc lũ khốn kia cầm vũ khí ra trận.—Đây là hai cây nỏ lớn, hỡi các đồng chí, kèm theo tời quay và tên ngắn 34—hai ngươi hãy ra pháo đài ngoài và đảm bảo bắn thủng sọ của lũ Saxon bằng từng mũi tên.”

Bọn lính, hệt như phần lớn những kẻ cùng loại, vốn ưa chuộng chốn hiểm nguy và căm ghét sự nhàn rỗi, liền hân hoan tiến về chiến trường theo lệnh; và cứ thế, nhiệm vụ chăm sóc Ivanhoe được chuyển giao cho Urfried, hay Ulrica. Thế nhưng mụ ta, kẻ đang có bộ não nung nấu bởi ký ức về những tủi nhục cùng hy vọng trả thù, đã sẵn sàng thoái thác trách nhiệm chăm sóc bệnh nhân ấy lại cho Rebecca.