Cha của George đang ngồi trên một chiếc ghế sắt, trìu mến và chăm chú dõi theo đứa con trai nhỏ đang mải mê đắp những đống cát trong một buổi dạo chơi. Thằng bé vốc đầy cát bằng cả hai bàn tay, đắp thành một gò cao rồi đặt lên trên một chiếc lá dẻ. Giữa công viên đông đúc người qua lại ấy, người cha chỉ nhìn thấy mỗi mình nó.

Mặt trời vừa khuất sau những mái nhà ở phố Rue Saint-Lazare, nhưng vẫn rọi những tia nắng xiên qua đám đông ăn vận chải chuốt. Những hàng cây dẻ bừng lên dưới ánh vàng rực rỡ, và ba đài phun nước trước hiên nhà thờ cao lớn trông chẳng khác nào những dòng bạc lỏng.

Monsieur Parent ngước lên nhìn đồng hồ nhà thờ một cách tình cờ và nhận ra mình đã trễ năm phút. Ông đứng dậy, nắm tay đứa trẻ, phủi lớp cát bám trên quần áo nó, lau đôi bàn tay rồi dắt con hướng về phía phố Rue Blanche. Ông rảo bước thật nhanh để về kịp trước vợ, khiến đứa bé không sao bắt kịp nhịp chân. Ông bồng thốc con lên tay, dù việc phải leo lên con dốc đứng khiến ông thở hổn hển. Ông là một người đàn ông tuổi tứ tuần, tóc đã điểm bạc và có phần mập mạp. Cuối cùng thì họ cũng về đến nhà. Một nữ gia nhân già từng nuôi nấng ông lớn khôn — một trong những người đầy tớ tận tụy nhưng lại hay thống trị cả gia đình — ra mở cửa đón ông.

— Phu nhân đã về chưa? — ông lo lắng hỏi.

Người đầy tớ nhún vai:

— Thưa monsieur, có bao giờ ngài thấy phu nhân về nhà lúc sáu giờ rưỡi đâu cơ chứ?

— Thôi được; vậy cũng tốt; ít ra ta còn chút thời gian để thay đồ, người ta đang nóng nực quá đây.

Người đầy tớ nhìn ông với vẻ thương hại đầy giận dỗi và khinh miệt. — Ồ, tôi thấy rõ điều đó lắm chứ, — bà càu nhàu. — Người ngài đẫm mồ hôi kìa, monsieur. Chắc hẳn ngài đã đi nhanh và bồng cả đứa bé, để rồi có khi phải đợi phu nhân đến tận bảy giờ rưỡi mất thôi. Tôi đã định bụng không chuẩn bị bữa tối đúng giờ nữa đâu. Tôi cứ làm đến tám giờ, và nếu ngài có phải chờ đợi thì tôi cũng đành chịu; món thịt quay đâu thể để bị khét được!

Monsieur Parent vờ như không nghe thấy, bước thẳng về phòng mình và vừa vào đến nơi là khóa trái cửa lại để được ở một mình, thực sự một mình. Giờ đây, ông đã quen với việc bị nhiếc móc và đối xử tệ bạc đến mức chỉ khi khóa kín cửa lại ông mới thấy an toàn.

Ông phải làm gì đây? Việc tống cổ Julie đi đối với ông là một chuyện quá ư khó khăn khiến ông hầu như chẳng dám nghĩ tới; thế nhưng việc bênh vực bà ta trước vợ mình cũng bất khả thi không kém, và chỉ chưa đầy một tháng nữa, tình thế giữa hai người sẽ trở nên không tài nào chịu nổi. Ông cứ ngồi thẫn thờ đó, đôi tay buông thõng, mơ hồ tìm kiếm một lối thoát để vãn hồi mọi chuyện nhưng chẳng thu lại kết quả gì. Ông tự nhủ: «May mắn là mình hãy còn thằng George; không có nó chắc ta sống khổ sở lắm.»

Đúng lúc ấy chuông đồng hồ điểm bảy tiếng khiến ông giật mình chồm dậy. Bảy giờ rồi mà ông thậm chí còn chưa thay quần áo. Vừa sốt ruột vừa thở hổn hển, ông cởi đồ, mặc chiếc áo sơ mi sạch sẽ, vội vã sửa soạn cứ như thể ở căn phòng bên cạnh người ta đang trông chờ ông cho một sự kiện vô cùng trọng đại, rồi bước ra phòng khách với niềm hạnh phúc vì chẳng còn gì phải sợ hãi. Ông liếc qua tờ báo, ra đứng bên cửa sổ ngắm nghía rồi lại ngồi xuống. Cánh cửa mở ra và thằng bé bước vào, đã được rửa mặt sạch sẽ, chải chuốt gọn gàng và đang tươi cười. Parent ôm chầm lấy con, hôn húp đến ngấu nghiến; rồi ông tung nó lên không trung, nhấc bổng lên tận trần nhà, nhưng rồi lại phải ngồi phịch xuống ngay vì mệt mỏi sau một hồi gắng sức. Sau đó, đặt George lên đầu gối, ông làm động tác cưỡi ngựa nhún cho con. Thằng bé cười vang thích thú, vỗ tay và hò reo vui sướng, hệt như người cha của nó — người đang cười đến mức chiếc bụng bự rung lên bần bật, bởi trò chơi này dường như còn làm ông thích thú hơn cả đứa trẻ.

Parent yêu thương thằng bé bằng tất cả tấm lòng của một người đàn ông yếu đuối, nhẫn nhịn và hay bị bắt nạt. Ông yêu con với những bộc phát tình cảm đến điên cuồng, với những cái vuốt ve cùng tất cả sự dịu dàng ngượng ngùng vốn được chôn giấu sâu thẳm trong lòng — thứ tình cảm chưa từng có dịp bộc lộ, ngay cả vào những năm đầu của cuộc đời hôn nhân, bởi vợ ông vốn dĩ luôn lạnh lùng và xa cách.

Đúng lúc ấy, Julie bước ra cửa với gương mặt tái nhợt, đôi mắt long sòng sọc và cất giọng run lên vì giận dữ tột cùng:

— Đã bảy giờ rưỡi rồi đấy, thưa monsieur.

Parent lo lắng và buông tiếng thở dài nhìn chiếc đồng hồ rồi đáp:

— Ừ, quả thật là bảy giờ rưỡi rồi.

— Vâng, bữa tối của tôi đã dọn xong xuôi từ lâu rồi đấy.

Nhận thấy cơn thịnh nộ sắp sửa bùng nổ, ông tìm cách xoa dịu: — Thế không phải lúc ta vừa về, chính tay ngươi bảo bữa ăn chưa thể dọn trước tám giờ sao?

— Tám giờ! Ngài đang nghĩ cái quái gì thế hả? Chẳng lẽ định để thằng bé ăn tối lúc tám giờ chắc? Thế thì nát hết cả dạ dày của nó còn gì. Lại còn dám nghĩ đến chuyện giao nó cho mẹ nó chăm sóc nữa chứ! Bà ta quan tâm đến con cái lắm cơ đấy. Ồ vâng, ta cứ nhắc đến bà ta đi; đúng là một người mẹ tuyệt vời! Thật tiếc làm sao khi trên đời này lại vẫn có những người làm mẹ như thế!

Parent nghĩ đã đến lúc phải chấm dứt ngay một màn kịch đang chực chờ bùng nổ. — Julie, — ông nói, — ta cấm ngươi không được phép ăn nói với chủ nhân của mình như vậy. Ngươi hiểu ý ta chứ? Đừng có để tái diễn chuyện này trong tương lai.

Bà gia nhân già nghẹn cả họng vì kinh ngạc, quay ngoắt người bỏ đi và ném mạnh cánh cửa rầm một tiếng dữ dội đến mức những chiếc chùm pha lê trên chiếc đèn chùm rung bần bật, tạo ra thứ âm thanh tựa như vô số chiếc chuông tí hon vô hình đang reo vang khắp phòng khách trong suốt vài giây.

Đồng hồ điểm tám giờ, cánh cửa mở ra và Julie lại bước vào. Vẻ mặt giận dữ lúc nãy đã biến mất, thay vào đó là một nét cương nghị lạnh lùng, thậm chí còn đáng sợ hơn bội phần.

— Thưa monsieur, — bà ta nói, — tôi đã phục vụ thân mẫu ngài cho đến tận ngày bà qua đời, và tôi cũng chăm bẵm ngài từ lúc lọt lòng cho đến tận bây giờ, thiết nghĩ tôi có thể tự hào mình là kẻ tận tụy hết lòng vì cái nhà này.

Bà ta dừng lại chờ đợi một câu trả lời, còn Parent chỉ biết lắp bắp:

— Ờ, thì, dĩ nhiên rồi, Julie tốt bụng của ta ạ.

— Ngài thừa biết rõ, — bà ta tiếp lời, — rằng tôi chưa từng làm bất cứ điều gì vì tiền bạc, mà tất cả chỉ vì lợi ích của ngài; rằng tôi chưa từng lừa dối hay nói dối ngài, và chưa bao giờ ngài phải phàn nàn về tôi một tiếng nào—

— Dĩ nhiên rồi, Julie tốt bụng của ta ạ.

— Vậy thì thưa monsieur; mọi chuyện không thể cứ tiếp tục thế này mãi được. Vì sự kính trọng và quý mến dành cho ngài nên tôi mới nhẫn nhịn ngậm tăm và để mặc ngài trong cảnh mù mờ, nhưng mọi chuyện đã đi quá giới hạn rồi, cả cái khu phố này người ta đang cười vào mặt ngài đấy. Ai nấy đều biết cả rồi, thế nên dẫu không muốn nhắc lại thì tôi cũng buộc phải nói cho ngài hay. Sở dionh phu nhân thích về lúc nào thì về là bởi bà ta đang làm những chuyện vô đạo đức.

Ông sững sờ như trời giáng, đầu óc trống rỗng chẳng tài nào hiểu nổi, chỉ biết lắp bắp:

— Câm mồm lại ngay; ngươi thừa biết ta đã cấm——

Nhưng bà ta ngang nhiên cắt lời ông với sự kiên quyết không gì lay chuyển nổi. — Không, thưa monsieur, bây giờ thì tôi phải nói hết mọi chuyện cho ngài nghe. Từ lâu lắm rồi phu nhân đã lén lút qua lại với Monsieur Limousin. Tôi đã bắt gặp họ ôm hôn nhau sau cánh cửa không biết bao nhiêu lần. À! Ngài cứ tin chắc rằng nếu Monsieur Limousin mà giàu có, thì phu nhân đời nào thèm lấy Monsieur Parent. Chỉ cần ngài nhớ lại cái cách mà cuộc hôn nhân này được chắp nối ra sao, ngài sẽ hiểu rõ toàn bộ sự tình từ đầu đến cuối.

Parent đã đứng phắt dậy, mặt cắt không còn giọt máu và lắp bắp: — Câm mồm lại—câm mồm lại ngay, bằng không thì——

Thế nhưng bà ta vẫn trơ tráo tiếp lời: — Không, tôi nhất định phải nói hết. Bà ta lấy ngài vì vụ lợi, và đã cắm sừng ngài ngay từ ngày đầu tiên. Mọi chuyện đã được hai kẻ đó bàn tính sẵn với nhau từ trước cả rồi. Ngài chỉ cần ngẫm nghĩ lại vài phút là sẽ hiểu ngay thôi, và rồi, vì không thỏa mãn với việc đã cưới ngài, vì không hề yêu ngài, bà ta đã biến cuộc đời ngài thành một địa ngục trần gian, đau khổ đến mức mỗi lần chứng kiến là tim tôi lại như muốn vỡ vụn.

Ông bước qua bước lại căn phòng với đôi bàn tay siết chặt thành nắm đấm, lặp đi lặp lại: — Câm mồm lại—câm mồm lại ngay—— bởi ông chẳng còn biết nói gì hơn thế nữa. Thế nhưng người đầy tớ già vẫn chẳng chịu nhượng bộ; bà ta có vẻ đã hạ quyết tâm làm đến cùng.

Thằng George ban đầu còn ngơ ngác, nay thấy những giọng nói giận dữ ấy liền hoảng sợ, cất tiếng khóc thét lên lanh lảnh rồi nép hẳn ra sau lưng cha, cái miệng mếu máo há hốc và gào khóc. Tiếng khóc của đứa con trai càng làm cho Parent thêm phần bực dọc, thổi bùng lên trong lòng ông ngọn lửa thịnh nộ và cả sự can đảm. Ông lao sà về phía Julie với cả hai cánh tay giơ cao, chực chờ giáng đòn xuống và quát lên: — À cái đồ khốn nạn này! Mươi muốn làm cho thằng bé phát điên lên đấy phỏng. — Ông vừa đưa tay túm lấy bà ta thì mụ ta đã hét thẳng vào mặt ông:

— Thưa monsieur, ngài muốn đánh tôi thế nào cũng được, chính tôi là người đã nuôi nấng ngài nên người đấy, nhưng điều đó cũng chẳng thể ngăn được việc vợ ngài cắm sừng ngài, hay thay đổi được sự thật rằng đứa con trai này vốn chẳng phải ruột thịt của ngài đâu—

Ông khựng lại đột ngột, đôi tay buông thõng xuống và đứng chết trân đối diện với bà ta, hoàn toàn sụp đổ đến mức chẳng thể tiếp thu thêm bất cứ điều gì nữa.

— Ngài chỉ cần nhìn vào mặt thằng bé là đủ biết ai mới là cha nó! — mụ ta bồi thêm. — Nó chính là cái bản sao y đúc của Monsieur Limousin. Ngài chỉ cần nhìn vào đôi mắt và chiếc trán của nó mà xem. Đến một kẻ mù cũng chẳng thể nào nhận lầm được cơ mà.

Ông đã chồm lên túm lấy hai vai bà ta và điên cuồng xóc mạnh hết sức lực. — Con độc xà, con độc xà! — ông gầm lên. — Cút khỏi căn phòng này ngay, con độc xà! Biến ngay, bằng không ta sẽ giết ngươi mất! Cút đi! Cút ngay!—

Và với một nỗ lực tuyệt vọng, ông đẩy mạnh bà ta ngã nhào sang căn phòng bên cạnh. Mụ ta ngã vắt ngang qua chiếc bàn ăn đang được bày biện dọn sẵn, làm vỡ tung tóe cả ly tách. Sau đó, lồm cồm bò dậy, mụ ta lấy chiếc bàn làm chiến lũy chắn giữa người chủ và mình. Trong lúc ông đang lăm lăm truy đuổi để túm lấy mụ lần nữa, mụ ta liền tuôn ra những lời cay độc tột cùng:

— Ngài chỉ cần ra ngoài tối nay sau bữa tối, rồi lập tức quay về mà xem! Ngài sẽ tận mắt chứng kiến xem tôi có nói dối hay không! Cứ thử mà xem rồi ngài sẽ rõ.

Mụ ta chạy thục mạng về phía cửa bếp rồi tẩu thoát, nhưng Parent vẫn lướt theo sau, leo lên cầu thang phụ dẫn thẳng vào phòng ngủ của mụ — nơi mụ đã kịp khóa trái cửa lại. Đập cửa thình thình, ông thét lên:

— Ngươi hãy cút khỏi nhà ta ngay tức khắc cho tao!

— Ngài cứ yên tâm điều đó đi, thưa monsieur, — giọng mụ vọng ra trả lời. — Chỉ một tiếng nữa thôi là tôi sẽ biến đi khuất mắt ngài.

Rồi ông lững thững lê bước xuống nhà, tay bám chặt vào thành lan can để khỏi ngã, trở lại phòng khách nơi cậu bé George đang ngồi bệt dưới sàn nhà khóc lóc. Ông ngã sụp xuống ghế, trân trối nhìn con bằng ánh mắt dại đờ. Ông chẳng còn hiểu nổi điều gì, chẳng còn biết gì nữa; đầu óc mụ mẫm, đờ đẫn, điên dại như vừa bị một vật nặng giáng thẳng vào đỉnh đầu, và ông hầu như chẳng thể nhớ nổi những lời khủng khiếp mà mụ gia nhân vừa ném vào mặt mình. Rồi dần dà, tâm trí ông lắng lại, trong trẻo trở lại như dòng nước đục vẩn bùn, và những điều kinh hoàng vừa được hé lộ bắt đầu ngấm sâu vào tim ông.

Ông không còn nghĩ đến George nữa. Thằng bé giờ đã nín khóc và đang ngồi chơi trên thảm; nhưng thấy chẳng ai thèm đếm xỉa gì đến mình, nó lại bắt đầu mè nheo mếu máo. Người cha lao đến bên con, bồng bốc nó lên tay và phủ ngập những nụ hôn. Dù sao thì đứa con trai vẫn là của ông! Mấy thứ khác thì xá gì? Ông ôm ghì lấy nó vào ngực, áp môi lên mái tóc tơ vàng óng, và với tâm trạng nhẹ nhõm, bình tâm hơn đôi chút, ông thì thầm:

— George — bé con của ta — George bé bỏng của ta——

Nhưng đột nhiên ông nhớ lại những gì Julie vừa nói! Phải, mụ ta bảo nó là con của Limousin. Ồ! Điều đó làm sao có thể xảy ra được cơ chứ. Ông không thể nào tin nổi, thậm chí chẳng dám hoài nghi lấy một giây rằng đây chính là giọt máu ruột thịt của mình. Đó chỉ là một trong những thứ tin đồn bỉ chuẩn xuất phát từ cái đầu đen tối của bọn đầy tớ mà thôi! Và ông lại lẩm bẩm: «George — George bé bỏng của ta». Thằng bé đã ngoan trở lại khi được cha dỗ dành vuốt ve.

Parent cảm nhận hơi ấm từ lồng ngực nhỏ bé thấm qua lớp áo, truyền vào người ông thứ tình yêu, lòng dũng cảm và niềm hạnh phúc; bầu nhiệt khí dịu dàng ấy đã xoa dịu, tiếp sức và cứu rỗi lấy ông. Rồi ông nhẹ nhàng đẩy mái đầu xoăn tít của đứa bé ra một chút để ngắm nghía nó với ánh mắt trìu mến, miệng vẫn lặp đi lặp lại: «George! Ồ, George bé nhỏ của ta!». Thế nhưng đột nhiên, một ý nghĩ xẹt qua đầu ông:

«Lỡ như nó thực sự mang nét giống Limousin thì sao!»

Ông đăm đăm nhìn con với đôi mắt hoảng hốt, bấn loạn, cố gắng dò tìm xem trên vầng trán, chiếc mũi, cái miệng hay đôi má ấy có điểm nào tương đồng hay không. Tâm trí ông vẩn vơ hỗn loạn như kẻ sắp phát điên, và dưới cái nhìn của ông, khuôn mặt đứa trẻ bỗng biến dạng, mang một vẻ kỳ lạ cùng những nét tương đồng đầy ám ảnh.

Tiếng chuông cửa hiên reo vang. Parent giật nảy mình như vừa trúng đạn. «Bà ấy về kìa, — ông thốt lên. — Ta phải làm sao đây?». Và ông cuống cuồng chạy vào phòng khóa trái cửa lại để có chút thời gian vốc nước lạnh rửa mặt. Thế nhưng chỉ vài khoảnh khắc sau, một tiếng chuông nữa lại vang lên khiến ông giật bắn mình, và lúc này ông mới nhớ ra rằng Julie đã bỏ đi mà cô con gái hầu phòng hoàn toàn không hay biết, thế nên chẳng có ai ra mở cửa cả. Ông phải làm thế nào đây? Chính ông lò mò bước ra, và đột nhiên ông thấy mình trở nên can đảm, quyết đoán, sẵn sàng cho những màn giả dối và tranh đấu. Đòn giáng khủng khiếp ấy đã khiến ông trưởng thành hẳn lên chỉ trong chớp mắt. Ông khao khát được biết sự thật, khao khát nó với ngọn lửa cuồng nộ của một kẻ rụt rè và sự lỳ lợm của một người vốn hiền lành nay bị đẩy đến đường cùng.

Mặc dù vậy, toàn thân ông vẫn run lẩy bẩy. Liệu người ta có biết rằng ẩn chứa trong sự táo bạo ấy lại là biết bao sự hèn nhát đang dâng trào? Ông rón rén tiến tới cửa và khựng lại lắng nghe; trái tim đập thình thịch như muốn nhảy tung ra ngoài. Tuy nhiên, tiếng chuông reng réo ngay trên đầu bỗng vang lên như một tiếng nổ xé tai làm ông giật thót. Ông chộp lấy ổ khóa, vặn chìa, mở toang cánh cửa và chạm mặt vợ cùng Monsieur Limousin đang đứng sừng sững trên bậc thềm.

Với vẻ mặt ngạc nhiên nhưng cũng phảng phất chút bực dọc, bà ta cất giọng hỏi:

— Ô hay, giờ này mà ngài mới ra mở cửa đấy à? Julie đâu rồi?

Cổ họng Parent nghẹn đắng, lồng ngực thở hồng hộc, ông cố gắng cất lời nhưng chẳng thể thốt nổi một âm thanh nào.

— Ngài câm rồi đấy phỏng? — bà ta tiếp lời với giọng hách dịch. — Tôi hỏi ngài Julie đâu rồi?

— Nó... nó... đã... đi... — ông chật vật lắm mới rít lên được mấy tiếng.

Vợ ông bắt đầu nổi giận. — Thế nào là đi? Nó đi đâu? Tại sao lại đi?

Dần dần, ông lấy lại được sự bình tĩnh. Một mối thù hận sâu sắc bùng lên trong lòng đối với người đàn bà xấc láo đang đứng trước mặt mình đây.

— Phải, nó đã bỏ đi hẳn rồi. Chính tay ta sa thải nó.

— Ngài sa thải Julie á? Chắc ngài điên rồi.

— Phải, ta sa thải vì nó hỗn hào, và vì... vì nó dám hành hạ đứa trẻ.

— Julie á?

— Ừ — Julie.

— Nó hỗn hào chuyện gì cơ chứ?

— Về chuyện của em.

— Về chuyện của tôi?

— Đúng thế, vì bữa tối bị khét mà em thì chẳng thèm về nhà.

— Và nó đã nói...—

— Nó nói... những lời hỗn xược về em... mà ta không thể... ta không tài nào nghe lọt tai nổi...—

— Nó đã nói những gì nào?

— Nhắc lại cũng chẳng ích gì đâu.

— Tôi muốn nghe cơ.

— Nó bảo thật là bất hạnh cho một người đàn ông như ta khi phải kết hôn với một người đàn bà như em: vô kỷ luật, cẩu thả, bừa bãi, không ra gì trong cả vai trò người mẹ lẫn người vợ.

Người đàn bà đã bước thẳng vào sảnh trước, theo sau là Limousin — kẻ từ nãy đến giờ vẫn giữ im lặng trước tình huống bất ngờ này. Bà ta đập mạnh cửa lại, vứt chiếc áo choàng lên ghế, tiến thẳng đến trước mặt chồng và gằn giọng:

— Ngài vừa nói gì cơ? Ngài vừa nói gì? Rằng tôi là một đứa...—

Với vẻ mặt tái ngợt nhưng vô cùng bình thản, ông đáp: — Anh chẳng nói gì cả, em yêu ạ. Anh chỉ đang lặp lại những gì Julie đã nói với anh thôi, vì em cứ nằng nặc đòi biết đó thôi, và anh muốn em ghi nhận rằng chính vì những lời đó mà anh đã tống cổ nó đi đấy.

Bà ta run lên bần bật vì niềm khao khát mãnh liệt muốn cào cấu, xé toạc khuôn mặt người chồng. Qua giọng điệu và thái độ ấy, bà ta cảm nhận rõ ràng rằng ông đang khẳng định vị thế làm chủ của mình. Dù chẳng tìm được câu nào để bẻ lại, bà ta vẫn cố vớt vát thế chủ động bằng một câu hỏi hằn học: — Chắc hẳn ngài đã ăn tối rồi chứ gì?

— Chưa, anh đợi em mà.

Bà ta thiếu kiên nhẫn nhún vai đầy vẻ bực bội. — Thật là ngốc nghếch khi cứ cắm cổ đợi sau bảy giờ rưỡi chứ! — bà ta mắng. — Lẽ ra ngài phải đoán được là tôi bị giữ lại, có rất nhiều việc phải giải quyết, nào là thăm nom rồi mua sắm chứ.

Và rồi, đột ngột làm sao, bà ta thấy cần phải phân trần về khoảng thời gian đã qua của mình, liền tuôn ra bằng những lời lẽ cộc lốc và kiêu kỳ rằng: vì phải tậu vài món đồ nội thất ở một cửa hiệu vô cùng xa, tít tận phố Rue de Rennes, nên tận quá bảy giờ rưỡi bà ta mới tình cờ gặp Limousin ở đại lộ Boulevard Saint-Germain, và rồi nàng đã cùng anh ta ghé vào một nhà hàng để ăn gì đó lót dạ vì quá đói lả, dù chẳng thích vào quán ăn một mình chút nào. Thế là nàng đã ăn tối cùng Limousin đấy, nếu cái sự ăn đó có thể gọi là bữa tối, khi mà họ chỉ húp vội bát súp và gặm nửa con gà vì quá ư vội vã để quay về.

Parent điềm tĩnh đáp: — À, em làm vậy là phải. Anh có trách mắng gì em đâu nào.

Lúc bấy giờ Limousin — kẻ nãy giờ vẫn im thin thít và lấp ló sau lưng Henriette — mới bước lên phía trước, chìa tay ra và cất giọng chào:

— Ngài vẫn khỏe chứ?

Parent đưa tay ra bắt, lắc nhẹ và đáp: — Vâng, tôi rất khỏe.

Thế nhưng người đàn bà vẫn cảm nhận rõ sự trách móc ẩn giận trong câu nói vừa rồi của chồng. — Trách móc cái nỗi gì! Sao ngài cứ mở miệng ra là nói đến trách móc thế hả? Nghe giọng ngài cứ làm như ngài đang ngầm ám chỉ điều gì uẩn khúc lắm không bằng ấy.

— Đâu có chuyện đó, — ông ngụy biện. — Ý anh chỉ đơn giản là anh chẳng hề lo lắng dù em có về muộn, và anh không hề trách phạt em vì chuyện đó thôi mà.

Tuy nhiên, mụ vẫn lấn lướt và cố kiếm cớ để gây sự. — Dù tôi có về muộn ư? Nghe giọng ngài cứ như thể đã là một giờ sáng và tôi đi đêm không về nhà không bằng ấy nhỉ.

— Đương nhiên là không rồi, em yêu. Anh dùng từ «muộn» vì chẳng tìm được từ nào khác. Em bảo sẽ về lúc sáu giờ rưỡi, thế mà tận tám giờ rưỡi em mới bén mảng về tới cửa. Như thế thì đích thị là muộn rồi còn gì. Anh hoàn toàn thông cảm mà, thậm chí còn chẳng hề ngạc nhiên chút nào. Chỉ là... chỉ là... anh khó mà dùng từ nào khác được.

— Nhưng cách ngài phát âm cứ làm như tôi đã lang chạ ở ngoài suốt cả đêm không bằng ấy!

— Ồ không — làm gì có chuyện đó!

Nhận thấy chồng sẵn sàng nhượng bộ trong mọi vấn đề, bà ta liền quay lưng định bước về phòng mình, nhưng chợt nghe tiếng thằng George đang khóc thét lên, bà ta liền hốt hoảng hỏi với chút ít tình mẫu tử:

— Thằng bé bị làm sao thế kia?

— Anh đã bảo là Julie đối xử không mấy tử tế với nó mà.

— Con khốn nạn ấy đã dám làm gì thằng bé hả?

— Ồ, không có gì to tát đâu. Nó xô con bé ngã nhào thôi.

Nóng lòng muốn gặp con, bà ta ba chân bốn cẳng chạy ào vào phòng ăn, nhưng rồi khựng lại chết sững khi đập vào mắt là chiếc bàn ngập ngụa rượu vang đổ loang lổ, những chai lọ, ly tách vỡ tung tóe và mấy lọ muối bị hất tung. — Ai đã gây ra cái bãi chiến trường này hả? — bà ta gầm lên.

— Là Julie, chính nó đã...— Nhưng bà ta hung dữ cắt lời:

— Thế thì quá quắt lắm rồi đấy! Julie dám ăn nói xấc láo với tôi như một đứa đĩ bợm, đánh đập con tôi, đập phá chén đĩa trong nhà, làm loạn cả lên, thế mà ngài vẫn thản nhiên coi đó là chuyện hiển nhiên được cơ à?

— Đương nhiên là không rồi, bằng chứng là anh đã tống cổ nó đi đấy thôi.

— Thật á! Ngài đã tống cổ nó đi rồi cơ à? Lẽ ra ngài phải giao nộp nó cho cảnh sát chứ! Trong trường hợp này, người ta phải gọi Cảnh sát trưởng đến giải quyết chứ lị!

— Nhưng... em yêu ạ... anh thực sự không thể làm thế được. Chẳng có lý do gì cả. Làm vậy sẽ rắc rối lắm...—

Bà ta khinh miệt nhún vai. — Đấy! Ngài muôn đời vẫn chỉ là một gã khốn khổ, một kẻ hèn nhát chẳng có lấy một ý chí, chẳng có lấy một chút cương quyết hay bản lĩnh nào cả. À mà chắc chắn con mụ Julie nhà ngài phải nói cho ngài nghe những lời hay ý đẹp lắm nên ngài mới tống cổ nó đi như thế chứ gì. Giá mà lúc ấy tôi có mặt ở đây dù chỉ một phút, chỉ một phút thôi cũng được! — Nói rồi, nàng đẩy tung cửa phòng khách chạy đến ôm chầm lấy George vào lòng, hôn húp và dỗ dành: — George yêu ơi, có chuyện gì thế con, cục cưng của mẹ, đứa con ngoan của mẹ, bảo bối của mẹ?—

Rồi đột ngột chuyển hướng suy nghĩ, nàng hét lên: — Ô hay, con chưa được ăn tối ư? Cục cưng của mẹ chưa ăn gì từ nãy đến giờ á?

— Dạ chưa, thưa mẹ.—

Lúc này, nàng lại quay phắt sang trút giận lên đầu chồng: — Ngài điên thật rồi, điên mất trí rồi! Đã tám giờ rưỡi tối rồi mà thằng George vẫn chưa được ăn gì thế này hả?

Ông lắp bắp thanh minh hết mức có thể, bởi tâm trí ông gần như đã tê liệt sau bao biến cố và màn tra vấn vừa rồi, cảm giác vỡ nát đến cùng cực vì cuộc đời mình đã đổ nát tan tành. — Nhưng em yêu, tụi anh đợi em cơ mà, vì anh không muốn ăn tối một mình khi không có em. Do ngày nào em cũng về trễ nên anh cứ đinh ninh ngóng đợi từng phút...—

Bà ta ném phăng chiếc mũ vẫn đội trên đầu suốt từ nãy đến giờ lên chiếc bành ky, giận dữ quát lên: — Thật là không tài nào chịu nổi khi phải sống chung với một kẻ ngốc nghếch chẳng biết suy tính điều gì, chẳng tài nào tự lo liệu nổi bất cứ việc quái quỉ gì trên đời. Thế lỡ tối nay tôi có về lúc mười hai giờ đêm thì chắc con tôi nhịn đói qua đêm luôn quá hả? Cứ làm như ngài không thể động cái não ra mà nghĩ được rằng đã quá bảy giờ rưỡi mà tôi chưa về thì tức là tôi bị kẹt lại bởi việc bận nào đó đột xuất chứ!—

Parent run lẩy bẩy khi cảm nhận cơn giận dữ của mình đang chực trào vượt khỏi tầm kiểm soát, nhưng Limousin đã nhanh chóng bước lên can thiệp, quay sang người đàn bà và nói:

— Em yêu, em có hơi bất công quá rồi đấy. Parent làm sao đoán trước được việc em về trễ thế này vì có bao giờ em làm thế đâu, hơn nữa, em trông mong gì một mình anh ấy xoay sở nổi đống rắc rối sau khi đã đuổi cổ Julie đi cơ chứ?

Thế nhưng Henriette vẫn đùng đùng nổi giận đáp trả:

— Dù thế nào đi nữa thì anh ta cũng phải tự giải quyết lấy, vì tôi sẽ chẳng thèm nhúng tay vào đâu. — Nàng ta hậm hực bước thẳng về phòng riêng của mình, hoàn toàn quên bẵng đi mất việc đứa con trai bé bỏng vẫn chưa có gì vào bụng.

Limousin liền xắn tay áo giúp bạn mình. Anh ta dọn dẹp những mảnh ly vỡ vương vãi trên bàn mang đi vứt, bày lại đĩa dao nĩa và bế thằng bé ngồi lên chiếc ghế cao của nó, trong khi Parent đi tìm cô hầu phòng vào phục vụ bữa ăn. Cô gái bước vào với vẻ mặt ngạc nhiên tột độ vì chẳng nghe thấy động tĩnh gì ở phòng của George trong lúc đang làm việc trên lầu. Tuy nhiên, cô ta cũng nhanh chóng dọn món súp, một đĩa thịt cừu quay bị cháy khét và khoai tây nghiền lên bàn.

Parent ngồi bên cạnh con, tâm can rối bời và vô cùng đau đớn trước mọi chuyện vừa xảy ra. Ông đút thức ăn cho con và cố gắng nuốt chút gì đó cho mình, nhưng cổ họng như bị tê liệt khiến mỗi lần nuốt là một cực hình. Dần dà, trong đầu ông bùng lên một sự thôi thúc điên cuồng muốn ngước lên nhìn Limousin — kẻ đang ngồi đối diện vo viên những mẩu bánh mì — để xem thằng George có điểm nào giống gã ta không, nhưng ông ngần ngại chẳng dám nâng mi mắt lên trong suốt một hồi lâu. Cuối cùng, gạt bỏ nỗi sợ, ông quyết định liếc nhanh một cái sắc bén vào khuôn mặt mà ông tưởng chừng quen thuộc đến từng chân tơ kẽ tóc, dẫu cho lúc này ông thấy nó lạ lẫm làm sao. Gương mặt ấy trông khác xa so với những gì ông từng hình dung trong tưởng tượng. Hết nhìn Limousin để dò xét từng đường nét nhỏ nhất trên mặt gã, ông lại cúi xuống nhìn con dưới cái cớ đang đút cơm cho nó.

Có hai từ cứ vang vọng bên tai ông: «Cha nó! Cha nó! Cha nó!». Chúng ong ong trong thái dương theo từng nhịp đập của lữ trình trái tim. Phải, gã đàn ông kia, gã đàn ông điềm tĩnh đang ngồi ở phía bên kia chiếc bàn kia, rất có thể chính là cha ruột của con trai ông, của thằng George, của đứa con bé bỏng của ông. Parent buông thõng thìa đũa; ông không tài nào nuốt nổi thêm một hớp nào nữa. Một nỗi đau đớn tột cùng — thứ đau đớn dữ dội từng khiến bao kẻ phải thét gào, lăn lộn dưới đất và cắn xé cả đồ đạc — đang cào xé ruột gan ông, khiến ông chỉ muốn vớ lấy con dao nhọn tự đâm thẳng vào bụng mình cho rồi. Ông giật thót khi nghe tiếng cửa mở. Vợ ông bước vào. — Tôi đói bụng quá, — nàng ta lên tiếng, — còn anh không thấy đói à, Limousin?—

Gã chần chừ giây lát rồi đáp: — Có chứ, thề có Chúa là tôi đói lắm rồi.—

Nàng ta bảo người hầu mang đĩa thịt cừu quay ra lại. Parent thầm tự hỏi: «Họ đã ăn tối ở đâu rồi cơ chứ? Hay sở dĩ họ về muộn là vì đã có buổi hẹn hò hú hí với nhau từ trước?».

Cả hai người họ ăn uống với một sự thèm thuồng ngon miệng. Henriette vô cùng điềm tĩnh, vừa ăn vừa cười đùa vui vẻ. Người chồng lén lút quan sát nàng qua khóe mắt. Nàng đang mặc một chiếc áo đầm mặc nhà màu hồng viền ren trắng, mái tóc vàng óng, chiếc cổ trắng ngần cùng đôi bàn tay tròn trịa nổi bật hẳn lên giữa bộ trang phục kiêu kỳ và thơm ngát ấy trông chẳng khác nào một chiếc vỏ sò được viền quanh bởi những bọt sóng trắng xóa.

Hẳn là họ đang hả hê cười cợt chế nhạo ông lắm đây, nếu như ông đã bị dắt mũi làm con rối từ ngày đầu tiên lấy nhau! Làm sao người ta có thể biến một người đàn ông thành kẻ ngốc, một con người đàng hoàng tử tế chỉ vì được cha để lại cho chút gia tài cơ chứ? Tại sao người ta lại chẳng thể nhìn thấu tận tâm can của kẻ khác? Tại sao những trái tim ngay thẳng lại chẳng thể nhận ra sự dối trá của những tâm hồn nhơ nhớp? Tại sao những lời nói yêu thương và những lời gian dối lại có âm điệu giống hệt nhau? Tại sao một vẻ bề ngoài giả dối, lừa lọc lại chẳng khác gì một vẻ mặt chân thành? Và ông cứ chăm chú quan sát họ, chờ chực một cử chỉ, một lời nói hay một ngữ điệu sơ hở nào đó. Rồi đột ngột, một ý nghĩ lóe lên trong đầu: «Ta sẽ cho chúng một vố bất ngờ vào tối nay», và ông cất giọng nói:

— Em yêu, vì anh đã sa thải Julie rồi, nên ngay hôm nay anh sẽ đi tìm một cô hầu khác. Anh sẽ đi từ sớm để ngày mai có người làm ngay, thế nên có thể anh sẽ về muộn đấy.

— Tùy anh thôi, — nàng ta lạnh lùng đáp. — Tôi sẽ không đi đâu khỏi đây hết. Limousin sẽ ở lại bầu bạn với tôi. Tụi tôi sẽ đợi anh về.— Rồi quay sang cô hầu phòng, nàng dặn: — Em mau đưa thằng George đi ngủ đi, rồi dọn dẹp sạch sẽ rồi lên gác nghỉ ngơi đi nhé.

Parent đã đứng bật dậy; đôi chân lảo đảo, đầu óc mụ mẫm, rối bời, ông cất giọng: «Lát nữa gặp lại các người sau nhé» rồi lầm lũi bước ra cửa, tay bám chặt vào tường bởi mặt sàn nhà lúc này cứ tròng trành như một con thuyền trên biển. Thằng George đã được vú em bồng đi khuất, trong khi Henriette và Limousin dắt tay nhau bước vào phòng khách.

Vừa lúc cánh cửa khép lại, gã đàn ông liền thốt lên: — Em điên thật rồi đấy à, sao cứ thích hành hạ chồng em hoài thế hả?

Nàng ta liền xoay ngoắt lại xỉa xói: — À! Anh có biết là cái thói quen dạo gần đây của anh cứ mở miệng ra là tôn vinh Parent như một vị thánh tử đạo nghe chướng tai lắm không?

Limousin ngả người ngả ngốn ra chiếc ghế bành, vắt chéo chân. — Tôi chẳng hề tôn sùng anh ta thành thánh tử đạo gì sất, nhưng tôi nghĩ với hoàn cảnh hiện tại của chúng ta, việc em cứ thách thức con người đó từ sáng đến tối mịt là một việc làm cực kỳ ngu ngốc.

Nàng ta với tay lấy một điếu thuốc lá trên lò sưởi, châm lửa hút rồi đáp: — Đâu có chuyện tôi thách thức anh ta; trái lại là đằng khác chứ. Chỉ là sự ngu ngốc của anh ta làm tôi phát bực, và tôi đối xử với anh ta đúng như những gì hắn đáng được nhận thôi.

Limousin thiếu kiên nhẫn tiếp lời: — Những gì em đang làm rất chi là ngớ ngẩn! Tôi chỉ mong em hãy đối xử dịu dàng với chồng mình một chút, bởi cả hai chúng ta đều cần sự tin tưởng từ hắn ta. Tôi nghĩ lẽ ra em phải nhận thức được điều đó chứ.

Họ áp sát vào nhau: gã — cao ráo, tóc sẫm màu với bộ mai dài cùng dáng vẻ trịch thượng đầy dung tục của một kẻ mã mã đẹp trai cực kỳ tự mãn về bản thân; nàng — nhỏ nhắn, tóc vàng và nước da hồng hào, một mụ gái Paris chính hiệu sinh ra ở gian sau một cửa tiệm, nửa đú đởn nửa tiểu tư sản, được dạy cách lúng liếng đưa tình để câu khách vào cửa hàng, và hệ quả là kết hôn với một gã đàn ông khờ khạo, ngây thơ — kẻ hằng ngày cứ đứng tiễn nàng ra cửa vào mỗi buổi sáng và đón nàng về mỗi chiều tối.

— Thế anh không hiểu nổi ư, cái đồ ngốc nghếch này, — nàng ta lả lơi nói, — rằng tôi căm ghét hắn ta chính vì hắn đã cưới tôi, thực chất là hắn đã mua đứt tôi; rằng tất cả những lời hắn nói, những việc hắn làm, thậm chí cả suy nghĩ của hắn đều làm tôi nổi da gà hết cả lên? Hắn làm tôi phát điên lên được từng giây từng phút bởi sự đần độn mà anh cứ gọi là lòng tốt; bởi vẻ cù bất cù bơ mà anh cứ ngộ nhận là sự tự tin, và trên hết thảy... trên hết thảy là vì hắn đóng vai trò chồng tôi chứ không phải anh! Tôi luôn cảm nhận sự hiện diện vướng víu của hắn giữa chúng ta, dẫu hắn chẳng mấy khi dám ngáng đường. Và rồi... rồi nữa chứ! Không, sự thực là hắn quá đỗi ngu ngốc khi chẳng mảy may nhận ra điều gì! Ước gì hắn tỏ ra ghen tuông lấy một chút. Có những khoảnh khắc tôi chỉ muốn hét vào mặt hắn rằng: «Anh không thấy, cái đồ đần độn này, rằng Paul chính là nhân tình của tôi hay sao?»

— Thật không tài nào hiểu nổi sao em lại có thể căm ghét hắn ta đến thế, sao hắn lại làm em khó chịu cơ chứ. Lúc nào em cũng tỏ ra thích hắn, thậm chí còn tay bắt mặt mừng với hắn nữa kìa. Đôi khi đàn ông tụi anh khó hiểu thật đấy.

— Người ta phải biết cách che giấu chứ, anh yêu.

— Đây không phải là chuyện che giấu hay không, mà là cảm xúc thật. Người ta cứ tưởng khi các anh lừa dối lẫn nhau, các anh sẽ càng quý mến nhau hơn vì chuyện đó, trong khi bọn phụ nữ bọn em thì căm ghét một người đàn ông ngay từ khoảnh khắc ta phản bội anh ta.

— Anh chẳng hiểu tại sao người ta lại phải căm ghét một gã đàn ông tốt tính chỉ vì mình có quan hệ thân thiết với vợ hắn ta cơ chứ.

— Anh không hiểu á? Anh không hiểu thật à? Đàn ông các anh lúc nào cũng thiếu thốn sự tinh tế trong tâm hồn. Dù sao thì đó cũng là những thứ chỉ có thể cảm nhận chứ không tài nào diễn tả bằng lời được. Và vả lại, người ta cũng chẳng nên... Không, anh sẽ chẳng đời nào hiểu nổi đâu; có nói cũng bằng thừa! Đàn ông các anh vốn chẳng có lấy một chút tinh tế tế nhị nào trong cảm xúc cả.—

Và với nụ cười mỉm đầy vẻ khinh miệt của một người đàn bà lẳng lơ nhơ nhớp, nàng đặt cả hai tay lên vai gã và kiễng môi chờ đợi. Limousin cúi xuống ôm ghì lấy nàng vào lòng, và đôi môi họ quấn lấy nhau. Đứng ngay trước chiếc gương gắn trên lò sưởi, hình ảnh một cặp đôi khác y hệt họ cũng đang ôm hôn thắm thiết phía sau chiếc đồng hồ để bàn.

Họ chẳng hề hay biết gì, chẳng nghe thấy tiếng vặn chìa khóa hay tiếng cánh cửa kẽo kẹt mở ra, cho đến khi Henriette đột ngột thét lên một tiếng lớn, dùng cả hai tay đẩy phắt Limousin ra và họ nhìn thấy Parent đang đứng chết trân đằng sau — mặt cắt không còn giọt máu vì giận dữ, chân không mang giày và chiếc mũ sụp xuống tận trán. Ông trừng trừng nhìn từng người một bằng cái nhìn sắc lạnh đảo qua đảo lại mà chẳng mải chuyển động cổ. Trông ông lúc bấy giờ chẳng khác nào một kẻ mất trí. Rồi chẳng thốt lên lấy một lời, ông lao vào Limousin, túm lấy cổ áo gã như chực bóp cổ cho đến chết và văng mạnh gã vào góc phòng đối diện với lực mạnh khủng khiếp khiến gã ta chao đảo không giữ được thăng bằng, vừa khua tay múa chân trong không trung vừa đập mạnh đầu vào bức tường.

Khi Henriette chứng kiến cảnh chồng mình sắp sửa ra tay sát hại người tình, nàng ta liền lao sà vào Parent, chồm lên bấu lấy cổ áo, cắm sâu mười móng tay hồng hào và nhọn hoắt vào cổ ông, bóp xiết mạnh hết sức lực của một người đàn bà đang ở đường cùng khiến máu rớm ra dưới các kẽ móng, đồng thời nàng còn cắn ngập vào vai ông như muốn xé toạc ra bằng hàm răng sắc nhọn. Bị bóp nghẹt thở và ho sặc sụa, Parent đành buông lỏng tay đang tóm Limousin để gạt con mụ vợ đang bám chặt lấy cổ mình ra. Vòng tay siết chặt lấy eo nàng, ông cũng hất tung nàng văng sang tận đầu bên kia phòng khách.

Rồi, bởi cơn thịnh nộ của ông thường đến rất nhanh và cũng mau chóng qua đi hệt như bản tính của những người hiền lành, sức lực chẳng mấy chốc đã cạn kiệt, ông đứng thẫn thờ ở khoảng giữa hai kẻ đó, thở hồng hộc, kiệt sức, chẳng biết phải làm gì tiếp theo. Cơn cuồng nộ bạo lực vừa rồi đã trút sạch qua cú ra đòn ấy hệt như lớp bọt sủi tăm của một chai champagne, và năng lượng bộc phát khác thường cuối cùng đọng lại thành những tiếng thở gấp gáp không ra hơi. Ngay khi vừa lấy lại giọng để nói, ông rít lên:

— Cút đi—cả hai đứa tụi mày nữa—biến ngay lập tức! Cút khỏi đây cho tao!

Limousin vẫn bất động đứng bẹp trong góc tường, quá đỗi kinh hoàng nên chưa thể tiếp thu nổi bất kỳ điều gì, quá sợ hãi đến mức chẳng dám nhúc nhích lấy một ngón tay; trong khi Henriette — hai tay chống lên chiếc bàn tròn nhỏ, đầu cúi gằm xuống, mái tóc xõa tung, chiếc áo váy phanh ngực — đứng lầm lũi chờ chực hệt như một con mãnh thú đang nhổm dậy chuẩn bị vồ mồi. Parent cất giọng đanh hơn:

— Cút ngay lập tức. Biến khỏi cái nhà này cho tao!

Thế nhưng nhìn thấy chồng đã dịu bớt cơn thịnh nộ ban đầu, người đàn bà liền trở nên bạo gan hơn, ngẩng phắt đầu lên, bước lên trước hai bước và với giọng điệu gần như xấc láo, nàng ta thét lên: — Ngài điên rồ mất trí thật rồi đấy phỏng? Có chuyện quái quỉ gì xảy ra với ngài thế hả? Ý nghĩa của màn bạo lực vô căn cứ này là gì?

Thế nhưng ông xoay ngoắt lại hướng về phía nàng, giơ cao nắm đấm chực giáng xuống và lắp bắp: — Ồ—ồ—thế này là quá quắt lắm rồi, quá sức chịu đựng rồi! Tao đã nghe thấy hết mọi thứ! Mọi thứ—mày hiểu chưa hả? Tất cả mọi chuyện! Đồ khốn nạn—đồ đĩ bợm! Tụi mày đúng là một cặp đôi khốn nạn! Cút ngay khỏi nhà tao! Biến ngay lập tức, bằng không tao sẽ giết chết tụi mày! Cút mau!

Nàng ta thừa hiểu rằng mọi chuyện đã chấm hết và ông đã nắm thóp tất cả; rằng nàng chẳng thể nào tẩy trắng được sự trong sạch của mình và buộc phải cuốn gói. Thế nhưng bản tính trơ trẽn đã quay trở lại, mối căm hờn ngút ngàn đối với người đàn ông nay còn bị khoét sâu thêm đã đẩy nàng đến sự liều lĩnh, khơi dậy trong lòng nàng sự ngạo mạn và thách thức. Với một giọng trong véo, nàng tuyên bố:

— Đi nào, Limousin; vì hắn đã tống cổ tôi ra khỏi nhà, tôi sẽ theo anh về phòng trọ của anh vậy.—

Nhưng Limousin vẫn đứng chôn chân tại chỗ không nhúc nhích, còn Parent thì bùng lên một cơn giận dữ mới, thét gào: — Có cút đi không hả? Xéo ngay khỏi đây, đồ khốn nạn! Bằng không thì... bằng không thì...— Ông chộp lấy một chiếc ghế rồi giơ lên quay tít trên đầu.

Henriette sải những bước nhanh qua phòng, túm tay gã nhân tình lôi phắt ra khỏi bức tường như thể gã đã dính chặt vào đó, đoạn dắt gã hướng về phía cửa chính và nói: — Đi thôi anh bạn—anh thừa thấy gã này điên khùng mất trí rồi còn gì. Mau đi đi!—

Khi bước ra cửa, nàng còn ngoảnh đầu lại nhìn chồng, cố vắt óc tìm kiếm một mưu kế, một phát kiến gì đó có thể đâm thấu tận trái tim ông trước khi rời khỏi ngôi nhà này, và một ý nghĩ độc địa vụt qua đầu — thứ ý nghĩ hiểm độc tột cùng bộc lộ trọn vẹn bản tính xảo trá của đàn bà. Nàng kiên quyết tuyên bố:

— Tôi sẽ mang theo cả con tôi đi cùng.—

Parent chết sững người, lắp bắp: — Con... con của cô ư? Cô... cô dám mở miệng đòi con ư? Cô dám... cô dám đòi mang con đi sau khi... sau khi... Ồ ồ, thế này thì quả là quá giới hạn rồi! Biến đi, đồ đàn bà ti tiện! Cút ngay!—

Nàng ta lại tiến sát đến bên ông, nở nụ cười gần như đắc thắng, như thể đã được trả thù và nghênh ngang thách thức, đứng giáp mặt cách gang tấc và tuyên bố xanh rờn:

— Tôi muốn mang con tôi đi, và ngài không có quyền giữ nó lại, bởi vì nó không phải là con ngài—ngài hiểu chưa hả? Nó không phải máu mù của ngài! Nó là con của Limousin!—

Và Parent gào lên trong cơn hoảng loạn tột độ: — Mày nói láo—mày nói láo—đồ đàn bà đê tiện!—

Thế nhưng mụ vẫn trơ trẽn tiếp lời: — Đồ ngốc! Ai ai người ta cũng biết thừa điều đó trừ mỗi mình ngài ra thôi. Tôi nói cho ngài hay, đây mới chính là cha ruột của nó. Ngài chỉ cần nhìn mặt thằng bé là đủ khắc cốt ghi tâm rồi.—

Parent lảo đảo lùi lại phía sau, rồi đột ngột xoay ngoắt người, vớ lấy ngọn nến và lao hộc tốc vào phòng bên cạnh; trở ra gần như ngay tức khắc với đứa con trai nhỏ đang quấn chặt trong chăn bông ngủ dở. Bị đánh thức bất thình lình, đứa bé hoảng sợ khóc thét lên. Parent ném phăng nó vào tay người vợ, rồi chẳng nói chẳng rằng, ông thô bạo đẩy mạnh hai mẹ con ra ngoài hành lang — nơi Limousin đang chờ sẵn vì sự an toàn của bản thân.

Rồi ông sập mạnh cửa lại, vặn hai vòng khóa rồi chốt then cài cẩn thận, nhưng vừa lết được vào đến phòng khách thì ngã quỵ xuống sàn nhà bất tỉnh nhân sự.

Parent sống thui thủi một mình, thực sự một mình. Trong suốt năm tuần lễ tiếp theo sau cuộc chia ly định mệnh ấy, sự ngỡ ngàng trước lối sống mới đã phần nào che lấp đi khiến ông không phải suy nghĩ quá nhiều. Ông quay trở lại với nếp sinh hoạt độc thân ngày trước, những thói quen lang thang đầu đường xó chợ, và ăn uống ở các quán ăn nhanh như hồi chưa vợ. Để tránh mọi điều tiếng tai tiếng dèm pha, ông đồng ý cấp dưỡng cho vợ theo thỏa thuận được dàn xếp qua luật sư đôi bên. Tuy nhiên, dần dà, hình bóng đứa con trai bắt đầu ám ảnh tâm trí ông. Thường thì khi thui thủi một mình trong căn nhà lạnh lẽo về đêm, ông lại giật mình tưởng như nghe tiếng thằng George gọi «Cha ơi», rồi trái tim đập thình thịch thúc giục ông bật dậy chạy đi mở cửa thật nhanh để xem lỡ đâu đứa bé có thể quay về giống như loài chó hay loài bồ câu đưa thư. Tại sao một đứa trẻ lại kém phần bản năng hơn cả loài động vật cơ chứ? Nhận ra mình đã lầm to, ông lại chìm nghỉm xuống chiếc bành ky và thẫn thờ nghĩ về thằng bé. Ông ngồi ngẩn ngơ nghĩ về nó hàng giờ đồng hồ, suốt cả ngày dài. Đó không chỉ là nỗi ám ảnh về mặt tinh thần, mà còn là sự cồn cào về mặt thể xác, một thứ khát khao thần kinh muốn được ôm hôn nó, bồng bế vuốt ve, đặt nó lên đầu gối và nhún nhảy nô đùa. Ông như cảm nhận được đôi tay bé xíu của con đang ôm lấy cổ mình, chiếc miệng nhỏ nhắn áp lên bộ râu dạo ấy một nụ hôn, mái tóc mềm mại mơn man cọ vào gò má, và ký ức về những thói quen trẻ con ấy dày vò ông hệt như nỗi đau của một người đàn ông vừa bị người phụ nữ mình yêu sâu sắc bỏ rơi. Mươi hay hàng trăm lần trong ngày, ông tự hỏi liệu mình có phải là cha ruột của George hay không, và hầu như cứ mỗi tối trước khi chợp mắt, ông lại lặp lại chuỗi câu hỏi đầy tuyệt vọng ấy.

Ông đặc biệt khiếp sợ bóng tối lúc chiều tà, cái cảm giác cô quạnh hoang hoải của chạng vạng hoàng hôn. Khi ấy, một dòng thác sầu muộn tràn ngập tâm can, một dòng lũ tuyệt vọng nhấn chìm và đẩy ông đến bờ vực điên dại. Ông sợ hãi chính những ý nghĩ của mình chẳng khác nào kẻ tội phạm sợ hãi pháp luật, và ông cuống cuồng trốn chạy chúng như chạy trốn mãnh thú nơi rừng hoang. Hơn hết thảy, ông sợ hãi không gian trống trải, tối tăm, lạnh lẽo đầy ám ảnh của ngôi nhà mình và những con đường vắng tanh vắng ngắt nơi thỉnh thoảng có ngọn đèn đường chập chờn nhấp nháy, nơi bóng dáng cô độc của một người qua đường vang lên từ đằng xa gợi lên hình ảnh kẻ lang thang đêm hôm, khiến bước chân ông phải vội vã hơn hoặc chậm lại tùy theo hướng kẻ đó đang tiến đến hay đi khuất sau lưng.

Và bất chấp ý muốn của bản thân, theo bản năng, Parent lê bước hướng về những đại lộ lớn rộng thênh thang, sáng rực ánh đèn và đông đúc người qua lại. Ánh sáng và đám đông thu hút ông, lấp đầy tâm trí và đánh lạc hướng những suy nghĩ u ám; và khi đã mỏi chân lang thang vô định giữa dòng người xuôi ngược, khi thấy bóng dáng thưa dần trên vỉa hè và dòng người vãn đi, nỗi sợ cô đơn cùng tĩnh lặng lại thúc đẩy ông tạt vào một quán bia lớn ngập tràn ánh sáng và tiếng cười nói của những kẻ ẩm tửu. Ông lao vào đó như những con thiêu thân lao đầu vào ngọn nến, chọn một chiếc bàn tròn nhỏ ngồi xuống và gọi một ly «bock», nhấm nháp thật chậm chạp trong nỗi bất an dâng lên mỗi khi có vị khách nào đó đứng lên rời đi. Ước gì ông có thể tóm lấy tay họ, níu giữ lại và khẩn khoản xin họ ngồi thêm chút nữa biết bao, bởi ông quá đỗi sợ hãi cái khoảnh khắc người phục vụ bàn bước đến và lạnh lùng thông báo: «Thưa monsieur, quán đến giờ đóng cửa rồi!»

Thế là ông dần dà hình thành thói quen la cà ở các quán bia — nơi sự cọ xát liên tục giữa những bợm nhậu mang lại cảm giác gần gũi trong bầu không gian tĩnh lặng, nơi những làn khói thuốc dày đặc ru ngủ những âu lo, còn thứ bia nặng đô làm tê liệt tâm trí và xoa dịu trái tim. Ông gần như sinh sống luôn ở đó. Vừa ngủ dậy là ông đã có mặt ở quán để tìm kiếm những gương mặt qua lại nhằm đánh lạc hướng tầm nhìn và suy nghĩ, rồi chẳng mấy chốc, vì quá lười biếng dịch chuyển, ông chuyển sang ăn uống luôn tại chỗ.

Sau mỗi bữa ăn, trong suốt hơn một tiếng đồng hồ, ông nhấm nháp ba hoặc bốn ly rượu mạnh nhỏ khiến bản thân dần chìm vào trạng thái mụ mẫm, rồi cái đầu gục xuống ngực, nhắm nghiền mắt và chìm vào giấc ngủ. Sau đó, tỉnh giấc, ông chồm dậy trên chiếc ghế bành bọc nhung đỏ, chỉnh lại vác-cốt, kéo lại cổ tay áo và cầm tờ báo lên đọc lại dù đã ngấu nghiến chúng từ hồi sáng, đọc van vách từng chữ từ đầu đến cuối chẳng xót trang nào. Khoảng từ bốn đến năm giờ chiều, ông đi dạo trên các đại lộ để hít thở chút không khí trong lành theo cách gọi của ông, rồi lại quay về chiếc ghế quen thuộc đã được giữ chỗ sẵn và gọi ly absinthe. Ông trò chuyện với những vị khách quen mặt mà ông kết thân. Họ bàn tán về thời sự trong ngày và các sự kiện chính trị, và cứ thế kéo dài thời gian cho đến bữa tối; ông cứ cặm cụi tiêu tốn buổi tối hệt như buổi chiều cho đến giờ quán đóng cửa. Đó là khoảnh khắc tồi tệ nhất đối với ông khi buộc phải bước ra ngoài bóng tối tăm tối, trở về căn phòng trống trải ngập tràn những ký ức kinh hoàng, những suy nghĩ hãi hùng và nỗi thống khổ bủa vây tâm trí. Ông cắt đứt hoàn toàn liên lạc với bạn bè cũ, họ hàng thân thích, không một ai có thể gợi nhắc ông nhớ về quá khứ nữa. Thế nhưng vì căn hộ của mình chẳng khác nào địa ngục trần gian, ông bèn thuê một căn phòng ở khách sạn lớn, một căn phòng khang trang dưới tầng trệt để có thể nhìn ngắm dòng người qua lại. Ở đó, ông không còn phải trơ trọi một mình trong tòa nhà to lớn nữa. Ông cảm nhận tiếng người xôn xao quanh mình, nghe tiếng trò chuyện râm ran ở các phòng bên cạnh, và mỗi khi những nỗi đau cũ giày vò quá mức trước cảnh chiếc giường được mở sẵn cùng lò sưởi lạnh ngắt cô quạnh, ông lại tha thẩn bước ra dãy hành lang rộng dài đi lại như một người lính canh gác trước những cánh cửa khép kín, đượm buồn ngắm nhìn những đôi giày đặt sóng đôi ngoài thềm cửa — đôi bốt nhỏ xinh của phụ nữ nằm cạnh đôi giày da đục lỗ dày cộm của đàn ông — và ông thầm nghĩ, chắc hẳn tất cả những con người kia đều đang hạnh phúc chìm trong giấc ngủ êm đềm trên chiếc giường ấm áp. Cứ thế, năm năm trôi qua; năm năm ròng rã trong cay đắng ngút ngàn. Nhưng rồi một ngày nọ, khi đang đi dạo quen thuộc trên đoạn đường giữa Madeleine và phố Rue Drouot, ông chợt bắt gặp dáng đi của một người phụ nữ đập vào mắt. Đi cùng bà ta là một gã đàn ông cao lớn và một đứa trẻ, cả ba đang rảo bước phía trước ông. Ông tự hỏi đã từng nhìn thấy họ ở đâu, thì bỗng nhận ra cử chỉ vẫy tay quen thuộc ấy; đó chính là vợ ông, vợ ông đi cùng Limousin và đứa con trai — thằng George bé bỏng ngày nào.

Trái tim đập thình thịch như muốn nghẹt thở, nhưng ông không dừng bước mà tiếp tục bám theo sau vì khao khát muốn nhìn ngắm họ. Trông họ hệt như một gia đình tư sản quyền quý bậc trung. Henriette đang tựa nhẹ vào tay Paul, thì thầm to nhỏ điều gì và thỉnh thoảng liếc nhìn gã đầy tình tứ. Parent bắt được góc nghiêng khuôn mặt nàng và nhận ra những đường nét kiều diễm ấy, cử động đôi môi, nụ cười và ánh mắt lúng liếng đưa tình. Thế nhưng đứa trẻ mới là tâm điểm thu hút toàn bộ sự chú ý của ông. Trông nó mới cao lớn và vạm vỡ làm sao! Parent không thấy mặt nó, chỉ nhìn thấy mái tóc vàng xoăn dài bồng bềnh. Cậu thiếu niên cao lớn mặc quần ngắn để lộ đôi chân trần, đang tung tăng sải bước bên mẹ hệt như một người đàn ông thực thụ ấy chính là George. Đột nhiên ông nhìn rõ cả ba khi họ dừng lại trước cửa tiệm. Limousin đã điểm bạc rất nhiều, già đi và gầy sò hơn trước; ngược lại, vợ ông vẫn trẻ trung như ngày nào, thậm chí còn có phần đẫy đà hơn. Còn George thì ông có lẽ sẽ chẳng tài nào nhận ra nếu cứ giữ hình dung cũ, bởi thằng bé đã thay đổi hoàn toàn so với trước kia.

Họ tiếp tục cất bước và Parent lầm lũi bám theo. Ông rảo chân bước nhanh hơn, vượt lên trước rồi vòng người lại đối mặt trực diện với họ. Khi lướt qua đứa trẻ, một niềm khao khát cuồng dại muốn chộp lấy nó bồng chạy trốn bỗng bùng lên trong lòng, khiến ông va phải người nó như vô tình. Thằng bé quay lại trừng mắt nhìn gã đàn ông vụ vụng về với vẻ bực dọc, còn Parent hốt hoảng rảo bước thật nhanh, tổn thương, đau đớn và bị ám ảnh bởi cái nhìn ấy. Ông trốn chạy hệt như một tên trộm, bị bủa vây bởi nỗi sợ kinh hoàng rằng vợ và gã nhân tình sẽ nhận ra mình. Ông cắm cổ chạy thẳng về quán quen mà không dám dừng chân, ngã phịch xuống ghế thở hổn hển. Tối hôm đó, ông đã nốc liền ba ly absinthe. Trong suốt bốn tháng trời, nỗi đau đớn từ cuộc hội ngộ bất ngờ ấy cứa sâu vào tim ông. Đêm nào ông cũng mơ thấy hình ảnh ba người họ hạnh phúc, bình yên — cha, mẹ và con cái thong thả dạo bước trên đại lộ trước khi ghé vào quán ăn tối, và vi ảnh mới mẻ ấy dần xóa nhòa đi ký ức cũ. Đó lại là một nỗi dằn vặt khác, một thứ ảo ảnh mới mẻ và cũng là một nguồn cơn đau khổ tươi nguyên. Thằng George bé bỏng ngày nào, đứa trẻ mà ông từng hết mực yêu thương và hôn húp không biết chán, đã biến mất tăm tích nơi chân trời xa ngái, thay vào đó là một đứa trẻ hoàn toàn khác biệt, hệt như người anh em sinh đôi của nó — một cậu nhóc chân trần chẳng mảy nào biết đến sự hiện diện của ông! Ý nghĩ đó bóp nghẹt tâm can ông đau đớn khôn cùng. Tình yêu thương của đứa trẻ đã chết; giữa họ chẳng còn sợi dây liên kết nào nữa; đứa trẻ sẽ chẳng đời nào dang tay ôm lấy ông khi nhìn thấy mặt. Thậm chí nó còn trừng mắt giận dữ với ông cơ mà.

Rồi dần dà, tâm trí ông cũng tĩnh lại, những đớn tra tấn tinh thần thuyên giảm, hình ảnh hiện hữu ám ảnh giấc ngủ mỗi đêm ấy cũng mờ dần và thưa thớt hơn. Ông bắt đầu quay lại nhịp sống na ná những người bình thường khác, hệt như đám người vô công rỗi nghề ngồi nhấm nháp bia bên những chiếc bàn mặt đá hoa cương và mài mòn quần áo trên lớp nhung sờn rách của những chiếc ghế bành.

Ông già đi giữa làn khói thuốc lá miên man, rụng sạch tóc dưới thứ ánh sáng chói lọi của đèn gaz, coi việc tắm táp hàng tuần, hai tuần một lần ra tiệm hớt tóc gọt tỉa râu tóc hay tậu một chiếc áo khoác, chiếc mũ mới là những sự kiện trọng đại trong đời. Mỗi khi diện chiếc mũ mới bước chân vào quán, ông thường đứng soi gương săm soi rất lâu trước khi ngồi xuống, cẩn thận nhấc lên đặt xuống vài lần rồi mới cất tiếng hỏi cô nàng thu ngân đang tò mò quan sát mình với ánh mắt chú ý xem trông nó có hợp với dáng ông không.

Mỗi năm ông chỉ đến nhà hát độ hai ba lần, và vào mùa hè, đôi khi ông dành buổi tối để ghé nghe mấy buổi hòa nhạc ngoài trời ở đại lộ Champs Elysees. Cứ thế, những năm tháng trôi qua chậm chạp, đơn điệu và ngắn ngủi bởi chẳng có lấy một biến cố nào xảy ra.

Giờ đây, rất hiếm khi ông còn nhớ về vở kịch kinh hoàng đã tàn phá cuộc đời mình; bởi đã hai mươi năm trôi qua kể từ buổi tối tồi tệ ấy. Thế nhưng quãng đời dằng dặc đã trải qua sau đó đã vắt kiệt sức lực của ông. Chủ quán thường hay bảo: «Monsieur Parent, ngài nên vực lại tinh thần một chút đi chứ; phải ra ngoài hít thở không khí trong lành và về vùng quê chơi chứ lị. Tôi đảm bảo là trông ngài dạo mấy tháng gần đây đổi khác nhiều lắm đấy». Và sau khi vị khách bước ra ngoài, hắn lại thì thầm với cô phục vụ quầy bar: «Gã Parent tội nghiệp đó sắp đi chầu trời đến nơi rồi; cứ rúm ró mãi ở Paris thì có nước mà chết sớm. Cô khuyên hắn thỉnh thoảng nên về miền quê đổi gió đi xem nào; hắn rất nể cô đấy. Mùa hè sắp đến rồi, ra đấy sẽ giúp hắn khỏe khoắn lại ngay thôi».[

Và cô gái, đầy lòng thương cảm và tử tế dành cho một vị khách quen thuộc mẫn cán, ngày nào cũng thủ thỉ với Parent: «Thưa monsieur, ngài hãy quyết định ra ngoài hít thở chút không khí trong lành đi chứ. Ngoài vùng quê vào mùa thời tiết đẹp thơ mộng lắm đấy. Ồ, nếu tôi mà được như ngài, tôi sẽ dành trọn cuộc đời mình ở đó mất!».[

Dần dà, trong ông nảy sinh một khát khao mơ hồ muốn thử một lần đi xem ngoài bức tường thành của thành phố lớn kia, liệu phong cảnh có thực sự tuyệt diệu như lời đồn đại hay không. Một buổi sáng nọ, ông cất lời hỏi:

— Cô có biết quanh vùng ngoại ô Paris chỗ nào có bữa trưa ngon lành không?

— Ngài cứ đến Sân thượng Saint-Germain ấy; ở đó tuyệt vời lắm!

Hồi còn trẻ, thời điểm vừa đính hôn, ông đã từng đến đó rồi. Ông quyết định sẽ quay lại chốn cũ, và chọn đúng ngày Chủ nhật — chẳng vì lý do đặc biệt nào cả, đơn giản là vì mọi người thường hay đổ xô đi chơi vào ngày Chủ nhật, dẫu cho cả tuần dài họ chẳng có việc gì làm đi chăng nữa; thế nên vào một sáng Chủ nhật nọ, ông đáp tàu đi Saint-Germain. Ngay từ đầu chuyến đi, tâm trạng ông đã chùng xuống, bực bội vì trót dại chiều theo cái khát khao oái oăm này và phá vỡ nếp sinh hoạt thường nhật quen thuộc. Cổ họng khô khốc; ước gì ông được xuống ở mỗi trạm dừng chân, tạt vào quán cà phê bên đường ngồi nhấm nháp một hai ly «bock» rồi bắt chuyến tàu đầu tiên quay về Paris. Cứ có cảm giác hành trình kéo dài vô tận. Ông vốn có thể ngồi ì ra cả ngày trời miễn là trước mắt vẫn là những cảnh vật tĩnh tại bất động, nhưng việc cứ phải ngồi yên trên toa tàu lao vút đi, trơ mắt nhìn khung cảnh làng quê vụt qua vùn vụt trong khi bản thân bị giam cầm một chỗ lại khiến ông thấy mệt mỏi và kiệt quệ đến cùng cực.

Tuy nhiên, dòng sông Seine vẫn khơi gợi chút hứng thú mỗi lần con tàu băng qua. Dưới chân cầu Chatou, ông nhìn thấy vài chiếc thuyền nhỏ lướt đi tốc độ chóng mặt dưới những mái chèo vạm vỡ của đám thanh niên lực lưỡng mình trần, và ông thầm nghĩ: «Đấy, mấy tay đó mới thực sự biết cách tận hưởng cuộc sống làm sao!». Con tàu lao vào đường hầm tối om ngay trước thềm ga Saint-Germain và chậm chạp dừng bánh bên sân ga. Parent bước xuống, lê bước chân nặng nhọc — bởi ông đã sớm thấy mỏi mệt — hướng về phía Sân thượng với hai tay chắp sau lưng, và khi đến bên hàng lan can sắt, ông dừng lại phóng tầm mắt ngắm nhìn đường chân trời xa tít tắp. Đồng bằng mênh mông trải rộng trước mắt ngút ngàn như mặt biển, xanh ngát và điểm xuyết những ngôi làng lớn đông đúc chẳng khác gì thị trấn. Nắng vàng rực rỡ tắm táp toàn bộ cảnh quan trong bầu không khí ấm áp tràn trề. Dòng sông Seine uốn lượn hệt như một con mãng xà bất tận giữa lòng đồng bằng, lững lờ ôm lấy những ngôi làng và triền đồi. Parent hít sâu làn gió ấm áp phả vào mặt — thứ không khí tưởng chừng có thể trẻ hóa con tim, đánh thức tâm hồn và hồi sinh dòng máu đang chảy trong người, và ông tự nhủ:

— Ồ, ở đây thật là tuyệt diệu làm sao.—

Rồi ông bước tiếp vài bước và lại khựng lại để ngắm nghía cảnh vật. Bi kịch cùng cực trong sự tồn tại của ông dường như được khắc họa rõ nét dưới thứ ánh sáng cường độ cao đang tràn ngập khắp đất trời. Ông nhìn thấy rõ mồn một hai mươi năm ròng rã bám trụ ở quán bia — tẻ nhạt, đơn điệu và xé nát tâm can. Lẽ ra ông đã có thể đi du lịch khắp nơi như bao người khác, đặt chân đến những xứ sở xa xôi vô danh ở bên kia đại dương, mải mê theo đuổi những thứ vĩ đại mà nhân loại tôn sùng như nghệ thuật và khoa học; lẽ ra ông đã có thể tận hưởng cuộc sống dưới muôn vàn hình thái — thứ cuộc đời huyền bí đầy biến hóa, lúc quyến rũ khi đau đớn, luôn bất định và kỳ lạ. Thế nhưng, giờ đây thì mọi chuyện đã quá muộn màng. Ông sẽ tiếp tục lê la nốc hết ly «bock» này đến ly «bock» khác cho đến ngày lìa đời, không gia đình, không bạn bè, chẳng mảy may hy vọng, chẳng còn chút tò mò nào đối với thế giới xung quanh, và một cảm giác thảm hại cùng nỗi thôi thúc muốn trốn chạy, muốn cuộn mình giấu kín trong xó xỉnh Paris, trong quán cà phê cùng sự lờ đờ tê liệt bỗng bủa vây lấy ông! Tất cả những ý nghĩ, những giấc mơ, những khát vọng từng ngủ quên trong vũng bùn lầy của một trái tim cằn cỗi bỗng chốc bừng tỉnh sức sống, được hồi sinh bởi những tia nắng ấm áp trên cánh đồng bằng.

Parent cảm thấy nếu cứ tiếp tục chần chừ ở đây thêm chút nữa, chắc chắn ông sẽ phát điên mất, thế là ông vội vã rảo bước hướng về phía Đình Pavilion Henri IV để ăn trưa, tìm kiếm sự khuây khỏa dưới ảnh hưởng của rượu mạnh, và chí ít là có ai đó để bầu bạn nói chuyện.

Ông chọn một chiếc bàn nhỏ nằm trong chòi dây leo nhìn ra toàn cảnh vùng nông thôn xung quanh, gọi món ăn trưa và giục nhà hàng phục vụ nhanh chóng. Rồi có thêm nhiều thực khách kéo đến ngồi kín các bàn xung quanh. Ông thấy dễ chịu hơn đôi chút; ít ra mình không còn trơ trọi một mình. Có ba người đang dùng bữa ngay bàn bên cạnh. Ông lướt mắt qua họ vài bận mà chẳng mảy ma nhận diện rõ, hệt như cái cách người ta nhìn những kẻ xa lạ ngang đường. Bỗng nhiên, giọng nói của một người phụ nữ cất lên khơi gợi một luồng điện xẹt qua sống lưng, thấu tận xương tủy:

— George, con cắt hộ mẹ miếng thịt gà nhé?

Và một giọng nam khác đáp lại:

— Vâng, thưa mẹ.

Parent ngẩng phắt đầu lên, và ông hiểu ra tất cả; ông nhận diện ngay lập tức những con người đó! Quả thật nếu lướt qua chắc chắn ông chẳng thể nào nhận ra họ nổi nữa. Vợ ông đã điểm tóc bạc phơ và đẫy đà hơn trước rất nhiều, trông hệt như một quý bà lớn tuổi nghiêm nghị, đáng kính, và nàng ta cúi gằm cổ về phía trước khi ăn để tránh làm bẩn váy, dẫu cho trước ngực đã dắt chiếc khăn ăn vắt ngang cằm. Còn George thì đã trưởng thành thành một trang nam tử. Trên cằm chú ta lơ thơ một nhúm râu — thứ râu non lởm chởm và hầu như không màu nhạt nhếch mọc lưa thưa trên má tuổi thiếu niên. Chú ta đội mũ phớt cao, mặc chiếc áo vác-cốt trắng và đeo một chiếc kính một mắt đơn tròng trên mặt, chắc là để ra điều ta đây lịch lãm. Parent trân trối nhìn nó với vẻ kinh ngạc tột độ. Kia chính là George, đứa con trai ruột thịt của ông ư? Không, ông hoàn toàn không nhận ra gã thanh niên trẻ tuổi đó; chẳng có bất kỳ điểm chung nào gắn kết giữa họ cả. Riêng Limousin thì đang quay lưng về phía ông, cặm cụi ăn uống với tấm lưng hơi còng xuống.

Cả ba người họ trông vô cùng hạnh phúc và mãn nguyện; họ cùng nhau du ngoạn vùng ngoại ô và thưởng thức bữa ăn tại những nhà hàng nổi tiếng. Họ đã và đang tận hưởng một cuộc sống bình yên, ấm êm, một hạnh phúc gia đình trọn vẹn trong ngôi nhà ngập tràn hơi ấm cùng biết bao thứ lặt vặt vụn vặt làm nên thi vị cuộc sống, đong đầy yêu thương và những lời thì thầm ngọt ngào trao nhau không ngớt mỗi khi người ta yêu sâu đậm. Họ đã sống nhung lụa như thế đấy, nhờ ơn ông, nhờ tiền của của Parent, sau khi đã lừa gạt, cướp đoạt và tước đoạt sạch sành sanh cuộc đời ông! Họ đã kết án ông — một gã đàn ông ngây thơ, khờ khạo và hoan hỉ — vào vũng lầy khốn cùng của sự cô độc, đày đọa ông vào cái kiếp sống gớm ghiếc giữa vỉa hè và quán rượu, nếm trải mọi đọa đày cả về tinh thần lẫn thể xác! Họ đã biến ông thành một kẻ vô tích sự, trôi nổi vô định giữa cõi đời, một gã đàn ông già nua khốn khổ chẳng còn niềm vui, chẳng còn tương lai, chẳng chờ đợi bất cứ điều gì từ bất kỳ ai hay từ bất cứ thứ gì trên đời này nữa. Đối với ông, thế giới này hoàn toàn trống rỗng, bởi ông chẳng còn yêu thương nổi một sinh linh nào trên Trái Đất. Ông có thể bôn ba xứ người, lang thang qua bao con đường ngõ ngách, bước vào mọi căn hộ ở Paris, mở toang từng cánh cửa phòng, nhưng sẽ chẳng bao giờ tìm thấy đằng sau bất kỳ khung cửa nào gương mặt thân thương hằng khao khát — gương mặt của vợ hay con sẽ nở nụ cười chào đón khi nhìn thấy ta về. Ý nghĩ ấy khoét sâu vào tâm trí ông hơn bất kỳ điều gì khác, ý nghĩ về một cánh cửa mà người ta mở ra để nhìn ngắm và ôm chầm lấy một ai đó đang chờ đợi phía sau.

Và tất cả những điều đó đều là lỗi của ba con quỷ hút máu ấy! Lỗi của mụ đàn bà đê tiện, của gã nhân tình đốn mạt và của cậu thiếu niên tóc vàng vênh váo xấc láo kia. Giờ đây, ngọn lửa giận dữ trong lòng ông chĩa thẳng vào đứa con trai chẳng kém gì hai kẻ kia. Chẳng lẽ nó không phải là con của Limousin hay sao? Nếu không phải ruột thịt, liệu Limousin có đùm bọc và yêu thương nó đến thế không? Lẽ nào Limousin lại không nhanh chóng tống cổ cả hai mẹ con đi nếu gã không hoàn toàn chắc chắn đó là giọt máu, chính xác là giọt máu của mình? Đâu có ai rảnh rỗi đi nuôi con đẻ của kẻ khác bao giờ? Và giờ đây chúng đang ở ngay đây, sờ sờ ngay trước mặt ông, ba con người đã đày đọa ông vào chuỗi ngày thống khổ cùng cực.

Parent trân trối nhìn họ, bực dọc và sục sôi trong ký ức về muôn vàn đớn đau cùng nỗi tuyệt vọng, và sự phẫn uộ của ông bị đẩy lên đỉnh điểm trước dáng vẻ bình thản, mãn nguyện của chúng. Ông chỉ muốn lao vào tiêu diệt chúng, ném thẳng chiếc bình xịt nước soda vào đầu chúng, bổ đôi sọ Limousin ra khi gã cứ liên tục cúi xuống rồi lại ngẩng lên trên chiếc đĩa ăn.

Ông phải trả thù ngay lúc này, tại đây, khi chúng đang nằm gọn trong tầm tay. Nhưng bằng cách nào? Ông vắt óc tìm kiếm phương kế, mường tượng ra những cảnh tượng kinh hoàng hệt như những vụ án mạng trên mặt báo, nhưng chẳng tài nào nghĩ ra nổi một cách thức khả thi nào. Và ông tiếp tục nốc thêm rượu để kích thích bản thân, để tự tiếp cho mình chút gan dạ không để tuột mất cơ hội ngàn vàng này — cơ hội mà có lẽ sẽ chẳng bao giờ lặp lại lần thứ hai.

Bỗng nhiên một ý nghĩ xẹt qua đầu ông, một ý nghĩ vô cùng khủng khiếp; và ông dừng uống để tập trung ấp ủ nó. Nửa miệng mỉm cười, ông lẩm bẩm: «Ta tóm được tụi mày rồi, ta tóm được tụi mày rồi! Cứ chờ mà xem, rồi chúng mày sẽ thấy!»

Họ thong thả tận hưởng bữa trưa, trò chuyện với thái độ dửng dưng hoàn toàn. Parent không nghe rõ họ đang trao đổi điều gì, nhưng ông thấy những cử chỉ điềm tĩnh của chúng. Đặc biệt gương mặt của người vợ làm ông ngứa mắt tột cùng. Nàng ta ra điều kiêu kỳ, dáng vẻ của một quý bà gia giáo đài các, một người đàn bà đạo đức không ai chạm tới được, được bao bọc kín mít bởi những nguyên tắc sống và khoác lên mình bộ giáp sắt kiên cố mang tên trinh tiết. Họ thanh toán hóa đơn rồi đứng dậy khỏi bàn. Lúc bấy giờ Parent mới chú ý kỹ đến Limousin. Trông gã chẳng khác nào một nhà ngoại giao về hưu, ra điều ta đây rất quan trọng với bộ râu mai trắng muốt dài chạm tận cổ áo.

Họ cất bước bỏ đi. Parent đứng phắt dậy bám theo sau. Đầu tiên họ dạo quanh bãi sân thượng, thong thả ngắm nhìn khung cảnh thiên nhiên rồi rẽ lối bước vào khu rừng. Parent rón rén theo sau một khoảng cách vừa đủ, khéo léo nép mình che giấu để không làm chúng hoài nghi quá sớm.

Parent từng bước tiếp cận, thở dốc vì xúc động và mệt nhọc bởi ông đã bỏ thói quen đi bộ từ lâu. Chẳng mấy chốc ông đã bắt kịp, nhưng bỗng dưng một nỗi sợ hãi bất chợt bủa vây — một nỗi sợ không tài nào giải thích nổi — khiến ông bước vượt lên trước để rồi xoay người đối mặt trực diện với họ. Ông rảo bước với trái tim đập thình thịch, cảm nhận rõ chúng đang bám sát ngay phía sau, và ông tự nhủ: «Nào, thời điểm đến rồi. Can đảm lên! Can đảm lên nào! Đây chính là khoảnh khắc quyết định!»

Ông quay ngoắt lại. Cả ba đang ngồi nghỉ ngơi trên thảm cỏ dưới gốc cây cổ thụ to lớn và tiếp tục rôm rả trò chuyện. Hạ quyết tâm, ông sải những bước thật nhanh quay trở lại; chắn ngang lối đi ngay trước mặt họ, ông đột ngột cất giọng nghẹn ngào vì xúc động:

— Chính là ta! Ta đây! Chắc các người không ngờ có ngày gặp lại ta chứ gì?

Cả ba trân trối nhìn gã đàn ông có những biểu hiện bất ổn tâm lý hệt như kẻ mất trí. Ông tiếp lời:

— Cứ làm như các người không còn nhận ra ta nữa vậy. Hãy nhìn cho kỹ vào! Ta là Parent, Henri Parent đây. Tưởng rằng mọi chuyện đã chấm hết và chẳng bao giờ phải nhìn thấy cái bộ mặt này nữa phải không? À, nhưng ta lại xuất hiện lù lù ở đây rồi đấy, và giờ thì chúng ta phải ba mặt một lời giải thích cho rõ ràng mọi chuyện.

Hoảng hốt tột độ, Henriette dùng hai tay ôm chặt mặt, hoảng loạn thốt lên: — Ồ! Chúa tôi ơi!

Nhận thấy một kẻ lạ mặt đang dám có ý đồ đe dọa mẹ mình, George vùng đứng dậy, sẵn sàng chồm lên túm cổ áo ông. Còn Limousin thì chết sững, kinh hoàng nhìn chằm chằm vào sự xuất hiện đột ngột này khi gã ta vừa thở hổn hển vừa nói tiếp:

— Thế nên bây giờ chúng ta phải ngửa bài ngửa mặt! Khoảnh khắc thích đáng đã đến rồi! À mày, mày đã lừa dối ta, đày đọa ta vào cuộc đời của một kẻ tù tội, và tưởng rằng ta sẽ chẳng bao giờ tóm được tụi mày sao!

Cậu thiếu niên chồm tới túm lấy vai đẩy ông ngã ngửa ra sau.

— Mày điên rồi à? — nó gằn giọng. — Mày muốn cái quái gì hả? Xéo ngay khỏi đây, bằng không tao cho mày một trận nhừ tử bây giờ!—

— Tao muốn cái gì á? — Parent cười gằn. — Tao muốn cho mày biết đám người này thực chất là loại gì.—

Thế nhưng George đang nổi trận lôi đình, giằng xé mạnh bạo và suýt chút nữa giáng đòn xuống mặt ông.

— Buông tay ra! — Parent thét lên. — Tao chính là cha ruột của mày đây. Nào, để xem tụi nó có dám nhận ra tao nữa không, lũ khốn nạn này!—

Cậu thanh niên chấn động tâm lý, buông thõng hai nắm đấm rồi quay phắt sang nhìn mẹ. Ngay khi được buông ra, Parent liền chồm tới phía bà ta.

— Nào! — ông gầm lên. — Chính miệng cô hãy nói cho nó biết tôi là ai đi! Nói cho nó biết tôi tên là Henri Parent, rằng tôi chính là cha nó vì nó mang họ George Parent, vì cô là vợ hợp pháp của tôi, vì cả ba người đang sống nhung lụa trên chính đồng tiền cấp dưỡng mười ngàn quan hằng năm mà tôi đã chu cấp kể từ ngày tống cổ cô ra khỏi cửa nhà tôi. Cô có dám nói cho nó biết lý do vì sao tôi đuổi cô đi không? Chính là vì tôi đã bắt quả tang cô tằng tịu với cái thằng ăn mày, với gã tình nhân đốn mạt này đây! Hãy nói cho nó biết tôi từng là ai — một người đàn ông đàng hoàng tử tế bị cô cưới về vì tiền bạc và lừa dối ngay từ ngày đầu tiên. Nói cho nó biết cô là loại gì và tôi là ai—

Ông lắp bắp, thở hổn hển trong cơn cuồng nộ tột độ. Người đàn bà cất tiếng kêu la xé lòng:

— Paul, Paul, ngăn hắn lại đi! Bắt hắn câm miệng lại! Đừng để hắn tuôn ra những lời này trước mặt con tôi!—

Limousin cũng lật đật đứng phắt dậy. Gã hạ thấp giọng thì thầm: — Câm mồm lại ngay! Câm ngay! Mày có biết mày đang làm trò quái quỉ gì không hả?—

— Tao thừa biết mình đang làm gì chứ, — Parent đốp chát lại, — và chừng đó vẫn chưa đủ đâu. Còn một chuyện nữa ta nhất định phải làm cho raẽ, thứ đã hành hạ tâm can ta suốt hai mươi năm ròng rã.— Đoạn, quay sang George — người đang nép người vào thân cây với vẻ mặt chết trân hoảng sợ, ông hét lên:

— Lắng nghe cho kỹ vào! Hồi rời khỏi nhà tao, mụ ta tưởng rằng lừa dối tao vẫn chưa đủ thâm độc nên còn muốn đẩy tao xuống tận cùng tuyệt vọng. Mày là chỗ dựa duy nhất của tao lúc bấy giờ, thế mà mụ ta nhẫn tâm mang mày đi theo, thề thốt rằng tao không phải cha ruột của mày, mà gã kia mới là cha ruột. Có phải mụ ta nói láo không? Tao không tài nào biết được. Tao đã tự dằn vặt mình với câu hỏi đó suốt hai mươi năm nay rồi.— Ông tiến sát lại gần bà ta, vẻ mặt vô cùng bi thương và dữ dội, giật phăng đôi bàn tay đang che mặt của nàng ta ra và tiếp tục gào lên:

— Nào! Giờ thì chính miệng cô hãy khai ra trong hai chúng tôi ai mới là cha ruột của cậu thanh niên này đi! Gã kia hay tao, chồng hợp pháp hay nhân tình của cô? Khai đi! Khai mau!—

Limousin lao vào can thiệp. Parent đẩy bật gã ra, cười nhạt trong cơn cuồng nộ: — À! Giờ thì mày ra điều can đảm lắm nhỉ! Can đảm hơn hẳn cái hồi chạy trốn xuống cầu thang vì tưởng tao định giết mày cơ mà. Thôi được! Nếu mụ ta đã không thèm mở miệng, thì chính mày hãy khai ra đi! Mày thừa biết rõ sự thật chẳng kém gì mụ ta. Nói xem, mày có phải cha ruột của thằng bé này không? Nào! Khai mau! Khai cho tao nghe xem nào!—

Ông lại xoay người quay về phía vợ. — Nếu cô đã không chịu nói, thì chí ít hãy khai cho con trai cô nghe đi. Nó đã là một người đàn ông thực sự rồi, và nó có quyền được biết ai mới là cha đẻ của mình. Tao hoàn toàn mù tịt, chưa từng được biết sự thật bao giờ, chưa bao giờ, chưa bao giờ cả! Tao chẳng thể nói cho mày biết được đâu, con trai ạ.—

Trông ông lúc ấy chẳng khác nào một kẻ đang phát cuồng; giọng hét lên chói tai và hai tay khua khoắn điên cuồng hệt như người mắc chứng động kinh.

— Nào!... Trả lời tao đi chứ. Mụ ta chẳng biết gì sất... Tao cá là mụ ta mù tịt luôn cho xem... Không... mụ ta làm quái gì biết được cơ chứ, thề có Chúa! Ha! ha! ha! Chẳng ai biết cả... chẳng một ai... Làm sao người ta có thể tường tận những chuyện quái gở thế này cơ chứ?

— Mày cũng sẽ chẳng tài nào biết nổi đâu, con trai ạ, mày sẽ mù tịt hệt như tao thôi... mãi mãi... Nhìn đây này... Cứ hỏi mụ ta đi, thể nào mày cũng vớ phải câu trả lời là mụ ta hoàn toàn không biết gì hết... Tao chịu thua... gã kia cũng mù tịt, mày cũng thế, chẳng một ai tường tận sự thật cả. Mày có quyền lựa chọn... Mày có quyền chọn lựa đấy... Ừ, tùy mày chọn giữa gã đó hoặc tao... Chọn đi.

— Chào buổi tối nhé... Mọi chuyện chấm hết rồi. Nếu mụ ta đổi ý định và chịu khai ra, nhớ quay về thông báo cho tao tiếng nhé? Đang tá túc ở Khách sạn des Continents đây... Tao rất mong được hay tin... Thào chào buổi tối... Chúc ba người tiếp tục tận hưởng chuỗi ngày vui vẻ nhé...—

Và ông xiêu vẹo bước đi, vừa đi vừa khoa tay múa chân, lầm bầm lẩm bẩm một mình dưới tán cây cổ thụ cao vút, trong bầu không gian tĩnh mịch, mát rượi thoang thoảng hương thơm thảo mộc ngút ngàn. Ông chẳng buồn quay đầu nhìn lại lấy một lần, cứ thế cắm cổ rảo bước dưới sức mạnh thôi thúc của cơn thịnh nộ, giữa cơn bão táp cảm xúc và bám chặt lấy một ý nghĩ độc tôn trong đầu. Bất thình lình, ông thấy mình đã đứng ngay trước cửa nhà ga. Một chuyến tàu sắp khởi hành và ông bước lên toa. Suốt dọc đường đi, ngọn lửa giận dữ trong người dịu dần, tâm trí tĩnh táo trở lại và ông trở về Paris trong niềm ngạc nhiên xen lẫn sự bạo dạn của chính mình, toàn thân nhức mỏi rã rời như vừa gãy rời từng khúc xương. Mặc dù vậy, ông vẫn quyết định tạt vào quán bia quen thuộc để nốc cạn ly «bock».

Khi nhìn thấy ông bước vào, Mademoiselle Zoe ngạc nhiên cất tiếng hỏi: — Ô hay! Về sớm thế á? Ngài mệt lắm đấy phỏng?

— Phải—đúng vậy... tôi mệt lắm... mệt rã rời luôn... Cô biết đấy, khi người ta đã không quen lê la ra ngoài... Thế là quá đủ cho một chuyến đi rồi. Từ nay tôi sẽ chẳng đời nào bén mảng về miền quê nữa đâu. Giá như cứ ì ra ở đây có phải hơn không. Từ nay về sau, đố ai lôi cước chân tôi ra khỏi cửa nổi nữa đấy.—

Mặc cho cô ta cố gặng hỏi đủ điều về chuyến dã ngoại ngắn ngủi ấy, ông vẫn ngậm chặt miệng không hé nửa lời.

Đó là lần đầu tiên trong đời vào đêm hôm đó, ông uống say khướt và được người ta khiêng về tận nhà.