Từ lâu, Jacques Bourdillere vẫn luôn thề rằng anh sẽ chẳng bao giờ kết hôn, nhưng rồi anh lại đột nhiên thay đổi ý định. Mọi chuyện diễn ra bất ngờ vào một buổi hè nọ bên bờ biển.

Một buổi sáng, khi anh đang nằm dài trên bãi cát ngắm nhìn những bóng hồng bước lên từ làn nước, một đôi bàn chân nhỏ nhắn đã lập tức thu hút anh bởi vẻ gọn gàng và duyên dáng vô ngần. Anh ngẩng đầu lên và ngây ngất trước toàn bộ vóc dáng ấy, dẫu thực ra anh chẳng thấy gì ngoài đôi cổ chân và phần đầu ló ra khỏi chiếc áo choàng tắm bằng vải nỉ được cài kín mít. V vốn là kẻ từng trải và nổi tiếng phóng túng, ban đầu anh bị chinh phục đơn giản chỉ vì nét kiều diễm của vóc dáng ấy. Rồi sau đó, anh lại bị níu giữ bởi nét duyên ngầm từ tâm hồn ngọt ngào, vô cùng giản dị và tốt bụng của thiếu nữ, tươi tắn hệt như đôi má và bờ môi nàng.

Anh được giới thiệu với gia đình nàng và nhanh chóng lấy lòng được họ. Chỉ trong chớp mắt, anh rơi vào lưới tình điên cuồng. Mỗi khi từ đằng xa nhìn thấy Berthe Lannis bước đi trên dải cát vàng trải dài, người anh lại ran rấn đến tận chân tóc. Còn khi ở bên nàng, anh bỗng hóa thành trầm mặc, chẳng thể thốt nên lời hay thậm chí chẳng suy nghĩ nổi gì, chỉ cảm thấy lồng ngực đập rộn ràng, bên tai ù đi và tâm trí thì mụ mị cả lại. Đó có phải là yêu chăng?

Anh chẳng rõ, cũng chẳng tài nào hiểu nổi, nhưng trong thâm tâm anh đã sớm quyết định dứt khoát phải rước cô thiếu nữ ấy về làm vợ.

Cha mẹ nàng đã ngần ngừ mãi bởi tiếng tăm lẫy lừng chẳng mấy tốt đẹp của chàng thanh niên. Người ta đồn rằng anh vẫn còn vương vấn một bóng hồng cũ, một thứ mối tơ lòng dai dẳng mà người ta vẫn tưởng đã đứt lìa nhưng thực chất chưa từng dứt bỏ.

Thêm vào đó, suốt một khoảng thời gian dài ngắn bất định, anh từng yêu tất cả những người phụ nữ bước ngang qua đời mình.

Thế rồi, anh quyết định ổn định cuộc sống và dứt khoát từ chối, dẫu chỉ là một lần, việc gặp lại người phụ nữ mà anh từng chung sống suốt bao năm qua. Một người bạn đã đứng ra lo liệu tiền trợ cấp và đảm bảo sinh kế cho cô ta. Jacques vẫn gửi tiền đều đặn, nhưng anh thậm chí còn chẳng muốn nghe nhắc đến tên nàng, và luôn vờ như đã quên đi danh tính ấy. Nàng vẫn viết thư cho anh nhưng anh chưa bao giờ mở ra đọc. Tuần nào cũng vậy, anh đều nhận ra nét chữ vụng về của người đàn bà bị bỏ rơi ấy, và tuần nào cũng vậy, một ngọn lửa giận dữ lại bùng lên trong lòng hướng về phía nàng; anh vội vã xé toạc phong bì lẫn tờ giấy bên trong mà chẳng thèm mở ra, chẳng đọc lấy dù chỉ một dòng, bởi anh thừa biết trước những lời oán trách và than thở đang nằm chờ sẵn trong đó.

Vì chẳng ai mấy tin tưởng vào sự chung thủy của anh, cuộc thử thách đã kéo dài suốt cả mùa đông, và phải đến tận mùa xuân tay của Berthe mới chính thức được trao cho anh. Hôn lễ được tổ chức tại Paris vào những ngày đầu tháng Năm.

Đôi uyên ương đã quyết định không đi hưởng tuần trăng mật theo lối thông thường. Thay vào đó, sau một bữa tiệc khiêu vũ nhỏ dành cho mấy đứa em họ, kết thúc trước mười một giờ đêm để ngày dài với ngập tràn nghi lễ khỏi trở nên quá mệt mỏi, cặp vợ chồng trẻ sẽ dành đêm đầu tiên tại nhà cha mẹ đ vợ, rồi sáng hôm sau mới lên đường ra bãi biển thân thương – nơi họ từng gặp và yêu nhau thuở ban đầu.

Đêm đã buông xuống, tiếng nhạc khiêu vũ vẫn vang lên rộn ràng trong phòng khách lớn. Cả hai đã lui vào một căn phòng khách nhỏ theo phong cách Nhật Bản, được treo những dải lụa sáng màu và thắp sáng mờ ảo bởi ánh hào quang dịu dàng từ chiếc lồng đèn lớn nhiều màu sắc treo lơ lửng trên trần nhà như một quả trứng khổng lồ. Qua ô cửa sổ để ngỏ, làn gió mát lạnh từ bên ngoài lướt qua khuôn mặt họ tựa như một cái vuốt ve, bởi đêm mùa hè thật ấm áp và tĩnh lặng, đong đầy hương thơm của cỏ cây mùa xuân.

Họ lặng thỉnh ngồi bên nhau, đan chặt tay và thỉnh thoảng lại siết lấy nhau bằng tất cả sức lực. Nàng ngồi đó với ánh nhìn mộng mơ, cảm thấy có chút bỡ ngỡ trước bước ngoặt lớn lao trong cuộc đời, nhưng miệng vẫn mỉm cười, xúc động, chực trào nước mắt, và đôi khi gần như ngất đi vì hạnh phúc. Nàng tin rằng cả thế giới đã đổi thay chỉ vì những gì vừa xảy ra với mình, mang trong lòng nỗi bâng khuâng chẳng rõ nguyên do, và cảm thấy toàn bộ thể xác lẫn tâm hồn đều chìm đắm trong một thứ mệt mỏi dịu ngọt, không tên.

Anh cứ đăm đăm nhìn nàng với một nụ cười cố định trên môi. Anh muốn cất lời nhưng chẳng biết phải nói gì, đành ngồi im lặng, dồn hết mọi nồng nhiệt vào cái siết tay. Thỉnh thoảng, anh lại thì thầm: “Berthe!” Và mỗi lần như thế, nàng lại ngước đôi mắt ngập tràn dịu dàng nhìn anh; họ đắm chìm trong ánh mắt của đối phương được một giây rồi ánh nhìn của nàng, bị thiêu đốt và thôi miên bởi ánh mắt anh, lại rủ xuống.

Họ chẳng tìm được ý nào để trò chuyện cùng nhau. Cả hai được để mặc cho không gian riêng tư, nhưng thỉnh thoảng, vài vị khách khiêu vũ vẫn liếc nhanh về phía họ tựa như những nhân chứng kín đáo và đáng tin cậy của một bí mật nào đó.

Một cánh cửa bật mở và người hầu bước vào, trên tay dâng chiếc khay đựng bức thư vừa được người đưa tin chuyển đến. Jacques run rẩy cầm lấy tờ giấy, bị nhấn chìm bởi một nỗi sợ hãi mơ hồ và bất chợt – nỗi kinh hoàng bí ẩn trước những tai họa ập đến chớp nhoáng.

Anh ngẩn người nhìn chằm chằm vào phong bì, với nét chữ xa lạ mà anh không tài nào nhận ra, chẳng dám mở ra xem, cũng chẳng muốn đọc, mang trong lòng một khao khát điên cuồng là đút lách nó vào túi áo rồi tự nhủ: “Mình sẽ để lại chuyện đó đến ngày mai, khi đã đi thật xa!” Nhưng ở một góc thư, hai từ in hoa đậm được gạch dưới: “Rất khẩn cấp,” đã giáng xuống tâm trí anh một nỗi kinh hoàng tột độ. Thốt lên câu: “Xin em hãy thứ lỗi cho anh, mình yêu,” anh vội vã xé toạc phong bì. Anh đọc nội dung bên trong, tái mặt đi vì sợ hãi, đọc lại lần nữa, rồi chậm rãi như thể đang đánh vần từng chữ một.

Khi ngước đầu lên, toàn bộ biểu cảm trên gương mặt đã tố cáo sự bấn loạn tột cùng của anh. Anh lắp bắp: “Em yêu, thư này... thư từ người bạn thân nhất của anh, cậu ấy vừa gặp một hoạ lớn. Cậu ấy cần anh ngay lập tức... vì một vấn đề sinh tử. Em có thể tha thứ cho anh nếu anh rời đi nửa tiếng được không? Anh sẽ quay lại ngay.”

Run rẩy và ngơ ngác, nàng lắp bắp đáp: “Đi đi anh!” bởi nàng chưa làm vợ anh đủ lâu để dám tra hỏi hay đòi anh phải giải thích ngọn ngành. Anh biến mất. Nàng thui thủi ở lại một mình, lắng nghe tiếng nhạc khiêu vũ vẳng ra từ phòng khách bên cạnh.

Anh vớ lấy chiếc mũ và chiếc áo khoác gần nhất rồi ba chân bốn cẳng lao xuống cầu thang. Khi vừa bước ra đường, anh dừng lại dưới ánh đèn gas ở sảnh để đọc lại bức thư một lần nữa. Nội dung thư như sau:

THƯA ÔNG: Một cô gái tên là Ravet, hình như là người tình cũ của ông, vừa mới hạ sinh một đứa trẻ mà cô ấy khẳng định là con của ông. Người mẹ đang hấp hối và cầu xin sự hiện diện của ông. Tôi mạn phép viết thư này để hỏi xem ông có thể rủ lòng thương ban ơn yêu cầu cuối cùng ấy cho một người phụ nữ có vẻ đang vô cùng bất hạnh và đáng thương hay không.

Trân trọng, BÁC SĨ BONNARD.

Khi anh bước vào phòng bệnh, người phụ nữ đã cận kề cửa tử. Ban đầu anh suýt không nhận ra nàng. Bác sĩ và hai y tá đang túc trực chăm sóc cho nàng. Khắp sàn nhà là những chiếc xô đựng đầy nước đá và những mảnh vải đẫm máu. Nước lênh láng cả tấm thảm; hai ngọn nến đang cháy bập bùng trên chiếc tủ đựng đồ; phía sau chiếc giường, trong một chiếc nôi mây nhỏ, đứa trẻ đang khóc ngót, và mỗi lần tiếng khóc cất lên là người mẹ lại oằn mình trong đớn đau, run lẩy bẩy dưới lớp băng đá.

Nàng đã bị thương nặng, tước đoạt sự sống bởi chính lần sinh nở này. Sinh lực đang cạn kiệt dần trong cơ thể nàng, và dẫu đã chườm đá cùng sự chăm sóc tận tình, cơn băng huyết vô tình vẫn tiếp tục hoành hành, thúc đẩy giờ phút cuối cùng đến nhanh hơn.

Nàng nhận ra Jacques và muốn giơ đôi tay lên. Nhưng chúng quá đỗi rũ rượi khiến nàng chẳng thể nhấc nổi, chỉ có những giọt nước mắt lăn dài trên đôi gò má tái nhợt. Anh quỵ xuống bên mép giường, chộp lấy bàn tay nàng và điên cuồng hôn lên đó. Rồi từng chút một, anh áp sát vào khuôn mặt gầy gò đang khẽ co giật vì xúc động. Một y tá cầm nến soi sáng cho họ, còn vị bác sĩ đứng lặng quan sát từ góc phòng.

Lúc đó, nàng cất lời bằng thứ âm thanh nghe như vọng lại từ một chốn xa xăm: “Em sắp chết rồi, anh yêu ạ. Hãy hứa sẽ ở lại bên em cho đến phút cuối cùng nhé. Ồ! Đừng bỏ rơi em lúc này. Đừng rời đi khi em đang cận kề cái chết!”

Anh hôn lên khuôn mặt và mái tóc nàng, nghẹn ngào thì thầm: “Đừng lo lắng gì cả; anh sẽ ở lại.”

Phải mất vài phút nàng mới có thể cất lời trở lại vì sức lực đã suy kiệt lắm rồi. Nàng tiếp lời: “Đứa nhỏ là con anh. Em thề trước Chúa và bằng linh hồn mình. Em thề bằng chính cái chết của em! Em chưa từng yêu ai khác ngoài anh... hãy hứa với em là sẽ chăm sóc đứa trẻ nhé.”

Anh cố ôm lấy cơ thể tội nghiệp đang oằn mình trong đớn đau ấy vào lòng. Bấn loạn vì hối hận và đau buồn, anh lắp bắp: “Anh thề với em là sẽ nuôi nấng và yêu thương nó. Nó sẽ chẳng bao giờ rời xa anh.”

Rồi nàng cố rướn người hôn Jacques. Bất lực chẳng thể nhấc nổi đầu lên, nàng chỉ biết chìa đôi môi nhợt nhạt ra như một lời khẩn cầu một nụ hôn. Anh áp môi mình vào để đáp lại tiếng nài xin đáng thương ấy.

Ngay khi cảm thấy bình tâm hơn đôi chút, nàng thì thầm: “Anh hãy bế nó lại đây để em xem anh có thương nó không.”

Anh đi bế đứa trẻ lại. Anh đặt nó thật nhẹ nhàng lên giường nằm giữa hai người, và đứa nhỏ liền nín bóc. Nàng thì thầm: “Đừng dịch chuyển nữa!” Và anh nằm yên bất động. Cứ thế anh ở lại, tay bàn tay nóng bỏng của mình siết chặt lấy bàn tay đang run rẩy trong hơi lạnh của cõi chết, hệt như cách mà chỉ mới ít lâu trước, anh từng nắm lấy một bàn tay run lên vì rạo rực yêu đương. Thỉnh thoảng, anh lại liếc nhanh về phía chiếc đồng hồ treo tường: kim chỉ mười hai giờ, rồi một giờ, rồi hai giờ.

Vị bác sĩ đã quay trở lại. Hai người y tá, sau một hồi đi lại nhẹ nhàng quanh phòng, giờ đã chợp mắt trên những chiếc ghế. Đứa trẻ đã ngủ say, còn người mẹ với đôi mắt nhắm nghiền trông cũng như đang nghỉ ngơi.

Đột nhiên, khi ánh sáng ban mai nhợt nhạt bắt đầu luồn lách qua lớp rèm cửa, nàng vươn đôi tay ra với một cử động nhanh và mạnh đến mức suýt làm rơi đứa con xuống sàn. Một tiếng ru rẩy khò khè phát ra từ cổ họng nàng, rồi nàng ngửa mặt ra sau, bất động, vĩnh viễn ra đi.

Các y tá hoảng hốt lao tới và thông báo: “Mọi chuyện kết thúc rồi!”

Anh nhìn thêm lần nữa vào người phụ nữ mà anh từng sâu đậm yêu thương, rồi nhìn chiếc đồng hồ đang điểm bốn giờ sáng, và cứ thế anh bỏ chạy trong bộ đồ dạ hội, quên cả áo khoác, trên tay ôm khăng khăng đứa trẻ.

Sau khi để nàng ở lại một mình, người vợ trẻ đã kiên nhẫn chờ đợi, thoạt đầu thì khá bình tĩnh trong căn phòng khách nhỏ phong cách Nhật Bản. Thế nhưng, khi thấy mãi anh vẫn chẳng trở về, nàng quay lại phòng khách với vẻ ngoài hờ hững, bình thản nhưng lòng đau như cắt vì lo lắng. Thấy con gái đứng thui thủi một mình, mẹ nàng liền cất lời hỏi: “Chồng con đâu?” Nàng đáp: “Anh ấy ở trong phòng; anh ấy sắp ra ngay đây thôi.”

Hơn một tiếng đồng hồ trôi qua, khi tất cả mọi người đều đã gặng hỏi, nàng đành kể lại chuyện bức thư, vẻ mặt bấn loạn của Jacques cùng nỗi lo sợ rằng anh đã gặp tai nạn.

Nhưng họ vẫn tiếp tục chờ đợi. Các vị khách đã ra về hết; chỉ còn lại những người họ hàng thân thiết nhất. Đến nửa đêm, cô dâu mới được đưa lên giường trong tiếng nấc nghẹn ngào. Mẹ nàng cùng hai người dì ngồi vây quanh giường, lặng tháp thỏm và tuyệt vọng lắng nghe tiếng khóc của nàng. Cha nàng thì đã đích thân đến đồn cảnh sát để dò la tin tức.

Đến năm giờ sáng, một âm thanh khẽ khàng vang lên ở hành lang. Một cánh cửa nhẹ nhàng bật mở rồi khép lại. Ngay sau đó, một tiếng khóc oe oe như tiếng mèo kêu vang vọng khắp ngôi nhà tĩnh lặng.

Tất cả phụ nữ đều giật mình hướng về phía cửa và Berthe lao vút lên trước mọi người, chen qua các dì, trên người vẫn quấn chiếc áo choàng tắm.

Jacques đang đứng giữa căn phòng, sắc mặt nhợt nhạt và thở hổn hển, trên tay ôm một đứa trẻ sơ sinh. Bốn người phụ nữ ngẩn ngơ nhìn anh; nhưng Berthe, người bỗng trở nên can đảm lạ thường, với nỗi xót xa ngập tràn trong lồng ngực, lao tới và thốt lên: “Chuyện gì thế này? Có chuyện gì vậy anh?”

Anh hoảng loạn nhìn quanh rồi cộc lốc đáp:

“Anh... anh có một đứa con và người mẹ vừa mới qua đời.”

Và với đôi bàn tay vụng về, anh chìa đứa trẻ đang gào khóc ra.

Chẳng nói chẳng rằng, Berthe chộp lấy đứa trẻ, hôn hít và ôm chặt nó vào ngực. Rồi nàng ngước đôi mắt ngấn lệ nhìn anh, cất tiếng hỏi: “Anh vừa nói người mẹ đã mất rồi ư?” Anh đáp: “Đúng vậy... vừa lúc nãy... trong vòng tay anh. Anh đã chấm dứt với cô ấy từ mùa hè. Anh chẳng hề hay biết gì cả. Bác sĩ đã cho người tìm anh.”

Rồi Berthe thì thầm: “Thôi được, chúng ta sẽ nuôi nấng đứa nhỏ vậy.”