Vào những ngày tụ họp tại Nguyện đường, chúng tôi thường chọn âm nhạc thay cho lời nói; có những hôm khác, chỉ một buổi dạo chơi mới là điều thích hợp, hướng về phía rừng cây hoặc bờ biển tùy theo tâm trạng. Một buổi chiều nọ, chúng tôi tản bộ dọc theo bờ biển nơi có bãi cát hẹp và những vách đá dựng đứng. Ánh đỏ lấp ló trên cát đã trở thành chủ đề của ngày hôm ấy. Đó chỉ là một mảnh gạch vỡ một nửa, một phần bị vùi trong cát và chốc chốc lại bị sóng vỗ trùm lên... Nó mang một thứ ánh sáng tinh tế—màu đỏ ướt át, sống động nổi bật giữa sắc xám của sỏi đá. Các cạnh của nó đã bị mài tròn bởi sức bào mòn của cát và nước, khiến người ta liên tưởng đến một thứ ngói cổ thường thấy trong một khu vườn hoa hồng Trung Quốc.

... Chỉ là một viên gạch đất nung bình thường, không quá cổ kính, cũng chẳng lấy gì làm cứng cáp, nhưng lại là một vật mang vẻ đẹp tuyệt mỹ giữa sắc xám của bãi cát. Nó gợi cho tôi nhớ đến chiếc áo của một thiếu nữ mà tôi từng thấy vào một ngày mùa đông—một thứ vải thô dệt bằng len xám pha trộn với đường viền nhung đỏ hẹp chạy quanh tay áo và cổ áo... Thế nhưng, khi đứng một mình và lúc đã khô ráo—thứ này chỉ thuần túy là màu đỏ gạch. Nó cần đến lớp nền xám ấy... Tôi ngẫm nghĩ rằng chắc hẳn phải có một lý do sâu xa nào đó trong bản chất con người khiến nó chạm đến cảm-thức-cái-đẹp của chúng ta.

Có một điều gì đó trong hình dáng lõm xuống cùng các cạnh được mài tròn, thứ mà không một cỗ máy hay bàn tay mài giũa nào có thể sao chép được, lại gắn liền với dấu ấn thời gian mà nó gợi lên. Nét đẹp luôn hiện hữu trong sự cổ kính, tự thân nó đã là một điều kỳ diệu tinh tế. Thường thì những đồ vật mà thế hệ cha chú trực hệ của chúng ta từng coi là trang trí lại đập vào con mắt tinh tế hơn của chúng ta như những thứ gớm ghiếc, và điều đó hoàn toàn đúng; thế nhưng, những cổ vật mà các dân tộc nguyên thủy từng coi là hữu ích và đáng yêu lại thường hấp dẫn chúng ta bởi nét quyến rũ và duyên dáng tuyệt đỉnh, dù có lẽ chưa bao giờ trong đời này chúng ta từng nhìn thấy chúng trước đó. Bản chất vẻ đẹp của chúng giờ đây chính là một sự quen thuộc đầy xao xuyến—cũng chính thứ huyền bí ấy đánh thức chúng ta ở một gương mặt vô tình lướt qua, mà ta đoan chắc rằng chưa từng gặp gỡ trước đây.

Tất cả chúng ta ít nhiều đều nhạy cảm trước những mối liên hệ huyền bí với những chiếc bình cổ và đồ đồng, với bầu nứa và tre ngà, vò rượu và gỗ đàn hương, với hương thơm cùng vị lạ của những miền đất xa xôi và những dải bờ biển bất chợt hiện ra, để rồi chúng ta ngỡ ngàng thốt lên rằng: "Và đây là lần đầu tiên..." Có lẽ, một phần sâu thẳm bên trong ta hiểu rõ hơn thế. Dù sao đi nữa, chỉ cần thừa nhận những ý nghĩa sâu sắc ẩn giấu đằng sau sự thỏa mãn của chúng ta trước các cổ vật là đủ, và rằng cảm nhận về cái đẹp của chúng không phải là điều ngẫu nhiên.

Chẳng hạn, có một điều gì đó ẩn sau niềm vui thích của chúng ta trước ánh đỏ lấp lánh giữa sắc xám bao trùm của bãi cát... Tôi chỉ tay về phía Bờ Bên Kia—một đám mây màu xà cừ treo lơ lửng trên nền bọt sóng trắng xóa ở mũi đất—và vịnh nhỏ đang ngủ yên trong hõm núi. Khung cảnh ấy mang lại sự trọn vẹn. Mũi đất nhỏ bé ấy che chắn sức giận dữ của những cơn cuồng phong hướng đông cho toàn bộ khúc bờ biển gần hơn này, nhưng vẻ đẹp của nó lại được hoàn thiện bởi sự yên bình của vũng vịnh. Ý tưởng tương tự cũng hiện hữu trong kiến trúc đá của Nguyện đường và dây leo tô điểm cho nó.

Cái đẹp là một khối cầu trọn vẹn về ý nghĩa. Đó là sự hợp nhất của hai thực thể bổ sung cho nhau và gợi mở ra một thực thể thứ ba—sự kết hợp của hai để làm thành một. Tâm trí chúng ta được thỏa mãn bởi sự nâng đỡ, bởi nét nam tính trong cấu trúc đá và mũi đất uy nghi, bởi vì chúng được hoàn thiện bởi dây leo uốn lượn và vũng vịnh yên bình. Gợi ý trong mỗi hình ảnh ấy chính là sự bình an, cũng là mục đích tối thượng của cuộc đời.

Luôn luôn tồn tại bộ ba này để tạo nên một khối cầu của cái đẹp. Từ sự kết hợp giữa vật chất và tinh thần, mọi sự sống được hồi sinh; và công thức ban đầu về việc hoàn thành một vòng tròn, một bộ ba ấy, thấm đượm trong mọi sự sống.

Chúng ta rung động trước những biểu tượng về mối thâm giao nguyên thủy vĩ đại giữa vật chất và tinh thần, và chính sự sống mà ta dùng để rung động ấy lại là thành phần thứ ba hoàn thiện nên mối giao hòa đó.

Các nghệ sĩ thấu hiểu điều này sâu sắc hơn cả lý trí. Chúng tôi ngắm nhìn cây du với những cành cây tiêu điều bị thời tiết nhuộm đen, và vươn ra từ đó là chùm lá non tơ xanh biếc. Nó tựa như phông nền của một bức tranh vĩ đại. Sau đó, tôi mang ra một số bản in thu nhỏ của một loạt bức tranh nổi tiếng. Trong số đó, chúng tôi nhận ra khối đá và dây leo thường xuất hiện ở hậu cảnh, hay cành cây và chiếc lá, thường được khắc họa kèm theo gợi ý về dòng nước chảy róc rách nơi chân dung, biểu thị cho hành động, sự tiến bộ và tinh thần con người không ngừng tiến bước. Chúng tôi không tìm thấy những tán cây rợp lá ở đó (vì điều đó sẽ che khuất những đường nét của cái đẹp, cũng như bản chất của một khuôn mặt bị che khuất bởi sự béo múp)—mà là cành và lá, sự khát khao lẫn nhau, và lời hứa hẹn về mùa quả ngọt. Đó lại là khối cầu một lần nữa—sự kết hợp giữa kẻ mạnh và vật mỏng manh để đạt tới một chiều kích uy lực tinh tế hơn—cung và dây, tàu và buồm, nam và nữ, thân và lá, đá và dây leo—vâng, và cả thứ đã khiến tôi ngạc nhiên từ phút ban đầu—ánh đỏ lấp ló trong làn sóng vỗ trên nền sỏi xám. Chính gợi ý về sự ấm áp và sự sống được mang đến những sắc thái lạnh lẽo, vô tri của cát và sỏi đã đánh thức trong chúng ta cảm nhận về cái đẹp trong một viên gạch ướt át, phong sương.

Ánh lửa trong phòng cũng chính là điều tương tự—một lò sưởi bằng đá xám với những tàn lửa đỏ rực chính là trái tim của một ngôi nhà mùa đông... Nếu không có một ý nghĩa sinh tồn trọng đại đằng sau phát hiện của chúng tôi trong ngày hôm đó, thì cảm nhận của chúng ta về vẻ đẹp của một viên gạch hẳn sẽ là điều lạc lõng và vô lối...

Đó là những điểm được rút ra khi chúng tôi tản bộ. Sự việc ấy chính là minh chứng cho những ngày tháng ở chốn này. Những giờ phút tuyệt vời nhất luôn đến một cách tự nhiên. Tôi luôn bận rộn với công việc riêng của mình cho đến thời điểm tụ họp ở Nguyện đường, nhưng Thiên nhiên thì luôn luôn an lành và trọn vẹn. Có hàng ngàn sự tương đồng cho mọi biến động của tinh thần con người, thậm chí cho cả sự phục sinh của linh hồn con người. Sơ đồ ấy là duy nhất.

Ngày hôm ấy sẽ trôi qua một cách vô ích, bất kể tôi có nói gì đi nữa, nếu thiếu đi những bày tỏ từ những người khác về quan niệm thẩm mỹ. Đó lại là sự kết hợp giữa việc tiếp nhận và biểu đạt để tạo nên sự trưởng thành và nhân cách. Họ sẽ không cố gắng ghi nhớ những gì tôi đã nói. Trí nhớ không phải là năng lực mà tôi bận tâm vun đắp. Nỗ lực ở đây là đi từ tinh thần hướng ra bên ngoài. Tôi không muốn lấp đầy bộ não của họ, mà muốn truyền cảm hứng cho tâm hồn họ để họ tự lấp đầy bộ não của chính mình. Mọi công việc đều là sự rèn luyện để biểu đạt cái tôi thực sự. Chúng ta vĩ đại hơn bộ não của mình rất nhiều. Nếu tôi có thể chạm đến chân lý của bất kỳ vấn đề nào, tôi sẽ không phải lo lắng gì về những chiếc đầu uể oải hay sự Trì trệ. Sự hé lộ của chân lý, cùng với quá trình làm rõ nó, chính là tác nhân đánh thức hoàn hảo, bởi vì chân lý là dưỡng chất của tâm hồn. Không phải những điều tôi nói, mà là những gì một chân lý gợi mở cho họ, mới quyết định giá trị biểu đạt của họ về chân lý đó.

Sự biểu đạt chính là khúc khải hoàn. Mỗi khi bộ não thể hiện được cái tôi chân thật, một sức sống đáng nhớ sẽ bừng lên, không chỉ hiện hữu trong sự biểu đạt ấy mà còn bồi đắp thêm sức mạnh và uy quyền cho chính bộ não. Đây là quá trình rèn luyện dành cho những người cầm bút, nhưng ngôn ngữ lại là công cụ tự nhiên của tất cả chúng ta... Vì vậy, mục tiêu tha thiết của các lớp học nơi đây là đánh thức những nguồn sinh lực sâu thẳm của những người lắng nghe. Khi bạn đánh thức được sự quan tâm từ tâm hồn, bạn có thể hoàn toàn tin tưởng rằng bộ não đã mở rộng đến tận cùng nhiệt huyết và dung lượng của nó. Việc nhồi nhét những sự kiện rời rạc lên bề mặt tạm bợ của bộ não nhằm mục đích neo giữ chúng trong những xúc tu của trí nhớ hoàn toàn không thể xây dựng nên nhân cách của một người đàn ông hay người phụ nữ.

Bông hoa rực rỡ nhất của bất kỳ công trình giáo dục nào chính là sự hé lộ thỉnh thoảng xuất hiện về khuynh hướng thực sự của một học trò. Điều đó luôn tựa như việc phát hiện ra miền đất vàng El Dorado. Sự thật quan trọng nhất cần được nhìn nhận trong bất kỳ lý tưởng giáo dục nào là tâm hồn của mỗi người đều có những kho báu và ân ban riêng biệt; và khi người ta thành công trong việc chạm đến bằng một ngọn lửa mới mẻ một năng khiếu hay thiên hướng cổ xưa trong lồng ngực của một cậu thiếu niên hay cô thiếu nữ—thì phần còn lại chỉ đơn giản là dõi theo ánh sáng ấy... Thế giới chỉ nhìn nhận chúng ta có ý nghĩa, thậm chí là anh hùng, chừng nào chúng ta còn biết bộc lộ sức mạnh nội tại của chính mình.

Một ngày khác, chúng tôi lại tìm thấy thêm những viên gạch bị nước bào mòn. Một ngôi nhà gạch cũ kỹ từ lâu đã sạt lún vào bờ đất đang sụt lở, và giờ đây những mảnh vỡ của nó rải rác dọc theo một số đoạn bờ biển và vùi lấp trong cát. Bọn trẻ mang về nửa giỏ "báu vật" đỏ rực ấy, và chúng tôi bắt tay vào việc kiến thiết một lối đi nhỏ bằng xi măng chất lượng cao. Ý tưởng của chúng tôi là làm nổi bật và duy trì vĩnh cửu sự hòa quyện của những ánh đỏ như những viên đá khảm trong lối đi rải sỏi xám.

Chúng tôi làm việc say sưa, bất chấp cả công việc nặng nhọc và tẻ nhạt là san lấp, dựng khung và đổ móng bê tông. Công đoạn hoàn thiện mới là phần cuốn hút nhất. Ý tưởng không phải là tạo ra một lối đi bằng cát mịn, mà là sự pha trộn của đủ mọi kích cỡ, từ những viên lớn bằng đồng xu cho đến hạt cát mịn nhất. Xi măng tạo ra sự liên kết bền vững nhất trong một hỗn hợp kiểu này; hơn thế nữa, bề mặt hoàn thiện dạng sỏi đá mang lại hiệu quả thẩm mỹ cao hơn và tối màu hơn cho các viên gạch khảm.

Lối đi rộng chưa đầy hai thước và được tạo hình vuông vức một cách thô mộc bởi nhữngh thanh ván lợp đặt khít đầu vào nhau trong lớp bê tông. Lớp phủ cuối cùng, gồm hai phân vữa sỏi, thoạt nhìn trông kém hứa hẹn bởi lớp bột trắng phủ bên trên. Nó sẽ khô lại thành một màu xi măng xỉn màu thay vì sắc xám sâu thẳm, lấp lánh như mong đợi, nếu chúng tôi không nghĩ ra cách phun một tia nước mạnh từ vòi xịt lên bề mặt vừa được trát phẳng để rửa trôi lớp xi măng bề mặt. Để cho chắc chắn, bề mặt sau đó tiếp tục được dùng bọt biển lau nhẹ nhàng cho đến khi những đỉnh sỏi hoàn toàn sạch bóng lớp màu trắng bám dính. Làn nước cũng xóa sạch mọi dấu vết nhỏ nhất của bay trát.

Những viên gạch đỏ khảm giờ đây được nện chặt bằng cán bay, những cạnh tròn độc đáo lộ ra mà không hề vấy một chút vết bẩn nào. Lớp vữa đang nhanh chóng đông cứng không được nén chặt xung quanh các mảnh gạch, mà giữ nguyên đường viền tự nhiên của lớp sỏi xám, trông như thể chúng vừa được ném vào vậy. Chúng được đặt không theo một trật tự ngặt nghèo nào, nhưng lại có sự liên kết với chiều dài của lối đi... Sau đó, chúng tôi ngắm nhìn lại nó trong làn mưa—khi tất cả khung gỗ và ván lợp đã được tháo dỡ, lớp đất mùn từ vùng đất trồng hoa hồng làm mềm đi phần viền xung quanh—những cạnh tròn màu đỏ của các mảnh gạch khảm lấp lánh hiện lên giữa nền xám—một lối đi trông giống như đã nằm ở đó từ hàng ngàn năm trước, với những mảnh gạch đỏ như thể đã bị mòn đi bởi bàn chân trần qua bao thế kỷ... Nó mang lại sự thỏa mãn, và cả ý nghĩ rằng những ai từng góp sức làm nên công trình ấy cũng không còn hoàn toàn như trước sau buổi chiều hôm đó.