[NỘI ĐUNG]: Mặt trời chiếu rọi rực rỡ, đâu đâu trên các ngả đường cũng dựng cổng chào tẩm quất; khu chợ và tòa thị chính được trang hoàng lộng lẫy như những tuấn mã chuẩn bị bước vào hội đấu thương, mỗi ngôi nhà đều được kết vòng hoa; cờ xí tung bay trên mọi ngọn tháp và chóp nón. Tiếng chuông vang dội đến mức người ta hầu như chẳng thể nghe thấy tiếng người bên cạnh; tiếp đó là những loạt đại bác vang lên, rồi những âm hưởng rộn rã cất lên từ các ban nhạc khác nhau, ai nấy đều tấu những khúc ca riêng biệt. Người dân quê lũ lượt kéo về, kẻ đi ngựa, người ngồi xe, người thành từng đoàn rước. Ban nhạc Temperance gây ra thứ âm thanh náo nhiệt vô cùng, còn hội Odd Fellows thì nhận được những tràng pháo tay cổ vũ vang dội. Thỉnh thoảng, một thành viên lực lượng vệ binh của công tước lại phi ngựa qua thị trấn trong bộ quân phục màu xanh lục và bạc, với chiếc mũ lông rủ tối màu cùng thanh kiếm khua leng keng, mang theo vẻ khẩn trương như thể đang mang thông điệp từ tổng tư lệnh giữa chốn chiến địa ác liệt nhất.

Trước ngày trọng đại mà buổi sáng tươi vui này là khúc dạo đầu, lượng khách đến dự tại lâu đài đã rất đông đảo và quan trọng. Đầu tiên là người em trai của nữ công tước, cùng vị phu nhân và cô con gái kiều diễm của họ là Tiểu thư Katherine – người mà số phận, dẫu bản thân chưa hề hay biết, đã sớm được định đoạt bởi những người thân quý tộc. Nàng được định sẵn sẽ trở thành vị tiểu thư Katherine thứ ba của dòng họ Bellamont mà gia tộc may mắn của nàng đã cống hiến cho những bức tường lừng lẫy này. Và nếu có vô tình trước vận mệnh cao sang ấy, nàng cũng chẳng hề tỏ ra kém xứng đáng. Dáng vẻ của nàng chính là điềm báo trước cho địa vị được trao phó. Đây là chuyến thăm đầu tiên của nàng tới Montacute kể từ thời thơ ấu, và nàng đã không gặp lại người anh họ kể từ những ngày còn ở phòng trẻ. Ngày hôm sau, Lãnh chúa Eskdale ghé qua từ thái ấp chính của ông ở hạt liền kề, nơi ông giữ chức bá quản. Ông là anh họ đời đầu của công tước, khi cha ông và Công tước Bellamont đời thứ hai đã kết hôn với hai chị em, và dĩ nhiên có quan hệ họ hàng mật thiết với nữ công tước cùng gia đình bà. Lãnh chúa Eskdale có ảnh hưởng rất lớn đối với gia tộc Montacute, dù bản thân ông hoàn toàn không hề tìm kiếm điều đó. Ông là người từng trải duy nhất mà họ biết, và họ chưa từng quyết định bất cứ điều gì nằm ngoài vòng tròn trải nghiệm hạn hẹp của mình mà không tham khảo ý kiến ông. Lãnh chúa Eskdale chính là nguyên nhân khiến con trai họ tới học ở Eton; cũng chính ông đã khuyên họ đưa cậu đến Christ-church. Vị công tước từng nài nỉ người anh họ làm người ủy thác cho mình khi kết hôn; ông đã chọn ông ấy làm người thi hành di chúc, và từng định để ông làm người giám hộ cho con trai mình. Mặc dù do lối sống khác biệt mà thuở thiếu thời họ ít khi gắn bó, Lãnh chúa Eskdale khi ấy vẫn dành sự quan tâm ân cần cho người họ hàng của mình; ông thậm chí từng đề xuất hai người cùng đi du lịch, nhưng vị công tước già đã không đồng ý. Tuy nhiên, sau khi ông qua đời, với tư cách vừa là láng giềng vừa là họ hàng, Lãnh chúa Eskdale đã trở thành người bạn và cố vấn tự nhiên của ngài công tước.

Vị công tước hoàn toàn xứng đáng khi đặt trọn niềm tin nơi ông, đồng thời dành sự ngưỡng mộ gần như vô bờ bến đối với hiểu biết của người anh họ về nhân thế. Ông cũng không kém phần được lòng hay được coi như nhà hiền triết đối với nữ công tước, dẫu vẫn có những vấn đề khiến bà e ngại rằng Lãnh chúa Eskdale không có cái nhìn nghiêm túc như mình; thế nhưng Lãnh chúa Eskdale, với vẻ dửng dưng tột cùng và sự lơ đễnh bề ngoài trước những nghệ thuật làm đẹp lòng người nhỏ nhặt, lại là một bậc thầy tuyệt đỉnh về tâm lý phụ nữ. Từ một nữ diễn viên kịch người Pháp cho đến một vị nữ công tước người Anh, ông đều rất sành sỏi trong việc dẫn dắt phái đẹp mà chưa từng để họ cảm nhận được dây cương. Hầu như chẳng tuần nào, khi Lãnh chúa Eskdale ở vùng quê, lại không có một bức thư dài kể lể những bề bộn được gửi tới từ Montacute, đi kèm lời khẩn cầu tha thiết xin lời khuyên tức thì từ ông. Vị lãnh chúa, vốn cực kỳ ngán ngẩm việc viết thư, nhất là viết thư dài, thường đáp lại rằng trong vòng một hoặc hai ngày tới, ông sẽ ghé qua vùng đất của họ và sẽ thảo luận trực tiếp về vấn đề đó.

Và quả thực, chẳng có gì thú vị hơn việc chứng kiến Lãnh chúa Eskdale – điềm tĩnh mà không vô tâm, với sự tĩnh lặng đặc trưng phảng phất giữa một vị pasha người Thổ Nhĩ Kỳ và một nài ngựa người Anh – đứng tựa lưng vào lò sưởi, hai tay đút túi, lắng nghe lời trình bày chung về một sự việc từ Công tước và Nữ công tước Bellamont: lời kể nghiêm túc nhưng điềm đạm, không chút phóng đại của ngài công tước; những lời ngắt lời đầy cảm xúc, ý kiến dứt khoát cùng biểu cảm sinh động của người vợ khi bà cảm thấy vị công tước chưa làm rõ hoàn cảnh hay góc nhìn của bà; cùng sự ngắn gọn súc tích theo kiểu Sparta mà vị cố vấn dùng để tóm tắt toàn bộ câu chuyện sau khi cả hai vị khách hàng đã kiệt sức, chỉ thốt lên ba từ dường như đủ sức xua tan mọi ngờ vực và giải quyết mọi nan đề. Trong mọi công việc của cuộc sống, dẫu đánh giá cao năng lực bẩm sinh và tôn trọng học thức đáng kể của hai vợ chồng – những thứ mà ông không có, Lãnh chúa Eskdale vẫn xem họ hàng của mình như hai đứa trẻ và quản thúc họ như trẻ con; nhưng ông thực sự gắn bó với họ, và sự gắn bó chân thành từ một con người như vậy đôi khi còn quý giá hơn cả lòng tận tụy nồng nàn nhất. Rắc rối gia đình lớn gần đây nhất tại Montacute chính là vụ việc về những đầu bếp. Lãnh chúa Eskdale đã tự mình gánh vác việc này, và khi viết thư cho Daubuz, ông đã phái Leander cùng các cộng sự xuống đây để khai mở tâm trí và làm say đắm vị giác của miền bắc.

Lãnh chúa Valentine cùng các bậc sinh tôn quý của ông, cùng cô con gái Lady Florentina – một phụ nữ rất giỏi cưỡi ngựa – cũng đã đến nơi. Nữ bá tước, người từng là một trang tuyệt sắc nổi danh là sắc sảo, và giờ đây đang tự nhận mình là người sắc sảo dựa trên danh tiếng từng là tuyệt sắc thuở trước, chính là nhân vật thời thượng của buổi tiệc, dù hầu như chẳng quen biết ai có mặt nơi đây, dẫu có không ít người ngang hàng hoặc thậm chí vượt trội hơn bà về địa vị. Cách sống của bà là tỏ ra kiêu kỳ đôi chút, luôn mỉm cười và nhã nhặn bề trên; khi ở một mình với chồng, bà hơi nhún vai và thốt lên rằng bà vô cùng mừng rỡ vì có Lãnh chúa Eskdale ở đó, bởi bà ít ra còn có người để trò chuyện. Đó là điều mà bà gọi là ‘một sự giải thoát thực sự’. Sự giải thoát, có lẽ là khỏi Lãnh chúa và Phu nhân Mountjoy – những người mà bà đã né tránh suốt cả cuộc đời; những con người bất hạnh sở hữu khối tài sản kếch xù lại sinh sống ở một quảng trường sai lầm, và mời đến dinh thự của mình bất cứ kẻ vô danh tiểu tốt nào; chưa kể Lãnh chúa Mountjoy lại thô tục và cười quá lớn tiếng, còn Phu nhân Mountjoy thì gọi người khác là ‘anh/em yêu’ và nhe cả hàm răng ra. Sự giải thoát, có lẽ còn khỏi Tôn kính kiêm Mục sư Montacute Mountjoy – người cùng Phu nhân Eleanor, bốn cô con gái và hai cậu con trai đã được mời đến để ăn mừng lễ thành niên cho thủ lĩnh tương lai của gia tộc họ. Nữ bá tước mang thứ được gọi là ‘sự kinh hãi đối với nhà Mountjoy và nhà Montacute Mountjoy ấy’, và điều càng làm bà thêm bực bội là Lãnh chúa Valentine lúc nào cũng tán tỉnh các tiểu thư nhà Montacute Mountjoy.

Nữ bá tước chẳng thể tìm được người tâm giao nào ở Công tước và Nữ công tước Clanronald, bởi như bà đã nói với chồng, khi họ không biết nói tiếng Anh còn bà lại không biết tiếng Scotland, việc trao đổi ý kiến là điều bất khả thi. Vị giám mục của giáo phận cũng có mặt ở đó, móm mém, khoan dung và luôn mong muốn giữ quan hệ tốt với mọi giáo phái, miễn là họ chịu đóng thuế nhà thờ, cùng một vị giám mục khác hùng hồn và nổi tiếng hơn nhiều. Dưới sự chủ trì của ngài, người thừa kế dòng họ Bellamont đã gia nhập Giáo hội Thiên Chúa giáo, và qua nghi thức đặt tay, cậu đã được củng cố đức tin nơi đây. Vị lãnh chúa – một nhân vật có tiếng nói lớn đối với nữ công tước – đã được đặc cách mời đến hiện diện trong dịp trọng thể này, khi mà đứa trẻ từng được bồng bẵm bên bồn rửa tội và được ban phước bên bệ thờ nay chuẩn bị công khai đón nhận và thừa gánh những bổn phận cũng như trách nhiệm của một người đàn ông. Thế nhưng nữ bá tước, dẫu ưa thích các vị giám mục, lại thích họ ‘đúng nơi đúng chỗ’ như bà từng nói với chồng mình. Nơi chính xác đó là đâu thì bà không định nghĩa rõ; nhưng có lẽ là cung điện của họ hoặc Viện Quý tộc.

Khó lòng kỳ vọng rằng quý phu nhân sẽ tìm thấy chút khuây khỏa nào trong bầu minh hữu của Hầu tước và Nữ hầu tước Hampshire; bởi vị hầu tước dành trọn cuộc đời mình để làm Chủ tịch các hiệp hội khoa học và văn học, đồng thời luôn sẵn sàng cho mọi việc, từ Viện Hàn lâm Hoàng gia nếu đến lượt ông, cho đến việc khai trương một Viện Cơ khí tại thị trấn lân cận. Phu nhân Hampshire là một người đau yếu; nhưng căn bệnh của bà lại là một trong những ẩn số đến nay vẫn chưa có lời giải, dẫu cho với tinh thần cào bằng phóng khoáng nhất, bà vẫn rất lấy làm thích thú khi ban phát cho bạn bè mọi thông tin trong tầm tay. Chưa từng có một tín đồ nào sở hữu niềm tin vừa sống động lại vừa thất thường đến thế. Mỗi năm bà lại tin vào một phương thuốc mới và tuyên bố bản thân sắp sửa đón nhận một phép màu chữa lành. Thế nhưng vị thánh ấy chưa kịp được phong thánh thì những công trạng phúc đức của ông đã bị đem ra hoài nghi. Có năm Phu nhân Hampshire chẳng hề rời khỏi Leamington; năm khác, bà lại xoay sở kết hợp những liều thuốc vi lượng đồng căn của Hahnemann với những cuộc tiêu khiển khổng lồ chốn đô thành. Giờ đây, đề tài trò chuyện duy nhất của bà là liệu pháp thủy trị. Phu nhân Hampshire chuẩn bị bắt đầu ngay sau chuyến thăm Montacute, và bà cất lên giọng điệu réo rắt chứa đựng sự nhiệt tình giả tạo, tựa như đang thương xót cho số phận của tất cả những ai sắp không được ngủ trong những tấm khăn ướt.

Các nghị sĩ đại diện cho hạt, cùng vợ con của họ – gia đình Hungerford và Ilderton, Ngài Russell Malpas, hay thậm chí Lãnh chúa Hull (một quý tộc Ireland có điền trang ở Anh và đại diện cho một khu vực bầu cử) – hầu như cũng chẳng đem lại sự khuây khỏa nào. Lãnh chúa Hull là một người độc thân, thu nhập hai mươi nghìn một năm, và sẽ chẳng quá già đối với Florentina, nếu như Lãnh chúa Hull chịu hòa mình vào ‘giới thượng lưu’, học cách ăn mặc, cách cư xử, đồng thời tránh được cái vẻ thô kệch đặc trưng từ phong thái lẫn làn da vốn dường như là hệ quả tất yếu của cuộc sống miền quê. Bốn mươi lăm hay thậm chí bốn mươi tám tuổi thì đã sao, nếu một người không dậy quá sớm hay đi ngủ quá muộn, nếu được ăn vận bởi những người thợ may đúng chuẩn, và từ nhỏ đã quen thuộc với xã hội của phu nữ để sở hữu sự uyển chuyển trong phong thái cùng sự ứng đối dịu dàng bén nhạy mà chỉ sự trui rèn nơi phái đẹp mới có thể ban tặng? Thế nhưng Lãnh chúa Hull lại là một người đàn ông mặt đỏ đầu bạc, kẻ mà thói quen buông thả thô lỗ cùng sự cẩu thả ích kỷ của đời sống điền dã đã sớm tạo nên một vóc dáng thô kệch; và người đàn ông ấy, ăn mặc trông như một tay nài ngựa, cứ ngồi đờ đẫn lặng thinh trong bữa tối cạnh Phu nhân Hampshire – vị phu nhân dẫu mang bệnh tình gì, thì chắc chắn vẫn có tài khơi gợi sự cởi mở từ những người xung quanh, dẫu chỉ qua những câu hỏi của bà. Nữ bá tước săm soi Lãnh chúa Hull qua chiếc kính lúp với vẻ thương hại đầy tò mò khi một gia sản lớn và dòng dõi tốt đẹp nhường ấy lại bị hoang phí hoàn toàn. Giá như ông được nuôi dạy theo cách văn minh, sống nửa năm ở May Fair, trải qua mùa lễ hội ở Paris, không bao giờ chơi thể thao trừ ở Scotland, và thỉnh thoảng ghé thăm một khu nghỉ dưỡng nước khoáng ở Đức, thì dẫu là Lãnh chúa Hull đi nữa cũng có thể trở nên ‘thanh tao’ hơn. Mái tóc của ông đã chẳng cần phải bạc nếu được chăm sóc kỹ càng; làn da đã chẳng đến mức đỏ rực; và đôi bàn tay không bao giờ có thể phát triển đến kích cỡ khổng lồ như thế.

Thật là một buổi tiệc kỳ lạ, nơi nữ bá tước hoàn toàn bị dồn vào chân tường để phải suy đoán về những viễn cảnh tương lai có thể xảy ra của một Lãnh chúa Hull! Thế nhưng trong buổi tiệc này lại chẳng có lấy một chàng trai trẻ nào, hay ít ra là chẳng có lấy một chàng trai trẻ nào mà người ta từng nghe danh, ngoại trừ con trai bà, và cậu ta thì chẳng tích sự gì. Công tước Bellamont chẳng quen biết thanh niên nào; vị công tước thậm chí chẳng gia nhập câu lạc bộ nào; Nữ công tước Bellamont cũng chẳng biết lấy một thanh niên; bà chưa từng tổ chức cũng như chưa từng tham dự một buổi tiệc tối nào. Còn về phần thanh niên trong hạt, những thiếu gia nhà Hungerford hay Ilderton, những kẻ khá khẩm nhất trong số họ cũng chỉ là một phần của đám đông chốn London.

Vài kẻ trong số họ, bằng những thủ pháp tinh vi, thậm chí có thể chen chân được vào những phòng khách đông nghẹt của nữ bá tước trong một đêm hội tạp thức. Bà thừa biết giới hạn của họ. Họ dao động, như cách nói của Bảng Báo Giá Thị Trường, từ tám nghìn đến ba nghìn một năm. Đó không phải là con số đủ để rước được một Tiểu thư Florentina!

Còn rất nhiều vị khách khác, và một số người trong số họ rất đáng chú ý, dẫu không thuộc tầng lớp và tính cách có thể làm thỏa mãn người mẹ khó tính của Lãnh chúa Valentine; thế nhưng dù họ là ai và thế nào đi nữa, trong số sáu mươi hay bảy mươi con người tề tựu mỗi ngày tại phòng yến tiệc nguy nga của lâu đài Montacute, yến tiệc giữa những tháp đồ vàng ngập tràn các tuyệt tác của Leander, chẳng có lấy một cá nhân nào không sở hữu một trong hai tiêu chuẩn lớn: tất cả bọn họ đều là họ hàng của Công tước Bellamont, hoặc là những chủ điền trong hạt của ngài.

Nhưng chúng ta không nên nóng vội, bởi ngày hội lớn hầu như vẫn chưa chính thức bắt đầu.