Đàn ông Trung Quốc thực sự rất đáng nể trọng——cách đây hai mươi năm ở Trung Quốc, sự khác biệt về trang phục giữa nam giới và nữ giới là rất nhỏ. Ngoại trừ sự khác biệt về kiểu dáng, tỷ lệ màu sắc gần như đồng nhất. Quy luật phổ biến trong lịch sử cho chúng ta biết rằng, từ tình trạng của hai mươi năm trước cho đến tình trạng các cô gái trẻ hiện nay thi nhau theo đuổi sự gợi cảm, giai đoạn chuyển tiếp thế nào cũng phải mất khoảng nửa thế kỷ. Bởi vì việc hoàn thành quá trình chuyển tiếp như vậy thường đòi hỏi thời kỳ chuẩn bị văn hóa, thời kỳ dẫn dắt văn hóa và thời kỳ đặt nền móng văn hóa. Thế nhưng từ thập niên 80 của thế kỷ 20, sự tiến hóa của thời đại trên toàn thế giới đều được gia tốc, và Trung Quốc cũng không ngoại lệ. Không những không ngoại lệ, mà còn là quốc gia có bước tiến hóa thời đại nhanh nhất thế giới. Thực tế, bản năng theo đuổi sự gợi cảm của các cô gái trẻ từ mười năm trước đã bắt đầu được giải phóng một cách đầy nhiệt huyết. Mười năm sau tức là hôm nay, thì hoàn toàn trở thành trào lưu càn quét thời đại, mạnh mẽ không gì cản nổi. Dù cho một ngày nào đó các cô gái có đồng loạt chỉ mặc hai chiếc lá trước ngực, dưới eo chỉ quấn vài cọng cỏ qua loa, thì đại đa số đàn ông Trung Quốc cũng sẽ không cảm thấy "hữu bang kinh ngạc". Thậm chí còn ao ước mong sao có ngày họ đều làm như vậy. Đàn ông kiếm ngày càng nhiều tiền, phụ nữ mặc ngày càng ít quần áo hoặc đơn giản là cảm thấy mặc quần áo thật vướng víu——đây chính là bức tranh toàn cảnh về vương quốc lý tưởng mới mẻ mà những con người mới mẻ của Trung Quốc hướng tới. Dù ai nấy đều lười nói ra miệng.

Trang "Phong thái phụ nữ" trên tờ báo buổi chiều hôm đó, theo lệ vẫn đăng quảng cáo thuốc nở ngực với dòng chữ "Làm phụ nữ thật tuyệt". Bức ảnh tuyệt đẹp của một mỹ nhân không chỉ "nở" rất chuẩn, mà thậm chí có thể nói là "nở" mang trăm vẻ phong tình vô cùng quyến rũ. Ngay phía dưới quảng cáo này là dòng tiêu đề có cỡ chữ không nhỏ hơn nắp chai nước ngọt là mấy——"Mùa hè đến, mười sắc hồng kiều", còn phần chính văn chỉ độ nghìn chữ, bằng những lời ca tụng tựa thơ ca để miêu tả móng chân được sơn đỏ của phái nữ đã cấu thành nên phong cảnh của đô thị mùa hè thế nào, đã khiến đàn ông ngắm nhìn thích thú ra sao. Ở phía bên trái của nó, một bản tin thông báo cho mọi người biết——một tiểu thư làng ca nhạc chẳng mấy chốc sẽ đáp máy bay đến thành phố này để thỏa mãn nỗi mong ngóng bấy lâu của đám đông người hâm mộ, tiến hành một loạt buổi biểu diễn lưu động quy mô lớn. Câu trả lời phỏng vấn của cô ấy chính là——"Chỉ cần khán giả 'cuồng nhiệt', tôi còn 'cuồng nhiệt' hơn nữa!"——câu nói này đã trở thành tiêu đề của bản tin, mang ý nghĩa kích thích tâm lý và khiêu khích rõ mồn một đối với những người hâm mộ cuồng nhiệt. Bên phải bài viết dài ngàn chữ ca ngợi móng chân sơn đỏ của phụ nữ bằng văn phong tựa thơ ca ấy, lại là một bài viết ngàn chữ khác có nội dung dạy phụ nữ cách vận dụng ánh mắt đưa tình của mình để khiến đàn ông chú ý đến sự tồn tại của bản thân, từ đó chú ý đến sự gợi cảm của mình, hoặc phần gợi cảm trên cơ thể mình——tác giả của bài viết ngàn chữ này có một bút danh thật kỳ lạ, ngọt ngào, nũng nịu, vừa vô cùng điệu đà, vừa ngọt ngào đến mức khiến đàn ông tơ tưởng lại vừa ngọt ngào đầy gợi cảm——"Tiểu Nữ"...

Vào năm 2001, các trang báo của không ít tờ báo ở Trung Quốc ngày càng bị xâm chiếm, bị chiếm lĩnh, bị chiếm cứ bởi những tiểu thư mới mẻ thuộc tầng lớp con người mới mẻ ấy, họ ngày càng khiến cho một số trang báo của một số tờ báo biến thành những tờ giấy thấm dành cho phái nữ tựa như được xịt quá nhiều hoóc-môn nữ tính. Là những người phụ nữ trí thức thuộc thế hệ mới có văn hóa của Trung Quốc, điểm mới của họ nằm ở chỗ cấu trúc văn hóa của họ ngoài chút hương vị nguyên chất của tình dục được phái nữ nghiền ngẫm thật kỹ lưỡng ra, thì gần như chẳng còn nội dung nào khác. Bạn rất khó đưa ra kết luận rằng họ dựa vào thân phận đặc biệt là phóng viên, biên tập viên của mình, nhờ cậy vào phương tiện truyền thông là tờ báo để giải phóng lượng hoóc-môn nữ tính đang dư thừa của bản thân, hay là tờ báo đã dựa vào sự bàn tán rôm rả của họ, nhờ vào việc những người phụ nữ này dùng góc nhìn mới mẻ của phái nữ để khám phá phái nữ, mà đành lòng biến thành loại giấy thấm dành cho phái nữ...

Vào mùa hè năm 2001, trong đêm tối này, tại con phố đi bộ này của thành phố miền Bắc nọ, những tiểu thư mới mẻ vốn là phóng viên tòa soạn, biên tập viên tòa soạn ấy, cũng là một phong cảnh rất đáng để thưởng lãm. Chỉ có điều họ không hề dạo bước trên con phố đi bộ với vẻ như đang tìm kiếm gì đó mà cũng như đi đến đâu hay đến đó, đứng lại chốc lát ở chỗ này chốc lát ở chỗ kia mà nhìn đông ngó tây. Hầu hết họ đều ở trong các quán cà phê, quán bar, cửa hàng đồ uống lạnh, nhà hàng Tây hai bên phố đi bộ, đang cùng mấy nam minh tinh nữ minh tinh nửa nổi nửa chìm trong giới nghệ thuật ra điều tao nhã mà mút mát, nhấm nháp, hớp từng ngụm nhỏ. Nếu không thì đi cùng mấy vị chủ tịch hội đồng quản trị, tổng giám đốc, hoặc một số quan chức chức vụ thấp ở độ tuổi trung niên và thanh niên như trưởng khoa, trưởng phòng, trưởng phó phòng, cùng với thư ký của một số quan chức chức vụ cao... Đương nhiên họ không phải là người chủ trì, cũng là những người chưa từng phải trả hóa đơn. Họ thích bầu không khí đó, phong vị kiểu đó ở những chốn ấy. Nguyên nhân khiến người ta ngồi lỳ không chịu đứng lên ở chốn có bầu không khí đượm nồng phong vị ấy thực ra chẳng có bí quyết gì sất, suy cho cùng vẫn chỉ là sự kích thích lẫn nhau và giao lưu giữa bầu không khí hoóc-môn nam nữ mà thôi. Những ai định thỏa sức phung phí nó một phen thì có thể trong bầu không khí ấy, phong vị ấy mà thăm dò lẫn nhau, tâm ý tương thông rồi thì đi nơi khác làm chuyện chính sự. Còn những ai thường xuyên phung phí khiến bản thân tự nhận thấy hoóc-môn ngày một suy giảm, thì lại có thể trong bầu không khí ấy, phong vị ấy mà được bổ sung lại, tái sinh lại, bồi dưỡng lại, để tiện cho việc tiếp tục phung phí... Các quan chức chức vụ cao thường sẽ không xuất hiện ở những nơi đậm đặc bầu không khí hoóc-môn này, hầu hết họ đều hiểu rõ rằng bản thân thường xuyên xuất hiện ở những nơi thế này là không thích hợp cho con đường làm quan của mình. Nếu họ định "thư giãn" một chút thì mỗi người đều có những chốn ẩn náu riêng... Còn những "tiểu thư" kia khi la cà ở những nơi này thực ra đều có sự tự mình hiểu lấy, thừa biết rằng bản thân từ trước tới nay không phải là và căn bản không thể là nhân vật chính của những nơi này, nếu có phóng đại thân phận bản thân lên thì tối đa cũng chỉ là Tập Nhân trong "Hồng Lâu Mộng" của xã hội này mà thôi. Cho nên họ đều tỏ ra vô cùng giữ kẽ lại vô cùng thấu hiểu lòng người. Rõ ràng bản thân đang bị kè kè đi kèm để giải khuây nhưng trong lòng lại âm thầm tự nhủ——thực ra nào phải tôi cũng đang giải khuây người khác chứ? Tâm lý của họ đối với những ngôi sao nửa nổi nửa chìm trong giới nghệ thuật mà đôi mắt họ dán vào suốt cả ngày lẫn đêm thực ra rất mâu thuẫn. Họ còn rành rọt hơn bất cứ ai về việc những đối tượng được tòa soạn nâng niu che chở mà họ nương tựa vốn dĩ là loại đức hạnh gì, nhưng cân nhắc thiệt hơn, họ cảm thấy cảm giác làm vật ăn theo của đối phương suy cho cùng vẫn khá tuyệt. Nếu bị đối phương vứt bỏ tất cả, thì cái bát cơm mà họ đang dựa vào để sinh sống hiện tại cũng sẽ vỡ nát. Thế nhưng sâu thẳm trong tâm hồn họ lại có mức độ ghen tị khác nhau đối với những đối tượng mà họ nương tựa vào sự lăng xê của tòa soạn. Thậm chí, trong cái xã hội "Đại Quan Viên" này, loại ghen tị ấy của họ là trực diện nhất và sâu sắc nhất. Đây lại là điều mà trong hoàn cảnh thông thường, họ tự yêu cầu bản thân phải che giấu tuyệt đối không chịu để lộ dù chỉ một chút, thế nên thực ra họ rất bất hạnh khi mới ở độ tuổi quá trẻ đã biến thành những "tiểu thư" có tâm cơ sâu sắc...

Vào năm 2001, ở Trung Quốc, tại thành phố miền Bắc này, trong đêm tháng Bảy này, các khu vực khác của thành phố đều chìm vào giấc ngủ yên ắng quá sớm. Ở những khu vực đó, rất nhiều quán ăn tư nhân nhỏ ven nhiều con đường, hầu như không có ngoại lệ nào là đều sáng trưng đèn, và cũng hầu như không có ngoại lệ nào là trống không chẳng có bóng người. Chúng mới nhiều làm sao! Ở hai bên một số con đường, các hàng quán của chúng cứ nối tiếp nhau hết chỗ này đến chỗ khác, những chiếc băng rôn đỏ trước cửa nhà chúng xếp thành một dãy dài từ đầu phố đến cuối phố, tua băng rôn thỉnh thoảng khẽ phất phơ trong đêm gió hiu hiu đượm vẻ hoang dại của tháng Bảy này, như thể chứng minh rằng chúng cũng là thứ có sinh mệnh. Cô gái chèo kéo khách đứng thẫn thờ bên cửa hàng, hễ có ai đi qua là lập tức gượng cười, thẫn thờ tiễn theo bóng lưng khuất dần, vẻ mặt tựa như bị người tình đầu đời vứt bỏ, có chút hoang mang không biết phải làm sao, cũng có chút ấm uất chẳng hiểu đầu đuôi ra sao. Họ hoặc là những cô gái nhà quê được chủ quán tuyển dụng, hoặc là những cô gái trượt kỳ thi tuyển sinh trung học hoặc đại học trong gia đình chủ quán, không thì cũng là con cháu người thân ở quê của họ. Nếu họ là nhóm người đầu tiên, trong lòng họ sẽ sinh ra nỗi lo âu chẳng mấy chốc sẽ bị sa thải. Đến lúc đó họ biết phải làm sao với bản thân đây? Quê nhà thì họ không muốn quay về nữa rồi. Những người trong số họ có ngoại hình khá khẩm một chút, về sau thường sẽ bị hiện tượng mại dâm của thành phố này thu nạp mất. Số lượng người thất nghiệp vẫn tiếp tục tăng lên, những tiểu thư làm nghề bán dâm cũng ngày một nhiều hơn. Đây là một nghịch lý. Đúng như câu "Lửa đồng thiêu không hết, gió xuân thổi lại sinh". Nếu họ là nhóm người thứ hai, nỗi lo âu của họ lại đảo ngược lại, điều họ lo lắng đầu tiên là sự tồn vong của quán ăn. Nếu quán không thể mở nổi nữa, cuộc đời sau này của họ sẽ phải dựa dẫm vào cái gì đây? Nghĩ đến đây, họ liền cảm thấy nguội lạnh với cuộc đời sau này. Mà sự thực chính là, tám chín phần mười những quán ăn tư nhân nhỏ này, từ lâu việc kinh doanh đã ế ẩm đến mức khó lòng trụ vững. Năm 2001, chân tướng về cuộc đại suy thoái kinh tế, đã hiện lên vô cùng rõ rệt tại thành phố này. Đối với những gia đình bình thường mà nói, việc đến nhà hàng, dù là đến những quán ăn tư nhân nhỏ có giá rất rẻ này để ăn một bữa cơm với danh nghĩa gì đi nữa tốn khoảng một hai trăm tệ, cũng đã có thể coi là một chuyện xa xỉ rồi.

Đúng vậy, đại suy thoái kinh tế. Ngay cả khi ở các thành phố khác của Trung Quốc không phải như vậy, thì tại thành phố miền Bắc này của Trung Quốc, sự thật rành rành chính là như thế.

Chỉ có ở một vài nhà hàng lớn trang hoàng lộng lẫy hiếm hoi, hành vi tiêu dùng xa xỉ mỗi ngày vung ra hàng nghìn, mấy nghìn tệ vẫn đang tiếp diễn. Bởi vì các hoạt động thương mại đủ quy mô, việc đón tiếp tiễn đưa của các quan chức, cuộc đàm phán công mối giữa thương gia và quan chức, sự hợp tác liên minh giữa các doanh nghiệp với doanh nghiệp, dẫu sao thì ngày nào vẫn cứ theo lệ mà kiên cường không lùi bước tiến hành. Những bách tính bình thường thực ra hầu như chẳng có cơ hội tận mắt chứng kiến cảnh tượng nâng chén chúc nhau ăn uống thả cửa ở đó. Nhưng họ biết cảnh tượng kiểu đó ở những chốn ấy quả thực mỗi ngày, đặc biệt là mỗi khi màn đêm buông xuống, vẫn đang diễn ra suốt ngày dài tháng rộng. Họ cũng có thể dựa vào sự thể hiện của các đoạn phim truyền hình ảnh và miêu tả liên quan trong tiểu thuyết để tưởng tượng ra loại cảnh tượng đó trong đầu mình. Mà sự tưởng tượng của họ lúc nào cũng hỗn tạp hơn nội dung thực tế. Cho nên hễ nhắc đến điểm này, không một ai là không tức giận chửi mắng rằng: "Mẹ kiếp đúng là lũ tham nhũng!" Thế nhưng thực ra, cũng không hoàn toàn đều có thể coi là tham nhũng. Tại thành phố có nền kinh tế vô cùng tiêu điều này, việc đón tiếp tiễn đưa của các quan chức đã rất ít khi tiêu tiền công quỹ. Mọi khoản tiêu dùng mang tính công quỹ, đã được nén xuống mức giới hạn thấp nhất trong chi tiêu tài chính của chính phủ. Cho nên các bữa yến tiệc đón đưa của quan chức, trong bàn tiệc hầu như nhất định sẽ có một vị là người thuộc giới thương mại doanh nghiệp. Anh ta thường là ông chủ doanh nghiệp tư nhân, người quản lý phía Trung Quốc của doanh nghiệp liên doanh, hoặc một số ít lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước có hiệu quả kinh tế còn khá tốt, hay là đồng nghiệp cơ quan cũ mấy chục năm trước "nhảy ổ" kinh doanh mà may mắn không bị sóng gió thương trường nhấn chìm, cuối cùng cũng làm nên được chút cơ đồ. Họ là những vị khách danh dự đủ tư cách, đồng thời cũng là người thanh toán hóa đơn. Họ lại vô cùng hào hứng đóng vai trò như thế. Dẫu sao cũng có cơ hội kết giao thêm vài vị quan chức. Hai bên có ý giúp đỡ lẫn nhau hơi mang tính không nói ra ai cũng hiểu. Ngay cả những khoản tiêu dùng xa xỉ gần như tối nào cũng theo lệ diễn ra này, cũng không còn tạo ra được bầu không khí phong cảnh phồn thịnh sôi sục tiêu dùng như năm, sáu năm trước nữa. Trong đại sảnh ăn uống rộng rãi, hoành tráng, sang trọng của những khách sạn có sao đếm trên đầu ngón tay của thành phố, vào buổi trưa cơ bản đều yên tĩnh hệt như sảnh của bảo tàng từ chối cho khách tham quan. Ngoại trừ những cô nhân viên phục vụ trông như tượng sáp đứng chênh vênh chờ đợi dẫu chẳng có sự cần thiết nào nhưng vẫn hoàn thành tốt nhiệm vụ, thì thường chẳng có vị khách nào ghé thăm. Cho dù đến tối, có một hai phần mười khách hàng bước chân vào cửa cũng đủ khiến các cô nhân viên cười tươi như hoa, tiếp đón sợ không đủ chu đáo không đủ nhiệt tình. Còn những phòng riêng được đặt cho những cái tên nên thơ tựa các khúc trù tử ấy, mỗi tối mà có thể mở dùng được một phòng, những nhân vật chủ chốt kiểu như tổng giám đốc nghe báo cáo xong là đã thấy khá mãn nguyện rồi. Chính trong căn phòng riêng đó, ngoại trừ việc đón đưa mang tính lễ nghi của các quan chức, thì chính là sự tiến hành của các cuộc đàm phán thương mại doanh nghiệp. Loại đàm phán này luôn bắt đầu bằng những màn thăm dò bàn chuyện suông, kết thúc bằng mục tiêu thực tế, và kết quả thường khép lại bằng việc bàn suông một trận. Bối cảnh lớn của thời đại suy thoái kinh tế khiến cho cả hai bên đàm phán thương mại doanh nghiệp không ai là không cực kỳ cẩn trọng dè dặt, đều sợ bản thân rơi vào bẫy của đối phương bị lừa gạt đến mức kêu trời trời không thấu kêu đất đất không linh, đau đớn xót xa hối hận thì đã muộn màng. Thế nhưng chính là hai mặt kể trên của loại tiêu dùng khác loại bị người dân chửi là "tham nhũng", đã khiến mấy khách sạn mang sao dường như có được lý do để kiên trụ không đóng cửa. Thực ra tất cả chúng từ lâu đều là những khách sạn kinh doanh lỗ vốn. Tiêu chuẩn so kè hiệu quả kinh tế với nhau, từ lâu không còn là xem ai có lợi nhuận nhiều hơn, mà là xem ai lỗ ít hơn. Và chính sự tiêu dùng khác loại ấy, lại ẩn chứa hy vọng mong manh và viễn cảnh không nhìn quá rõ ràng về sự chấn hưng kinh tế của thành phố. Nếu ngay cả những người trong giới thương mại doanh nghiệp của thành phố này cũng không còn tiệc tùng lẫn nhau nữa, thì các mạch máu kinh tế lớn nhỏ của thành phố này, cũng đồng thời có nghĩa là đã bị tắc nghẽn hoàn toàn. Đây cũng là một loại "đặc sắc Trung Quốc". Nhưng loại "đặc sắc Trung Quốc" này, thực ra lại càng là logic trong đầu của những nhà kinh tế học tinh thông các hiện tượng kinh tế Trung Quốc, chứ không phải là cách nhìn và suy nghĩ của những người dân thường Trung Quốc. Mặc dù các nhà kinh tế học là đúng, nhưng cách nhìn và suy nghĩ của người dân không phải là không có sự cực đoan...

Vào năm 2001, khoảng cách phát triển kinh tế giữa miền Nam và miền Bắc ngày càng trở nên khổng lồ, khổng lồ đến mức khiến những bậc chí sĩ lo nước muốn giải quyết nhưng lại cảm thấy sâu sắc trí tuệ của bản thân không đủ dùng.

Vào năm 2001, ở Trung Quốc, tại thành phố miền Bắc này, trên con phố đi bộ ấy, hầu như chỉ có trên con phố đi bộ ấy, thần kinh của thành phố mới đang hưng phấn.

Dòng người tấp nập, dòng người tấp nập có giai đoạn sánh vai nối gót...