“Có lẽ ngươi nghĩ rằng cái con chim sống bằng đồ cướp bóc và gây khiếp sợ cho tất cả lũ chim khác thì bao giờ cũng là một sinh vật có lông chim. Thật ra ngày xưa hắn là con người, có tên là Daedalion; và ngay vào lúc đó, ôi tính cách thì có bao giờ đổi đâu, hắn thì tàn nhẫn, hiếu chiến và bao giờ cũng sẵn sàng dùng đến bạo lực. Ta và hắn là anh em, con trai của vị thần mỗi ngày gọi dậy Rạng đông và ra khỏi bầu trời sau chót[1]. Ta, theo bản tính, thì yêu chuộng hòa bình, và ta chỉ lo lắng làm sao giữ được hòa bình và chăm sóc người vợ ta, trong khi đó em ta chỉ tìm thấy vui thú trong những cuộc chiến ác liệt. Sự dũng cảm quyết liệt của hắn đã đánh bại các vua chúa và các dân tộc, và bây giờ dù đã bị biến thể thành chim hắn vẫn đuổi theo các con bồ câu ở thành Thisbé[2].

Hắn có một đứa con gái tên là Chioné nhan sắc tuyệt trần, có đến cả nghìn đàn ông theo đuổi khi nó đến tuổi mười bốn, cái tuổi cập kê. Một ngày kia có sự tình cờ là Apollon và Mercure[3], con trai của Maia[4], người thì về từ thành Delphes, người thì về từ núi Cyllène, cả hai đều trông thấy Chioné cùng lúc, và ngay tức khắc cả hai đều thấy bùng lên trong lòng ngọn lửa ham muốn, cùng lúc. Apollon chờ đến tối mới tìm đến thực hiện cuộc giao hợp mong ước; còn Mercure thì nóng ruột, không muốn chờ đợi lâu nên dùng cây gậy thần có khả năng gây ngủ say chạm vào mặt cô trinh nữ. Thế là đứa cháu gái ta, nó nằm không hay biết gì dưới cái đụng chạm mê hoặc đó và cam chịu sự cưỡng hiếp của ông ta. Bây giờ, đêm đã vung vãi đầy trời các vì sao khi Apollon cải dạng thành một bà già để vào được trong nhà của Chioné rồi hưởng thụ sự khoái lạc mà một kẻ khác đã nếm mùi trước mình.

Sau chín tháng bụng mang dạ chửa, Chioné sinh hạ một em bé, đó là con trai của Mercure, vị thần đôi bàn chân có cánh; nó có tên là Autolycus, có bản tính xảo trá, có cái đầu lắm mưu nhiều kế; nó có thể đổi trắng thay đen hay đổi đen thành trắng nên nó xứng đáng nối dõi cha nó trong các ngón nghề này. Và Apollon cũng có con nữa, vì Chioné sinh đôi; tên nó là Philammon, sau này nổi tiếng nhờ tài ca hát và chơi đàn lia.

Nhưng Chioné được lợi gì trong việc sinh ra hai đứa con trai, trong việc hai vị thần đều ham muốn nàng, trong việc nàng có cha là một chiến binh dũng cảm và có ông nội là ngôi sao Lucifer sáng ngời? Sự vinh quang cũng là một lời nguyền, không phải vậy sao? Nó trước nay và cho tới bây giờ là lời nguyền đối với nhiều người, chắc chắn Chioné không phải là ngoại lệ! Đứa cháu gái của ta, một cách liều lĩnh, tự cho mình ở một đẳng cấp cao hơn Diane và chê bai nhan sắc của nữ thần này. Diane thấy tức giận cành hông liền hét lên:‘Vậy thì ta sẽ làm mi hài lòng bằng hành động thực tế!’ Vừa nói dứt lời vị nữ thần còn trinh này giương cung ra và bắn đi một mũi tên bay nhanh như chớp và nó đâm thủng cái lưỡi phạm tội kia. Cái lưỡi từ đó bị câm đi, cả tiếng nói lẫn lời nói đều không còn tuân theo ý chí của người bị nạn; ngay cả khi Chioné còn cố gắng thì thào đôi lời thì cuộc sống của nó đã rời đi cùng với dòng máu đang tuôn ra.

Và thật là khốn khổ cho ta, ta ôm lấy xác đứa cháu gái trong vòng tay mà cảm nhận nỗi đau của cha nó trong tim, rồi ta nói ra những lời an ủi với đứa em trai yêu quý của ta. Daedalion nghe những lời này như vách đá nghe tiếng thầm thì của sóng biển dội vào và cứ tiếp tục rên rỉ trước sự mất mát đứa con. Nhưng khi thấy thi thể Chioné bắt đầu bốc cháy thì đến cả bốn lần hắn suýt tung người nhảy vào giàn thiêu đang rực lửa. Bốn lần bị đẩy lùi ra sau, hắn đành bỏ chạy một cách điên cuồng, và giống như con bò bị đàn ong vò vẽ cứ nhằm cái cổ mà chích rất đau, hắn chạy bạt mạng trên những chỗ chưa có lối đi. Ngay cả lúc đó ta thấy hắn dường như chạy nhanh hơn bất cứ người phàm nào, và các vị có thể tưởng là đôi bàn chân hắn có cánh. Vậy là hắn tránh được mọi sự đuổi theo, và như bị thúc đẩy bởi sự ham muốn cái chết, hắn chỉ dừng chân một khi lên tới đỉnh núi Parnasse. Rồi khi từ vách đá cao vòi vọi hắn tung mình nhảy xuống thì Apollon, xúc động trước tình cảnh đáng thương của hắn, liền biến hắn thành một con chim, giữ hắn lơ lửng giữa không trung bằng cách đột nhiên tạo cho người hắn đôi cánh, cho thêm một cái mỏ quắm, các móng vuốt cong nhưng vẫn giữ lại cho hắn lòng dũng cảm từng có xưa nay và một sức mạnh lớn hơn cái cơ thể hiện có. Và bây giờ là một con diều hâu không thân thiện với bất cứ ai, hắn trút hết nỗi giận dữ độc ác của mình lên mọi con chim khác; vì bản thân mình đau khổ nên hắn gây đau khổ cho kẻ khác!”

❀ ❀ ❀

[1] Tức là con của Lucifer.

[2] Thisbe: thành phố ở vùng Boétie (Hy Lạp).

[3] Mercure: còn có tên là Hermès, thần Đưa tin hay Thiên sứ được biểu hiện bởi đôi cánh ở gót chân. Đã sáng tạo ra đàn lia và sáo. Cũng là thần Bảo trợ cho các Nhà buôn, Lữ khách và Đạo chích.

[4] Maia: con gái của thần Atlas; có thai vớiJupiter sinh ra Mercure ở núi Cyllène; Maia là một trong bảy “Pléiade” (bảy cô con gái của thần Atlas), hợp thành chòm sao “Pléiade” (Thất Nữ).