“Cénée đã hạ sát năm địch thủ: Styphélus, Bromus, Antimaque, Élymus và Pyractès, kẻ dùng một cái rìu làm vũ khí. Tôi không nhớ các thương tích, chỉ nhớ số người và tên của chúng. Rồi Latrée lao tới, thân hình và tay chân đều cực kỳ to lớn, sử dụng vũ khí lấy được từ Halésus của xứ Émathie[1] mà hắn vừa giết xong; hắn không còn trẻ nhưng vẫn chưa già, còn giữ được sức mạnh thời thanh xuân nhưng hai bên thái dương tóc đã nhuốm bạc. Nổi bật với tấm khiên, thanh gươm và cái trường mâu quen thuộc của người Macédoine, hắn quét mắt lần lượt nhìn cả hai bên đối địch, Lapithe và Centaure, và vừa khua động các vũ khí trên tay, vừa nghênh ngang bước đi vòng vòng, rồi hắn tuôn ra một cách xấc xược trong không gian trống rỗng nhiều lời lẽ huênh hoang như sau: ‘Này Cénis, không lẽ ta cũng phải chịu đựng mày nữa hay sao? Vì đối với ta, mày bao giờ cũng chỉ là con đàn bà, bao giờ cũng là Cénis. Không lẽ mày không nhớ mình là ai khi sinh ra, không lẽ mày không nhớ vì sao mày được đền công, và cái giá nào mày đã phải trả để có được cái hình dạng đàn ông rởm này? Mày hãy để ý kỹ tới chuyện mày thuộc cái giống gì khi ra đời, và cái việc gì mày đã phải cam chịu. Hãy đi đi, cầm lấy con quay và giỏ len rồi ngồi xuống kéo chỉ, dệt len với các ngón tay có nghề; nhưng hãy để đàn ông lo việc chiến tranh.’
Trong khi hắn huênh hoang như thế thì Cénée phóng ra ngọn giáo, nó đâm thẳng vào bên cạnh sườn đang căng ra khi chạy của tên nhân mã này, ngay chỗ người và ngựa giao nhau. Tức điên vì đau đớn, hắn đâm trường mâu vào cái mặt không che chắn của Cénée nhưng nó bật ra sau như cục mưa đá bị mái nhà hất ra, hay như viên sỏi văng trên mặt cái trống. Rồi hắn xáp lại gần, tay cầm gươm cố đâm vào mạn sườn không thể xâm nhập của kẻ thù. Mũi gươm không tìm được chỗ vào. ‘Mày không thể thoát khỏi tay ta đâu! Lưỡi gươm này sẽ giết mày dù mũi nó đã cùn,’ tên nhân mã Latrée hét lớn rồi quay lưỡi gươm sắc bén và với cánh tay mặt rất dài chém mạnh vào hạ bộ kẻ thù; cú chém gây ra tiếng động như thể chém vào đá cẩm thạch, và thanh gươm bị vỡ thành nhiều mảnh khi đụng phải lớp da thịt cứng như đá tảng đó. Khi thấy mình đã đứng chịu trận đủ lâu nhưng không hề bị thương tích trước kẻ thù đang lộ vẻ kinh ngạc, Cénée la lên: ‘Bây giờ lại đây nào, để ta thử thanh kiếm của ta trên thân xác mi!’ và chàng đâm lút sâu tới cán cái vũ khí chết người của mình vào cạnh sườn con ngựa, xoáy mạnh nhiều lần lưỡi kiếm nằm trong gan ruột của nó, gây ra thương tích trong thương tích.
Cả đám nhân mã giờ đây tức điên người hè nhau la hét vang trời và cùng nhau xáp tới tấn công dữ dội một địch thủ lẻ loi. Nhưng tất cả những ngọn giáo phóng tới đều rơi xuống đất, mũi bị cùn đi, và Cénée, con trai của Élatus, vẫn đứng vững, da thịt không vết thương, máu không phọt ra ngoài, bất kể những cú đâm chém loạn xạ. Chúng trố mắt kinh ngạc, không nói được, trước cảnh tượng lạ lùng này.
Rồi tên Monychus la lớn: ‘Ôi, nhục quá, nhục quá! Cả gia tộc chúng ta bị một người độc nhất khinh thường, mà hắn gần như không phải là đàn ông nữa chứ. Vậy mà hắn là đàn ông thực sự đấy, còn chúng ta, với những sự tấn công yếu ớt, thì giống như hắn từng là ngày xưa. Cái thân hình quái thú của chúng ta dùng để làm gì đây? Sức mạnh vừa người, vừa ngựa của chúng ta dùng làm gì đây? Và có ích gì đây khi tạo hóa đã kết hợp trong cơ thể chúng ta hai sinh thể mạnh mẽ nhất? Chúng ta không phải là con của nữ thần nào và cũng không phải con của Ixion, tôi nghĩ vậy. Bởi vì ông ta có tâm hồn đủ cao thượng để mong ước trở thành bạn tình của nữ thần Junon uy nghiêm trong khi chúng ta bị một kẻ thù nửa đàn ông, nửa đàn bà đánh bại! Tiến lên nào, hãy cho đá cứng, cho cây to, và cả núi non, lăn đè trên người hắn cả đống cùng lúc! Hãy ném vào hắn những khu rừng để tiêu diệt sức sống bền bỉ của hắn! Hãy để rừng cây bóp nghẹt cổ họng hắn, hãy để sức nặng làm hắn thương vong!’ Vừa nói xong thì Monychus tình cờ thấy một thân cây to do sức mạnh cuồng bạo của luồng gió Nam làm cho gãy đổ liền nhấc lên và ném mạnh nó về phía kẻ thù cứng cỏi. Những tên nhân mã khác theo gương ông ta; và chỉ trong chớp mắt núi Othrys bị nhổ hết cây và núi Pélion[2] không còn bóng mát. Bị chôn sống dưới một cái đống kếch xù, Cénée thở hổn hển dưới cái sức nặng kinh khủng của cả ngàn cây cối và tìm cách nhấc cái đống gỗ sồi ra khỏi đôi vai cứng cáp của mình. Nhưng thực sự vì cái gánh nặng đó đi lên trên miệng và mặt, chàng không thể có không khí để thở. Vì mong được thở, khi thì chàng tìm đủ cách để thò đầu ra ngoài, đẩy cả khu rừng chất đống trên người mình sang một bên, nhưng vô ích, khi thì chàng cựa quậy rất mạnh, trông giống như thể núi Ida cao ngất, mà ta thấy từ đây, bị rung chuyển bởi một trận động đất.
Cuộc đời của Cénée kết thúc ra sao, chẳng ai biết rõ ràng. Có người nói thân xác chàng bị sức nặng của đám gỗ khổng lồ đó đẩy xuống địa ngục tối đen; nhưng Mopsus, con trai của Ampyx phủ nhận chuyện này. Vì chính mắt anh ta thấy một con chim với đôi cánh vàng từ giữa đống cây đó bay lên bầu trời trong vắt. Lúc đó tôi cũng thấy nó nữa, lần đầu và lần cuối đó. Trong khi nhìn nó bay lượn nhẹ nhàng theo vòng tròn quanh điểm tụ tập của các chiến hữu mình và nghe được tiếng đập cánh khá to của nó, Mopsus theo dõi nó không những với đôi mắt mà còn với cả tâm hồn, và nói lớn: ‘Nhiệt liệt hoan hô Cénée, anh là vinh quang của dòng giống Lapithe, anh từng là một người anh hùng kiệt xuất, giờ đây là một con chim có một không hai!’ Câu chuyện này được người ta tin vì người kể là Mopsus. Rồi nỗi buồn đau làm tăng thêm sự phẫn nộ, chúng tôi thấy uất ức vì cả một đám đông kẻ thù hè nhau đánh giết một người đơn lẻ. Và chúng tôi không ngừng giải tỏa nỗi buồn đau này bằng gươm giáo cho tới khi một nửa kẻ thù bị hạ sát và nửa kia còn sống nhờ trốn chạy và bóng đêm”.
❀ ❀ ❀
[1] Émathie: vùng đất thuộc Macédoine (Macedonia), một nước nằm ở bờ Bắc biển Égée.
[2] Othrys và Pélion là hai ngọn núi ở vùng Thessalie.
