Ulysse, người chiến thắng, xuống thuyền đi đến Lemnos, hòn đảo của hoàng hậu Hypsilylé và cha của bà, ông Thoas lừng lẫy, một nơi mà xưa kia từng mang tai tiếng là đã tàn sát gần hết đàn ông[1], để mang về những mũi tên của Hercule. Khi chàng mang được chúng trở lại cho người Hy Lạp cùng với chủ nhân của chúng, tức Philoctète, thì ngay sau đó trận đánh cuối cùng của một cuộc chiến kéo dài dai dẳng đã xảy ra.

Và thành Troie thất thủ và vua Priam bị giết. Người vợ tội nghiệp của Priam, sau khi đã mất đi tất cả thì mất luôn hình dạng con người của mình, và tiếng sủa lạ thường của bà đã làm sợ hãi cả bầu không khí xa lạ dọc theo hai bên bờ của eo biển Hellespont[2] dài và hẹp. Ilion[3] bốc cháy và ngọn lửa thiêu đốt vẫn chưa lụi tàn; bàn thờ Jupiter đã uống hết chút máu ít ỏi còn lại của ông vua già Priam; và Cassandre[4], người nữ tu của Apollon, bị nắm tóc kéo lê, chỉ biết đưa hai tay lên trời một cách tuyệt vọng.

Những người đàn bà thành Troie tụ tập lại với nhau trong các đền thờ đang bốc cháy và ôm lấy những bức tượng các vị thần của quê hương mình mà hôn lấy, hôn để trong khi còn có thể, nhưng bị đám lính Hy Lạp chiến thắng bắt mang đi như những chiến lợi phẩm đáng ao ước. Astyanax[5] bị ném xuống đất từ cái tháp cao, nơi nó có thói quen thường đến ngồi và theo dõi cha nó, mẹ nó chỉ cho thấy, Hector, đang chiến đấu để bảo vệ danh dự cũng như vương quốc được tổ tiên để lại.

Bây giờ gió Bắc kêu gọi người Hy Lạp lên đường ra về, và những cánh buồm bắt đầu căng ra và đập phần phật trước những luồng gió thuận lợi. Các thủy thủ được lệnh rời bến. “Ôi Troie, vĩnh biệt! chúng ta bị ép buộc ra đi,” những người đàn bà Troie vật vã than khóc; họ quỳ xuống hôn mảnh đất quê hương, quay lưng về phía những ngôi nhà của họ đang cháy. Người đàn bà cuối cùng lên thuyền - cảnh tượng thương tâm làm sao! - là Hécube, bị lính Hy Lạp tìm thấy giữa lăng mộ của các con trai của bà. Ở đó bà cố bám vào các nấm mồ, cố đặt môi một lần cuối cùng lên những hài cốt của họ nhưng hai bàn tay của ông vua xứ Dulichium[6] đã kéo lê bà đi. Tuy vậy bà vẫn kịp lấy ra từ cái bình và mang theo, giấu trong áo trước ngực, chỉ được mỗi một nắm tro của Hector. Và trên ngôi mộ của người con trai này, bà để lại một lọn tóc bạc phơ của mình, một món đồ cúng sơ sài, chỉ có tóc và nước mắt.

Đối diện với vùng đất Phrygie, nơi thành Troie từng đứng sừng sững một thời, là xứ sở của người Bistone[7]. Ở đó có dinh thự tráng lệ của vua Polymestor[8], người mà cha mi, hỡi Polydore[9], đã bí mật gởi mi tới nhờ chăm sóc để mi sống xa những nguy cơ của chiến tranh ở thành Troie. Đó là một kế hoạch hẳn là khôn ngoan nếu như ông ấy không gởi theo mi nhiều bạc vàng châu báu, một phần thưởng cho tội ác, một sự cám dỗ cho đầu óc gian tham. Khi vận mệnh của Troie trở nên xấu đi thì tên vua nghịch đạo xứ Thrace đó bèn rút gươm thọc vào cổ họng của đứa trẻ được giao phó cho hắn trông nom; và tin rằng tội ác giết người có thể biến mất cùng với thân thể nạn nhân, hắn ném xác của Polydore từ một vách đá cao xuống biển.

❀ ❀ ❀

[1] Hécube: vợ vua Priam của thành Troie và là mẹ của Hector, Pâris…

[2] Hypsipylé là con gái của Thoas, vua đảo Lemnos. Đàn bà ở đây người bốc mùi thối do bị Vénus trừng phại vì đã xao lãng trong việc thờ phụng bà; rồi để trả thù cho việc bị bỏ rơi, họ đã ra tay tàn sát hết đàn ông trên đảo; chỉ có Hypsipylé là cứu được cha mình. Ulysse đến đây để tìm Philoctète, người đi theo đoàn quân viễn chinh Hy Lạp nhưng bị rắn cắn làm thối chân nên đành ở lại đảo này. Philoctète cũng là người nắm giữ các mũi tên thần doHercule tặng.

[3] Hellespont: ngày nay là eo biển Dardanelles.

[4] Ilion (hayIlium): một tên khác của Troie.

[5] Cassandre: con gái của vua Priam; được thần Apollon yêu và ban cho tài tiên tri nhưng vì khước từ tình yêu này nên bị Apollon trừng phạt, chỉ còn được tiên đoán những điều bất hạnh khiến sau này chẳng ai muốn nghe nàng; bị Agamemnon bắt mang về Hy Lạp.

[6] Astyanax: con trai của Hector và Andromaque; bị lính Hy Lạp giết khi họ cướp phá thành Troie.

[7] Dulichium: tên một cái đảo gần (đảo Ithaca), nơi Ulysse làm vua.

[8] Bistone: một tên gọi khác của người Thrace.

[9] Polymestor: vua nước Thrace, chồng của Ilioné, con gái vua Priam.