Khi sứ bộ Vénulus trở về mang theo tin là Diomède từ chối tham chiến, những người Rutule vẫn tiếp tục cuộc chiến tranh mà họ đã bắt đầu, dù không nhận được sự giúp đỡ đó. Và máu cũng tiếp tục chảy như suối ở cả hai bên.

Nhưng nhìn kìa, Turnus mang các ngọn đuốc tham tàn đến tấn công các con thuyền làm bằng gỗ thông của người Troie: lửa đe dọa những gì mà nước đã tha cho. Và giờ đây thần Lửa Mulciber đang đốt cháy sáp, nhựa dính, và tất cả các vật liệu nuôi dưỡng ngọn lửa, rồi cho nó lan ra tận các cột buồm cao và các cánh buồm; và trong khi khói từ các ván ngang trong thân thuyền cong bốc ra thì Cybèle, người mẹ thiêng liêng của các thần linh, nhớ lại là loại gỗ thông này được lấy trên đỉnh núi Ida[1], bèn làm vang lừng trong không gian tiếng chũm chọe bằng đồng thau đập vào nhau chát chúa, và tiếng sáo bằng gỗ hoàng dương nghe the thé.

Cưỡi cỗ xe kéo bởi những con sư tử được thuần phục xuyên qua không trung, bà hét lên: “Này Turnus, mi dùng bàn tay nghịch đạo mà ném ra những cây đuốc phóng hỏa, nhưng vô ích thôi! Vì tao sẽ cứu nguy những chiếc thuyền đang cháy đó, ta sẽ không cho phép ngọn lửa hung tàn đó đốt cháy những gì trước đây là một phần máu thịt của các rừng cây thiêng liêng của ta.” Trong khi bà nữ thần nói thì trời bỗng nổi sấm sét, và sau tiếng sấm là mưa to bắt đầu trút xuống, nước trộn lẫn với hạt mưa đá nảy lên khi chạm đất. Và các luồng gió, những anh em, con trai của Astraeus[2], làm hỗn loạn không trung và mặt biển, sóng bỗng vỗ cao vì các luồng nước lao tới đột ngột, và tham dự vào cuộc đánh nhau. Với sự giúp sức của một người trong các anh em này, bà nữ thần nhân từ làm đứt tung những sợi dây làm bằng gai dầu buộc các thuyền của người Troie, đẩy đầu chúng chúc xuống và chìm xuống sâu dưới nước.

Ngay lập tức gỗ mềm nhũn ra và biến thành da thịt, cái mũi thuyền cong trở thành cái đầu, các mái chèo thành chân và các ngón chân, dùng để bơi được; hai bên hông tàu trở thành hai cạnh sườn và cái sống tàu nằm chìm dưới nước trở thành cái xương sống; các dây thừng chão thành những sợi tóc mềm, các trục căng buồm thành các cánh tay; và cái màu xanh biển thì không đổi. Dù sinh ra ở đỉnh núi gồ ghề, và từng sợ tiếp xúc với sóng nước, nhưng bây giờ trở thành những tiểu nữ thần ở biển, họ đùa giỡn giữa các làn sóng, Và không có dấu vết nào của tình trạng ban đầu của họ khiến họ bận tâm. Tuy nhiên họ không quên được bao nhiêu là hiểm nguy trên biển mà họ đã chịu đựng nên họ thường đưa tay ra nâng đỡ các con thuyền bị bão tố làm cho chòng chành, trừ phi chúng chuyên chở người Hy Lạp. Vẫn nhớ những tai họa của người Troie, họ oán ghét người Hy Lạp và họ vui mừng khi thấy những mảnh gỗ vụn trôi dạt của chiếc thuyền của Ulysse, vui mừng khi thấy chiếc thuyền của vua Alcinoüs trở nên cứng đơ và gỗ của nó hóa đá[3].

❀ ❀ ❀

[1] Cybèle, Ida: sự thờ phụng Cybèle, “mẹ của các thần linh”, bắt nguồn từ vùng Tiểu Á; vì thế bà can thiệp để cứu các chiếc thuyền được làm bằng gỗ lấy trên núi Ida, ngọn núi thiêng của thành Troie. Chú thích của bản dịch tiếng Anh, trang 325.

[2] Astraeus (hay Astrée) là cha của các ngọn gió Zéphir, Borée và Notos. Chú thích của bản dịch tiếng Pháp, trang 583. Nhưng theo Homère thì Éole mới là cha của các ngọn gió.

[3] Trong trường thi Odyssée của Homère, con thuyền của Ulysse bị bão đánh đắm. Vua Alcinoüs của người Phéacien và là cha của Nausicaa, gởi một con thuyền khác đưa Ulysse về lại Ithaque, quê nhà của Ulysse. Rồi trên đường từ Ithaque quay về nước của mình thì con thuyền này bị hóa đá bởi thần Neptune. Chú thích của bản dịch tiếng Pháp, trang 583.