Các quán trọ quanh khu vực cống viện đều chật ních người. Hàng trăm sĩ tử sau khi thi xong phần lớn đều chọn trọ ở đây để chờ yết bảng.
Quán trọ ở đây tuy giá phòng đắt hơn một chút, nhưng chủ yếu là vì gần. Lửa gần rơm lâu ngày cũng cháy, trọ lại chốn này, về mặt tâm lý dường như cảm thấy tỷ lệ đậu cao hơn một chút. Các cử tử có thể tham gia thiên tử thí cơ bản đều đã bước vào hàng ngũ "lão gia", sớm đã thoát nghèo, trở thành tầng lớp hương thân, có mặt mũi, có ruộng đất. Tiết kiệm ba năm trời, vào kinh ứng thí, nếu đến tiền trọ mà cũng không trả nổi thì thật sự khiến người ta cười chê. Hơn nữa, chi phí sinh hoạt hằng ngày của phần lớn bọn họ đều nằm trong mức bình thường.
So với điều đó, chi tiêu của Trần Đường rõ ràng là không bình thường.
Hắn đến đây, hỏi qua năm, sáu quán trọ, cuối cùng cũng tìm được một quán vẫn còn phòng trống, liền vội vã trả tiền rồi dọn vào ở.
Khách trọ ở cùng nơi hầu hết đều là sĩ tử. Chạm mặt nhau, không cần biết trước đó có quen biết hay không, cứ thế là một hồi chào hỏi ân cần, thăm hỏi lẫn nhau xem như là kết giao.
Trận bão tuyết vừa qua đối với kinh thành hay toàn bộ vùng đất phương bắc đều để lại ảnh hưởng sâu rộng. Các sĩ tử ở trong quán trọ cũng chịu ảnh hưởng nặng nề về mặt sinh hoạt. Thiếu thốn ăn uống, suốt mấy ngày liền không có lấy một cọng rau miếng thịt nào, có tiền cũng chẳng mua nổi, đành phải ăn cơm trắng.
Cũng may cuối cùng cũng chống chọi qua được, sau khi trời tạnh tuyết quang mây, dạo gần đây nguồn cung cấp vật tư đã hồi phục phần nào, thỉnh thoảng có thể ăn được thịt, đã là vô cùng thỏa mãn.
Dọn vào quán trọ rồi, Trần Đường rất ít khi qua lại phòng khác, ngoài việc ra ngoài ăn cơm, thời gian còn lại đều ở yên trong phòng để tu tâm dưỡng tính. Các sĩ tử khác thì khác, tuy cũng ít ra ngoài vì thời tiết lạnh giá, nhưng tụ tập trong quán trọ làm thơ đối ẩm, chuyện trò khắp nơi, thường xuyên tổ chức các hoạt động giao lưu, trông vô cùng náo nhiệt.
Những điều này đều là nhân tình thế thái.
Trần Đường không chối từ nhân tình, nhưng hắn càng tin vào câu nói cũ: Dựa vào người chi bằng dựa vào chính mình!
Hai ba ngày trôi qua nhanh chóng.
Hôm nay chính là ngày trọng đại yết bảng. Cả kinh thành dường như đều chấn động vì điều này. Có thơ làm chứng rằng: Triều ta tuyển sĩ đáng khen thay, bảng tiên đề tên rạng sắc mây. Ngựa trắng hí gió dồn ba chục, cửa son đốt đuúc ngàn nhà nay.
Trời còn chưa sáng, từng vị sĩ tử đã yêm y phục chỉnh tề, ra cửa từ sớm, bất chấp cơn gió bắc lạnh buốt để tiến về cống viện.
Mặc dù thời gian yết bảng là cố định, dù đến sớm hay đến muộn thì bảng vàng vẫn sẽ được niêm yết vào giờ đó, nhưng trong lòng mọi người vẫn luôn mong có thể đến sớm một chút, chiếm lấy vị trí đẹp để có thể tận mắt nhìn thấy tấm bảng vàng ấy ngay giây phút đầu tiên.
Hoặc là, mọi người kiên định với câu "lòng thành thì linh", càng đi sớm càng thể hiện được sự thành kính của bản thân, thì ông trời mới rủ lòng chiếu cố mà ban cho tên có trên bảng.
Vào đêm trước ngày yết bảng, không ít sĩ tử trằn trọc khó ngủ, chẳng tài nào chợp mắt nổi, giống như những tên tử tù đang chờ đợi phán quyết. Nếu không phải vì trời giá rét căm căm, có lẽ bọn họ đã chạy thẳng đến cống viện canh gác suốt đêm rồi. Ngủ không được, dứt khoát ngồi đến tận rạng đông rồi bắt đầu thu dọn. Người thì khấn vái thần linh, kẻ thì đeo bùa hộ mệnh, nói chung mỗi người đều có một bộ thủ pháp riêng.
Loay hoay một hồi, bắt đầu đổ xô đến cống viện.
Người qua kẻ lại, tiếng người ồn ào, Trần Đường sớm đã bị đánh thức, không còn chút cơn buồn ngủ nào. Đợi khi hắn rửa mặt xong xuôi, xuống đến lầu thì thấy trống trải, vô cùng yên ắng.
- Chưởng quỹ, bữa sáng có món gì vậy?
Chưởng quỹ trông thấy hắn liền hỏi:
- Công tử không đi xem bảng sao?
Trần Đường cười nói:
- Còn hơn nửa canh giờ nữa mới tới giờ yết bảng, giờ này ra đó hóng gió làm gì? Cho dù có hóng gió thì cũng phải lót dạ cho no bụng cái đã.
Chưởng quỹ cũng cười theo, cảm thấy vị sĩ tử trẻ tuổi này thật sự rất điềm tĩnh, hoàn toàn khác biệt với biểu hiện của những người khác. Không biết là tâm tính vốn như vậy hay là vô cùng tự tin nữa.
Chẳng mất bao lâu, một tô mì lớn đã được bưng đặt trước mặt Trần Đường, khói nghi ngút bốc lên. Tuy không có thịt nhưng lại có thêm một quả trứng ốp la, xem như là được bồi bổ thêm món.
Thực ra quán trọ đã sớm cho người ninh cháo bát bảo để phục vụ các sĩ tử ăn lấy hên. Nhưng vào thời điểm này thì cháo sớm đã bị ăn sạch sành sanh, đành phải nấu mì vậy.
Trần Đường cũng chẳng bận tâm, có cái ăn là được rồi. Ăn xong tô mì, nghỉ ngơi chốc lát, hắn liền đeo hòm sách, thong thả tản bộ đi về phía cống viện.
Chế độ và quy củ của thiên tử thí có điểm khác biệt so với khoa cử trong trí nhớ, điểm lớn nhất chính là không có khâu hội thí. Ngoài ra, cũng không có quá trình điện thí. Nói cách khác, thứ hạng của tất cả tiến sĩ, nhất giáp, nhị giáp, tam giáp đều đã được định đoạt từ trước khi yết bảng. Các tiến sĩ trúng tuyển sẽ chọn ngày tham gia Quỳnh Lâm yến, đến lúc đó mới có cơ hội diện kiến hoàng thượng.
Trần Đường nhớ rằng điện thí trong ấn tượng của hắn chính là diện kiến thiên tử trực tiếp, tương đương với một buổi phỏng vấn. Nói là "tuyển sĩ dựa vào ngoại hình" cũng chẳng ngoa. Tướng mạo méo mó lệch lạc, không đủ đoan chính thì dẫu văn chương có hay đến đâu cũng chẳng thể đứng đầu bảng. Xui xẻo hơn thì bị hất thẳng từ nhất giáp xuống tam giáp, những ví dụ như vậy không hề hiếm gặp.
Ở Ân Quốc, không có cái gọi là điện thí, nhưng khi các cử tử đăng ký dự thi, thông tin bao gồm cả hình thể tướng mạo đều được người chuyên trách miêu tả ghi chép lại, đồng thời còn có họa chân dung làm bằng chứng. Những thông tin này có thể dùng làm tài liệu tham khảo khi quyết định thứ hạng cuối cùng.
Mà việc sắp xếp thứ hạng cuối cùng cũng phải dâng lên hoàng thượng ngự lãm, do chính ngài dùng bút son định đoạt.
Tuy không phải là nhìn mặt trực tiếp nhưng cũng gần như thế, dẫu sao thì tại Quỳnh Lâm yến, hoàng thượng vẫn sẽ tiếp kiến đám tân khoa tiến sĩ. Nếu xảy ra sai sót sơ hở nào thì kẻ chịu trách nhiệm thẩm định thông tin sĩ tử chắc chắn sẽ khó lòng thoát tội, nhẹ thì mất chức, nặng thì rơi đầu.
Quy chế như thế này có mặt lợi cũng có mặt hại, suy cho cùng cũng là sản phẩm khác nhau dưới sự phát triển của lịch sử khác nhau, tự khắc nó có tính hợp lý khi tồn tại.
Thiên tử thí tuyển chọn tiến sĩ chia làm tam giáp, nhất giáp ba người, gọi là tiến sĩ cập đệ; nhị giáp mấy chục người, ban tiến sĩ xuất thân; tam giáp hơn ba trăm người, gọi là đồng tiến sĩ xuất thân. Nói chung, nếu có tên ở tam giáp thì cơ bản đều bắt đầu làm từ những chức quan nhỏ nhàn tản chuyên về văn thư. Dẫu sao mũ quan thì nhiều nhưng những vị trí quan chức thực quyền béo bở lúc nào cũng tranh giành khốc liệt.
Quy trình yết bảng của thiên tử thí đại đồng tiểu dị so với cử tử thí. Số lượng người trúng tuyển trong cử tử thí mỗi tỉnh, nhiều thì vài chục người, ít thì tám chín người, có thể do tiểu lại cất cao giọng xướng tên tất cả những người đậu đỗ.
Thế nhưng thiên tử thí lại khác, chỉ riêng tam giáp thôi đã có đến ba bốn trăm người, nếu cứ đọc từng người một thì đi hết quy trình này, e rằng cả ngày cũng không đủ. Hơn nữa lại còn rườm rà dài dòng, thế nên người ta đã bãi bỏ việc xướng tên, trực tiếp niêm yết bảng danh sách đó lên cho công chúng xem là thấy ngay.
Tuy nhiên đối với nhị giáp và nhất giáp thì vẫn sẽ xướng tên thật lớn để tỏ vẻ long trọng. Sau khi xướng tên xong mới dán bảng vàng.
Tổng cộng có ba tấm bảng, từ thấp đến cao, thứ tự rõ ràng.
Lúc này bên ngoài bức tường bảng của cống viện đã đông nghịt người, đen nhánh cả một mảng, vô cùng hoành tráng, gần như không còn một chỗ trống để đặt chân.
Đây chính là cái lợi của việc đến sớm xếp hàng và chiếm được vị trí. Kẻ đến sau hoàn toàn không thể chen chân vào nổi.
Trông thấy cảnh tượng này, Trần Đường không khỏi hít một ngụm khí lạnh, đi dạo một vòng rồi cuối cùng cũng bỏ ý định chen vào, dứt khoát chạy ra đầu ngõ ở một góc phố bên cạnh.
Ở đó có mấy gánh hàng rong đang bày bán đồ ăn. Trong số đó có một gánh đang bán khoai lang nướng, hương thơm ngào ngạt.
Trần Đường cũng chẳng hiểu vì sao ở dị thời không này lại có khoai lang, đoán chừng chỉ là trồng trọt sản xuất quy mô nhỏ, ở Phàn Châu chưa từng nhìn thấy bao giờ. Nhưng ngon là được, hắn liền mua ngay một củ to, bóc vỏ ra rồi ăn một cách ngon lành khi còn nóng hổi.
Chẳng mấy chốc, có mấy người đi tới, hóa ra lại là người quen, chính là nhóm của Phạm Hiên, Vương Tử Ngọc đều có mặt; trong đó lại có thêm hai ba gương mặt lạ hoắc chưa từng thấy bao giờ.
Có thể nhìn ra được, giữa bọn họ đã hình thành nên một vòng tròn nhỏ khá vững chắc.
Thấy Trần Đường đang đứng đây ăn khoai lang nướng, mọi người không khỏi ngạc nhiên, Phạm Hiên cười hỏi:
- Sao Trần huynh lại không đi xem bảng?
Trần Đường đáp:
- Đi ngắm người thì có chứ đâu thấy được bảng vàng nằm ở xó nào?
Quách Hướng Hằng hừ lạnh một tiếng, nói:
- Ai bảo ngươi ngủ nướng, dậy trễ làm chi.
Trần Đường nói:
- Các ngươi chẳng phải cũng thế sao?
Vương Tử Ngọc cười lớn:
- Bọn ta tự có người canh chừng dưới chân tường rồi.
Nghe vậy, Trần Đường đã hiểu ra. Thời tiết khắc nghiệt, các sĩ tử xuất thân quyền quý nào lại chịu ra đây sớm để chầu chực, chịu rét chịu lạnh chứ? Tự khắc bọn họ sẽ cử gia nhân đi xếp hàng xem bảng, hễ có tin tức là chạy tới bẩm báo ngay lập tức.
Phạm Hiên nói:
- Hay là để ta phân phô người xem bảng giúp Trần huynh nhé?
Trần Đường nói:
- Khỏi cần, đằng nào thì xem hay không xem, chỉ cần đậu là nó vẫn nằm chình ình ở đó, chẳng qua thấy muộn hơn một chút mà thôi.
Phạm Nguyên làu bàu:
- Khẩu khí lớn thật đấy, nói cứ như ngươi chắc chắn đậu không bằng.
Trần Đường không đôi co với hắn, tiếp tục ăn khoai lang.
Đúng lúc này, chỉ nghe "coong" một tiếng, tiếng chiêng đồng vang lên, giờ yết bảng đã đến!
Đám đông bắt đầu nhốn nháo...