Về lời hứa của ta trong lá thư trước rằng chuyến đi nghỉ dưỡng này sẽ cho ra một tác phẩm nào đó, ta e rằng khó lòng thực hiện được nhiều: bởi lẽ ta đã quá đắm mình vào sự nhàn rỗi đến mức không sao dứt ra được. Thế nên, ta hoặc là vui vầy cùng những cuốn sách, vốn có sẵn cả một kho tàng thú vị ở Antium, hoặc chỉ ngồi đếm sóng biển—vì thời tiết xấu chẳng cho phép ta đi đánh tôm! Tâm trí ta hoàn toàn chối từ việc viết lách.
Bởi lẽ luận văn địa lý mà ta đã định thực hiện là một công trình khá nặng nề: Eratosthenes, người mà ta đã chọn làm hình mẫu, đang bị Serapio và Hipparchus chỉ trích quá gay gắt. Thử hỏi nếu có thêm Tyrannio[198] vào hàng ngũ những nhà phê bình đó thì sẽ ra sao? Thề có Hercules, chủ đề này thật khó giải thích lại còn đơn điệu, chẳng thể trau chuốt như ta từng nghĩ. Nói ngắn gọn—và đây mới là điểm mấu chốt—bất cứ cái cớ nào để được nhàn rỗi với ta đều là một cái cớ hay: ta thậm chí đang lưỡng lự chuyện định cư hẳn tại Antium để sống nốt quãng đời còn lại, nơi mà ta thà làm một vị quan duovir[199] còn hơn là ở lại Rome.
Ngươi quả đã sáng suốt khi chọn xây dựng tổ ấm tại Buthrotum. Nhưng tin ta đi, chỉ sau cái thị trấn tự do của ngươi chính là thị trấn của người dân Antium đây. Ngươi có tin được là lại có một thị trấn gần Rome đến vậy, nơi có nhiều người chưa từng nhìn thấy mặt mũi gã Vatinius? Nơi chẳng có ai ngoài ta lại bận tâm xem một trong hai mươi ủy viên[200] kia còn sống khỏe hay không? Nơi chẳng ai quấy rầy ta, mà ai nấy đều quý mến ta? Đây, chính nơi này mới là chốn để đóng vai một chính trị gia! Vì ở nơi kia, chẳng những ta không được phép làm thế, mà bản thân ta cũng phát ốm với việc đó rồi.
Theo đó, ta sẽ soạn một cuốn hồi ký mật chỉ để ngươi được nghe, viết theo phong cách của Theopompus, hoặc thậm chí còn cay nghiệt hơn thế nữa.[201] Giờ đây, chính trị với ta chẳng còn gì ngoài việc căm ghét lũ phản trắc, mà ngay cả chuyện đó cũng chẳng chút cay đắng, trái lại, ta còn cảm thấy đôi chút thích thú khi viết về nó.
Nhưng hãy quay lại với công việc: ta đã viết thư cho các quan tài chính trong thành phố về vụ việc của em trai ta. Ngươi hãy xem họ nói sao, liệu có hy vọng nhận được tiền mặt bằng đồng denarii hay chúng ta sẽ bị đẩy cho những đồng cistophori của Pompeius.[202] Hơn nữa, hãy quyết định xem cần làm gì với bức tường. Còn gì nữa không nhỉ? Có chứ! Hãy cho ta biết khi nào ngươi dự định khởi hành.
