CHÚ THÍCH CHO LỜI VÀNG NGỌC CỦA APOLLO

Aegis: chiếc khiên của Thalla Grace, trên có hình Medusa rất đáng sợ, những khi không dùng đến, nó biến về dạng một chiếc vòng bạc

Agamethus: con trai vua Erginus, anh trai cùng mẹ khác cha với Trophonius, bị em trai mình chặt đầu để giấu danh tính sau khi ăn trộm kho vàng của vua Hyrieus

Âm Phủ: vương quốc của cái chết, nơi các linh hồn đi về cõi vĩnh hằng, do Hades cai trị

Amazon: thành viên của bộ tộc nữ chiến binh Ares: thần chiến tranh Hy Lạp; con trai của Zeus và Hera, anh em cùng cha khác mẹ với Athena

Artemis: Nữ thần săn bắn và mặt trăng Hy Lạp, con gái của Zeus và Leto, em sinh đôi của Apollo

Ascleplus: thần y học; con trai Apollo, đền thờ thần là trung tâm chữa bệnh ở Hy Lạp cổ đại Athena: nữ thần trí tuệ Hy Lạp

Atlas: một Titan, cha của Calypso và Zoë Nightshade; bị phạt phải gánh bầu trời suốt đời sau cuộc chiến Titan; hắn từng lừa Hercules gánh bầu trời thay mình, nhưng sau đó bị Hercules lừa lại

Ba nữ thần Số Mệnh: trước khi các thần ra đời đã có các nữ thần Số Mệnh: Clotho xe sợi chỉ cuộc đời, Lachesis quyết định xem một đời người được dài bao nhiêu, và Atropos cầm kéo cắt chỉ

blemmyae: giống người không đầu, mặt nằm trên ngực Bò

Aethiopia: loài bò Phi Châu khổng lồ, hung dữ, có bộ da đỏ rực chống được mọi loại vũ khí

Britomartis: nữ thần Hy Lạp bảo hộ săn bắn và lưới đánh cá; vật thiêng là điểu sư

Bruttia Crispina: hoàng hậu La Mã từ năm 178 đến 191 Công Nguyên; mười sáu tuổi được gả cho hoàng đế La Mã tương lai Commodus; mười năm sau bị đày ra đảo Capri vì tội ngoại tình và bị giết sau đó

Byzantium: một thuộc địa Hy Lạp cổ, về sau trở thành thành phố Constantinople (ngày nay là Istanbul

Calliope: nàng thơ của những bài sử thi; có một số người con, trong đó có Orpheus

Calypso: tiên nữ trên hòn đảo truyền thuyết Ogygla; con gái Titan Atlas; đã cầm giữ anh hùng Odysseus trong nhiều năm

Cánh Đồng Trừng Phạt: một khu vực ở Âm Phủ, nơi những người sống độc ác bị đày đến sau khi chết để nhận sự trừng phạt cho tội lỗi của mình Cáo

Teumessos: một con cáo khổng lồ được các thần sai xuống tàn phá đô thành Thebes; số phận sắp đặt rằng con quái vật sẽ không bao giờ bị bắt

centicore (đồng nghĩa yale): sinh vật giống như linh dương, rất hung dữ, có cặp sừng lớn có thể chĩa về mọi hướng Chiếc hang

Trophonius: một cái hang sâu, nơi cư ngụ của Sấm Truyền Trophonius

Chiếc Ngai Kí Ức: Mnemosyne đã đẽo ra chiếc ghế này; người thỉnh cầu sau khi viếng Hang Trophonius và nhận được những vần thơ từ Sấm Truyền sẽ ngồi vào ghế, họ đọc lại các dòng thơ, các tư tế chép lại và như thế tạo thành lời tiên tri

Chiến thuyền Hy Lạp: tàu chiến có ba tầng chèo ở mỗi bên Chín Nàng Thơ: các nữ thần Hy Lạp bảo trợ văn học, khoa học và nghệ thuật, tạo nguồn cảm hứng cho các văn nghệ sĩ trong hàng thế kỷ

Chiron: một nhân mã, giám đốc phụ trách các hoạt động ở Trại Con Lai

chiton: một loại trang phục Hy Lạp; không tay, bằng vải lanh hoặc len, cài ở vai bằng hoa cài áo, cột dây ở thắt lưng

Cloacina: nữ thần ống cống La Mã

Cõi Hỗn Mang Nguyên Thủy: thứ đầu tiên tồn tại trên đời; luồng khói độc mà từ đó các nữ thần Số Mệnh dệt nên tương lai; một khoảng không từ đó sinh ra những vị thần đầu tiên Colosseum: nhà hát vòng cung ngoài trời ở trung tâm Rome, Ý, có sức chứa năm mươi ngàn khán giả; được sử dụng trong các trận đấu của các đấu sĩ và những buổi trình diễn công cộng; còn gọi là Đại hý trường Flavian Colossus

Neronis (Người Khổng Lồ Nero): bức tượng đồng khổng lồ của hoàng đế Nero; về sau được chuyển thành thần mặt trời bằng cách bổ sung thêm một vương miện các tia nắng

Commodus: Lucius Aurelius Commodus là con trai của hoàng đế La Mã Marcus Aurelius; mười sáu tuổi trở thành đồng hoàng đế, mười tám tuổi trở thành hoàng đế chính thức sau khi phụ vương băng hà; trị vì từ năm 177 đến năm 192 Công Nguyên, là một kẻ bại hoại, hoang tưởng tự đại; tự xem mình là Tân Hercules, thích chém giết thú vật và chiến đấu với các đấu sĩ trong Đại Hỷ Trường.

Cửa Tử: cánh cửa dẫn tới Ngôi nhà của thần Hades, nằm ở Tartarus; cửa có hai mặt: một mặt nằm ở trần thế, mặt kia ở Âm Phủ

Cuộc chiến thành Troy: theo truyền thuyết, người Achaean (Hy Lạp) đã tuyên chiến với thành Troy sau khi Paris thành Troy cướp mất Helen từ chồng nàng, Menelaus, vua Sparta

Cuộc chiến Titan: một cuộc chiến khốc liệt mười năm giữa các Titan và các thần Olympus, kết quả là các thần Olympus đã chiếm được ngai vàng

Cyclops (số nhiều Cyclopes): dòng giống những người khổng lồ thời kỳ đầu, có một mắt nằm giữa trán Daedalus: một thợ thủ công tài hoa đã tạo ra Mê Cung trên đảo Crete để nhốt Minotaur (quái vật nửa người, nửa bò)

Dambe: một hình thức đấm bốc ra đời cách đây vài thế kỉ của tộc người Hausa ở Tây Phi Daphne: một thần nữ xinh đẹp đã thu hút sự chú ý của Apollo; nàng đã biến thành một cây nguyệt quế để lẩn tránh thần

Delos: hòn đảo thuộc Hy Lạp, nằm ở biển Aegea, gần đảo Mykonos; quê nhà của Apollo

Demeter: nữ thần nông nghiệp Hy Lạp; con gái của Titan Rhea và Kronos

Demophon: con trai vua Celeus, Demeter để tỏ lòng tốt đã chăm sóc chàng lúc còn sơ sinh và định biến chàng thành bất tử; anh em với Triptolemus

Dionysus: thần rượu nho và lễ hội Hy Lạp; con trai Zeus

đệ nhất công dân: hoàng tử thành Rome; danh hiệu của những vị hoàng đế đời đầu

điểu sư: sinh vật có cánh thân sư tử đầu chim ưng; vật thiêng của Britomartis

Đỉnh Olympus: nhà của mười hai vị thần Olympus

Đỉnh Othrys: ngọn núi nằm ở trung tâm Hy Lạp; căn cứ của Titan trong trận chiến mười năm giữa các Titan và các thần Olympus

Đường Via Appia: một trong những con đường huyết mạch đầu tiên của nền Cộng hòa La Mã cổ; sau khi lính La Mã đàn áp được cuộc nổi dậy của các võ sĩ giác đấu nô lệ năm 73 trước Công Nguyên, họ đã đóng đinh hơn sáu ngàn người nô lệ lên thánh giá và dựng suốt quãng đường dài hơn 200 cây số

elomíràn: những kẻ khác, tiếng Yoruba

Elysium: thiên đường dành cho các anh hùng Hy Lạp sau khi được các thần ban cho sự bất tử

Erythaea: hòn đảo sinh sống của Tư Tế Vùng Cumae, người tình của Apollo, trước khi thần thuyết phục cô ra đi và hứa hẹn một cuộc sống dài lâu

Eubouleus: con trai của Demeter và Karmanor; thần Hy Lạp bảo hộ cho những người chăn lợn

Flavian: vương triều trị vì đế quốc La Mã từ năm 69 đến 96 Công Nguyên

Gaea: nữ thần đất Hy Lạp; vợ của Ouranos; mẹ của các Titan, khổng lồ, Cyclops và các loài quái vật khác

Ganymede: anh hùng thành Troy, bị Zeus bắt cóc đem về Olympus để hầu rượu

Germanus (số nhiều Germani): tộc người sống ở phía tây sông Rhine

Gidigbo: loại hình đấu vật với thế húc đầu của tộc người Yoruba ở Nigeria, Châu Phi

gloutos: cái mông, tiếng Hy Lạp

Gorgon: ba chị em yêu quái (Stheno, Euryale, và Medusa) có bộ tóc là những con rắn sống có nọc độc; mắt Medusa có thể khiến người đối diện hóa đá

Hades: thần Hy Lạp của cái chết và sự giàu sang; cai quản Âm Phủ

Hausa: ngôn ngữ dùng ở phía bắc Nigeria và Niger; cũng là tên một tộc người Hecate: nữ thần của phép thuật và giao lộ

Hemithea: cô con gái trẻ của vua Staphylus đảo Naxos; chị gái của Parthenos; hai chị em họ đã nhảy vực để chạy thoát cơn thịnh nộ của cha mình và được Apollo cứu bằng cách biến thành thần

Hephaestus: thần lửa, nghề thủ công và thợ rèn Hy Lạp; con trai của Zeus và Hera, kết hôn với Aphrodite Hera: nữ thần hôn nhân Hy Lạp; vợ và chị gái của Zeus;

mẹ kế của Apollo Heracles: tên Hy Lạp của Hercules; con trai của Zeus và Alcmene; người phàm khỏe nhất trần đời

Hercules: tên La Mã của Heracles; con trai của Jupiter và Alcmene; sinh ra đã có sức mạnh phi thường

Hermes: thần của những người lữ hành Hy Lạp; dẫn đường cho các linh hồn người chết; thần liên lạc Hội

Dionysus: lễ hội tổ chức ở Athens, Hy Lạp để vinh danh thần Dionysus, trung tâm sự kiện gồm các buổi biểu diễn kịch nghệ

Hội Săn của Artemis: nhóm các trinh nữ trung thành với Artemis và có tài săn bắn; mãi mãi thanh xuân nếu từ chối đàn ông suốt đời

Hyacinthus: anh hùng Hy Lạp, người tình của Apollo, bỏ mạng khi cố gắng gây ấn tượng với Apollo bằng tài ném đĩa

igboyà: tự tin, táo bạo và can đảm, tiếng Yoruba

Iris: nữ thần cầu vồng Hy Lạp; người đưa tin của các vị thần Jullus Ceasar: một nhà chính trị, một vị tướng người La Mã, trở thành nhà độc tài của thành Rome, chuyển đổi Cộng hòa La Mã thành Đế quốc La Mã

Karmanor: tiểu thần mùa màng Hy Lạp; vị thần của đảo Crete, kết hôn với Demeter; cả hai có một người con trai, Eubouleus, về sau trở thành thần của những người chăn lợn

karpos (số nhiều karpol): tinh linh hạt

Kronos: Titan trẻ nhất trong mười hai Titan; con trai của Ouranos và Gaea; cha của Zeus; gã đã giết cha theo lệnh của mẹ; Titan cai quản số phận, mùa màng, công lý và thời gian

Lethe: lãng quên, tiếng Hy Lạp; tên của dòng sông gây lãng quên chảy qua Âm Phủ; tên của tinh linh hư vô Hy Lạp

Leto: mẹ của Artemis và Apollo với chồng là Zeus; nữ thần bảo hộ cho việc làm mẹ

Lính đánh thuê Hesslan: đội quân Đức gồm khoảng ba vạn người, được Anh thuê để chiến đấu trong cuộc Cách mạng Mỹ khi việc tuyển mộ lính Anh gặp nhiều khó khăn

Lityerses: con trai vua Midas; thách người dân thì gặt lúa và chặt đầu những ai thua cuộc, từ đó có được biệt danh “Kẻ Gặt Người”

Lửa Hy Lạp: vũ khí gây cháy dùng trong thủy chiến bởi có thể cháy trong nước

Mãng xà Carthage: con rắn dài ba mươi bảy mét ở sông Bagrada, Bắc Phi, đối đầu với quân đội của tướng quân La Mã Marcus Atillus Regulus trong cuộc chiến tranh Punic lần thứ nhất

Marcus Aurelius: hoàng đế La Mã từ năm 161 đến 180 Công Nguyên; cha của Commodus; được xem là vị hoàng đế cuối cùng trong “Ngũ hiền đế”

Marsyas: thần rừng thách đấu Apollo trong một cuộc thi âm nhạc và thất bại, dẫn đến việc bị lột da sống

máu vàng: máu của thần linh và các đấng bất tử

Mê Cung: mê lộ dưới lòng đất được thợ thủ công Daedalus xây ở đảo Crete để nhốt Minotaur

melomakarona: bánh quy mật ong Hy Lạp ăn trong dịp Giáng Sinh

Midas: nhà vua có khả năng chạm vào đâu là vật đó hóa vàng; cha của Lityerses; ông đã chọn Marsyas là người thắng cuộc trong cuộc thi tài với Apollo, dẫn đến việc bị Apollo biến tại thành tai lừa

Minotaur: một kẻ nửa người nửa bò, con trai vua Minos đảo Crete; Minotaur bị giam giữ trong Mê Cung nơi nó giết những người bị thả vào; cuối cùng bị Theseus đánh bại

Mnemosyne: Nữ thần Titan của kí ức; con gái của Ouranos và Gaea

myrmeke: loài kiến khổng lồ thường chích nọc độc và làm tê liệt con mồi trước khi ăn; được biết tới như kẻ canh gác các loại kim loại, đặc biệt là vàng

Narcissus: một thợ săn nổi tiếng vì sắc đẹp; con trai thần sông Cephissus và tiên nữ Liriope; một kẻ tự phụ, kiêu căng, xem thường người hâm mộ; yêu chính hình ảnh phản chiếu của mình; Narcissus còn là tên của huấn luyện viên riêng kiêm bạn đấu vật của Commodus, kẻ đã dìm chết hoàng đế trong bể tắm. Hai người này hoàn toàn khác nhau

Nero: hoàng đế La Mã từ năm 54 đến 58 Công Nguyên; ra lệnh tử hình mẹ và người vợ đầu tiên của mình; nhiều người tin rằng gã là kẻ gây ra trận hỏa hoạn thiêu rụi thành Rome, nhưng gã đã buộc tội những người theo Thiên Chúa giáo và cho thiêu sống họ; gã xây một cung điện xa hoa ngay trên khu vực bị cháy, mất đi sự ủng hộ khi chi phí công trình buộc gã phải tăng thuế; gã tự sát

ngư mã: sinh vật nửa ngựa, nửa cá

nhân mã: sinh vật nửa người nửa ngựa

Oceanus: con trai cả của Ouranos và Gaea; Titan biển

Ogygia: hòn đảo vừa là nhà, vừa là ngục tù của tiên nữ Calypso

Orion: một thợ săn người khổng lồ, thuộc hạ trung thành được Artemis quý trọng nhất, bị bò cạp cắn chết

Ouranos: hiện thân bầu trời của người Hy Lạp; chồng của Gaea; cha của các Titan

Pan: thần thiên nhiên Hy Lạp; con trai Hermes

Parthenos: cô con gái trẻ của vua Staphylus đảo Naxos; em gái của Hemithea; hai chị em họ đã nhảy vực để chạy thoát cơn thịnh nộ của cha mình và được Apollo cứu bằng cách biến thành thần

Peloponnese: bán đảo lớn nằm ở phía nam Hy Lạp, chia tách với phía bắc bởi vịnh Corinth

Persephone: hoàng hậu Âm Phủ; vợ của Hades; con gái của Zeus và Demeter

pháp quan: một người La Mã được bầu ra để làm quan tòa và chỉ huy quân đội

Poseidon: thần biển Hy Lạp; con trai của Titan Kronos và Rhea; anh em với Zeus và Hades

Potina: nữ thần La Mã bảo hộ trẻ em, trông chừng thức uống của chúng

Python: quái vật rắn được Gaea chỉ định canh gác Sấm Truyền ở Delphi

quái điểu: sinh vật có cánh giống cái thường cướp giật mọi thứ

Rừng thiêng Dodona: nguồn Sấm Truyền cổ xưa nhất; độ quan trọng chỉ xếp sau Delpht; những cây sồi rì rào trong rừng sẽ đưa ra câu trả lời cho các tư tế hành hương đến đây

Sách Sibylline: tuyển tập những lời tiên tri có vần điệu viết bằng tiếng Hy Lạp

Sấm Truyền Delphi: người truyền đạt lời tiên tri của Apollo

Sấm Truyền Trophonius: một người Hy Lạp đã biến thành nhà tiên tri sau khi chết; ngụ trong Hang Trophonłus; hay khiến những người tìm kiếm mình sợ hãi Sông Styx: dòng sông ngăn cách trần thế và Âm Phủ

Sông Tiber: dòng sông dài thứ ba ở Ý; thành Rome được xây dựng hai bên bờ sông này; thời La Mã cổ đại, đây là nơi vứt xác tội phạm bị xử tử

Sparta: một thành phố - nhà nước thời Hy Lạp cổ với sức mạnh quân sự áp đảo

spatha: trường kiếm do kị binh La Mã sử dụng

Staphylus: vua đảo Naxos, Hy Lạp; người con á thần của Dionysus; cha của Hemithea và Parthenos

Styx: một thủy tiên nữ hùng mạnh; con gái cả của Titan biển Oceanus; nữ thần của dòng sông quan trọng nhất Âm Phủ; nữ thần của sự thù hận; sông Styx được đặt theo tên cô

Sư tử Nemea: một con sư tử khổng lồ, hung dữ, thảm họa của xứ Nemea, Hy Lạp; da nó chống được mọi loại vũ khí; Hercules đã dùng tay không siết cổ nó

Suburra: một khu vực của thành Rome nơi tập trung đông đúc người dân tầng lớp thấp Tam đầu chế: liên minh chính trị được hình thành bởi ba bên

Tantalus: vị vua đã đãi tiệc các vị thần bằng thịt chính con trai mình; hắn bị đày xuống Âm Phủ, tại đây hắn bị bắt phải đứng giữa một hồ nước dưới một cái cây sai quả, nhưng không bao giờ có thể ăn hay uống được

Tartarus: chồng của Gaea; linh hồn của vực thẳm; cha của các khổng lồ; khu vực sâu nhất dưới Âm Phủ

thần rừng: vị thần Hy Lạp cai quản rừng cây, nửa người nửa dê

Three Mile Island: nhà máy hạt nhân gần Harrisburg, Pennsylvania; 28/3/1979, tại đây xảy ra vụ rò rỉ phóng xạ một phần ở tổ máy số 2, gây hoang mang dư luận

Tiểu Tiber: ranh giới vào trại Jupiter

Tiên nữ: những vị nữ thần đại biểu cho thiên nhiên

Titan: dòng giống các thần Hy Lạp hùng mạnh, hậu duệ của Gaea và Ouranos, trị vì trong thời đại hoàng kim và bị lật đổ bởi thế hệ các vị thần trẻ hơn, các vị thần Olympus

Trại Con Lai: trại huấn luyện các á thần Hy Lạp, nằm ở Long Island, New York

Trại Jupiter: trại huấn luyện các á thần La Mã, nằm giữa đồi Oakland và đồi Berkeley, California

Triptolemus: con trai vua Celeus, anh em với Demophon; rất được Demeter yêu quý, phát minh ra việc cày bừa và nông nghiệp

Trophonius: người con á thần của Apollo, thiết kế đền thờ Apollo ở Delphi, linh hồn của Sấm Truyền Hắc Ám; chặt đầu anh trai cùng mẹ khác cha Agamethus để tránh bị phát hiện danh tính sau khi trộm vàng của vua Hyrieus

Troy: một thành phố La Mã nằm ở Thổ Nhĩ Kỳ ngày nay, là địa điểm diễn ra cuộc chiến thành Troy

Vàng đế chế: thứ kim loại hiếm có thể hạ quái vật; được làm phép thánh ở đền Pantheon; sự tồn tại của nó là một bí mật được cất giấu kĩ của các hoàng đế

Y hiệu: biểu tượng truyền thống của Hermes, hình hai con rắn quấn quanh một cây gậy có cánh

yale (đồng nghĩa centicore): sinh vật giống như linh dương, rất hung dữ, có cặp sừng lớn có thể chỉa về mọi hướng

Yoruba: một trong ba bộ tộc lớn nhất ở Nigeria, Châu Phi; đồng thời là ngôn ngữ và tôn giáo của người Yoruba

Zeus: thần bầu trời Hy Lạp, vua của các vị thần Zoë

Nightshade: con gái Atlas, bị lưu đày và về sau gia nhập Hội Săn của Artemis, trở thành trợ tá trung thành của Artemis