[TIÊU ĐỀ CHƯƠNG]: NONE

Ngày xửa ngày xưa, có hai anh em cùng cha cùng mẹ; người anh tên là Anpu, còn người em tên là Bata. Anpu đã có nhà cửa và vợ. Nhưng người em trai nhỏ tuổi lại được đối xử như con ruột; chính cậu là người may áo cho anh, chính cậu dắt bò ra đồng, chính cậu cày bừa, gặt hái, và lo toan mọi công việc đồng áng cho anh. Này đây, người em trai đã lớn khôn thành một người lao động xuất sắc, khắp cả xứ không ai bì kịp; quả thật, thần linh đã ban linh khí cho cậu.

Vào một ngày nọ, cũng như thường lệ, người em dắt bò ra đồng; và mỗi buổi chiều, cậu lại trở về nhà, mang theo nào rau cỏ ngoài đồng, nào sữa, củi lụt, cùng muôn vàn sản vật đồng quê. Cậu đặt tất cả trước mặt người anh đang ngồi cùng vợ; rồi cậu ăn uống xong xuôi và ra nằm ngủ trong chuồng cùng bầy gia súc. Đến rạng sáng ngày hôm sau, cậu lấy chiếc bánh mì do chính tay mình nướng, dặt lên cho người anh; đoạn cậu mang theo phần bánh của mình ra đồng và lùa đàn gia súc đi ăn cỏ. Khi cậu bước đi sau bầy bò, chúng bảo cậu rằng: “Cỏ ở chốn kia thật tốt làm sao!”; cậu lắng nghe mọi điều chúng nói và đưa chúng đến bãi cỏ tươi tốt mà chúng hằng mong muốn. Nhờ vậy, bầy gia súc đi trước cậu ngày càng trở nên béo tốt tuyệt vời và sinh sôi nảy nở vô cùng.

Đến mùa cày cấy, người anh bảo cậu rằng: “Chúng ta hãy chuẩn bị một đôi bò thật lực để cày bừa, bởi nước sông đã rút, đất đai đã sẵn sàng cho việc cày bừa. Hơn nữa, em hãy mang ngô ra đồng, vì sáng mai chúng ta sẽ bắt đầu công việc.” Người anh dặn dò như thế, và người em đã làm tất cả những gì anh mình bảo.

Khi buổi sáng tới, họ mang theo dụng cụ ra đồng; lòng khấp khởi vui mừng với công việc đồng áng ngay từ những bước đầu tiên. Chuyện xảy ra là khi đang ở ngoài đồng, họ hết ngô giống, và người anh bèn sai người em: “Hãy mau về nhà lấy thêm ngô cho chúng ta đi.” Người em về đến nhà thì bắt gặp vợ người anh đang ngồi chải tóc. Cậu bảo nàng: “Hãy đứng lên và lấy ngô cho tôi để tôi kịp chạy ra đồng, anh tôi đang giục giã; đừng chậm trễ nữa.” Nàng đáp: “Cứ vào mở hòm ra mà lấy tuỳ theo ý muốn, để tôi khỏi buông lơi mái tóc đang chải dở.”

Cậu thanh niên bước vào chuồng chứa; cậu lấy một cái đấu lớn vì muốn mang đi nhiều ngô; cậu đong đầy lúa mì lẫn lúa mạch rồi vác trên vai bước ra. Nàng hỏi cậu: “Số ngô cậu vác trên vai nặng bao nhiêu vậy?” Cậu đáp: “Ba đấu lúa mạch và hai đấu lúa mì, tổng cộng là năm đấu; đó là những gì đang ở trên vai tôi.” Cậu nói với nàng như thế. Nàng liền trò chuyện với cậu rằng: “Sức lực của cậu thật lớn lao, ngày nào ta cũng thấy được sức mạnh của cậu.” Và trái tim nàng khao khát cậu bằng thứ dục vọng của tuổi trẻ. Nàng đứng dậy, đến bên cậu và ve vãn: “Lại đây, ở lại với ta, mọi chuyện sẽ tốt đẹp cho cậu, và ta sẽ may cho cậu những bộ yến phục tuyệt mỹ.” Ngay lập tức, cậu thanh niên giận sôi lên như một con báo phương Nam trước những lời tà dâm mà nàng thốt ra; khiến nàng vô cùng hoảng sợ. Cậu cất lời quở trách nàng: “Này, cô đối với tôi như mẹ ruột, chồng cô đối với tôi như cha hiền, bởi người anh lớn hơn đã nuôi nấng tôi nên người. Sự đồi bại gì thế này mà cô dám thốt ra với tôi? Đừng bao giờ nói lại điều đó nữa. Tôi sẽ không hé răng nửa lời với bất kỳ ai, cũng không để bất cứ kẻ nào thốt ra chuyện này.” Nói đoạn, cậu xốc lại gánh nặng trên vai, ra đồng với người anh; và cả hai tiếp tục cắm cúi lao động.

Đến chiều tối, người anh trở về nhà; người em đi sau đàn bò, trên vai gác đầy sản vật đồng quê; cậu lùa bò vào chuồng trong trang trại để chúng nghỉ ngơi. Này đây, người vợ của người anh đâm ra sợ hãi vì những lời mình đã làm và những gì cậu có thể nói. Nàng bèn lấy một ít mỡ, tự bôi lên người trông như thể vừa bị đòn roi nhừ tử, với ý định sẽ nói với chồng rằng: “Chính người em trai của anh đã gây ra điều tồi tệ này.” Người chồng trở về vào lúc hoàng hôn theo thói quen mọi ngày; anh bước vào nhà và thấy vợ mình đang thọ nạn bạo hành; nàng không dâng nước rửa tay cho anh như mọi khi, chẳng thắp đèn hầu hạ, ngôi nhà chìm trong bóng tối, còn nàng thì nằm liệt giường vô cùng đau đớn. Người chồng hỏi nàng: “Ai đã nói chuyện với ngươi thế?” Nàng liền thưa: “Chẳng có ai nói chuyện với ta ngoài em trai của anh. Khi nó về lấy ngô cho anh, nó thấy ta đang ngồi một mình; nó bảo ta: ‘Lại đây, chúng ta hãy ân ái với nhau, hãy búi tóc lên.’ Nó đã nói với ta như thế. Ta không nghe theo mà mắng nó rằng: ‘Này, ta chẳng phải mẹ ngươi sao, và anh trai ngươi chẳng khác nào cha ngươi hay sao?’ Nó sợ hãi bèn đánh ta để bịt miệng ta, không cho mách lại với anh; nếu anh để nó sống thì ta chết mất. Này, nó sắp về vào buổi tối nay rồi đấy; ta xin tố cáo những lời lẽ đồi bại này, vì gan góc cỡ đó thì ban ngày nó cũng dám làm.”

Nghe vậy, người anh giận dữ chẳng khác nào con báo phương Nam; anh ta mài sắc con dao trong tay; rồi đứng nấp sau cánh cửa chuồng để sát hại người em khi cậu lùa gia súc về vào buổi chiều.

Khi mặt trời lặn, cậu thanh niên lại lót ổ mang theo rau cỏ như mọi ngày. Cậu bước về đến nơi, con bò đi đầu vừa bước vào chuồng liền cất tiếng bảo người chủ: “Này, hãy cẩn thận, anh trai ngươi đang đứng trước mặt với con dao lơ lửng để giết ngươi đấy; hãy trốn đi!” Cậu nghe rõ lời con bò đầu đàn vừa cảnh báo; và con tiếp theo bước vào cũng cất lời y như vậy. Cậu cúi xuống nhìn qua khe cửa chuồng; cậu thấy đôi chân của người anh đang đứng rình sau cánh cửa, tay lăm lăm con dao bén ngót. Lập tức, cậu quăng gánh nặng xuống đất và cắm cổ tháo chạy thật nhanh; còn người anh thì cầm dao lùng sục rượt theo sau. Lúc bấy giờ, người em lớn tiếng kêu cầu thần Ra Harakhti rằng: “Hỡi Chúa tể nhân từ của con! Ngài là đấng phân định rạch ròi giữa điều thiện và điều ác.” Thần Ra đứng đó lắng nghe tiếng kêu van của cậu; ngài liền tạo ra một dòng nước mênh mông tràn ngập cá sấu ở giữa hai anh em; người anh đứng bên bờ này, còn người em đứng bên bờ kia. Người anh đấm ngực tức tối hai lần vì không thể ra tay sát hại được em mình. Sự tình là thế đấy. Người em bèn lớn tiếng gọi người anh từ bên kia bờ: “Hãy đứng đó đợi cho đến lúc rạng đông; khi thần Ra xuất hiện, ta sẽ cùng anh đối chất trước ngài, bởi ngài là đấng phân định rõ ràng thiện ác. Từ nay ta sẽ không bao giờ ở cạnh anh nữa; ta sẽ không còn sống ở nơi chốn có anh; ta sẽ đi đến thung lũng cây keo.”

Khi trời hửng sáng và ngày mới bắt đầu, thần Ra Harakhti hiện lên, hai anh em nhìn thấy nhau từ hai phía. Cậu thanh niên cất lời trách người anh: “Cớ sao anh lại nhẫn tâm rượt đuổi để mưu sát tôi bằng thủ đoạn gian xảo, trong khi chẳng thèm nghe lời tôi giải bày? Chẳng phải tôi thực lòng là em ruột của anh, anh đối với tôi như cha, và vợ anh chẳng khác nào mẹ sao: chẳng phải thế ư? Thật lòng mà nói, khi tôi được sai về lấy ngô cho chúng ta, vợ anh đã bảo tôi rằng: ‘Lại đây, ở lại với ta’; thế mà sự việc lại bị bóp méo thành ra thế này đây.” Cậu bộc bạch cho anh mình hiểu rõ toàn bộ sự thật đã xảy ra giữa cậu và người vợ. Cậu còn thề thốt trước thần Ra Harakhti rằng: “Hành động anh lén lút cầm dao đến hòng sát hại tôi là một tội ác tày trời.” Đoạn, cậu thanh niên cầm dao tự tự hoạn thân thể, vém phần thịt ấy ném xuống nước và bị lũ cá nuốt sạch. Cậu suy sụp ngã quỵ; còn người anh vô cùng ân hận, đau đớn khóc lóc thảm thiết từ đằng xa; anh ta chẳng biết làm thế nào để bơi sang bờ bên kia với em mình vì vướng bầy cá sấu. Người em từ bên kia gọi vọng sang: “Một khi anh đã mưu tính điều ác, sao không nghĩ đến việc làm điều thiện, hệt như cách tôi sẽ làm cho anh? Khi về đến nhà, anh hãy chăm sóc kỹ bầy gia súc của mình, vì tôi sẽ không còn ở lại nơi anh sống nữa; tôi đang trên đường đến thung lũng cây keo. Còn bây giờ, điều anh cần phải làm cho tôi là: hãy cất công tìm kiếm tôi nếu anh hay biết điều gì đó bất trắc xảy ra cho tôi. Đây là điềm báo: tôi sẽ tự rút linh hồn mình ra và đặt nó lên chùm hoa cao nhất của cây keo; khi nào cây keo bị đốn ngã, ngã quỵ xuống đất mà anh cất công đi tìm, dù có tìm kiếm ròng rã suốt bảy năm trời thì cũng đừng nản lòng. Rồi anh sẽ tìm thấy nó, hãy đem ngâm vào một chiếc cốc nước lạnh, và hãy hy vọng rằng tôi sẽ sống lại để đòi lại công lý cho những gì bất công đã xảy ra. Và anh sẽ nhận biết được chuyện chẳng lành xảy ra cho tôi qua dấu hiệu này: khi có ai đó đưa cho anh một cốc bia mà nó bỗng vẩn đục sủi bọt; lúc ấy chớ có chần chừ, vì chuyện chẳng lành thực sự đã giáng xuống đầu tôi rồi đấy.”

Thế rồi cậu thanh niên lên đường đến thung lũng cây keo; người anh thẫn thờ lê bước về nhà, tay ôm đầu, rắc đầy tro bụi lên mái tóc; vừa về tới nhà, anh ta liền giết chết người vợ, quây xác cho chó xé, rồi ngồi đó chìm đắm trong nỗi tiếc thương người em trai.

Nhiều ngày trôi qua kể từ dạo ấy, người em trai sống một mình tại thung lũng cây keo; chẳng có ai bầu bạn; cậu dành trọn thời gian săn bắn thú rừng hoang dã, và cứ chiều tối lại trở về nằm nghỉ dưới tán cây keo – nơi dung chứa linh hồn cậu trên đóa hoa chót vót. Sau đó, cậu tự tay xây cho mình một tòa tháp kiên cố tại thung lũng cây keo, bên trong chứa đầy đủ mọi tiện nghi để làm chốn nương thân.

Một hôm, khi bước ra khỏi tháp, cậu tình cờ gặp nhóm Chín vị thần đang rảo bước đi tuần khắp xứ sở. Các vị thần trò chuyện với nhau và cất tiếng gọi cậu rằng: “Này! Hỡi Bata, con bò mộng của Chín vị thần, sao ngươi lại thui thủi một mình thế kia? Ngươi đã bỏ làng mạc vì mụ vợ của Anpu, người anh trai ngươi. Này, mụ vợ đó đã bị trừng phạt đền tội rồi đấy. Ngươi đã trả đũa xứng đáng cho mọi điều oan ức mà ngươi phải chịu đựng.” Lòng các vị thần vô cùng thương cảm cho số phận của cậu. Thần Ra Harakhti bèn bảo thần Khnumu rằng: “Này, hãy nặn ra một người vợ cho Bata, để hắn không phải cô độc sống một mình suốt đời.” Và thần Khnumu đã tạo cho cậu một người bạn đời sống chung. Thân hình nàng kiều diễm tuyệt trần, vượt trội hơn bất kỳ người phụ nữ nào trên khắp xứ sở. Tinh túy của muôn loài thần linh đều hội tụ trong thân thể nàng. Bảy nữ thần Hathor đến ngắm nhìn nàng và đồng thanh cất lời: “Rồi đây nàng sẽ phải chết một cái chết đau đớn.”

Bata đem lòng yêu thương nàng sâu sắc, và nàng sống cùng cậu trong tổ ấm; thời gian rảnh rỗi cậu vẫn vào rừng săn bắn thú hoang rồi mang về dâng cho nàng. Cậu dặn dò: “Đừng đi ra ngoài, kẻo sóng biển cuốn đi mất; vì anh không thể cứu em khỏi nó đâu, bởi anh cũng chỉ là một phàm nhân như em; linh hồn anh được gửi gắm trên đóa hoa keo kia; hễ kẻ nào khác tìm thấy nó, anh buộc phải tử chiến với kẻ đó.” Cậu đã trao trọn trái tim và bộc bạch hết tâm can cho nàng thấu hiểu.

Nhiều ngày tháng trôi qua, Bata lại vào rừng săn bắn theo lệ thường. Người thiếu nữ bèn đi dạo dưới bóng cây keo mọc bên cạnh ngôi nhà của họ. Lúc bấy giờ, biển cả nhìn thấy nàng, liền cuộn những con sóng dữ đuổi theo sau. Nàng hoảng hốt tháo chạy thục mạng về nhà ẩn nấp. Biển cả cất tiếng gọi o o vào thân cây keo rằng: “Ôi, ước gì ta bắt được ả!” Thế là cây keo bứt lấy một nhọn tóc của nàng, bị sóng cuộn mang đi tuốt sang tận Ai Cập, rồi đánh rơi vào khu vực những thợ giặt là vải vóc của Pharaoh. Hương thơm từ lúc tóc tỏa ra ngấm vào y phục của Pharaoh; khiến các quan giặt giũ bị khiển trách nặng nề: “Sao trong y phục của Pharaoh lại vương mùi hương liệu thế này?” Ngày nào những người thợ cũng bị quở mạt, chẳng biết phải làm sao cho phải lẽ. Trưởng quan thợ giặt của Pharaoh bèn đi dạo dọc bờ sông, lòng đầy bực dọc sau những trận mắng nhiếc hằng ngày. Khi đến sát mép nước đối diện chỗ lúc tóc đang trôi lững lờ, ông ta liền sai người lội xuống vớt lên; kỳ lạ thay, nhúm tóc tỏa ra một mùi hương ngào ngạt khôn tả. Ông ta bèn dâng lên Pharaoh; nhà vua liền triệu tập các thầy thông sáu và bậc hiền triết đến, họ tâu với Pharaoh rằng: “Nhúm tóc này là của một người con gái thuộc dòng dõi thần Ra Harakhti: tinh hoa của muôn thần đều tụ hội nơi nàng, đây là cống vật từ một xứ sở xa xôi gửi đến bệ hạ. Xin hãy cử sứ giả đến muôn phương để tìm kiếm nàng; riêng vị sứ giả nào đi đến thung lũng cây keo, hãy cho tùng thiết đông đảo đi cùng để rước nàng về.” Bệ hạ phán rằng: “Trẫm thấy lời tâu thật vô cùng chuẩn xác”; và đoàn người đã được cử đi. Nhiều ngày sau đó, những sứ thần phái đi các xứ lạ lần lượt trở về triều bẩm báo với Nhà vua; nhưng phái đoàn đến thung lũng cây keo thì không thấy về, bởi Bata đã tiêu diệt tất cả, chỉ tha mạng cho một tên để hắn quay về triều tâu lại với Nhà vua. Bệ hạ liền phái thêm rất đông binh lính và kỵ binh hùng hậu đến để rước nàng về. Trong số đó có một phụ nữ được trao phó mang theo những món trang sức lộng lẫy dành cho nữ giới. Thế là nàng thiếu nữ theo họ trở về, và khắp xứ sở tưng bừng hoan hỉ đón mừng nàng.

Bệ hạ đem lòng say đắm nàng khôn xiết, phong cho nàng ngôi vị cao sang; và ngài gặng hỏi nàng về người chồng ở quê nhà. Nàng thưa rằng: “Xin hãy đốn ngã cây keo và băm nát nó ra.” Nhà vua liền cử binh lính mang theo binh khí lên đường chặt hạ cây keo; họ tìm đến tận nơi, chém đứt đóa hoa chứa linh hồn Bata, và ngã xuống chết ngay tức khắc.

Khi ngày mới hửng sáng, cây keo đã bị đốn hạ hoàn toàn. Về phần Anpu – người anh trai của Bata – lúc bước chân vào nhà để rửa tay, vừa được người hầu dâng cho một cốc bia thì nó bỗng vẩn đục sủi bọt; dâng tiếp một cốc rượu vang thì tỏa ra thứ mùi hôi thối khó chịu. Ngay lập tức, anh ta vơ lấy trượng gậy, giày dép, y phục cùng binh khí chiến trận, rồi vội vã lên đường đến thung lũng cây keo. Anh bước vào tòa tháp của người em và bàng hoàng phát hiện cậu đang nằm bất động trên chiếc chiếu; cậu đã chết. Anpu oà khóc thảm thiết khi chứng kiến người em trai thân yêu thực sự đã qua đời. Anh ta bước ra ngoài để tìm kiếm linh hồn của em dưới tán cây keo – nơi người em thường nằm nghỉ mỗi chiều. Anh miệt mài tìm kiếm ròng rã suốt ba năm trời mà vẫn bặt vô âm tín. Đến đầu năm thứ tư, lòng anh trào dâng nỗi khao khát trở về Ai Cập; anh tự nhủ: “Sáng mai ta sẽ lên đường.”

Khi trời vừa hửng sáng và ngày mới ló dạng, anh lại rảo bước dưới tán cây keo, tiếp tục công cuộc tìm kiếm. Mãi đến chiều tối, sau một ngày quần quật tìm kiếm trong vô vọng, anh chợt nhặt được một hạt mầm. Anh mang nó trở về. Này đây chính là linh hồn của người em trai. Anh lấy một cốc nước lạnh, thả hạt mầm vào trong; đoạn ngồi xuống chờ đợi như thường lệ. Khi màn đêm buông xuống, linh hồn trong hạt liền hút cạn nước; toàn thân Bata bỗng run lên bần bật, cậu ngước nhìn người anh trai; linh hồn cậu giờ đã nằm gọn trong chiếc cốc. Anpu bèn cầm cốc nước lạnh chứa linh hồn người em lên; Bata uống cạn, linh hồn liền trở về vị trí cũ, và cậu sống lại vẹn nguyên như xưa. Hai anh em ôm chầm lấy nhau và xúc động tâm tình.

Bata bảo với người anh rằng: “Này, sắp tới em sẽ biến thành một chú bò mộng vĩ đại mang đầy đủ những đốm vằn cát tường; chẳng ai tường tận gốc gác của nó đâu, và anh hãy ngồi lên lưng em. Khi mặt trời mọc, em sẽ đứng ở nơi vợ em đang sống để em còn đòi lại công lý cho mình; và anh hãy đưa em đến chỗ Nhà vua. Mọi điều tốt đẹp sẽ đến với anh, người ta sẽ chất đầy vàng bạc lên xe để thưởng ơn anh vì đã dâng em cho Pharaoh, bởi em sẽ trở thành một kỳ quan vĩ đại, và muôn dân khắp xứ sẽ vui mừng vì em. Còn anh, anh hãy quay về làng cũ của mình.”

Khi rạng đông tới, Bata liền biến hình thành con vật mà cậu đã dặn dò anh trai. Anpu trèo lên lưng bò ngồi đợi cho đến sáng. Anh dẫn nó đến triều yết Nhà vua; bệ hạ vô cùng kinh ngạc và mừng rỡ khôn xiết khi diện kiến nó. Ngài ban cho nó những lễ vật hậu hĩnh và trầm trồ: “Đây quả là một phép lạ lớn lao xuất hiện.” Khắp xứ sở tưng bừng mở hội ăn mừng. Triều đình ban thưởng vô số vàng bạc cho người anh trai, và anh ta đã quay về làng cũ sinh sống. Họ dâng cho chú bò mộng biết bao người hầu cùng của cải, và Pharaoh yêu quý nó hơn bất cứ thứ gì trên đời.

Nhiều ngày sau đó, chú bò mộng bước vào điện tẩy uế; nó tiến đến chỗ người hoàng hậu đang đứng và cất lời nói với nàng: “Này, ta thực sự vẫn còn sống đây thôi.” Nàng hoảng hốt hỏi lại: “Ôi chao, ngươi là ai thế?” Nó đáp: “Ta chính là Bata đây. Ta thừa biết chính tay ngươi đã xúi giục Pharaoh đốn ngã cây keo – chốn nương thân của ta – nhằm tước đoạt sự sống của ta. Nhưng này, ta vẫn đang sống sờ sờ đây, dưới hình hài một con bò.” Nghe những lời chồng cũ nói, hoàng hậu vô cùng khiếp sợ. Đoạn, nó quay lưng bước ra khỏi điện tẩy uế.

Lúc bấy giờ, Nhà vua đang hoan yến vui vầy cùng nàng; nàng ngồi bên bàn tiệc của bệ hạ, và nhà vua vô cùng sủng ái nàng. Nàng bèn nài nỉ bệ hạ rằng: “Xin bệ hạ hãy thề danh dự với thần thiếp rằng: ‘Bất cứ điều gì trẫm nghe trẫm cũng sẽ tuân theo vì ái khanh.’” Nhà vua gật đầu ưng thuận mọi điều nàng xin. Nàng liền tâu: “Xin cho thần thiếp được thưởng thức miếng gan của con bò mộng kia, bởi nó chẳng còn tích sự gì nữa.” Nghe thế, Nhà vua vô cùng đau buồn, lòng Pharaoh trĩu nặng ưu tư. Sáng hôm sau, khi trời hửng sáng, triều đình ban chiếu chỉ mở một bữa tiệc lớn với các vật tế thần dâng lên con bò. Nhà vua sai một trong những đầu bếp trưởng của ngài tiến hành hiến tế con bò. Khi nó bị giết thịt và đang được khiêng trên vai đám đông, cổ nó bỗng ngoắt lại, văng hai giọt máu tung tóe bay thẳng tới hai cánh cổng cung điện của bệ hạ. Một giọt rơi trúng bên này cánh cửa lớn của Pharaoh, giọt kia rơi trúng cánh cửa bên kia. Kỳ diệu thay, từ đó mọc lên hai cây Persea vĩ đại, đẹp đẽ vô cùng.

Có người bẩm báo với bệ hạ rằng: “Hai cây Persea to lớn vừa mọc lên như một kỳ quan của bệ hạ ngay trong đêm cạnh cổng lớn của cung điện.” Khắp chốn lại rộn ràng mở hội mừng và dâng lễ vật kính bái hai cội cây ấy.

Nhiều ngày tháng trôi qua, trong một dịp bệ hạ đội vương miện xanh, quàng vòng hoa tươi thắm trên cổ, ngự trên chiếc chiến xa dát vàng nhạt rời hoàng cung để ngắm nhìn hai cây Persea; hoàng hậu cũng ngồi trên xe ngựa theo hầu phía sau bệ hạ. Khi bệ hạ ngự tọa dưới bóng một cây Persea, cội cây bỗng cất tiếng nói với người vợ: “Hỡi ả đàn bà lừa dối kia, ta chính là Bata đây, ta vẫn sống dẫu từng bị ngươi hãm hại tơi bời. Ta thừa biết chính ngươi đã xúi Pharaoh đốn hạ cây keo tại chốn ta ở. Rồi ta hóa thành bò mộng, chính tay ngươi cũng tìm cách giết hại ta cho bằng được.”

Lại qua nhiều ngày sau, khi hoàng hậu đang hầu bàn tiệc bên cạnh Pharaoh và được nhà vua chiều chuộng hết mực, nàng lại cất lời: “Xin bệ hạ hãy thề danh dự trước thần thiếp rằng: ‘Bất cứ điều gì hoàng hậu yêu cầu, trẫm cũng sẽ tuân theo.’” Và ngài lại ưng thuận mọi lời nàng nói. Nàng bèn ra lệnh: “Hãy đốn phăng hai cây Persea ấy đi và xẻ chúng thành những tấm ván thật đẹp.” Nhà vua liền tuân theo ý nàng. Lập tức, bệ hạ phái những thợ mộc lành nghề đến đốn hạ cây Persea của Pharaoh; hoàng hậu đứng bên cạnh săm soi theo dõi, hả hê chứng kiến người ta làm mọi điều nàng sai khiến với thân cây. Thế nhưng, một mẩu dăm gỗ bất ngờ văng lên, bay thẳng vào miệng hoàng hậu; nàng nuốt chửng nó, để rồi nhiều ngày sau đó mang thai và sinh hạ một vương tử. Có người đến tâu với bệ hạ rằng: “Bệ hạ đã có hoàng tử nối dõi rồi.” Người ta bồng đứa trẻ đến, cắt cử vú em cùng tôi tớ chăm sóc; khắp cả nước tưng bừng mở hội mừng vui. Nhà vua hoan yến thết tiệc trong ngày đặt tên cho hoàng tử, ngài yêu thương thằng bé vô bờ bến ngay phút ấy và sách phong nó làm Vương tử xứ Kush.

Nhiều năm tháng trôi qua, bệ hạ lập hoàng tử làm người thừa kế toàn cội giang sơn. Sau khi trị vì với tư cách thái tử suốt nhiều năm ròng, bệ hạ tạ thế về cõi vĩnh hằng. Vị tân vương phán rằng: “Hãy triệu tập các đại thần triều đình đến trước mặt ta, để ta vạch trần mọi uẩn khúc đã xảy ra cho cuộc đời ta.” Người ta cũng dẫn mụ vợ cũ đến trước mặt ngài, hoàng đế tiến hành xét xử mụ ngay tại triều, và tội trạng đã rõ mười mươi. Họ dẫn người anh trai đến; nhà vua phong cho anh làm vương công thừa kế toàn cội lãnh thổ. Ngài trị vì vương quốc Ai Cập ròng rã ba mươi năm trời, rồi qua đời trong sự tiếc thương, và người anh trai đã đứng ra chủ trì tang lễ cho ngài trong ngày an táng.

Tác phẩm đã được hoàn tất tốt đẹp trong bình an, vì linh hồn của viên thư lại khố bạc Kagabu thuộc ngân khố Pharaoh, vì thư lại Hora và thư lại Meremapt. Được chép bởi viên thư lại Anena, chủ nhân của cuộn giấy này. Kẻ nào dám mạo phạm hay nói xấu cuộn giấy này, nguyện xin thần Tahuti trừng trị thích đáng.