Hôm nay là lần đầu tiên tôi có cái nhìn toàn cảnh về bản thảo này. Trước đây, nó chỉ là những mảnh ghép rời rạc được thực hiện qua quãng thời gian dài đằng đẵng, xen lẫn bao công việc khác, và ý tưởng chủ đạo cũng có đôi chút dịch chuyển theo năm tháng. Mục đích ban đầu khi đặt bút viết là để kể lại cuộc phiêu lưu tạo dựng tổ ấm chốn điền viên, với những trải nghiệm xây kè đá, trồng hoa hồng, nuôi dạy con cái và bảo vệ bờ đất ven hồ. Sách không nhằm dạy người khác cách xây nhà, trồng cây, hay cách sinh cơ lập nghiệp trên mảnh đất rộng chừng một hai mẫu. Chẳng đời nào tôi làm thế. Hơn thế nữa, tôi thôi thúc muốn kể lại cách chúng tôi tìm thấy sự sung túc trong cảnh tiểu tư sản; cách chúng tôi bước vào một chiều kích mới của sức khỏe và sự trường thọ; và từ nơi bàn làm việc yên tĩnh, tôi muốn mỉm cười nhìn lại những lận đận của một kẻ thành thị khi đối mặt với hệ thống thoát nước, những cơn gió đông, dân làng phương quê và cái bẫy của sự sở hữu.
Theo một cách nào đó, lần thứ hai chúng tôi về chốn thôn quê cũng giống như cảnh gia đình Swiss Family Robinson đặt chân lên thế giới nhỏ bé của họ giữa biển khơi. Cuộc sống thị thành lúc bấy giờ tựa như một hình thức bức bối ngấm ngầm. Dẫu rằng chúng tôi không thực sự đắm thuyền, nhưng đã có lúc kiệt quệ và rã rời, chỉ lờ mờ hiểu ra rằng chính nhịp sống giữa chốn đông đúc ấy đang làm mòn mẻ sức khỏe và tước đi vẻ tươi tắn của cuộc đời. Từ lâu, tôi đã trăn trở về những đứa trẻ đến trường—những trận ốm mùa đông, nguồn sinh lực tiêu tốn để chống chọi lại bệnh tật cả về thể chất lẫn tinh thần—và xu hướng chung của nền giáo dục là nhào nặn ra những sản phẩm rập khuôn, hiệu quả, thay vì nuôi dưỡng năng khiếu bẩm sinh và độc đáo của từng đứa trẻ.
Chúng tôi bắt đầu việc giáo dục con cái tại nhà với tâm thế nửa đùa nửa thật, nhưng chính từ hoạt động này lại nảy sinh chủ đề chính cho những ngày tháng và công việc trước mắt. Việc cất một ngôi nhà hóa ra lại là khung cảnh tự nhiên hoàn hảo cho mục đích đó; những khu vườn, cánh rừng và buổi dạo chơi ven bờ hồ đều là một phần trong đó; thơ ca mới mẻ cùng mọi điều tốt đẹp của thời đại cũng gắn bó mật thiết với dòng chảy ấy. Thế hệ trẻ tiếp nối đã tụ hội lại nơi công việc này; và còn biết bao tâm hồn trẻ trung hiếm hoi khác dù chưa tới nhưng vẫn thuộc về nơi đây, gửi cho chúng tôi những bức thư từ tuyến đầu cuộc đấu tranh của họ.
Tất cả những điều ấy đối với tôi vô cùng sâu sắc và kịch tính, đó là sự nghiên cứu về những kiến tạo sư của ngày mai, khi họ từng bước khẳng định vị thế trong tư duy và hành động của đời sống chúng tôi. Họ đã cho tôi nhiều hơn những gì tôi có thể trao lại. Họ đã chiếm trọn cuốn bản thảo này. Hết chương này đến chương khác bày ra trước mắt tôi—những mặc khải mà họ mang lại—và trùm lên tất cả, nếu tôi có thể diễn đạt được, chính là giấc mơ về nền giáo dục của tương lai. Cứ thế, trẻ thơ và những thanh niên đôi mươi hiện diện trên hầu như mọi trang giấy, thậm chí ngay cả trong nhan đề.
Giữa lúc ấy, cơn cuồng loạn của thế giới ập xuống, và toàn cõi châu Âu biến thành một sân khấu bi thương. Tôi không có ý định bàn luận về điều đó, dù đã có những ngày tĩnh lặng bên lò sưởi nơi đây, khi dường như chúng ta có thể nhìn thấy nền móng muôn đời đang rạn nứt và ánh sáng của Kỷ nguyên Mới lấp lánh trên đống đổ nát đẫm máu ở phương Đông. Đứng tách ra một nhịp, chúng tôi nhận ra những dấu hiệu thuyết phục về ngọn lửa đã được hứa hẹn từ lâu ở nước Mỹ—tất nhiên, những dấu hiệu ấy hãy còn chưa rực rỡ. Những điều này gắn liền với từng hơi thở chúng ta; chúng liên quan đến con cái chúng ta và mọi khái niệm về mái nhà—không phải bản thân chiến tranh, mà là sự hình thành của trật tự xã hội mới, là thông điệp đang rung lên chờ được cất thành lời trong lồng ngực của thế hệ mai sau. Bởi chính họ là những người kiến thiết sẽ bước theo sau những kẻ tàn phá do chiến tranh.
Dựng lên một chốn dung thân bên bờ hồ, cải tạo vách đất và điền thổ, xây dựng phòng làm việc, chuồng ngựa và cuối cùng là ngôi nhà đá (với một hồ nước ở giữa, mái nhà rộng mở đón ánh dương, những bức tường ngoài trổ ống khói cho lò sưởi bên trong)—tất cả những điều ấy chỉ là sự bồi đắp bề ngoài, là việc thiết lập một trật tự hữu hình vốn chỉ là biểu tượng cho sức sống mãnh liệt hơn của tâm hồn bên trong.
Sự tĩnh lặng, một tấm lòng trong sạch, ngọn lửa ấm áp ngát hương, chiếc tủ đựng quần áo, thùng trữ lương thực, người láng giềng thân thiện, khoảng không gian thoáng đãng nhìn từ ô cửa sổ—đó đều là những điều đáng khao khát và hợp lẽ phải để vun vén; nhưng cốt lõi của tất cả lại nằm ở chỗ chúng phải tương xứng với bức tranh lý tưởng của người kiến tạo. Việc mua một ngôi nhà đã xây sẵn mang lại cảm giác trống trải làm sao; thực ra, một người không thể thực sự sở hữu bất cứ thứ gì trừ khi họ có một sự tiếp nhận chủ động—một sự thấu hiểu về công dụng của nó xuất phát từ nhu cầu lâu dài. Một người có thể mua chiếc vĩ cầm hoàn hảo nhất, nhưng nó chẳng khác nào món đồ tò mò vô giá trị nếu anh ta không thể khai thác được sự uy bác ẩn giấu trong đó. Chuyện kết đôi với một người phụ nữ hay làm cha cũng y như vậy.
Có lý do chính đáng để người này nuôi lợn kẻ kia nuôi ong, để người này trồng hoa dã yên thảo còn kẻ khác trồng hoa hồng, để đa số người ta hài lòng với cây phong khi vẫn có thể tìm thấy cây du và cây sồi, hay để một người sẵn sàng đổi cả phòng đồ sứ do con người nung đốt lấy một chiếc bát bằng ngọc thạch anh dưới ánh mặt trời. Chẳng có điều gì là ngẫu nhiên cả. Chúng ta thu hút về phía mình những gì tương xứng với âm điệu và nhịp điệu của chính ta; và chừng nào chúng ta còn sống, vẫn luôn có sự điều chỉnh không ngừng ở bên ngoài để đáp ứng ngày một chính xác hơn trật tự ở bên trong.
Ngôi nhà bằng đá đã hoàn thiện, những đóa hồng đã nở rộ, nhưng câu chuyện về việc vun trồng tâm hồn con người thực ra mới chỉ bắt đầu—một công việc vui tươi và đầy thành quả đến mức tôi sẵn sàng chịu mọi nhọc nhằn để diễn giải thật rõ ràng nỗ lực phát triển từng năng khiếu bẩm sinh, để thiết lập nhịp thở sâu cho từng tâm trí—một bên là sự biểu đạt trọn vẹn, bên kia là sự tiếp thu vô ngã. Chúng ta chỉ có thể thở sâu khi tâm hồn bình yên. Điều này đúng về mặt tinh thần cũng như thể chất, và cả phần tâm linh nữa, theo như những gì ta có thể thấy. Bản thể con người chỉ thực sự bình yên khi các giác quan của nó được giữ trong nhịp điệu hài hòa nhờ công việc được thiết kế riêng cho chúng. Sự biểu đạt của ngày hôm nay chuẩn bị cho tâm trí sẵn sàng đón nhận nguồn cảm hứng của ngày mai.
Cuối cùng, có lẽ cũng nên làm rõ một điều rằng ở đây không có tham vọng cá nhân nào muốn gắn kết bản thân với nền giáo dục theo nghĩa thông thống. Những ai đến đây chẳng mang gì trong tay, và không đáp lại tiếng gọi nào ngoại trừ thứ tiếng gọi mà họ đủ nhạy cảm để lắng nghe mà không cần lời. Nghe được tiếng gọi ấy, họ thực sự thuộc về nơi này. Việc viết sách là công việc của Stonestudy, và sẽ mãi như vậy; nhưng trên hết và trước hết là niềm xác tín rằng văn chương và nghệ thuật chỉ là phần phụ của cuộc đời; rằng chúng ta có mặt ở đây để trở thành những người làm chủ cuộc sống—nếu có thể thì hãy làm nghệ sĩ, nhưng trong mọi trường hợp, trước hết phải là những con người.
... Hôm nay, cái nhìn thoáng qua về toàn cảnh ấy—rằng đây sẽ là cuốn sách của thế hệ trẻ... Tôi nhớ lại sự nhiệt thành của một kẻ mới vào nghề, tôi đã thiết tha vạch ra kế hoạch ca ngợi niềm vui trồng hoa hồng biết nhường nào, khi những đóa hồng trà vàng hé nở kiều diễm như lời đáp cho quãng thời gian dài chuẩn bị. Tôi từng nghĩ chẳng có niềm vui bình dị nào tuyệt vời hơn việc trồng hoa hồng; rằng không có gì được thiết kế hoàn hảo hơn thế để giữ cho sự lãng mạn luôn xanh tươi trong tâm hồn con người. Rồi chân lý dần lộ diện—những điều vĩ đại hơn đang diễn ra nơi đây—đó là sự vun trồng những tâm hồn trẻ trung và sống động, những tâm trí còn uốn nắn được, đầy khao khát trao đi niềm tin và đón nhận câu chuyện cuộc đời; những tâm trí có thể biến đổi trong chớp mắt và được nâng cao mãi mãi, nếu câu chuyện được kể lại xuất sắc... Thế nên, trong cái nhìn tổng quát về cuốn sách này xuất hiện vào ngày hôm nay (khi gió đông đang thổi lên và những con mòng biển bị cuốn sâu vào đất liền), tôi nhận ra rằng người ta có thể xây dựng một thứ vững chãi hơn cả ngôi nhà đá, có thể thực hiện một công cuộc vun trồng mãnh liệt hơn cả những gì hoa hồng trà đòi hỏi; và tôi muốn kể lại điều đó một cách giản dị, có đầu có đuôi từ khởi đầu.
Will Levington Comfort.
Stonestudy, Tháng Ba, 1916.
