Milt đã dần quen với phòng khách nhà Gilson.

Anh không còn cảm thấy ngượng ngùng trước vẻ hào nhoáng đầy đặn của nó nữa, dẫu rằng ban đầu (khi chưa biết rằng trên đời có những nghề như thiết kế nội thất), anh từng đinh ninh rằng để tạo ra được một căn phòng như vậy, gia đình Gilson hẳn phải biết tất cả mọi thứ trên đời. Giờ đây, anh quen thuộc liếc nhìn những mảng tường ốp gỗ trắng, những giá nến trông như mấy cây nến bạc, chiếc ghế bành davenport bất di bất dịch với chiếc đèn cây đặt sau lót chụp đèn màu thạch anh tím, cùng chiếc bàn chất đầy những hộp bạc và khung ảnh. Anh thích vẻ duyên dáng của ánh sáng chiếu lên lớp vải nhung và gỗ được đánh bóng.

Thế nhưng, thứ khiến anh hoảng sợ lại không phải phòng khách mà là căn bếp.

Ở Schoenstrom, anh vốn biết đâu đó phải có những "phòng khách" thật đẹp, nhưng anh vẫn đặt trọn niềm tin vào kinh nghiệm bếp núc của mình. Theo triết lý của anh, nhà bếp là những căn phòng nhỏ bốc mùi với sàn nhà trơ trọi, chỉ có một chiếc bàn trải vải dầu, một bếp lò (cần gạt gió phía trước luôn bị hỏng và phải chêm bằng cái nhấc nắp lò), một chiếc tủ đựng bát đĩa có mặt kính lót thiếc đục lỗ hình hoa hồng, và một chồng bát đĩa bẩn.

Nhưng căn bếp nhà Gilson lại mang hiệu suất của một phòng thí nghiệm và vẻ kiêu kỳ của một tiệm làm tóc.[311] Kính phục làm sao, Milt ngắm nhìn những bức tường ốp gạch trắng, sàn lót bần, bếp ga to bằng lò nấu của khách sạn, tủ lạnh cao đến trần nhà làm bằng men và kẽm, những chiếc bàn mặt kẽm, cùng một tủ dụng cụ trông chẳng khác nào dao mổ của bác sĩ phẫu thuật. Nó khiến anh hoảng sợ; nó khiến sự xa hoa mang tầm cỡ thành Alexandria của gia đình Gilson vĩ đại trở nên xa vời hơn bao giờ hết... Nhà Vanderbilt chắc cũng có một căn bếp thế này. Và có lẽ cả Vua George nữa.

Anh đang ngắm nghía căn bếp trong dịp một bữa tối chủ nhật thân mật mà bà Gilson đã nhiệt tình mời anh đến. Các cô người làm đều được nghỉ. Cả nhà Gilson cùng Claire, Milt và Jeff Saxton, vừa hò reo vừa tự tay chuẩn bị bữa tối cho mình. Trong lúc bà Gilson đánh trứng làm ốp-lết và pha cà phê, những người khác bày biện bàn ăn, mang giăm-bông nguội và một thố salad từ tủ lạnh ra.

Milt vốn định làm một kẻ hầu bàn im lặng nhưng tháo vát. Khi nghe tin mình sẽ đến dự bữa tối có sự hiện diện của anh chàng Geoffrey Saxton mới trở về, ban đầu anh hoảng loạn, rồi sau đó lại hạ quyết tâm. Anh sẽ "mặc kệ cái bộ mặt sắt đá của lão Saxton làm ra vẻ cao sang quyền quý. Cứ để lão đứng đó khoe mẽ quần áo và chữ nghĩa giống như cái cách lão đã làm ở Flathead Lake." Nhưng còn anh, Milt, anh sẽ "hoàn thành tốt nhiệm vụ." Anh sẽ phụ giúp chuẩn bị bữa tối và phớt lờ thái độ thô lỗ của Jeff một cách bình thản.

Chỉ có điều—Jeff lại chẳng hề thô lỗ chút nào. Anh ta chào Milt bằng câu: "Á này, Daggett! Thật vui quá!" Và Milt chẳng còn cơ hội để phụ giúp gì cả. Chính Jeff là người đã nhanh chân hơn anh, với một câu nói nhã nhặn: "Để tôi lo việc đó—tôi thạo việc bếp núc lắm," rồi giật lấy đĩa giăm-bông nguội và món salad. Chính Jeff là người tìm thấy những chiếc đĩa ăn tối, trong khi Milt đang ngẩn ngơ tự hỏi không hiểu sao một gia đình lại có thể dùng đến "cả một cửa hàng đồ nội thất với đủ các loại sứ khác nhau." Chính Jeff là người lao đến giúp Claire đẩy chiếc xe trà vào, qua đó chớp lấy cơ hội được nói chuyện với cô—điều mà Milt đã loay hoay tìm cách tiếp cận suốt năm phút nay.[312]

Khi mọi người đã ngồi vào chỗ, Jeff nhìn anh với vẻ mặt rạng rỡ và trân trọng lên tiếng: "Tôi đã nghĩ đến anh rất nhiều, Daggett, trong chuyến đi chơi nhỏ vừa rồi của tôi. Lẽ ra anh đã có thể giúp ích rất nhiều đấy."

Milt hỏi với giọng đầy vẻ ngờ vực (vừa thắc mắc, vừa chờ xem liệu có thể dùng tay bốc giăm-bông nguội ăn hay không): "Chuyến đi nào thế?"

" Ồ, ở Alaska."

Milt hoảng hốt: "Ở—Alaska ư?"

"Đúng vậy, chỉ là một chuyến đi công tác ở trển thôi. Có chuyện này tôi muốn nhờ anh tư vấn."

Anh ta tỏ ra vô cùng khiêm tốn. Còn Milt thì cảm thấy bất an. Anh càu nhàu: "Chuyện gì thế?"

"Tôi vẫn đang tự hỏi liệu có thể sử dụng điện thoại vô tuyến ở Alaska hay không. Nhưng mà tôi lại quá ư mù tịt về điện đóm. Anh có biết—— Chi phí để lắp đặt một hệ thống điện thoại vô tuyến có bán kính một trăm dặm là bao nhiêu không?"[313]

"Trời, tôi chịu!"

"Ồ, tiếc quá nhỉ. Vậy, không biết anh có thể cho tôi biết về điện báo vô tuyến được không?"

"Không, tôi cũng chẳng biết gì về cái đó luôn."

Milt đã cố gắng hết sức để câu trả lời của mình nghe có vẻ nhã nhặn nhưng chẳng hiểu sao—— Anh căm ghét cái thói nịnh bợ quỷ quái này hơn cả sự lạnh lùng của hắn ta ở Flathead Lake. Anh có cảm giác rằng nhà Gilson đang sung sướng đá chân nhau dưới gầm bàn; rằng dẫu vẫn giữ nụ cười không đổi trên môi, Claire đang không được hạnh phúc... Và cô ấy mới xa cách làm sao, tựa như một bóng ma áo trắng trôi dạt ra ngoài tầm với đầy cuồng loạn của anh.

"Thực ra thì cũng không quan trọng lắm. Chỉ là tôi không biết—— Vậy là anh đã bắt đầu theo học trường kỹ thuật tại Đại học Washington rồi đấy," Saxton lướt giọng rù quyến. "Anh đã gặp Gid Childers ở trển chưa—con trai của lão Thượng nghị sĩ Childers—một gia đình vô cùng quyến rũ."

Milt thở dài: "Tôi có thấy cậu ta rồi. Cậu ta đi xe Stutz—không, xe của cậu ta là hãng Mercer."

Anh căm ghét bản thân vì điều đó, nhưng chẳng tài nào kìm được vẻ kinh ngạc lộ ra trong giọng nói. Những kẻ đi xe Mercer ấy mà......

Claire có vẻ như đang cố gắng lên tiếng. Cô tạo ra một âm thanh nhẹ nhàng, nữ tính, rất-kiểu-Claire để hắng giọng. Nhưng Jeff phớt lờ cô và tiếp tục hướng về Milt với sự trìu mến suýt chút nữa thì trao luôn nụ hôn:[314]

"Nhớ cho tôi biết nếu có bất cứ việc gì tôi có thể giúp đỡ anh nhé. Tụi tôi có quen biết với hai hoặc ba giảng viên khoa kỹ thuật của anh trên Văn phòng đấy. Họ hay gửi thư về đủ thứ chuyện khác nhau. Anh có tình cờ biết Tiến sĩ Philgren không?"

Milt lỡ lời thốt lên: "Ồ có chứ. Này! Ổng đỉnh lắm đấy!"

"Đúng vậy. Tôi tin đó là một chàng trai tốt. Ông ấy đang cố gắng xin vào làm việc chỗ chúng tôi. Có lẽ chúng tôi sẽ nhận ông ấy. Cứ nói với ông ấy anh là bạn của tôi, và ông ấy sẽ giúp đỡ anh bất cứ điều gì có thể."

Milt nghẹn ngào thốt lên một tiếng "Cảm ơn."

"Và—giờ khi chúng ta chỉ quây quần như người một nhà ở đây thôi—tình hình tài chính thế nào rồi? Tôi có thể giúp gì được không, chẳng hạn như giới thiệu anh vào một công ty kỹ thuật nào đó để anh có thể làm thêm chút ít? Anh có thể kiếm được kha khá tiền đấy——"

Thật là phiền phức và ra điều cha chú làm sao......

Milt cáu kỉnh đáp: "Cảm ơn, nhưng tôi chẳng cần làm việc gì sất. Tôi có khối tiền."

Giọng Saxton ngọt ngào như kẹo dẻo: "Thật là dễ chịu làm sao! Anh thật may mắn. Tôi đã phải vật lộn khá vất vả mới tốt nghiệp được ở Princeton đấy."

Có phải ông Gilson đang so sánh chiếc áo sơ mi lụa của Saxton với lớp vải cotton đã qua vá víu của Milt, và từ sự so sánh đó mà thầm cười nhạo trước lời khoác lác của Milt cùng sự khiêm tốn của Saxton không? Milt cảm thấy người nóng bừng lên. Da đầu anh ran rát và xương bả vai đẫm mồ hôi. Khi Saxton quay đi chỗ khác và ngọt nhạt với Claire: "Ăn thêm chút giăm-bông nữa nhé em yêu?", Milt vô cùng căm ghét chính mình. Anh đang rơi vào cái hoàn cảnh đầy kịch tính nhưng chẳng mấy hay ho gì của một người mặc đồ ngủ,[315] lại còn không phải loại đồ ngủ đẹp đẽ gì cho cam, bị cánh cửa sập lại nhốt bơ vơ ngoài hành lăng khách sạn. Anh có tâm trạng của một con chó lai, một chú-chó-cưng-của-bọn-trẻ, giữa một triển lãm chó ở Madison Square. Anh mang một nỗi hoài nghi sắc bén nhưng mơ hồ về mưu đồ của Saxton. Nhưng anh biết làm gì đây?

Anh càng cảm thấy lạc lõng hơn nữa khi gia đình họ quên mất sự hiện diện của anh và bàn luận về những con người mà anh chưa từng nghe tên bao giờ.

Anh ngồi thui thủi một mình trên một hoang đảo cách xa tột cùng, ăn miếng giăm-bông nguội ngắt và thầm ước mình được ở Schoenstrom.

Claire đã lấy lại được khả năng ngôn ngữ của mình. Cô có vẻ đang cố gắng kéo anh vào cuộc trò chuyện, để gia đình cô có thể đánh giá đúng về anh.

Cô ngập ngừng, cau mày suy nghĩ, rồi thốt lên: "Ừm, ừm, ồ—— Ồ Milt: Dạo này giá gas bao nhiêu rồi nhỉ?"...

Milt rời bữa tiệc tối dễ thương và thân mật đó lúc chín giờ. Anh nói "Phải làm bài—bài hình học giải tích đây," nghe cứ như một lời nói dối; rồi anh ném cụm từ "Chúc ngủ ngon" về phía Saxton như thể anh căm ghét người ân nhân tốt bụng của mình; và khi cố tỏ ra lịch thiệp với bà Gilson, thứ duy nhất anh có thể nặn ra là: "Cảm ơn vì đã mời." Họ niềm nở tiễn anh ra tận cửa. Ngay khi anh tưởng mình đã thoát nạn, Saxton liền nài nỉ: "Ơ này Daggett, tôi đang tranh cãi với một tay... Bò Holstein-Friesian có màu gì nhỉ? Màu đỏ à?"[316]

Milt hăm hở đáp: "Đen và trắng."

Anh nghe thấy tiếng bà Gilson khúc khích cười.

Anh đứng trên khoảng sân hiên lau trán và, chẳng mảy bấy giằng co gì nữa, cuối cùng cũng dứt khoát thừa nhận rằng anh sẽ chẳng bao giờ gặp lại Claire Boltwood hay bất kỳ người bạn nào của cô ấy một lần nào nữa. Không—không bao giờ!

Anh từng nhận được từ bà Gilson một tấm thiệp mời đến chung vui tại lô ghế của họ trong đêm khai mạc của Mùa biểu diễn Opera kéo dài ba đêm. Anh đã mất toi nửa ngày chỉ để nghĩ cách từ chối sao cho vừa lịch sự lại vừa thô lỗ.

Một cô bé lếu thếch từ cửa hàng kẹo ở tầng dưới phòng anh bước lên, cợt nhả hỏi: "Này, anh có phải anh Daggett không? Này, có người đàn bà nào đấy muốn nói chuyện điện thoại với anh kìa. Này, bảo họ là tụi cháu không phải cái văn phòng đưa thư nhé. Cấm gọi cho mấy người ở tầng trên qua điện thoại nhà cháu đấy. Tụi cháu không được phép rời cửa hàng rồi chạy nhong nhong khắp thị trấn để—— Chà, một đồng năm xu, chà, cảm ơn nha, đừng có quan tâm má cháu nói gì, má cứ hay cằn nhằn lắm."

Qua điện thoại, anh nghe thấy giọng Claire đầy vẻ hoảng hốt: "Milt! Ra ngay trung tâm gặp em ở Rạp chiếu phim Imperial nhé. Có chuyện này em phải nói với anh. Em sẽ đứng ở sảnh. Nhanh lên!"

Lúc anh xộc tới thì cô đã đứng ở sảnh từ trước, đang lo lắng lật giở xem mấy bức ảnh trưng bày. Cô chạy ào đến chỗ anh, móc tay vào vạt áo anh, tuôn một hơi: "Họ mời anh đi xem opera phải không? Em muốn anh đến đó và lấn át tất cả bọn họ. Em gần như chắc chắn có một âm mưu ở đây. Họ muốn cho em thấy rằng anh không quen với những chiếc vương miện, kèn saxophone, những bà quả phụ lạo xạo tiếng váy áo và vải tuyn. Hãy đánh bại họ! Đánh bại họ đi! Hãy đến nhà hát opera và tỏ ra thật xa cách, kiêu kỳ vào. Anh làm được mà! Phải, anh làm được! Và nhớ nhé—hãy mặc đồ dạ hội. Giờ em phải đi gấp đây."

"N-nhưng——"

"Đừng làm em thất vọng nhé. Em trông cậy vào anh đấy. Ôi, hãy nói là anh sẽ đi đi!"

"Anh đi!"

Cô biến mất, vút đi trong chiếc xe limousine nhà Gilson.

Anh chìm trong cảm giác ấm áp vì lòng trung thành của cô, và cơn run rẩy giận dữ dành cho những kẻ lắm điều.

Nhưng anh chưa từng mặc đồ dạ hội bao giờ.

Anh gọi nó là "bộ đồ đi tiệc" (dress-suit), và trước những sự rắc rối phức tạp của thứ trang phục xa lạ ấy, anh thấy lòng mình chùng xuống vì lo lắng. Đối với Milt và đối với Schoenstrom—với Bill McGolwey, thậm chí cả Giáo sư Jones và tay Heinie Rauskukle giàu sụ đầy dầu mỡ—bộ đồ đi tiệc chính là biểu tượng và bằng chứng, là dấu hiệu và phong cách của sự giàu có từng trải. Ở Schoenstrom, thậm chí cả bồi bàn cũng chẳng thèm mặc đồ đi tiệc. Một phần vì ở đó chẳng có lấy một tên bồi bàn nào. Chỉ có một cô phục vụ bàn ở nhà hàng Leipzig House, cô Annie Schweigenblat, nhưng bạn sẽ chẳng đời nào trông đợi cô Schweigenblat bưng bê trên cánh tay với chiếc quần đen có dải viền bện dọc bên hông cả.

Không; đồ đi tiệc là thứ mà nam chính trong phim điện ảnh thường mặc; và nam chính trong phim, nếu không phải là một anh chàng cao bồi chăn gia súc, thì sẽ là cựu đội trưởng đội bóng bầu dục trường Yale, có phòng riêng hẳn hoi cùng một tay hầu phòng. Bạn có thể phân biệt anh ta với tay hầu phòng ở chỗ anh ta không bị hói đầu bằng gã kia. Đúng là Milt từng nghe nói ở St. Cloud có những người mặc đồ đi tiệc trong các bữa tiệc, nhưng dẫu sao St. Cloud cũng là một thành phố, dân số tận mười lăm mười sáu nghìn người cơ mà.

"Làm sao hắn có thể xoay xở nổi với một bộ đồ đi tiệc cơ chứ? Làm sao hắn có thể không thấy ngượng ngùng trong chiếc áo ghi-lê khoét cổ sâu hoắm ấy, và khỉ gió thế nào với cái tà áo dài thượt đằng sau nhỉ? Lúc ngồi xuống thì phải vén nó ra hai bên hay là cuộn nó lại? Và liệu có phải ai nhìn vào cái vẻ mặt ngơ ngác của hắn cũng nhận ra hắn chẳng thuộc về chốn đó không?" Anh như nghe thấy tiếng mấy cậu nhóc giao báo A.D.T. và mấy tên lang thang trước cửa quán bida xì xào bàn tán: "Nhìn kìa, thằng nhà quê đi thuê bộ đồ giả cầy kìa!"

Bởi vì chắc chắn là anh sẽ phải đi thuê rồi. Chẳng có ai đi mua chúng cả—ngoại trừ những kẻ lắm tiền như Henry B. Boltwood.

Anh bồn chồn đi qua đi lại suốt một tiếng đồng hồ, ngó nghiêng qua cửa sổ những tiệm đồ nam, tìm kiếm một gã thanh niên có gương mặt tử tế. Và anh đã tìm thấy hắn, tại tiệm Ye Pall Mall Toggery Shoppe & Shoes; một gã thanh niên mặt mũi cởi mở đang nhìn chằm chằm qua cửa sổ với ánh mắt lấp lánh như thể đang nghĩ đến việc sang Ấn Độ làm truyền giáo—và rất thích ăn cà ri. Milt bớt mặt mày nhăn nhó, lầm lũi bước vào, tình cảm thốt lên: "Này anh bạn, mấy tiệm đồ nam này có hay có mấy cái bảng hướng dẫn nhỏ ghi rõ mấy thứ phải mặc cùng đồ đi tiệc với áo đuôi tôm và đủ thứ khác không nhỉ?"

Gã thanh niên mặt mũi tử tế đáp: "Có chứ, khỏi bàn."

Ở phía tây Chicago, câu "You bet" có nghĩa là "Chắc chắn rồi", và "Vâng, quả thế", và "Nhìn chung tôi nghiêng về ý kiến cho rằng có thể có đôi chút chính xác trong quan điểm kỳ lạ của anh", và "Anh là một kẻ nói dối nhưng tôi không đủ tiền để vạch mặt anh đâu."

Gã thanh niên mặt mũi tử tế lấy từ phía sau quầy ra một cuốn brochure đẹp mắt minh họa bằng những bức ảnh chụp thần Phoebus Apollo trong thứ được mô tả là "Trang phục Mỹ hoàn hảo—gọn gàng, lịch lãm, bảnh bao, mới mẻ." Những trang giữa liệt kê chi tiết các loại cà-vạt, áo sơ mi, khuy măng-sét, ủng, mũ, giày để mặc cùng đồ đi tiệc, trang phục ban ngày, trang phục cưỡi ngựa, trang phục đánh quần vợt, và cả tang phục lịch sự.

Khi lướt xem qua, Milt có cảm giác tủ quần áo của mình đã sẵn có tất cả những món đồ quý ông này rồi.

Với sự giúp đỡ của người nhân viên bán hàng cùng cuốn cẩm nang, anh đã tậu được một bộ trang phục mang đậm tính truyền thống với phần ngực áo cứng ngắc như giáp tấm và đường khoét cổ ngoằn ngoèo như sông Missouri; một chiếc cà-vạt trắng mà trong đôi bàn tay thô ráp đỏ lựng của anh trông ngớ ngẩn chẳng khác nào một con cá chết; áo ghi-lê, khuy măng-sét ngọc trai và khuy áo. Lần đầu tiên trong đời, ngoại trừ những cơn điên rồ trong hai hoặc ba lần ghé thăm các cửa hàng phụ tùng ô tô ở Minneapolis, anh đã mắc phải "cơn sốt mua sắm". Quầy hàng dài sáng loáng, những chiếc kệ đỏ ngăn nắp, những tủ kính lấp lánh, những dãy cà-vạt sặc sỡ, đối với anh đều vô cùng đẹp đẽ và đầy sức mời gọi. Anh xoay vòng một giá treo cà-vạt phát ra tiếng kêu lách cách vui tai, rồi quay người chật vật lách ra ngoài.

Anh mua giày khiêu vũ—có giá đắt gấp đôi số tiền tối đa mà anh tự cho phép mình chi tiêu. Anh mua một tờ báo, và ở mục rao vặt đã tìm thấy quảng cáo:

Silberfarb - Thợ may của giới thượng lưu

CHO THUÊ ĐỒ ĐI TIỆC

Bảnh chọe nhất Thành phố

Bất chấp độ bảnh chọe tối thượng của những bộ đồ đi tiệc do ông Silberfarb cung cấp, cửa tiệm của ông ta lại nằm ở một căn gác xép bên trên một cửa hàng thực phẩm đồ nguội, phải leo lên bằng một cầu thang gỗ nứt nẻ lộc cộc, dọc theo đó treo những tấm biển tồi tàn thông báo văn phòng tầng trên của "J. L. & T. J. O'Regan, Thám tử tư", "Nhà thờ Tâm linh học Zenith, Nhận thông điệp qua Mục sư Lulu Paughouse", "Hội quốc tế những kẻ sống đời, Trại da đỏ Seattle", và "Bà Lavourie, Tắm suối khoáng lưu huỳnh". Bầu không khí tù đọng nơi hành lăng gợi lên sự mờ ám vụn vặt. Milt cảm thấy mình nên gây sự với ai đó, nhưng ngặt nỗi chẳng có ai để mà gây sự cả, nên anh cứ đùng đùng bước dọc theo những tấm ván sàn lỏng lẻo ở hành lang tầng hai để tiến đến cánh cửa kính mờ của Silberfarb - Thợ may của giới thượng lưu, nơi đồng thời cũng là—theo một dòng chữ bổ sung nguệch ngoạc trên tấm biển rách nát—"Tiệm ủi & Giặt là Lấy ngay".

Anh hầm hố xông vào một căn phòng chật chội. Ánh sáng từ ô cửa sổ duy nhất hầu như bị che khuất bởi những dãy quần áo đen bốc mùi ẩm mốc trải dài từ chỗ anh ra thành hai lối đi ảm đạm trông chẳng khác nào nhà xác của những thợ săn đã chết được treo tơi tả lên những cái móc. Trên một chiếc bàn dài đóng thô kệch, một người đàn ông Do Thái thấp lùn, không cổ áo, đẫm mồ hôi, chưa cạo râu, đang vá quần dưới ánh đèn hơi gas vàng vọt đầy ma quái. Lão Do Thái xoa xoa hai bàn tay vào nhau và cố nặn ra vẻ mặt từ thiện.

"Muốn thuê một bộ đồ đi tiệc," Milt nói.

"Tôi có ngay món đồ chuẩn chỉnh cho ngài đây!"

Gã đàn ông lùn tịt bật dậy, phi như bay dọc lối đi, vộp lấy bộ quần áo đầu tiên vớ được, rồi quay lại ướm lên khung người khó chịu của Milt, miệng lẩm bẩm: "Đẹp lắm ngài ơi, xuất-sắc luôn!"

Milt đăm đăm nhìn món đồ nhàu nhĩ, sờn khuy, rách mép với vẻ chán ghét. Linh hồn của nó đã tan rã từ lâu. Thứ duy nhất anh thích ở nó chính là mùi xăng thơm phức như ở tiệm sửa xe.

Anh càu nhàu: "Cái này sờn hết cả rồi còn gì."

Trước sự xúc phạm thần thánh ấy, ông Silberfarb liền vung hai tay lên, khiến bộ đồ cũ rích phất phơ trong tay lão như một tấm chăn giường bị rũ ra từ cửa sổ chung cư. Lão lạnh lùng nhìn Milt từ đầu đến chân. Đôi mắt đỏ ngầu nhưng sắc lẹm của lão ngầm ám chỉ rằng Milt chỉ là một gã nhà quê cục mịch chứ chẳng phải là người đường đường chính chính mặc đồ dạ hội. Milt thấy chột dạ, nhưng anh vẫn cộc cằn đáp: "Không được. Phải tìm cái gì có đẳng cấp ấy."

"Thì, bộ đó khối giáo sư đại học mặc đi dạ hội lớn rồi đấy, nhưng nếu ngài đã nói thế——"

Ra vẻ như đang bị làm khó dễ một cách bất công, ông Silberfarb mang bộ đồ đi tiệc mang phong cách hoang tưởng ấy trả lại lên giá, vừa thở dài kiên nhẫn vừa cẩn thận treo nó lên móc. Lão ngó nghiêng rồi khua khoắng tay chân. Lão cất giọng kêu vang đầy đắc thắng rồi lôi về một món đồ béo bở với phần cổ áo và cổ tay bằng nhung. Lão dán mắt vào Milt với ánh nhìn hờn dỗi như mắt một con chó giữa tháng tám bụi bặm.

"Kia kìa—không thể tìm đâu ra bộ thứ hai đâu nếu ngài thích đẳng cấp, mà nó lại ôm sát lấy người ngài như găng tay nữa chứ. Ồ, quả là một bộ trang phục thanh-lịch!"

Tự dứt ra khỏi thứ bùa chú phát ra từ đôi mắt đầy khinh miệt ấy, Milt mở cuốn brochure của mình, nghiên cứu kỹ biểu đồ, và tìm thấy một chú thích nhỏ ở cuối trang: "Tuyệt đối không mặc cổ áo hoặc cổ tay bằng nhung đi cùng áo khoác dạ hội."

Anh nhận xét: "Không. Dẹp món nhung nhứa này đi."

Thế là gã lùn bỗng phát điên, chạy vòng quanh. Lão ném bộ trang phục thanh-lịch đó lên bàn. Lão vung tay múa chân, than vãn: "Ngài muốn cái gì hả? Muốn cái gìiiii? Đó là bộ đồ đi tiệc trị giá tới một trăm rưỡi đô-la đấy! Nó vốn là của một trong những người giàu nhất thành phố này. Lão ta bán lại cho tôi vì chuẩn bị sang Nhật Bản."

"Thế thì ông cứ gửi nó sang Nhật đu theo lão ta đi. Tôi muốn tìm cái gì tử tế cơ. Có không—hay tôi phải sang tiệm khác?"

Tên thợ may lập tức trở nên niềm nở. Lão dụ dỗ: "Hay là một bộ Tuxedo lịch sự nhé?"

"Không. Sách ghi đây này—để tôi xem nào—à đây rồi, sách ghi trong này là đi xem kịch cùng phụ nữ thì không được mặc 'áo khoác ăn tối hay cái gọi là Tuxedo đâu, mà phải——'"

"Ôi dào, mấy gã viết sách đó biết cái quái gì đâu. Chắc chắn luôn! Toàn tự bịa ra đấy chứ."

"Hừ! Chà, chắc tôi cứ theo sách cho lành. Bộ chế hòa khí của nhà máy thì bao giờ chả rành chuyện đánh lửa hơn mấy ông thợ sửa chữa."

"Thôi được rồi, ngài đúng là một khách hàng khó tính thật đấy. Tôi sẽ cho ngài mượn một bộ trong kho dự trữ của tôi, nhưng ngài phải đặt cọc cho tôi mười đô-la thay vì năm đô."

Ông Silberfarb vô cùng hào hứng mở khóa một tủ kính nằm sau dãy quần áo ma quái treo lủng lẳng; lão lôi ra một bộ đồ mà Milt trông thấy có vẻ khá tử tế. Và nó gần như vừa vặn khi, sau khi thay đồ trong một cái phòng nhỏ nóng như hầm lò, ngột ngạt hơi xăng nằm tít đằng sau mấy giá quần áo, anh đứng soi mình trước chiếc gương lớn gắn tường. Nhưng anh bắt gặp gã thợ may đang dùng tay túm một nhúm vải ở vai áo để gian lận kích cỡ cho vừa vặn. Milt lại cộc cằn quát lên, và gã thợ may lại tỏ vẻ đau khổ như muốn chết đi sống lại, tiếp tục ra sức bảo vệ chân lý với một tên ngoại đạo ngây thơ: "Ngài muốnnnn cái gì cơ chứ? Mặc đồ đi tiệc mà chật quá thì còn gì là mốt! Mấy tay quý ông toàn mặc rộng rãi thoải mái cho nó thướt tha." Nhưng cuối cùng, sau khi Milt đã bước ra tới cửa, ông Silberfarb đành thừa nhận rằng có đôi khi một chiếc áo khoác đi tiệc không thể vừa vặn với tất cả mọi người nếu không qua sửa chữa đôi chút.

Bộ áo khoác có hơi rộng thùng thình một chút, phần tay áo lại hơi dài, nhưng khi Milt tự soi mình trong phòng—bằng cách đặt chiếc gương nhỏ xíu buồn thiu của mình lên bàn trang điểm, rồi lên ghế, lên sàn nhà, và cuối cùng, để có thể nhìn thấy toàn thân, anh phải ra tận ngoài hành lăng—anh đã phải thừa nhận với niềm phấn khích đang dâng trào rằng trông mình "cũng khá ra trò trong bộ cánh này đấy chứ." Khuôn mặt sáng sủa, mái tóc chải mượt, bờ vai thẳng tắp của anh trông rất hợp với bộ trang phục.

Anh mặc áo khoác ngoài vào và bước ra khỏi phòng, tiến thẳng về phía nhà hát, với sự thỏa mãn đầy kiêu hãnh của một kẻ chắc mẩm rằng chẳng ai đang khúc khích cười nhạo: "Nhìn kìa, đồ đi thuê đấy." Đôi giày khiêu vũ lúc thì kẹp chặt ngón chân lúc lại cọ xát vào gót chân; chiếc quần siết chặt vòng eo; và anh cứ nơm nớp lo sợ chiếc cà-vạt của mình đã bị lệch đi đâu mất. Nhưng anh vẫn nghênh ngang bước lên xe điện, ngồi đó ra điều một kẻ giàu có, nổi tiếng và vô cùng tử tế với Bình dân, cho đến khi——

Một người đàn ông khác mặc đồ dạ hội bước lên xe, và Milt thấy rằng ông ta đội mũ lụa, quàng chiếc khăn len trắng; người ta còn lấy ra một đôi găng tay da thuộc màu trắng và săm soi chúng.

Anh đã quên mất cái mũ mất rồi! Anh lại đội cái mũ phớt màu xám của mình. Găng tay thì còn châm chước được, nhưng cái mũ đó—cái mũ "ống khói" ấy—mà cẩm nang đã dặn phải đội—anh tiêu đời rồi——

Anh bèn dựng cổ áo khoác lên để che đi chiếc cà-vạt trắng, tìm cách giấu đôi chân này ra phía sau chân kia để che đi đôi giày khiêu vũ; cố gắng biến đổi biểu cảm khuôn mặt từ vẻ thượng đẳng của một người mặc đồ dạ hội thành ra một gã đàng hoàng mặc Đồ Thường bình thường. Liệu người soát vé hay bất kỳ hành khách nào có nhận ra anh chỉ là một gã nhà quê mặc đồ đi tiệc mà lại thiếu cái mũ kia không?

Đã có lúc anh tưởng chừng như người đàn ông đích thực diện đồ dạ hội chính hiệu kia đang liếc nhìn mình. Anh quay đầu đi và cắn răng chịu đựng nỗi nhục nhã trong tâm trạng khổ sở yếu ớt.

Bị hành hạ đến mức chẳng còn chút sức lực nào ngoài việc chịu trận, anh lê lết đến nhà hát, đến với vở opera, với những người đội mũ lụa—đến gặp Jeff Saxton và nguy cơ bị vạch mặt.

Nhưng thành công trong việc ép buộc tay thợ may đã dạy cho anh biết rằng việc ăn mặc hóa ra không phải là một thứ kiến thức bí hiểm chỉ dành riêng cho những kẻ có trong hội; rằng có một ngày nào đó anh cũng có thể hiểu được thứ ma thuật đen trắng của quần áo. Sự tự ti vốn bị tổn thương của anh đã được xoa dịu. "Mình sẽ—làm nên chuyện," anh tự nhủ. Anh đứng đó, ngẩn ngơ chờ đợi.

Nhóm của nhà Gilson vẫn chưa có mặt ở sảnh khi anh đến nơi. Anh cởi phắt áo khoác ngoài ra. Anh vắt nó lên chiếc mũ phớt của mình, sao cho không ai có thể nhận ra đó là loại mũ gì mà lại bị che giấu đi một cách đáng hổ thẹn như thế. Hành động tháo gỡ đó đã phơi bày anh trước ánh mắt săm soi của tất cả những người đang đứng chờ ở sảnh. Anh đinh ninh rằng toàn bộ hàng người đang xếp hàng mua vé đều đang ngầm bực bội khó chịu với anh. Lớp vải trắng lóa mắt bất thường ở ngực áo khiến anh cảm thấy trống trải và trần trụi làm sao... "Đúng là một kiểu áo ghi-lê hay ho. Chắc họ làm nó từ mấy cổ áo piqué cũ mất."

Anh kiên nhẫn chịu đựng màn tra tấn cho đến khi nhóm của họ đến nơi—gia đình Gilson, Claire, Jeff Saxton, và một cô nàng lấp lánh nào đó mà Milt đoán tên là Mrs. Corey.

Và Saxton lại không hề đội mũ chóp cao! Anh ta đội một chiếc mũ phớt mềm, và trông có vẻ chẳng bận tâm gì sất!

Milt ưỡn ngực bước theo họ vượt qua bao hiểm trở chốn sảnh chờ, tiến dọc theo lối đi nguy hiểm với những ánh mắt ngước nhìn đầy khinh miệt, để rẽ vào một hành lăng đỏ chập chùng, những bậc thang uốn lượn, một lối đi bí mật, một căn phòng tối tăm kỳ bí—và rồi anh bước ra một không gian bị khoét mất một mặt, nhìn xuống dưới là mười nghìn tỷ con người nằm trong một cái giếng sâu, và có tới chín nghìn tỷ kẻ đang trân trân nhìn anh để nhận ra anh đang mặc đồ đi thuê. Cổ nóng bừng lên, anh vấp phải một hoặc hai chiếc ghế, rồi được xếp ngồi vào một chiếc ghế mạ vàng nhỏ xíu ngớ ngẩn nằm ở góc khuất nhất.

Một khi đã an vị, anh thấy dễ chịu hơn hẳn. Trừ việc Jeff thực sự đeo găng tay da dê trắng, Milt chẳng thấy hai người họ có điểm gì quá khác biệt. Và cả hai người đàn ông ở lô ghế bên cạnh cũng có đeo găng tay đâu. Milt tự nhủ để trấn an bản thân; anh tận hưởng sự thoải mái đó; anh nhìn Claire, và tìm thấy sự bình yên trong nụ cười đầy trung thành của cô.

Anh tự nhủ thầm: "Cô ấy tin tưởng mày. Quên đi việc mình là một tên nhà quê đi. Cố gắng ra dáng con người xem nào. Khỉ thật, mình có ngớ ngẩn gì cho cam ở nhà hát opera này đâu nếu so với lão sofa lông ngựa kia ở gara xe."

Có cái gì đó nhỉ—Cái gì mà anh đang cố nhớ lại ấy nhỉ? À đúng rồi. Hồi mười tám tuổi làm thợ máy ở nhà máy bột mì Schoenstrom, ông chủ từng cố tìm cách hành hạ anh (để "chọc tức" anh, theo cách nói của Milt), và Milt nhận ra rằng cách duy nhất cứu vãn tình thế là mỉm cười như thể mình biết nhiều hơn những gì đang nói. Anh nhớ rằng việc nụ cười đó là thật hay giả chẳng quan trọng chút nào. Nếu anh chỉ lườm lão chủ nhà máy từ đầu đến chân rồi mỉm cười đầy châm chúng, anh sẽ được để yên.

Tại sao lại không cơ chứ——

Saxton đang nhoài người về phía anh, cất giọng hỏi với vẻ cung kính đến ngọt ngào:

"Anh không nghĩ rằng trường phái âm nhạc mới này—điểm xuyết rõ mồn một, người ta có thể gọi là vậy—đã nhầm lẫn giữa thứ âm thanh hỗn tạp với sức mạnh hay sao?"

Milt mỉm cười, ra điều bề trên.

Saxton chờ đợi thêm phản ứng. Lão ta bấm móng tay giữa vào ngón cái, ra vẻ đăm chiêu rồi lại tấn công tiếp:

“Anh thích dòng nhạc Ý mới hơn, hay dòng nhạc Đức chính thống hơn?”

Milt cười tựa như hai người bác đang ngắm nhìn một đứa bé lanh lợi, và bề trên đáp lại Saxton: “Mỗi dòng đều có cái hay riêng của nó.”

Anh nhận ra Claire đang nổi giận; nhưng nhà Gilson và Mrs. Corey với đôi tai vểnh lên, cái miệng há hốc, người nhoài về phía trước thì vô cùng tự hào về cậu Jeff bé nhỏ của họ. Anh nhận ra rằng, ngoại trừ quần áo và những mái tóc được chải chuốt có chủ đích, họ chẳng khác nào một lũ tụ tập ngồi vắt vẻo bên thùng bánh quy ở cửa hàng của Heinie Rauskukle đang cố bắt nạt một cậu nhóc mới chuyển đến thị trấn.

Trông mặt Saxton có vẻ khó chịu. Ngay lập tức, Mrs. Corey sốắng xắng quay sang, tha thiết nhìn Milt: “Này anh bảo tôi với: chủ đề của vở opera tối nay là gì thế nhỉ? Tôi quên béng mất rồi.”

Milt ngừng cười. Trong khi tất cả bọn họ đều đổ dồn ánh mắt đầy hiếu kỳ về phía mình, anh rành mạch đáp: “Tôi chịu chết, chẳng biết tí gì sất. Tôi có hiểu gì về âm nhạc đâu. Hy vọng có ngày tôi được một người phụ nữ tháo vát như cô giúp đỡ đấy, Mrs. Corey. Chắc là tuyệt lắm khi hiểu rõ tuốt tuồn tuột về mấy cái thể loại nghệ thuật này như cô vậy. Tôi ước gì cô giải thích giùm cái—gọi là khúc dạo đầu gì đó, có đúng thế không nhỉ?”

Không hiểu vì lý do gì, ông Gilson đang khúc khích cười, Mrs. Corey đỏ bừng mặt, còn Claire thì trông vô cùng mãn nguyện. Milt vốn định lăng mạ người ta, nhưng lại bị lạc lối trong những tầng nấc phức tạp của câu lăng mạ đó. Anh cảm thấy tốt hơn hết là cứ để nguyên trạng thái tưởng chừng như an toàn này, rồi ngả người ra sau, tiếp tục mỉm cười như đang chờ đợi. Mrs. Corey không thèm giải thích về khúc dạo đầu nữa. Cô ta vội vã quay sang kể lể về người người hầu thứ hai của mình cho bà Gilson nghe.

Vở opera mang tên Il Amore dei Tre Re. Milt cảm thấy hoang mang tột độ. Đối với một kẻ chưa từng xem opera bao giờ như anh, cái quy ước ngớ ngẩn rằng một cô gái không thể nghe thấy tiếng một kẻ đang gào thét cách cô ta có ba bước chân thực sự là một điều nực cười; và anh chỉ ước đám ca sĩ làm ơn chịu khó làm cái gì khác ngoài việc khua khoay hai tay.

Anh phát hiện ra rằng nếu dịch chiếc ghế lên phía trước một chút, anh có thể với tới chỗ Claire chỉ cách một gang tay. Bàn tay anh trượt sang, khẽ chạm vào tay cô. Cô giật mình quay lại nhìn. Những ngón tay cô siết chặt lấy tay anh, rồi bồn chồn rúc sâu vào lòng bàn tay anh—và Milt chìm đắm trong cơn mê hoặc.

Những vị vua uy nghi khoác áo choàng đỏ thẫm cùng những viên chrysoberyl ánh lên vẻ hiểm độc trên vương miện đúc bằng vàng cổ đại nặng trĩu—tiếng trống dồn dập đầy hoảng hốt và bóng những lá cờ bay phấp phới bên dưới tòa tháp—một người phụ nữ cao gày khoác tấm khăn voan mờ ảo, gương mặt tái nhợt vì những giấc mơ—một thế giới tâm linh nơi cõi hồn có quyền năng thống trị những thế lực siêu nhiên vô hình—tất cả những điều đó anh đều nhìn thấy, nghe thấy và cảm nhận được qua âmเพง. Cốt truyện thực sự ra sao, hay kỹ thuật thanh nhạc thế nào, anh chẳng tài nào biết nổi, thế nhưng nó đã đưa anh vượt qua mọi thực tại, ngoại trừ niềm hạnh phúc ngọt ngào, chắc chắn từ bàn tay đang nép chặt vào tay anh của Claire.

Anh nắm chặt những ngón tay cô đến mức có thể cảm nhận được nhịp đập của mạch máu trong đó.

Giữa không gian ẩm thấp của căn phòng trọ, khi thứ ma thuật ấy đã tan biến, anh nghiêm túc tự nhủ:

"Mình còn chịu đựng tình cảnh này được bao lâu nữa đây? Sớm muộn gì thì mình cũng sẽ nổi đóa lên và đấm vào mõm thằng nhãi Jeff một cú thật lực cho nó đo đán sàn đài, để rồi bản thân vĩnh viễn không bao giờ được gặp lại Claire nữa. Cứ đá văng cái đồ thô lỗ ấy ra đường đi. Chắc là mình thô thiển thật đấy. Chắc cái tay Michael trong cuốn Youth's Encounter sẽ chẳng bao giờ thèm mở miệng nói mấy câu kiểu như đấm vào mõm đâu nhỉ. Mặc xác nó chứ, mình sẽ—— Nếu mình giáng cho Saxton một đấm—— Mình chẳng còn sợ cái khu vực toàn đeo găng tay da dê quý phái đó nữa đâu. Đầu óc mình cũng thừa sức thông minh như bọn chúng, miễn là được cho cơ hội. Nhưng ôi chao, tất cả bọn chúng đều chống lại mình. Hơn nữa chúng lại còn phá vỡ cái quy tắc đấu vật của Liên đoàn Thể thao rằng 'không được phép đánh, đá, móc mắt, giật tóc, húc đầu và bóp cổ.' Mình có thể tiếp tục tỏ ra hiền lành được đến bao giờ nữa đây? Khi mà mình thực sự nổi cơn tam bành..."

Chậm rãi, bên dưới lớp cổ áo cứng ngắc của chiếc áo sơ mi dạ hội, bàn tay Milt siết chặt thành một khối xương khớp vạm vỡ mang màu nắng gió, rồi tung lên theo động tác của một cú đấm thẳng vào cằm. Thế nhưng nó chỉ nhấc lên được chừng một gang tay. Bàn tay bỗng mở ra, đưa lên chạm vào mặt Milt, xoa xoa thái dương, trong khi anh thở dài:

"Thôi bỏ đi. Chẳng làm thế được đâu. Trò chơi bây giờ lớn hơn nhiều rồi. Hồi trước thì có thể—hồi trước người ta có thể giải quyết mọi chuyện bằng một cú đấm. Nhưng giờ mình phải khôn khéo hơn—ồ, phải ngoại giao hơn chứ. Ôi trời, sao mình lại thấy cô đơn nhớ nhung Bill McGolwey thế này không biết. Không. Không phải thế. Bây giờ mình có chịu đựng nổi tính cách của Bill nữa đâu. Claire đã lấy đi tất cả những thứ đó khỏi con người mình rồi. Mình đang ở đâu thế này, mình đang ở đâu vậy chứ? Tại sao đời mình lại đâm đầu vào mua cái loại xe dùng lốp 36 x 6 cơ chứ?"