Để Djalma và Faringhea ngồi trong xe trên đường tới nơi, thiết tưởng cần nhắc qua vài điều trước khi tiếp tục cảnh này. Ninny Moulin, hoàn toàn không hay biết gì về mục đích thực sự của bước đi mà hắn thực hiện theo sự xúi giục của Rodin, đã vào tối hôm trước, theo lệnh nhận được từ gã kia, mang một khoản tiền lớn đến gặp Sainte-Colombe để thuê lại căn hộ của ả ta (vốn vẫn nổi tiếng tham lam) trong suốt một ngày.

Sainte-Colombe, sau khi chấp nhận lời đề nghị quá hời khó lòng từ chối ấy, đã lên đường vào sáng hôm đó cùng đám gia nhân. Ả ta bảo rằng muốn thưởng cho họ một ngày vui chơi ở vùng ngoại QUốc để đáp lại sự phục vụ tận tụy. Đã đường hoàng làm chủ ngôi nhà, Rodin mang tóc giả đen, kính xanh, khoác áo choàng, miệng và cằm vùi sâu trong chiếc khăn quàng cổ bằng len — nói tóm lại, được cải trang hoàn hảo — đã đến ngó nghiêng căn hộ vào sáng hôm đó và đưa ra chỉ thị cho gã lai. Chỉ trong vòng hai giờ kể từ lúc tên Dòng Tên rời đi, nhờ sự tháo vát và thông minh của mình, Faringhea đã hoàn tất khâu chuẩn bị quan trọng nhất rồi vội vã quay lại với Djalma, để diễn lại màn kịch đầy đạo đức giả đáng ghớm ghiếc mà chúng ta vừa chứng kiến.

Suốt quãng đường từ phố Clichy đến phố Richelieu, Faringhea có vẻ chìm đắm trong những nỗi niềm u uất. Bỗng nhiên, hắn cất giọng trống không nói với Djalma: "Thưa hoàng tử, nếu tôi bị phản bội, tôi phải trả thù."

Djalma đáp: "Sự khinh miệt là một nhát trả thù khủng khiếp."

Gã lai đáp lại với giọng điệu nghẹn ngào cơn giận dữ kìm nén: "Không, không. Thế vẫn chưa đủ. Khoảnh khắc ấy càng đến gần, tôi càng cảm thấy mình khao khát máu biết bao."

Djalma khuyên can: "Hãy nghe tôi..."

"Thưa hoàng tử, xin hãy thương xót tôi! Tôi thật hèn nhát khi chùn bước trước sự trả thù của mình. Hãy để tôi rời đi, thưa ngài! Tôi sẽ đi một mình đến cuộc gặp này."

Nói đoạn, Faringhea chuyển động như muốn chồm người tung cửa nhảy khỏi xe.

Djalma giữ chặt cánh tay hắn lại và nói: "Hãy ở lại! Ta sẽ không rời bỏ ngươi đâu. Nếu ngươi bị phản bội, ngươi sẽ không phải đổ máu. Sự khinh miệt sẽ báo thù và tình bạn sẽ an ủi ngươi."

Gã lai với vẻ kích động dữ dội kêu lên: "Không, không, thưa ngài; tôi đã quyết rồi. Khi tôi đã hạ sát... thì tôi sẽ tự sát." Hắn đặt tay lên chuôi dao, nói thêm: "Con dao găm kandjiar này dành cho những kẻ dối trá! Còn chất độc nơi chuôi dao là dành cho tôi."

"Faringhea..."

"Nếu tôi chống lại ngài, xin ngài hãy tha thứ cho tôi! Định mệnh của tôi phải được hoàn tất."

Thời gian không còn nhiều, và Djalma, tuyệt vọng trong việc làm dịu đi cơn cuồng nộ dữ dội của kẻ kia, quyết định phải dùng đến một mưu kế.

Sau vài phút im lặng, chàng nói với Faringhea: "Ta sẽ không bỏ mặc ngươi. Ta sẽ làm mọi cách để cứu ngươi khỏi một tội ác. Nếu ta không thành công, máu do ngươi đổ ra sẽ giáng lên chính đầu ngươi. Còn bàn tay này sẽ không bao giờ nắm lấy tay ngươi nữa."

Những lời ấy dường như gây ấn tượng sâu sắc cho Faringhea. Hắn thở dài thườn thượt, cúi gằm đầu ngực, lặng tháo và đầy suy tư. Dưới ánh đèn mờ ảo hắt vào trong khoang xe, Djalma toan chồm tới bất ngờ để tước vũ khí của gã lai. Nhưng gã kia, chỉ liếc qua đã thấu ý đồ của hoàng tử, liền rút phắt con dao kandjiar khỏi thắt lưng, vẫn giữ nguyên trong vỏ, rồi cất giọng nửa trang nghiêm nửa hoang dã nói với hoàng tử: "Con dao găm này, nằm trong một bàn tay mạnh mẽ thì vô cùng đáng sợ; còn trong chiếc ống nhỏ này là một trong những loại độc dược tinh vi nhất xứ sở chúng ta."

Hắn chạm vào một chiếc lẫy, và phần núm ở chóp chuôi dao bật lên như một chiếc nắp, để lộ miệng một ống thủy tinh nhỏ được giấu kín bên trong thứ vũ khí chết người này.

Gã lai tiếp lời: "Chỉ hai hoặc ba giọt độc này trên môi, cái chết sẽ đến từ từ, yên bình trong vài giờ và không hề đau đớn. Chỉ là, triệu chứng đầu tiên xuất hiện sẽ là móng tay chuyển sang màu xanh ngắt. Nhưng kẻ nào nốc cạn ống thuốc này trong một hơi sẽ ngã quỵ xuống chết ngay tức khắc, tựa như bị sét đánh."

Djalma đáp: "Ta biết. Ta biết xứ sở chúng ta sản sinh ra những thứ độc dược huyền bí nhường ấy. Nhưng tại sao lại cứ nhấn mạnh vào những đặc tính chết người của thứ vũ khí này làm gì?"

"Để cho ngài thấy, thưa hoàng tử, rằng con dao kandjiar này sẽ đảm bảo cho sự thành công và thoát tội của cuộc trả thù nơi tôi. Bằng lưỡi dao này tôi có thể tiêu diệt, và nhờ chất độc tôi có thể trốn tránh công lý của con người. Nào, thưa ngài! Con dao kandjiar này... xin dâng ngài... tôi trao lại nó cho ngài... tôi từ bỏ sự trả thù... còn hơn là khiến bản thân trở nên bất xứng không được nắm lấy bàn tay ngài một lần nữa!"

Hắn chìa con dao găm về phía hoàng tử. Vừa ngạc nhiên vừa hài lòng trước quyết định bất ngờ này, Djalma vội giắt thứ vũ khí đáng sợ ấy vào ngay thắt lưng mình; trong khi gã lai tiếp tục cất giọng đầy xúc động: "Hãy giữ chặt con dao kandjiar này, thưa ngài — và khi ngài đã thấy và nghe hết thảy những gì chúng ta sắp sửa được thấy và nghe — ngài hãy trao lại cho tôi lưỡi dao để trừng trị một kẻ khốn kiếp — hoặc làn độc dược để chết mà không cần ra đòn. Ngài cứ ra lệnh; tôi sẽ tuân theo."

Djalma toan đáp lời thì chiếc xe dừng lại trước ngôi nhà mà Sainte-Colombe đang cư ngụ. Hoàng tử và gã lai quấn kín áo choàng, bước vào một chiếc hiên tối tăm, và cánh cửa khép lại sau lưng họ. Faringhea trao đổi vài câu với gã gác cổng, và hắn liền đưa cho anh ta một chìa khóa. Chẳng mấy chốc, hai kẻ phương Đông đã đến căn hộ của Sainte-Colombe. Nơi này có hai cánh cửa mở ra chiếu nghỉ, ngoài ra còn có một lối đi riêng thông từ sân trong. Khi cắm chìa khóa vào ổ, Faringhea cất giọng đầy bấn loạn nói với Djalma: "Xin hãy thương xót sự yếu đuối của tôi, thưa hoàng tử — nhưng vào khoảnh khắc kinh hoàng này, tôi thấy run rẩy và chần chừ. Có lẽ tốt hơn là nên hoài nghi — hoặc quên đi!"

Rồi, khi hoàng tử chuẩn bị cất lời, gã lai kêu lên: "Không! Chúng ta không được phép hèn nhát!" và vội vã đẩy tung cửa bước vào, theo sau là Djalma.

Khi cánh cửa lại khép lại, hoàng tử và gã lai thấy mình đang đứng trong một hành lang tối tăm và chật hẹp. Faringhea thì thầm nhỏ xíu: "Xin hãy đưa tay cho ngài — để tôi dẫn đường — bước đi nhẹ nhàng thôi."

Hắn chìa tay ra với hoàng tử, chàng liền nắm lấy, và cả hai lặng lẽ tiến bước giữa màn đêm. Dắt Djalma đi một quãng, mở rồi lại đóng mấy cánh cửa, gã lai bỗng dừng phắt lại, buông bàn tay nãy giờ vẫn nắm ra và nói với hoàng tử: "Thưa hoàng tử, khoảnh khắc quyết định đã đến; chúng ta hãy đợi ở đây vài giây."

Một sự im lặng tuyệt đối bao trùm sau những lời của gã lai. Bóng tối đặc quánh đến mức Djalma chẳng thể phân biệt nổi thứ gì. Chỉ độ một phút sau, chàng nghe thấy tiếng Faringhea di chuyển rời xa mình; rồi một cánh cửa bỗng bật mở, rồi cũng nhanh chóng đóng sập lại và khóa trái. Tình huống này khiến Djalma cảm thấy đôi chút bất an. Theo phản xạ tự nhiên, chàng đặt tay lên con dao găm và cẩn trọng tiến về phía mà chàng đoán là vị trí của cánh cửa.

Bỗng nhiên, giọng nói của gã lai văng vẳng bên tai, dẫu chẳng tài nào đoán được nó phát ra từ đâu. Giọng hắn vang lên: "Thưa hoàng tử, ngài từng bảo ngài là bạn của tôi. Tôi hành động như một người bạn. Nếu tôi dùng mưu mẹo để đưa ngài tới đây, ấy là bởi sự u mê vì mối tình định mệnh kia sẽ ngăn cản ngài đi cùng tôi. Công nương de Saint-Dizier đã nhắc đến tên Agricola Baudoin cho ngài nghe, gã tình nhân của Adrienne de Cardoville. Hãy lắng nghe — hãy nhìn — và tự phán xét!"

Giọng nói ngưng bặt. Nó có vẻ phát ra từ một góc phòng. Djalma, vẫn chìm trong bóng tối, lúc này mới muộn màng nhận ra cái bẫy mà mình đã sa chân vào, toàn thân run lên vì giận dữ — suýt chút nữa là cả sự hoảng hốt.

Chàng thét lên: "Faringhea! Ta đang ở đâu? Ngươi đang ở đâu? Hãy mở cửa ra ngay lập tức nếu còn muốn sống! Ta muốn rời khỏi nơi này ngay tức khắc."

Vung tay sang hai bên, hoàng tử vội vã tiến lên vài bước, nhưng chàng chỉ chạm vào một bức tường lót vải thêu; chàng cứ thế lần theo nó với hy vọng tìm thấy cửa ra, và cuối cùng chàng cũng tìm thấy; nhưng nó đã bị khóa trái và mặc sức chàng giãy giụa thế nào cũng không lay chuyển. Chàng tiếp tục dò dẫm, đi tới một lò sưởi trống không có lửa, rồi đến một cánh cửa thứ hai cũng khóa chặt tương tự. Chỉ chốc lát sau, chàng đã đi một vòng quanh căn phòng và lại quay về vị trí lò sưởi. Sự lo lắng trong lòng hoàng tử ngày một dâng cao. Chàng gọi tên Faringhea bằng giọng run rẩy vì tức giận. Không có lời hồi đáp. Bên ngoài bao trùm một sự tĩnh mịch sâu thẳm, còn bên trong là bóng tối mịt mùng. Chẳng bao lâu sau, một làn hơi thơm ngát với thứ hương ngọt ngào khó tả, nhưng vô cùng tinh tế và dễ thấm đượm, bắt đầu lan tỏa một cách vô hình vào căn phòng nhỏ nơi Djalma đang đứng. Có lẽ một lỗ thông hơi nào đó xuyên qua cánh cửa phòng đã luồn vào dòng hương ngào ngạt ấy. Đang lúc đỉnh điểm của những suy nghĩ giận dữ và kinh hoàng, Djalma chẳng mảy quan tâm đến mùi hương ấy — nhưng chẳng mấy chốc, các mạch máu nơi thái dương chàng bắt đầu đập thình thịch, một luồng nhiệt nóng bỏng dường như đang chạy rần rần qua từng huyết quản, chàng cảm thấy một khoái cảm lâng lâng, sự căm phẫn cứ thế dịu dần đi, và một sự mệt mỏi nhẹ nhàng, khôn tả ngấm ngầm chiếm lấy tâm trí chàng, khiến chàng chẳng còn nhận thức rõ ràng về sự biến đổi đang diễn ra trong tâm hồn nữa. Dẫu vậy, bằng chút nỗ lực cuối cùng của ý chí đang lung lay, Djalma lại tiến lên một bước để thử mở một trong những cánh cửa; chàng thực sự tìm thấy nó, nhưng tại vị trí này, làn hơi ấy nồng nặc đến mức tác động của nó càng thêm gấp bội, và chẳng thể bước thêm nổi một bước nào nữa, Djalma buộc phải vị lấy tường để đứng trụ lại.(43)

Rồi một điều kỳ lạ xảy ra. Một thứ ánh sáng mờ ảo từ từ lan tỏa khắp căn phòng liền kề, và giờ đây, lần đầu tiên Djalma nhận ra sự hiện diện của một ô cửa sổ nhỏ hình tròn trên bức tường căn phòng chàng đang đứng. Ở phía bên hoàng tử, ô cửa này được bảo vệ bởi những thanh chấn song thưa nhưng chắc chắn, hầu như chẳng hề che khuất tầm nhìn. Phía bên kia là một tấm kính dày được lắp cách chấn song chừng hai hoặc ba inch. Căn phòng mà Djalma nhìn thấy qua khung cửa sổ ấy, nơi thứ ánh sáng mờ ảo đang dần lan tỏa, được bài trí vô cùng lộng lẫy. Giữa hai khung cửa sổ treo rèm lụa màu đỏ thẫm là một chiếc tủ quần áo có gắn gương ở mặt trước; đối diện với chiếc lò sưởi đang rực hồng than đỏ là một chiếc đi văng dài, rộng, được chất đầy những gối nệm.

Chỉ một giây sau, một người phụ nữ bước vào căn phòng này. Khuôn mặt và vóc dáng của nàng bị khuất lấp bởi một chiếc áo choàng dài có mũ trùm đầu, mang kiểu dáng đặc biệt và có màu tối sẫm. Thoạt nhìn thấy chiếc áo choàng ấy, Djalma giật mình thon thót. Cảm giác khoan khoái ban nãy bỗng nhường chỗ cho sự lo âu cồn cào, tựa như hơi men say đang dần ngấm vào đầu óc. Tiếng vo ve kỳ lạ vang lên trong tai chàng hệt như khi người ta lặn sâu xuống dòng nước lớn. Trong một trạng thái tựa như mê sảng, Djalma dõi theo những gì đang diễn ra ở căn phòng bên cạnh. Người phụ nữ vừa xuất hiện bước vào một cách thận trọng, nét mặt phảng phất vẻ sợ hãi. Vén một góc rèm cửa sổ lên, nàng liếc qua những khe chấn song khép kín để nhìn ra ngoài đường. Rồi nàng chậm rãi quay lại lò sưởi, đứng lặng ở đó một lúc trong nỗi trầm ngâm, tấm áo choàng vẫn trùm kín người cẩn thận. Hoàn toàn chịu sự chi phối của làn hơi độc đã tước đoạt đi sự minh mẫn — quên bẵng đi Faringhea và mọi sự tình đã đưa lối chàng đến ngôi nhà này — Djalma dồn toàn bộ tâm trí vào khung cảnh trước mắt, ngắm nhìn nó như đang chìm trong một giấc chiêm bao.

Bỗng nhiên, Djalma thấy người phụ nữ rời khỏi lò sưởi và tiến về phía tấm gương lớn. Hướng mặt về phía gương, nàng buông cho chiếc áo choàng trượt dài xuống tận gót chân. Djalma chấn động đến ngẩn người. Chàng nhìn thấy gương mặt của Adrienne de Cardoville. Vâng, chính là Adrienne, y như cách chàng đã nhìn thấy nàng vào tối hôm trước, khoác trên mình bộ trang phục trong buổi gặp mặt với Công Nương de Saint-Dizier — chiếc đầm xanh nhạt, những dải ruy băng hồng, món đồ trang sức cài đầu màu trắng. Một lớp lưới hạt cườm trắng che khuất phần tóc phía sau, hòa quyện tuyệt đẹp với mái tóc xoăn vàng óng ả. Cuối cùng, dẫu chỉ nhìn qua những thanh chấn song, tấm kính dày cùng thứ ánh sáng mờ ảo trong chừng mực mà một kẻ theo dõi người Ấn Độ có thể thấy, đó chính là vóc dáng của Adrienne, với đôi vai ngọc ngà và chiếc cổ cao kiêu hãnh và uyển chuyển nhường ấy. Tóm lại, chàng không thể, và cũng không mảy may nghi ngờ rằng đó chính là Adrienne de Cardoville. Djalma đầm đìa mồ hôi nóng hổi, cơn say sẩm tăng lên bội phần, và với đôi mắt vằn máu cùng lồng ngực phập phồng, chàng đứng bất động, ngắm nhìn đến mức mất đi cả khả năng suy nghĩ. Nàng thiếu nữ, với tấm lưng vẫn quay về phía Djalma, duyên dáng sửa lại mái tóc, tháo lớp lưới trùm đầu đặt lên bệ lò sưởi, rồi bắt đầu cởi dây áo; sau đó, lùi khỏi chiếc gương, nàng biến khuất khỏi tầm nhìn của Djalma trong giây lát.

Một giọng nói dường như phát ra từ bức tường căn phòng tối nơi Djalma đang đứng cất lên: "Nàng đang đợi Agricola Baudoin, gã tình nhân của nàng."

Bất chấp tâm trí đang hoảng loạn, những lời tàn nhẫn ấy — "Nàng đang đợi Agricola Baudoin, gã tình nhân của nàng" — lướt qua bộ não và trái tim hoàng tử hệt như một luồng lửa đỏ rực. Một màn sương máu phủ kín đôi mắt chàng, chàng thốt lên một tiếng rên rỉ nghẹn ngào — thứ âm thanh bị lớp kính dày chặn lại nên chẳng thể lọt sang căn phòng bên — và cào rách cả móng tay khi cố giật tung những thanh chấn song sắt trước khung cửa sổ.

Đạt đến đỉnh điểm của cơn cuồng nộ mê sảng ấy, Djalma nhìn thấy ánh sáng lờ mờ ngày càng nhạt đi như thể vừa được cố tình làm cho tối bớt, và qua lớp bóng tối mờ sương đang buông buông trước mặt, chàng nhận ra nàng thiếu nữ đang quay trở lại, khoác trên mình một chiếc áo choàng tắm trắng dài, với những lọn tóc xoăn vàng buông xõa trên đôi tay và bờ vai trần. Nàng thận trọng tiến về phía cánh cửa đang bị khuất tầm nhìn của Djalma. Cùng lúc đó, một trong những cánh cửa của căn phòng nơi hoàng tử đang ẩn nấp được một bàn tay vô hình khẽ đẩy mở. Djalma nhận ra điều đó qua tiếng lạch cạch của ổ khóa và luồng không khí tươi mát ùa vào phả thẳng lên mặt, dẫu chẳng thể nhìn thấy gì. Cánh cửa này, được để ngỏ cho Djalma, hệt như cánh cửa ở căn phòng bên mà nàng thiếu nữ vừa tiến lại gần, dẫn đến một căn phòng tiền sảnh thông ra cầu thang — nơi có ai đó đang bước lên rất nhanh, rồi khựng lại gõ hai tiếng vào cửa ngoài.

Giọng nói mà hoàng tử vừa nghe lại vang lên: "Agricola Baudoin đến rồi đấy. Hãy nhìn và nghe cho kỹ!"

Phát điên, say tình, nhưng mang trong đầu một ý nghĩ kiên định cùng sự liều lĩnh đến cùng cực của một kẻ điên hay một kẻ say rượu, Djalma rút con dao găm mà Faringhea đã để lại cho mình, đứng chờ đợi trong bất động. Tiếng gõ cửa thứ hai vừa dứt thì nàng thiếu nữ rời khỏi căn phòng đang hắt ra chút ánh sáng mờ ảo, chạy vụt về phía cửa cầu thang, khiến một chút ánh sáng leo lét chiếu rọi đến chốn Djalma đang đứng mai phục, tay lăm lăm dao găm. Chàng thấy nàng thiếu nữ băng qua phòng tiền sảnh, tiến đến sát cửa cầu thang và thì thầm hỏi: "Ai ở ngoài đó thế?"

Từ bên ngoài, một giọng nam dõng dạc đáp lại: "Là tôi — Agricola Baudoin đây."

Những gì diễn ra sau đó nhanh tựa chớp mắt và chỉ có thể cảm nhận bằng sự tưởng tượng chứ khó lòng miêu tả nổi. Nàng thiếu nữ vừa kéo then cửa, Agricola Baudoin vừa bước qua thềm nhà, thì với một cú chồm như loài hổ dữ, Djalma vung dao đâm liên hồi — những nhát đâm chớp nhoáng — cả nàng thiếu nữ (ngã gục xuống sàn tử vong) lẫn Agricola (ngã quỵ vì trọng thương ngay bên cạnh nạn nhân xấu số). Cảnh tượng đẫm máu diễn ra nhanh như ý nghĩ ấy chìm trong màn sương nửa tối nửa sáng. Bất thừng, thứ ánh sáng mờ ảo từ căn phòng tắt lịm hoàn toàn, và chỉ một giây sau, Djalma cảm thấy cánh tay mình bị một gọng kìm bằng sắt tóm chặt trong bóng tối, đồng thời giọng Faringhea thì thầm vang lên: "Ngươi đã được trả thù. Đi thôi; chúng ta có thể tẩu thoát an toàn." Thẫn thờ, tê dại trước những gì mình vừa gây ra, Djalma không hề kháng cự, để mặc cho gã lai lôi tuột vào căn phòng phía trong — nơi có một lối thoát khác.

Khi Rodin từng thốt lên trong sự thán phục trước sức mạnh sản sinh của tư duy rằng từ VÒNG CỔ chính là mầm mống của dự án địa ngục mà hắn đang ấp ủ khi ấy, ấy là vì sự tình cờ đã gợi lại trong trí óc hắn ký ức về vụ án chiếc vòng cổ kim cương nổi tiếng đình đám một thời; nơi một người phụ nữ, nhờ gương mặt có đôi nét phảng phất giống Vương hậu Marie Antoinette, được trang điểm hệt như vị vương quốc ấy và nương nhờ sự mập mờ của ánh chạc tối, đã diễn xuất thành công vai trò của vị vương hậu bất hạnh đến mức lừa gạt hoàn toàn Hồng y Hoàng tử de Rohan — dẫu là kẻ nhẵn mặt chốn cung đình — vào tròng ảo ảnh. Một khi đã hạ quyết tâm cho kế hoạch đê tiện ấy, Rodin liền sai Jacques Dumoulin đến gặp Sainte-Colombe mà không hề hé lộ mục đích thực sự của sứ mệnh, yêu cầu người đàn bà từng trải này tìm một thiếu nữ trẻ đẹp, cao ráo và có mái tóc đỏ. Khi đã tìm được người, một bộ trang phục giống hệt trang phục của Adrienne — được Công nương de Saint-Disier miêu tả cho Rodin (dù bản thân công nương hoàn toàn không hay biết gì về âm mưu mới này) — sẽ hoàn thiện nốt màn kịch lừa gạt. Mọi chuyện sau đó ai nấy đều đã rõ, hoặc có thể đoán ra. Thiếu nữ bất hạnh đóng vai người đóng thế cho Adrienne cứ đinh ninh rằng mình chỉ đang phụ giúp một trò đùa. Về phần Agricola, chàng đã nhận được một bức thư mời đến dự một cuộc gặp gỡ có tầm quan trọng tối quan trọng đối với tiểu thư de Cardoville.

(43) Hãy xem tác dụng kỳ lạ của cần sa. Hiệu ứng này chính là nguyên nhân gây ra thứ ảo giác từng tóm lấy những kẻ bất hạnh bị vương công của hội Sát thủ (Lão già trên núi) lợi dụng làm công cụ báo thù.